Bel\u00e2lar insana isabet etti\u011finde sonucu belirleyen insan\u0131n kendi yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Giri\u015f<\/p>\n
\u0130NSANLIK TAR\u0130H\u0130N\u0130N en b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar\u0131ndan birini ya\u015f\u0131yoruz. \u00c7in\u2019den d\u00fcnyaya yay\u0131lan bir vir\u00fcs y\u00fcz elli milyondan fazla insana bula\u015ft\u0131, \u00fc\u00e7 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep oldu. Salg\u0131n milyonlarca insanda a\u011f\u0131rla\u015fan kronik hastal\u0131klar, akci\u011fer-kalp-n\u00f6ropsikiyatrik sorunlar ba\u015fta olmak \u00fczere kal\u0131c\u0131 izler (sekeller) b\u0131rakt\u0131. Hastal\u0131\u011f\u0131n girmedi\u011fi ev kalmad\u0131. Tan\u0131d\u0131klar\u0131m\u0131z, sevdiklerimiz, yak\u0131nlar\u0131m\u0131z… Hastaneler doldu. Hayat\u0131n her ve\u00e7hesi salg\u0131ndan etkilendi. Binlerce insan i\u015fini kaybetti, iflas etti. Evlerimize kapand\u0131k, olan biteni ibretle izliyor, kendimize dersler \u00e7\u0131kar\u0131yor ve dua ediyoruz: \u201cAllah\u0131m! Rahmetinle, lutfunla bu salg\u0131n imtihan\u0131m\u0131z\u0131 bitir. Sen merhametlilerin en merhametlisisin.\u201d T\u0131pk\u0131 Eyyub aleyhisselam gibi\u2026<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n bize Eyyub peygamberin sabr\u0131n\u0131 \u00f6rnek verir. K\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ardarda gelen musibetlerle servetini, dostlar\u0131n\u0131, ailesini, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitiren; fakat sab\u0131r ve sal\u00e2t ile Allah\u2019a y\u00f6nelmeye devam eden (evv\u00e2b) bir peygamber. Peki, onun sabr\u0131 nas\u0131l bir sab\u0131r idi? Y\u0131llarca halini hi\u00e7 Allah\u2019a arz etmeden, musibetlerin durmas\u0131 i\u00e7in, hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fifas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 yard\u0131m istemeden bekledi mi ger\u00e7ekten? Hi\u00e7bir \u015fey yapmadan bekledi mi?<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n\u2019da k\u0131saca, toplam alt\u0131 \u00e2yette aktar\u0131lan Hz. Eyyub k\u0131ssas\u0131, asl\u0131nda bizim i\u00e7in gerekli t\u00fcm ders ve mesajlar\u0131 i\u00e7erir. Bundan fazlas\u0131n\u0131n \u2018gereksiz detaylar\u2019 oldu\u011funu, k\u0131ssaya dair tefsirlerde yer verilen \u0130srailiyat kaynakl\u0131 rivayetlerden anl\u0131yoruz. K\u0131ssadaki \u2018bo\u015fluk\u2019lar\u0131 Tevrat\u2019taki anlat\u0131larla doldurarak anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak bizi Eyyub aleyhisselam\u0131n sabr\u0131na yakla\u015ft\u0131r\u0131yor mu ger\u00e7ekten, yoksa uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor mu?<\/p>\n
Allah (c.c.) dualara mutlaka kar\u015f\u0131l\u0131k verir. Pandemi bitecek, hayat normale d\u00f6necek. \u00c7o\u011fumuz kaybettiklerimizden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z dersleri unutaca\u011f\u0131z ve gafletimize kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden devam edece\u011fiz. U\u00e7a\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcrb\u00fclansa girince Allah\u2019a yalvaracak, yere inince pilotu alk\u0131\u015flamakla yetinece\u011fiz. Hastaneye yat\u0131nca Allah\u2019a yalvaracak, iyile\u015fince ilac\u0131, doktoru, kendi \u00e7abam\u0131z\u0131 \u00f6vece\u011fiz. Allah\u2019\u0131 \u00f6vmeyi, h\u00e2\u015f\u00e2, ilkel ve banal bulaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 okyanusta f\u0131rt\u0131naya yakalan\u0131nca Rabbine d\u00f6n\u00fcp karaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u015firk ko\u015fmaya devam eden atalar\u0131m\u0131z gibi\u2026<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 Eyyub peygamberin \u00e7a\u011flar\u0131 a\u015fan sabr\u0131n\u0131n sesine kulak t\u0131kay\u0131p s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nen kavmi gibi…<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 Anlamada Genel \u0130lkeler<\/strong><\/p>\n Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 anlamada esas ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilkeler, Eyyub aleyhisselam ile ilgili \u00e2yetlerden dersler dam\u0131t\u0131rken kullanaca\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6ntemi de belirlemektedir:<\/p>\n Kur\u2019\u00e2n\u2019da bir yerde \u00f6zet olarak verilen olay, ba\u015fka yerde detayland\u0131r\u0131l\u0131r; m\u00fccmel\/kapal\u0131 olarak ge\u00e7en konu, ba\u015fka yerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlat\u0131l\u0131r; m\u00fcphem\/belirsiz olarak ge\u00e7en konu\/kavram, ba\u015fka yerde a\u00e7\u0131klan\u0131r; mutlak\/s\u0131n\u0131rs\u0131z olarak ge\u00e7en bir konu\/kavram, ba\u015fka yerde mukayyed\/s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak ge\u00e7er; umumi olarak ge\u00e7en h\u00fck\u00fcm\/konu, ba\u015fka yerde \u00f6zelle\u015ftirilir.<\/p>\n Z\u00fcmer s\u00fbresi 23. \u00e2yette \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\n Allah s\u00f6z\u00fcn en g\u00fczelini (ahsene\u2019l-had\u00eesi), m\u00fcte\u015f\u00e2bih (benze\u015fen anlaml\u0131) ve mes\u00e2n\u00ee (hakikatleri tekrarlanan) bir kitap olarak indirdi. Bu (Kitab)\u0131n etkisiyle Rablerine sayg\u0131 duyanlar\u0131n t\u00fcyleri \u00fcrperir. Sonra hem derileri hem de kalpleri Allah\u2019\u0131n zikrine (Kur\u2019\u00e2n \u2019a) \u0131s\u0131n\u0131p yumu\u015far. \u0130\u015fte bu (Kitap), Allah\u2019\u0131n, dileyeni (lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc) kendisiyle do\u011fru yola ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir rehberdir. Allah kimi de sapt\u0131r\u0131rsa (sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylarsa) art\u0131k ona hi\u00e7bir yol g\u00f6steren olamaz. (Mehmet Okuyan meali)<\/p>\n Bu \u00e2yet, Kur\u2019\u00e2n\u2019da yer alan her \u00e2yetin ba\u015fka bir \u00e2yeti veya \u00e2yet grubunu a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi bulundu\u011funa delil olarak kabul edilebilir. Her \u00e2yetin anlam ikizi olan ba\u015fka bir \u00e2yet veya \u00e2yetler grubu vard\u0131r ve bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonsuz kez tekrarlanmas\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n mucizelerindendir. \u00c2l-i \u0130mran s\u00fbresi 7. \u00e2yette ge\u00e7en ve kelam ilminde esas al\u0131nan \u201cmuhkem ve m\u00fcte\u015f\u00e2bih \u00e2yetler\u201d ayr\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olarak Z\u00fcmer 23\u2019te her \u00e2yetin bir y\u00f6n\u00fcyle muhkem, di\u011fer y\u00f6n\u00fcyle m\u00fcte\u015f\u00e2bih oldu\u011fu ifade edilmektedir ki, tefsir ilminde esas al\u0131nan yakla\u015f\u0131m budur\/bu olmal\u0131d\u0131r. Her \u00e2yet, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 benze\u015fti\u011fi (m\u00fcte\u015f\u00e2bihi olan) ba\u015fka bir \u00e2yet\/\u00e2yet grubu ile anla\u015f\u0131l\u0131r hale gelir, i\u00e7eri\u011fi netle\u015fir ve muhkem y\u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.<\/p>\n Birinci \u00f6rnek: En\u2019am s\u00fbresi 82. \u00e2yette ge\u00e7en \u201ciman eden ve imanlar\u0131na zul\u00fcm bula\u015ft\u0131rmayanlar\u201d ifadesindeki \u201czul\u00fcm\u201dden kasd\u0131n \u015firk oldu\u011funu Lokman s\u00fbresi 13. \u00e2yetten \u00f6\u011freniyoruz. Buna g\u00f6re anlam, \u201ciman edip imanlar\u0131na \u015firk bula\u015ft\u0131rmayanlar\u201d \u015feklinde vuzuha kavu\u015fmu\u015f oluyor.<\/p>\n \u0130kinci \u00f6rnek: Fatiha s\u00fbresinde ge\u00e7en \u201cBizi kendilerine nimet verdiklerinin yoluna ilet\u201d ifadesindeki \u201cnimet\u201d kelimesinin nas\u0131l anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bize son inen \u00e2yet (M\u00e2ide s\u00fbresi 3), \u201cBug\u00fcn size nimetimi (vahyimi) tamamlad\u0131m\u201d \u00f6\u011fretmektedir. Nimet verilenlerin kimler oldu\u011funu ise, Nis\u00e2 69. \u00e2yetten \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6rnek: S\u00e2d s\u00fbresi 41. \u00e2yette ge\u00e7en ve Eyyub aleyhisselam\u0131n dilinden \u00f6\u011fretilen \u201cBana \u015feyt\u00e2n nusb ve azab vermektedir\/ messeniye\u015f\u015feyt\u00e2nu bi nusbin ve az\u00e2b\u201d ifadesinde \u201c\u015feyt\u00e2n\u201d kelimesi ile insan\u0131 b\u0131kk\u0131nl\u0131\u011fa, \u00fcmitsizli\u011fe, sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa ve isyana sevk edebilecek her t\u00fcrl\u00fc \u201czarar\u201d\u0131n kastedildi\u011fini; Enbiy\u00e2 s\u00fbresi 83. \u00e2yette ayn\u0131 konu ile ilgili ayn\u0131 c\u00fcmlede \u015feyt\u00e2n kelimesinin \u201cdurr\/zarar\u201d kelimesi ile kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131ndan (messeniye\u2019d-durru\/ zarar dokundu) anl\u0131yoruz.<\/p>\n \u00d6zel anlama iten (s\u00e2rif) bir nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kelimeyi umumi anlam\u0131yla almak Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n evrensel mesaj olma \u00f6zelli\u011finin ve ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n gere\u011fidir.<\/p>\n Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n ana temas\u0131 tevhid oldu\u011fundan, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 anlama \u00e7abas\u0131 s\u00fcresince daima tevhid mesaj\u0131 eksene al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu kural Hz. Eyyub k\u0131ssas\u0131n\u0131 anlarken de ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r. Kur\u2019\u00e2n Allah\u2019\u0131n nebi\/resullerinin tevhid m\u00fccadeleleri \u00fczerinde durur. Hayatlar\u0131ndaki di\u011fer detaylara de\u011finmez. Hazreti Yusuf\u2019un uzun hik\u00e2yesine yer veren Yusuf s\u00fbresinin 39 ve 40. \u00e2yetleri k\u0131ssan\u0131n \u201cta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 s\u00fctunu\u201d h\u00fckm\u00fcndedir :<\/p>\n \u201cEy hapishane arkada\u015flar\u0131m! \u00c7e\u015fit \u00e7e\u015fit tanr\u0131lar m\u0131, yoksa g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 durulamaz olan bir tek Allah m\u0131 (inan\u0131p ba\u011flanmak i\u00e7in) daha iyi? Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p da tapt\u0131klar\u0131n\u0131z, sizin ve atalar\u0131n\u0131z\u0131n takt\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m isimlerden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Allah onlar hakk\u0131nda herhangi bir delil indirmemi\u015ftir. H\u00fck\u00fcm sadece Allah\u2019a aittir. O size kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemenizi emretmi\u015ftir. \u0130\u015fte dosdo\u011fru din budur. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d<\/p><\/blockquote>\n T\u0131pk\u0131 bunun gibi, Eyyub k\u0131ssas\u0131 da bir tevhid dersi, \u015firkten ar\u0131nma dersi olarak okundu\u011funda musibetlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ve hastal\u0131ktan \u015fifaya ermenin yaln\u0131zca Allah\u2019tan ve yaln\u0131zca O\u2019nun raz\u0131 oldu\u011fu \u015fekilde beklenebilece\u011fi mesaj\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcm peygamberlerin toplumlar\u0131ndan mukavemet g\u00f6rm\u00fc\u015f olmalar\u0131ndan hareketle, ayn\u0131 durumu Hz. Eyyub i\u00e7in de \u00f6ng\u00f6rmeliyiz. Yani, imtihan s\u00fcrecini ferd\u00ee olarak de\u011fil, kavmiyle de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilerek k\u0131ssay\u0131 okumal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Kur\u2019\u00e2n \u2019da Hazreti Eyyub<\/strong><\/p>\n Eyyub ismi Kur\u2019\u00e2n\u2019da iki \u00e2yette kendilerine vahyedilen (Nis\u00e2 163) ve hidayet verilen (En\u2019am 84) di\u011fer nebi\/rasullerle birlikte an\u0131l\u0131r. Eyyub k\u0131ssas\u0131 ise Enbiy\u00e2 83-84 ile S\u00e2d 41-44. \u00e2yetlerde anlat\u0131l\u0131r. Bu alt\u0131 \u00e2yette Kur\u2019\u00e2n Hazreti Eyyub\u2019un ba\u015f\u0131na gelenler hakk\u0131nda\u2014ana mesaj\u0131 g\u00f6lgeleyebilecek\u2014hi\u00e7bir gereksiz detaya yer vermez. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bu bilin\u00e7li suskunlu\u011funu anlamak yerine detaylara dair sorular \u00fcreterek \u0130sr\u00e2iliyattan (Kit\u00e2b-\u0131 Mukaddes\u2019in Eyyub b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki anlat\u0131lardan) yan\u0131tlar dev\u015firmek bizi k\u0131ssan\u0131n ana mesaj\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmakta, \u00f6rnek al\u0131nabilecek \u015fekilde anlamam\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n Hz. Eyyub k\u0131ssas\u0131n\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e2yetler, mealen \u015fu \u015f\u00f6yledir:<\/strong><\/p>\n Enbiy\u00e2 83-84: Eyy\u00fbb\u2019u da an! Hani Rabbine, \u201cBa\u015f\u0131ma bu dert geldi. Ama sen merhametlilerin en \u00fcst\u00fcn\u00fcs\u00fcn\u201d diye niyaz etmi\u015fti. Bunun \u00fczerine Biz, taraf\u0131m\u0131zdan bir rahmet ve kulluk edenler i\u00e7in an\u0131lacak bir \u00f6rnek olmak \u00fczere onun duas\u0131n\u0131 kabul ettik; kendisinde dert ve s\u0131k\u0131nt\u0131 olarak ne varsa giderdik; ona aile efrad\u0131n\u0131, ayr\u0131ca bunlarla birlikte bir mislini daha verdik. Eyyub Sabr\u0131 Nedir?<\/strong><\/p>\n Asla pasif bir tahamm\u00fcl, bekleyi\u015f ve tembellik de\u011fil; aktif ve dinamik bir sab\u0131r ve tevekk\u00fcl, \u00e7\u00f6z\u00fcme y\u00f6nelik \u00e7aba ve gayret i\u00e7inde olmak demektir. \u2018Eyyub Sabr\u0131\u2019n\u0131 Nas\u0131l Anlamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n \u015eimdi yukar\u0131da aktar\u0131lan mealden yola \u00e7\u0131karak Hazreti Eyyub k\u0131ssas\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f anlamam\u0131za yol a\u00e7an noktalar\u0131 sorular ile a\u00e7may\u0131 deneyelim:<\/p>\n 1. Hazreti Eyyub, ba\u015f\u0131na gelen bela ve musibetlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Rabbine dua etmekten imtina m\u0131 etmi\u015ftir? \u201dDe ki: Ne dersiniz; size Allah\u2019\u0131n azab\u0131 gelse veya o k\u0131yamet gelip \u00e7at\u0131verse size, Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na m\u0131 yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z? Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc iseniz (s\u00f6yleyin bakal\u0131m)! Bil\u00e2kis yaln\u0131z Allah\u2019a yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z. O da (kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in) kendisine yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131z bel\u00e2y\u0131 dilerse kald\u0131r\u0131r ve siz ortak ko\u015ftu\u011funuz \u015feyleri unutursunuz. Andolsun ki, senden \u00f6nceki \u00fcmmetlere de el\u00e7iler g\u00f6nderdik. Ard\u0131ndan boyun e\u011fsinler diye onlar\u0131 darl\u0131k ve hastal\u0131klara u\u011fratt\u0131k. Hi\u00e7 olmazsa, onlara bu \u015fekilde azab\u0131m\u0131z geldi\u011fi zaman boyun e\u011fselerdi! Fakat kalpleri iyice kat\u0131la\u015ft\u0131 ve \u015feytan da onlara yapt\u0131klar\u0131n\u0131 c\u00e2zip g\u00f6sterdi .\u201d (En\u2019am 40-43)<\/p><\/blockquote>\n \u00c2yetlerden anl\u0131yoruz ki, (Hazreti Eyyub\u2019a verilenler dahil) bel\u00e2 ve musibetlerin maksad\u0131, kulu Rabbine d\u00f6nmeye, y\u00f6nelmeye, yalvar\u0131p yakarmaya ve tam teslimiyete ta\u015f\u0131makt\u0131r. Keld\u00e2n\u00eeli\u011fin ve S\u00e2bi\u00eeli\u011fin din\u00ee yakla\u015f\u0131mlar\u0131 olan astroloji, falc\u0131l\u0131k, cincilik ve Allah d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131klardan medet umma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn cari oldu\u011fu bir d\u00f6nemde Eyyub aleyhisselam\u0131n tevhid m\u00fccadelesi ve tebli\u011fi de bu ba\u011flamda okunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bela ve musibetlerden kurtaran, hastalar\u0131 \u015fifaya kavu\u015fturan yeg\u00e2ne g\u00fcc\u00fcn yaln\u0131z Allah oldu\u011funa (\u015euara 80) iman\u0131n temsil ve tebli\u011f y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00fczerinde ta\u015f\u0131yan Hazreti Eyyub, Enbiy\u00e2 83-84. \u00e2yetlerde ifadesini bulan \u201cEnn\u00ee messeniye\u2019d-durru ve ente erhamu\u2019r-r\u00e2him\u00een\/ Ba\u015f\u0131ma bu zarar (musibet, afet, dert, bela) geldi, Sen merhametlilerin en merhametlisisin\u201d \u015feklindeki \u2018kavl\u00ee du\u00e2s\u0131\u2019 ile ilk andan itibaren Rabbine y\u00f6nelmi\u015ftir. Peki, du\u00e2s\u0131 hemen kar\u015f\u0131l\u0131k bulmu\u015f mudur? Evet. \u00c2yetin devam\u0131nda \u201cF\u00e2 stecebn \u00e2 lehu\/ Ona hemen icabet ettik\u201d denilmektedir . Burada \u201cf\u00e2\u201d edat\u0131 \u201ct\u00e2kibiyye\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. Yani Hazreti Eyyub dua ettikten sonra kenara \u00e7ekilip beklememi\u015f, fiil\u00ee du\u00e2 i\u00e7in harekete ge\u00e7mi\u015f, \u015fif\u00e2 i\u00e7in (\u015fifal\u0131 su ve bitkiler ile) hemen yola koyulmu\u015f, Rabbimizin icabeti ile de iyile\u015fme s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Sadece Allah\u2019a dayan\u0131p g\u00fcvenmek (evv\u00e2b olmak) ile elde edilen moral ve motivasyon; stresle ba\u015f etmek i\u00e7in gerekli hormonal dengeyi kurmaya yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Bu da \u015fif\u00e2n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kanser gibi hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde manev\u00ee dinginli\u011fin yeri yads\u0131namayacak denli b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Allah\u2019a teslim olma halini tesis etti\u011fi i\u00e7indir ki, \u00f6lmek \u00fczere olan a\u011f\u0131r hastalara (\u00f6l\u00fclere de\u011fil) Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 (anlam\u0131yla birlikte) okumak \u015fif\u00e2d\u0131r. \u0130nanan insana g\u00fc\u00e7 ve enerji bah\u015fetmesi, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n rahmet ve \u015fif\u00e2 \u00f6zelliklerindendir.<\/p>\n Eyyub k\u0131ssas\u0131nda b\u00fct\u00fcn insanlara te\u015fmil edilecek bir anlam geni\u015fli\u011fi bulunmaktad\u0131r. Gereksiz detaylara girilmemesi de bu evrensel boyutu ile ilgilidir. Sadece hastal\u0131k an\u0131lsayd\u0131, Bakara 155. \u00e2yetteki imtihan \u00e7e\u015fitlerinin (korku, a\u00e7l\u0131k, mal-can-\u00fcr\u00fcn kayb\u0131) tamam\u0131na \u015famil olan mesaj\u0131 daralm\u0131\u015f olurdu. Oysa s\u00f6zkonusu \u00e2yette m\u00fcjdeye konu olan sab\u0131r; sadece hastal\u0131k de\u011fil, durr-darar-zarar cinsinden ferd\u00ee, ailev\u00ee veya toplumsal t\u00fcm afet ve musibetleri kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n Eyyub aleyhisselam; bize sadece hastal\u0131kta, salg\u0131nda\/pandemide de\u011fil; t\u00fcm dert ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131zda \u00f6rnektir.<\/p>\n 2. \u0130blis, Hazreti Eyyub\u2019un kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karak sabr\u0131n\u0131 s\u0131nam\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? \u0130nsan\u0131n \u00fcmitsizli\u011fe sevk eden \u015fartlara\/saiklere (\u015feytana) yenilmesi imtihan\u0131 kaybetmek anlam\u0131na gelirken, musibetle imtihan\u0131 kazanmaya y\u00f6nelik \u00e7aba ve gayretlerin kendisi ise saadet ve felah olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n 3. Hazreti Eyyub e\u015fini \u2018d\u00f6vece\u011fine\u2019 yemin etti mi? G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Kur\u2019\u00e2n meallerinin \u00e7o\u011funa bir \u015fekilde giren Hz. Eyyub aleyhisselam\u0131n \u2018iyile\u015fti\u011fi vakit e\u015fine y\u00fcz sopa vuraca\u011f\u0131na yemin etmesi\u2019 \u015feklinde yap\u0131lan \u00e7evirilerle, trajik olarak \u2018kadir\u015finasl\u0131ktan ve hakkaniyetten uzak, sab\u0131rs\u0131z bir peygamber profili\u2019 \u00e7izilmektedir. Sab\u0131rla \u00f6zde\u015fle\u015fen bir peygambere bu nas\u0131l atfedilebilir? E\u015fini dinlemeden h\u00fck\u00fcm veren, g\u00fcc\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in e\u015fini d\u00f6vmeyi erteleyen, e\u015fine \u015fiddet uygulayaca\u011f\u0131na dair yemin etmekten kendini alamayan, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015funca da bunu uygulamaya kalkan bir peygambere ne kadar sab\u0131rl\u0131 denilebilir? Allah\u2019\u0131n peygamberi velev ki i\u00e7inden ge\u00e7irmi\u015f olsa bile bunu ala s\u00f6ylemez, sonradan da asla bunu yerine getirmeye kalkmaz.<\/p>\n Bu yorumumuza delil te\u015fkil eden \u00e2yetleri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/strong><\/p>\n Tahrim\/2: \u201cAllah gerekti\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yanl\u0131\u015f yeminlerinizi bozman\u0131z\u0131 size me\u015fru k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Bakara \/224-225: \u201cYeminlerinizden dolay\u0131 iyilik etmenize, takvaya ve insanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulmaya engel olmay\u0131n. Allah sizi kas\u0131ts\u0131z yeminlerinizden sorumlu tutmaz, lakin kas\u0131tl\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yeminlerden sorumlu tutar.\u201d<\/p><\/blockquote>\n Hz. Eyyub de, \u00f6z\u00fcnde ala \u00e7eli\u015fki bulunmayan vahyi daha \u00f6nce alm\u0131\u015f ve ayn\u0131 mesaja muhatap olmu\u015f bir peygamber s\u0131fat\u0131yla, yemin etti\u011fi dahi var say\u0131lsa, nihayetinde bu \u00e2yetlerin gere\u011fini yapar ve bu konuda yemininin ge\u00e7ersiz oldu\u011funu (ba\u011flay\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131) bilirdi.<\/p>\n Sad s\u00fbresi 44. \u00e2yette ge\u00e7en \u201cVel\u00e2 tahnes\u201d ifadesinin \u201cYeminini bozma!\u201d \u015feklinde terc\u00fcme edilmesi yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu yorumumuzu delillendirmek i\u00e7in V\u00e2k\u0131a s\u00fbresi 46. \u00e2yete gitmek yeterlidir: \u201cVe k\u00e2nu yus\u0131rr\u00fbne ale\u2019l-h\u0131nsi\u2019l-az\u00eem\/ Onlar b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahta (\u015firkte) \u0131srar ediyorlard\u0131.\u201d Bu \u00e2yette ge\u00e7en h\u0131ns kelimesi, bize \u201cvel\u00e2 tahnes\u201din anlam\u0131n\u0131 verir: Sak\u0131n tevhidden sapma, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaha\/\u015firke meyletme.<\/p>\n Tefsirlere al\u0131nan kimi rivayetlerde, asl\u0131 olmayan bir yemini kurtarma \u00e7abas\u0131n\u0131n iffetli bir annemize iftiraya kadar vard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Dahas\u0131, ad\u0131 sab\u0131rla an\u0131lan bir peygamber, sonradan pi\u015fman oldu\u011fu bir yeminle ilgili sorununu e\u015fine \u015fiddet uygulamadan \u00e7\u00f6zemiyor ve tarihe \u2018kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet\u2019 i\u00e7in korkun\u00e7 bir gerek\u00e7e b\u0131rak\u0131yor! Hz. Eyyub\u2019e rev\u00e2 g\u00f6r\u00fclen durum bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor, \u2018y\u00fcz sopa vurma\u2019 yeminini \u2018y\u00fcz hafif hurma sap\u0131n\u0131 bir araya getirip tek seferde vurarak yerine getirme\u2019 \u015feklinde bir de \u2018hile\u2019 (hile-i \u015fer\u2019iyye!) atfediliyor. Bu son derece vahim ve maalesef kronik bir anlama problemine i\u015faret etmektedir. Tam da burada En\u2019am 91. ve Hacc 74. \u00e2yetlerde ifadesini bulan, \u201cAllah\u2019\u0131 hakk\u0131yla\/gere\u011fi gibi takdir edemediler\u201d uyar\u0131s\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 par\u00e7ac\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla, \u0130srailiyata dayal\u0131 rivayetlerle anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 hakk\u0131yla anlamaya yard\u0131mc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, i\u015fi iyice i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale getirmektedir. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 anlamak, ancak temel mesaj ve ilkelerine ters d\u00fc\u015fmemek ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n 4. Hazreti Eyyub\u2019un bel\u00e2 ve musibetlerle imtihan\u0131 10 y\u0131l m\u0131 s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr? Hayat\u0131n travmalar\u0131na kar\u015f\u0131 sab\u0131r\/diren\u00e7 e\u011fitimi veriyor. Kur\u2019\u00e2n, Ash\u00e2b-\u0131 Kehf\u2019in ka\u00e7 ki\u015fi oldu\u011fu ve ka\u00e7 y\u0131l uyudu\u011fu gibi muhatab\u0131 mesaj\u0131n \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015ft\u0131racak gereksiz ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6zellikle vermemi\u015ftir. Hazreti Eyyub\u2019un serveti, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131, verilen bela ve musibetlerin mahiyeti, hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n nev\u2019i, s\u00fcresi ve iyile\u015fme \u015fekli gibi detaylar da bu kabildendir. Enbiy\u00e2 83. \u00e2yetin tefsirinde m\u00fcfessir Beyz\u00e2v\u00ee\u2019nin nakletti\u011fine g\u00f6re evinin y\u0131k\u0131lmas\u0131 sonucu aile fertlerinin \u00e7o\u011fu \u00f6lm\u00fc\u015f ve on y\u0131ldan fazla s\u00fcren hastal\u0131\u011fa d\u00fb\u00e7ar olmu\u015ftur. On y\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bilgisinin hangi delile dayand\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir. Hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikleri, s\u00fcresi bir tarafa; t\u00fcm zamanlara te\u015fmil edilebilecek \u00e7e\u015fitlilikteki di\u011fer bela ve musibetleri b\u0131rak\u0131p sadece hastal\u0131\u011fa odaklanmak dahi k\u0131ssan\u0131n evrensel mesaj\u0131n\u0131 g\u00f6lgelemektedir.<\/p>\n 5. Hazreti Eyyub e\u015fine bir tutam sap ile sembolik olarak \u2018vurup\u2019 \u2018yeminini yerine getirerek\u2019 \u2018hile-i \u015fer\u2019iyye\u2019 mi uygulad\u0131? 6. Hazreti Eyyub \u2018aya\u011f\u0131n\u0131 yer vurarak\u2019 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 su ile \u2018bir anda\u2019 m\u0131 iyile\u015fti? Bir su var derinde; izi s\u00fcr\u00fclesi, \u00e7\u0131kar\u0131las\u0131. Kapl\u0131ca tedavisi veya serin su oldu\u011fu i\u00e7in hidroterapi demek daha do\u011fru. Belki tarihte ilk olarak Hazreti Eyyub ile ba\u015fl\u0131yor yahut onun taraf\u0131ndan ihya ediliyor. Bu su nedir? \u015eifa \u00f6zelli\u011fi hangi hastal\u0131klar i\u00e7in ge\u00e7erlidir? Ara\u015ft\u0131rmak gerek. Burada Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n t\u0131p ilmine y\u00f6nlendirmesinden bahsedilebilir. \u015eifas\u0131yla birlikte yarat\u0131lmayan hi\u00e7bir hastal\u0131k yoktur. \u0130nsano\u011fluna d\u00fc\u015fen, onu aray\u0131p bulmakt\u0131r. Bu konu, \u2018bir kulun olumluya do\u011fru harekete ge\u00e7medik\u00e7e Allah\u2019tan bir yard\u0131m g\u00f6remeyece\u011fi\u2019ni (Ra\u2019d 11) ve \u201cAllah\u2019\u0131n kendisi i\u00e7in ve O\u2019na do\u011fru \u00e7aba ve gayret ortaya koyanlar\u0131 muhakkak destekleyece\u011fini, yard\u0131m edece\u011fini, do\u011fru yoluna iletece\u011fini ve bu \u00e7abalar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rakmayaca\u011f\u0131\u2019n\u0131 (Ankebut 69) \u00f6\u011freten Kur\u2019\u00e2n\u00ee ilkelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda okunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Hastal\u0131k gibi \u015fifa da bir s\u00fcre\u00e7tir. Sab\u0131r ve y\u00f6neli\u015fin (s\u00e2bir ve evv\u00e2b olu\u015fun), emek ve aray\u0131\u015f\u0131n (urkud bi riclik ve idrib bihi) dersini veren bir s\u00fcre\u00e7\u2026<\/p>\n 7. Hazreti Eyyub\u2019a \u2018eline bir demet ot almas\u0131\u2019 ne i\u00e7in emredildi? Allah \u015fifay\u0131 suya, bitkiye yerle\u015ftirmi\u015ftir. Kula d\u00fc\u015fen bunu ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Bu Allah\u2019\u0131n kaderi\/yasas\u0131\/ilkesidir. \u00c2detullaht\u0131r. O\u2019nun yasas\u0131na uygun davranmad\u0131k\u00e7a ba\u015far\u0131ya eri\u015filemez. Fiil\u00ee dua olmadan sadece kavl\u00ee dua ile sonu\u00e7 al\u0131namaz. Lokman peygamber n\u00fcb\u00fcvvet vazifesiyle birlikte hastalar\u0131n \u015fifas\u0131 i\u00e7in ila\u00e7lar yap\u0131yor, ilmini \u00f6\u011fretiyordu. \u201c\u015eeytan bana eziyet verdi\u201d deyip yerinde durmak yerine \u015fifay\u0131 arayan Hz. Eyyub gibi; hamile haliyle \u00e7ekildi\u011fi hurma a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda, \u201cKurumu\u015f hurma a\u011fac\u0131n\u0131 salla, sana hurma d\u00f6k\u00fclecek\u201d ilah\u00ee nidas\u0131 ile harekete ge\u00e7en Hz. Meryem de buna \u00f6rnektir. Burada Hz. Meryem\u2019in bile, o hamile haliyle a\u011fac\u0131 sallayarak emek harcamas\u0131 istenmekte, fiil\u00ee duan\u0131n hakk\u0131 bo\u015f ge\u00e7ilmemektedir. \u0130lme\/somut sebeplere ba\u015fvurmak ile kudsiyet atfedilen \u015fefaat\u00e7i\/arac\u0131lara ba\u015fvurmak birbirinden tamamen farkl\u0131d\u0131r. Birincisi tevhid, ikincisi \u015firktir. Elbette bilime\/akla\/sebeplere kudret atfederek k\u00fcfre sapma riski de bulunmaktad\u0131r; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n oldu\u011fu gibi. \u201cFalan ila\u00e7\/doktor hayat\u0131m\u0131 kurtard\u0131\u201d \u015feklinde bilin\u00e7sizce, Allah an\u0131lmadan kurulan c\u00fcmleler kavl\u00ee ve itikad\u00ee \u015firke girme tehlikesi ta\u015f\u0131r. As\u0131l m\u00fcsebbibi g\u00f6rmemek olur. Bu noktada g\u00fcn\u00fcm\u00fczde c\u00f6mert tabiat ana, do\u011faya te\u015fekk\u00fcrler vb. s\u00f6ylemleri \u00e7ok yayg\u0131n durumdad\u0131r. Oysa, \u015f\u00fckre l\u00e2y\u0131k olan, her \u015feyin sahibi y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r.<\/p>\n Allah Hz. Eyyub\u2019u ve onun nezdinde musibetlerle s\u0131nanan t\u00fcm m\u00fcminleri ilm\u00ee aray\u0131\u015fa\/bilime y\u00f6nlendirmi\u015ftir. Sab\u0131r, beklemek de\u011fil, harekete ge\u00e7mektir. Bizler Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bu mesaj\u0131na kulak verebilseydik, belki gerekli tedbirleri al\u0131p pandeminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er, insanlar\u0131 hastal\u0131ktan koruyacak a\u015f\u0131lar\u0131 bizler ke\u015ffederdik.<\/p>\n 8. Hazreti Eyyub kendisine mahsus bir imtihan ve hikmetin gere\u011fi olarak \u2018y\u0131llar s\u00fcren sessiz bir tahamm\u00fcl\u2019 \u015feklinde sabretmi\u015f olabilir mi? Enbiy\u00e2\/83 \u00e2yetinde Hz. Eyyub hastal\u0131k s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131nda \u201cDert geldi ba\u015f\u0131ma, Sen merhametlilerin en merhametlisisin\u201d diyerek halini Rabbine arz etmi\u015f, S\u00e2d \/41 \u00e2yetinde ise hastal\u0131\u011f\u0131n (ve elbette di\u011fer belalar\u0131n) b\u0131kk\u0131nl\u0131k, bezginlik, \u00fcmitsizlik vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famada \u201c\u015eeytan bana (duygular\u0131ma, \u00fcmidime, maneviyat\u0131ma) ili\u015fti\u201d diyerek Rabbine y\u00f6neli\u015fini (in\u00e2besini) s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu \u00fcmitsizlik hali Kur\u2019\u00e2n\u2019da, \u015feytan\u0131n anlam \u00e7er\u00e7evelerinden biri olarak ge\u00e7er. Hz. Eyyub\u2019un imtihan\u0131n\u0131 Hz. Yakub ve Hz. Yusuf\u2019un imtihan\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z okuyamay\u0131z. Yusuf s\u00fbresi 87. \u00e2yette \u201cAllah\u2019\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ink\u00e2r edenlerden ba\u015fkas\u0131 Allah\u2019\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesmez!\u201d buyurulmaktad\u0131r. Bu uyar\u0131, hayata y\u00f6n veren Kur\u2019\u00e2n\u00ee bir ilke olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r. Kur\u2019\u00e2n\u2019da \u015feytan\u0131n vesveseleri olarak tan\u0131mlanan, her insan i\u00e7in oldu\u011fu gibi peygamberler i\u00e7in de \u00f6rneklikleri ba\u011flam\u0131nda zarureten ge\u00e7erli olan (En\u2019am 112) bu kabil bir durumda \u201cBittim y\u00e2 Rabbi\u201d dedi\u011fi anda \u201cUrkud bi riclik\u201d emrine muhatap olmu\u015f ve Hz. Eyyub \u00fczerinden \u015fu evrensel mesaj bizlere de emredilmi\u015ftir: \u201cSilkin, \u00fczerindeki \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131n\u0131 at, harekete ge\u00e7, vesveseden s\u0131yr\u0131l, tembelli\u011fe d\u00fc\u015fme, \u00e7are aray\u0131\u015f\u0131na gir, u\u011fra\u015f, \u00e7abala, en \u00fcst d\u00fczeyde gayret et ve sak\u0131n Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelme, beklenti i\u00e7inde olma, yaln\u0131z Rabbine dayan\u0131p g\u00fcven!\u201d<\/p>\n \u0130nsan\u0131n asl\u00ee varl\u0131\u011f\u0131 manev\u00ee y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. Ona ili\u015fen zarar bedene ili\u015fenden daha y\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r, tehlikelidir ve dedi\u011fimiz gibi imtihan\u0131n kaybedilmesi durumunda Kur\u2019\u00e2n buna \u015feytan der. \u015eeytan\u0131n ise m\u00fc\u2019min kullar \u00fczerinde hi\u00e7bir etkisi yoktur. Aya\u011fa kalkan m\u00fc\u2019min \u00fcmitsizli\u011fi yener. Allah i\u00e7in yola koyulana Allah yollar\u0131 a\u00e7ar: \u201cVellezine c\u00e2hedu f\u00een\u00e2 lenehdiyennehum subulen\u00e2\/ Bizim u\u011frumuzda elinden gelen \u00e7abay\u0131 sarfedenlere gelince, onlar\u0131 bize ula\u015fan yollara mutlaka y\u00f6neltiriz\u201d (Ankeb\u00fbt 69). Ve nihayetinde m\u00fc\u2019mine kaybetti\u011fi kat kat verilir.<\/p>\n \u00c2yetler, t\u00fcm zamanlar\u0131n t\u00fcm muhataplar\u0131n\u0131 b\u00f6ylesi durumlar i\u00e7in in\u015fa etmektedir.<\/p>\n K\u0131ssan\u0131n tarih \u00fcst\u00fc kahraman\u0131 sab\u0131rd\u0131r. Sabr\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 hem direni\u015f, hem g\u00f6\u011f\u00fcs geri\u015f, hem de \u00e7are aray\u0131\u015ft\u0131r. Sabretmek, hak etmektir.<\/p>\n Sonu\u00e7:<\/strong><\/p>\n Eyyub k\u0131ssas\u0131, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n mucizelerinden biridir. Rabbimiz, alt\u0131 \u00e2yetlik k\u0131ssaya hikmete dair t\u00fcm hisseleri \u00e7\u0131karmaya yetecek malumat, ders, ibret ve rehberlikleri m\u00fcbeyyen ve mufassal (net, a\u00e7\u0131k ve a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131) \u015fekilde yerle\u015ftirmi\u015ftir. K\u0131ssa, bu haliyle \u00e2deta \u00f6ze ula\u015fmam\u0131za engel olan, \u00fczerimize vazife olmayan, konuyu ayd\u0131nlatmak yerine iyice karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131ran t\u00fcm uydurma, \u0130srailiyat men\u015feli rivayetlere cevap niteli\u011findedir.<\/p>\n K\u0131ssa ile bize verilen en m\u00fchim ders, \u015euara s\u00fbresi 80. \u00e2yette Hz. \u0130brahim\u2019in dilinden \u00f6\u011fretilen \u015fu tevhid ilkesine at\u0131f gibidir: \u201cHastaland\u0131\u011f\u0131mda bana \u015fifa veren yaln\u0131z ve yaln\u0131z Allah\u2019t\u0131r.\u201d<\/p>\n Kur\u2019\u00e2n\u2019da mutlak musibet ve afet yoktur. T\u0131pk\u0131 koronavir\u00fcs\u00fcn b\u00fcnyemize verdi\u011fi hasar\u0131n bizim vir\u00fcs ile enfekte h\u00fccrelerimize kar\u015f\u0131 verdi\u011fimiz ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k cevab\u0131n\u0131n orant\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ziyadele\u015fmesi gibi, musibetlerin de ki\u015filere ve toplumlara verece\u011fi hasar g\u00f6sterilen sab\u0131r ve \u015f\u00fck\u00fcr tavr\u0131 ile orant\u0131l\u0131d\u0131r. Hazreti Eyyub\u2019a bela ve musibet nam\u0131na ne varsa hepsi g\u00f6nderilmi\u015f, o ise ilk andan itibaren sab\u00eer ve evv\u00e2b olarak kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Rabbimiz kulluk edenler i\u00e7in bir \u00f6rneklik (zikr\u00e2 lil \u00e2bid\u00een ve zikr\u00e2 li uli\u2019l-elb\u00e2b) olmak \u00fczere onun kavl\u00ee ve fiil\u00ee duas\u0131n\u0131 hemen kabul etmi\u015f, \u201cFeke\u015fafna bihi min durrin \u203a Rahats\u0131zl\u0131k ad\u0131na ne varsa hepsini kald\u0131rm\u0131\u015f ,\u201d ona kaybetti\u011fi ailesini, mal\u0131n\u0131, m\u00fclk\u00fcn\u00fc her \u015feyini misliyle geri vermi\u015ftir. Bu da imtihan\u0131 kazanan herkese y\u00f6nelik olarak Allah\u2019\u0131n vaadi, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi temel ilkelerdendir\u2026<\/p>\n Allah asla vaadinden d\u00f6nmez ve kendi yolunda sabredenlere kaybettiklerini lutfuyla kat kat iade eder (bkz. Leyl 5-7).<\/p>\n Fuat Akdeniz, \u0130lker \u0130nan\u00e7 Balkan<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bel\u00e2lar insana isabet etti\u011finde sonucu belirleyen insan\u0131n kendi yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Giri\u015f \u0130NSANLIK TAR\u0130H\u0130N\u0130N en b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar\u0131ndan birini ya\u015f\u0131yoruz. \u00c7in\u2019den d\u00fcnyaya yay\u0131lan bir vir\u00fcs y\u00fcz elli milyondan fazla insana bula\u015ft\u0131, \u00fc\u00e7 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep oldu. Salg\u0131n milyonlarca insanda a\u011f\u0131rla\u015fan kronik hastal\u0131klar, akci\u011fer-kalp-n\u00f6ropsikiyatrik sorunlar ba\u015fta olmak \u00fczere kal\u0131c\u0131 izler (sekeller) b\u0131rakt\u0131. Hastal\u0131\u011f\u0131n girmedi\u011fi ev kalmad\u0131. Tan\u0131d\u0131klar\u0131m\u0131z, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"ppma_author":[130],"class_list":["post-90876","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"yoast_head":"\n
\nSad 41-44: Kulumuz Eyy\u00fbb\u2019u da an. O, Rabbine, \u201c\u015eeytan bana s\u0131k\u0131nt\u0131 ve ac\u0131 vermektedir\u201d diye seslenmi\u015fti. \u201cAya\u011f\u0131n\u0131 yere vur (dedik), i\u015fte y\u0131kan\u0131lacak ve i\u00e7ilecek serin bir su!\u201d Taraf\u0131m\u0131zdan bir rahmet ve ak\u0131l iz\u2018an sahipleri i\u00e7in de an\u0131lacak bir \u00f6rnek olmak \u00fczere ona aile efrad\u0131n\u0131, ayr\u0131ca bunlarla birlikte bir mislini daha ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k. (Bir yemini vard\u0131.) \u201cEline bir demet bitki sap\u0131 al\u0131p onunla vur ve b\u00f6ylece yeminini yerine getirmi\u015f ol\u201d (dedik). Ger\u00e7ekten biz onu s\u0131k\u0131nt\u0131lara dayan\u0131kl\u0131 bulduk. O ne g\u00fczel bir kuldu! Y\u00f6n\u00fc hep Allah\u2019a d\u00f6n\u00fckt\u00fc . (T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 meali)<\/p>\n
\nYaln\u0131z Allah\u2019a dayan\u0131p g\u00fcvenmek, Allah\u2019\u0131n kudret alan\u0131na giren hi\u00e7bir konuda ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyden ve hi\u00e7 kimseden yard\u0131m beklememek, medet ummamak demektir (Fatiha 5, Bakara 186, Hacc 12-13, Ahk\u00e2f 5).
\n\u0130nanc\u0131n ve azmin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ku\u015fanmakt\u0131r.
\nHi\u00e7bir durumda Allah\u2019tan \u00fcmidi kesmemektir.
\nAra\u015ft\u0131rma, inceleme, ilim ve bilime y\u00f6nelmektir.
\nFiil\u00ee duan\u0131n kavl\u00ee duaya e\u015flik etmesi zorunlulu\u011fu demektir. Fiil\u00ee dua yasas\u0131 ise; \u201cBir i\u015fin kurallar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 ve gereklerinin yerine getirilmesi\u201d demektir.
\nMutlak k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve olumsuzlu\u011fun reddidir. Bel\u00e2lar insana isabet etti\u011finde sonucu belirleyen insan\u0131n kendi yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. \u00dcmitsizli\u011fe kap\u0131l\u0131p gayreti elden b\u0131rak\u0131p imtihan\u0131 kaybeden insan \u015feytana yenilmi\u015f olur. Allah i\u00e7in sabredip kazanan ki\u015fiye ise kaybettikleri kat kat geri verilir.
\nAllah\u2019a kullukta sabr\u0131 ile Hz. Eyyub, her \u00e7a\u011f\u0131n \u00e2bidleri ve ulu\u2019l-elb\u00e2b\u0131 i\u00e7in ne g\u00fczel bir \u00f6rnektir.<\/p>\n
\nHay\u0131r. Tefsirlerde yer alan \u201cTakdire r\u0131zada sebat etmek i\u00e7in dua edip s\u0131hhat istemekten \u00e7ekiniyordu\u2026\u201d \u015feklindeki yorumlar k\u0131ssan\u0131n mesaj\u0131yla taban tabana \u00e7eli\u015fmektedir. S\u00e2d s\u00fbresi 44. \u00e2yette \u201cBiz onu sab\u0131rl\u0131 ve evv\u00e2b olarak bulduk\u201d buyurulmaktad\u0131r. Demek ki Hazreti Eyyub\u2019un sabr\u0131 gibi \u201cin\u00e2be\u201dsi de s\u00fcreklidir, ilk andan itibaren elbette Rabbine y\u00f6nelmi\u015f, sab\u0131r ve sal\u00e2t ile O\u2019ndan yard\u0131m dilemi\u015ftir. Tek ba\u015f\u0131na \u201cevv\u00e2b\u201d ifadesinin m\u00fcbala\u011fa vezninde olmas\u0131, yani ilk \u00e2ndan son \u00e2na kadarki s\u00fcreci kapsayan bir s\u00fcreklilik anlam\u0131 i\u00e7ermesi bu iddiay\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in yeterlidir. Zira b\u00f6ylesi \u00e7ileci bir yakla\u015f\u0131m, \u015feyt\u00e2n\u0131n \u201cAllah ile aldatmas\u0131\u201d anlam\u0131na gelecektir. \u015eeytan\u0131n \u2018s\u00fbret-i haktan g\u00f6r\u00fcnerek\u2019 sa\u011fdan yakla\u015fmas\u0131 tam da bu olsa gerektir. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ruhbanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131ndan beslenen bu tutum, \u2018kullukta ve duada s\u00fcreklili\u011fi\u2019 emreden Hicr\/99 ve Furkan\/77 \u00e2yetlerinin mesaj\u0131na b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nHay\u0131r. \u0130blis\u2019in Hz. Eyyub\u2019un kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu yakla\u015f\u0131m \u0130blis\u2019e ilah\u00ee birtak\u0131m \u00f6zellikler atfetmek anlam\u0131na gelir, do\u011fru de\u011fildir. \u015eeytan, \u00c2dem aleyhisselama yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Eyyub aleyhisselama da vesvese vermi\u015ftir. O, Rabbine \u201cDo\u011frusu \u015feytan bana bir yorgunluk (nusb) ve eziyet (az\u00e2b) verdi\u201d diye seslenmi\u015fti (S\u00e2d 41). Bu \u00e2yet Enbiy\u00e2 83 ile birlikte okundu\u011funda (Enn\u00ee messeniye\u2019d-durru\/ Bana bir zarar dokundu) , \u2018ki\u015fiyi \u00fcmitsizli\u011fe sevk eden\u2019 anlam\u0131nda \u015feytan ile zarar kelimelerinin birbirinin yerine kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir zarar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan insan\u0131n imtihan\u0131 kaybetme riski ve potansiyeli; \u2018\u015feytan\u2019 kavram\u0131n\u0131n Kur\u2019\u00e2n\u2019daki anlam kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131ndan biridir. \u0130n\u015firah s\u00fbresinden hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z (Fensab \u203a Bir i\u015fe kurul, yine yorul) nusb kelimesi ise bu \u00e2yette \u201cbi nusbin\u201d olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Nusb yorgunluk, bitmi\u015flik hali, b\u0131kk\u0131nl\u0131k ve iflas psikolojisinin ad\u0131d\u0131r. Fensab ise, bu psikolojiden ve durumdan kurtulmak i\u00e7in yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapma ruhu, yeni bir i\u015fe koyulma ve yorularak dinlenmedir (94\/7-8).<\/p>\n
\nHay\u0131r. Tefsirlerde yer verilen ve Hz. Eyyub\u2019un e\u015fini \u2018bir hatas\u0131ndan dolay d\u00f6vmeye yemin etti\u011fini\u2019 nakleden Tevrat kaynakl\u0131 rivayetler yanl\u0131\u015flarla ve \u00e7eli\u015fkilerle doludur. Oysa ba\u015fka birtak\u0131m rivayetler de e\u015finin sonuna kadar vefal\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Bu vefa, insanl\u0131\u011f\u0131n en kadim ilkesi olarak Rahman s\u00fbresi 60. \u00e2yete g\u00f6re, cezay\u0131 de\u011fil, yine vefa ile mukabeleyi gerektirirdi: \u201cHel cez\u00e2u\u2019l-ihs\u00e2nu ille\u2019l-ihs\u00e2n\/ \u0130yili\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zca iyilik de\u011fil midir?\u201d<\/p>\n
\nMaide\/89: \u201cAllah kas\u0131ts\u0131z olarak a\u011fz\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131k\u0131veren yeminlerinizden dolay\u0131 sizi sorumlu tutmaz. Fakat bilerek yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yeminlerden dolay\u0131 sizi sorumlu tutar.\u201d<\/p>\n
\nEyyub (as) K\u0131ssas\u0131 Ne \u00d6\u011fretiyor?<\/p>\n
\nManevi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi in\u015fa edip g\u00fc\u00e7lendiriyor.
\n\u00dcmidini ve umudunu yitirmenin insan\u0131 \u0130blis\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme tehlikesi konusunda uyar\u0131yor (\u0130blis: \u00fcmidini yitirip iflas eden)
\nYorulmadan, emek harcamadan hi\u00e7bir ger\u00e7ek ba\u015far\u0131 elde edilemeyece\u011fi yasas\u0131n\u0131 (Necm 39) hat\u0131rlat\u0131yor.
\nHer zorluktan sonra kolayl\u0131\u011f\u0131n, her yoku\u015ftan sonra bir ini\u015fin oldu\u011funa dair yasay\u0131 (\u0130n\u015firah 5-6) hat\u0131rlat\u0131yor.
\nAc\u0131 ve h\u00fczne s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nenin, asl\u0131nda hayata s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc; \u00f6lmeyi istememenin hayat\u0131 da istememe anlam\u0131na geldi\u011fini ders veriyor.
\n\u0130nsana en \u00e7ok yak\u0131\u015fan \u00f6zellik olgunluktur (r\u00fc\u015fd) ve ac\u0131lar ile elde edilebilir. Olgunlu\u011fu arzu edip ac\u0131lara g\u00f6\u011f\u00fcs germemek, olgunluk hedefini arzu d\u00fczeyinde b\u0131rakmak anlam\u0131na gelir. Elmas yontulmadan, insan ac\u0131 \u00e7ekmeden tek\u00e2m\u00fcl edemez.
\nM\u00fc\u2019mince sab\u0131r, \u00e7are\/mehdi beklemek ile de\u011fil, \u00e7are\/mehdi olmak ile tamamlan\u0131r (Ra\u2019d 11). Kendi vazifesini ihmale yol a\u00e7an bir mehdi beklentisi s\u00fcnnetullah ile uyu\u015fmaz.
\n\u00c7aresizseniz, \u00e7are sizsiniz.<\/p>\n
\nHay\u0131r, asla. \u00d6nce sabr\u0131n peygamberine asl\u0131 olmayan bir yemin ettirip sonra bu yeminin gere\u011fini yerine getirmek i\u00e7in sembolik bir \u2018d\u00f6vme\u2019 sahnesi kurgulayan, bunun i\u00e7in de Allah\u2019a hile-i \u015feriyyeyi yak\u0131\u015ft\u0131ran bir anlay\u0131\u015f elbette \u2018sorunlu\u2019 bir anlay\u0131\u015ft\u0131r ve b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m Kur\u2019\u00e2n\u2019da Ben\u00ee \u0130srail\u2019in kendilerine gelen vahyi e\u011fip b\u00fcken tutumlar\u0131n\u0131 hat\u0131ra getirmektedir. Bu bak\u0131mdan, maazallah b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m \u00fcmmetin y\u00fcz y\u00fcze oldu\u011fu bir tehlike olarak \u2018yahudile\u015fme temay\u00fcl\u00fc\u2019 dahilinde tarif edilebilir. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 bu \u015fekilde yorumlamak, \u2018hile-i \u015fer\u2019iyye\u2019 mefhumunu, h\u00e2\u015f\u00e2, sanki Allah \u00f6\u011fretmi\u015f gibi normalle\u015ftirmek anlam\u0131na gelmektedir. \u0130\u015fte bu yanl\u0131\u015f yorum nedeniyle maalesef f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131m\u0131zdan g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za kadar faiz-zekat-talak (hulle) ve benzeri konularda hile-i \u015fer\u2019iyye \u00f6rnekleri kitaplara ve hayat\u0131m\u0131za girmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n
\nHay\u0131r. S\u00e2d 42\u2019de yer alan: \u201cUrkud bi riclik\u201d \u0130fadesi, Hz. \u0130smail k\u0131ssas\u0131ndan etkilenerek \u201cAya\u011f\u0131n\u0131 yere vur\u201d \u015feklinde terc\u00fcme edilmektedir. Oysa aya\u011f\u0131 s\u00fcrekli yere vurmak, y\u00fcr\u00fcmeye d\u00f6n\u00fc\u015fen bir eylemdir. Dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n aya\u011f\u0131yla yere s\u00fcrekli vurmas\u0131 \u203a y\u00fcr\u00fcmesi anlam\u0131na gelir. \u201cY\u00fcr\u00fc, yol al, \u00e7abala, didin, gayret et\u201d anlam\u0131nda deyimsel bir ifade olarak okunmal\u0131d\u0131r. Peki, ne i\u00e7indir bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f? \u201cH\u00e2z\u00e2 mu\u011fteselun berdun ve \u015far\u00e2b \u203a y\u0131kan\u0131lacak, i\u00e7ilecek bir serin su.\u201d Hem i\u00e7ine girildi\u011finde deri i\u00e7in \u015fifal\u0131, hem de i\u00e7ildi\u011finde i\u00e7 organlar i\u00e7in \u015fifal\u0131 bir su.<\/p>\n
\n\u015eifay\u0131 aramak i\u00e7in. S\u00e2d s\u00fbresi 44. \u00e2yette \u015f\u00f6yle buyuruluyor: \u201cVe huz bi yedike d\u0131\u011fsen \u203a Eline bir demet al\/ elde et.\u201d Z\u0131mnen; \u201chastal\u0131\u011fa\/salg\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7areyi \u00fcret.\u201d G\u00fcn\u00fcm\u00fcze uyarlarsak, ya\u015fanan umum\u00ee salg\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cA\u015f\u0131y\u0131 \u00fcret\u201d \u015feklinde dahi anlayabiliriz. Peki, bir demet bitki al\u0131p ne yapacakt\u0131r? \u201cFadrib bihi \u203a Onunla (suyu buldu\u011fun gibi) ilerle\/ aray\u0131\u015fa gir\/ s\u00fcrece gir .\u201d Burada darabe fiilinin Kur\u2019\u00e2n\u2019da 53 farkl\u0131 \u00e2yette 8 farkl\u0131 anlamda toplam 57 defa kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u00e2yette oldu\u011fu gibi \u2018\u00e7\u0131kmak\u2019 anlam\u0131nda ise yedi kez kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 (2\/273, 3\/156, 4\/94, 4\/101, 5\/106, 38\/45, 73\/20) belirtmek isteriz.<\/p>\n
\nHay\u0131r. En\u2019am s\u00fbresi 43. \u00e2yette \u201cHi\u00e7 olmazsa onlara azab\u0131m\u0131z geldi\u011finde yalvarsayd\u0131lar! Fakat kalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f, \u015feytan da onlara yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ho\u015f g\u00f6stermi\u015fti\u201d buyurulmaktad\u0131r. Bu ve benzeri \u00e2yetler Hz. Eyyub\u2019a da gelmi\u015fti. \u201cDua edin\u201d diyen Rabbimize Hz. Eyyub\u2019un dua etmemesi ve duay\u0131 geciktirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6yle bir durum, tebli\u011f etti\u011fi ilkeyi kendisinin ihlal etmesi anlam\u0131na gelir. Bu da bir peygamber i\u00e7in asla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Dua kullu\u011fun ta kendisidir. Kullukta kesintinin s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 Hicr\/99 \u00e2yetinden \u00f6\u011freniyoruz: \u201cSana \u00f6l\u00fcm gelinceye kadar Rabbine kullu\u011fu kesme!\u201d<\/p>\n