{"id":90792,"date":"2025-03-14T21:28:58","date_gmt":"2025-03-14T21:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?p=90792"},"modified":"2025-03-14T21:28:58","modified_gmt":"2025-03-14T21:28:58","slug":"cehennemi-yokluga-tercih-edenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/","title":{"rendered":"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler"},"content":{"rendered":"<p>I.<\/p>\n<p>EBED\u0130YETE programlanan bir b\u00fcnye i\u00e7in, hi\u00e7bir \u015fey, ebed\u00ee olmak kadar de\u011ferli de\u011fildir. Yok olmak ise, bunun tam tersine, insana sadece korkun\u00e7 g\u00f6r\u00fcnen bir\u015fey de\u011fil, ayn\u0131 zamanda akl\u0131n da alamayaca\u011f\u0131 bir\u015feydir.<\/p>\n<blockquote><p>R\u0131za Tevfik, buna ne de g\u00fczel dile getirir:<\/p>\n<p>|\u201cYokluk uk\u00fble rehzen, varl\u0131k nedir bilinmez!<\/p>\n<p>Bir \u015f\u00fcphe var ki r\u00fb\u015fen, bilinmekle hi\u00e7 silinmez.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Yani: \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rr\u0131 nedir, bilinmiyor. Yokluk fikri ise, zaten b\u00fct\u00fcn ak\u0131llar\u0131n yolunu kesmi\u015f, me\u015fgul ediyor. Fakat, yine de, bilinmekle silinmeyen bir \u015f\u00fcphe mevcut ve parl\u0131yor.\u201d Buna ra\u011fmen, yoklu\u011fun, herhalde yok oldu\u011fu i\u00e7in, tarifi de yoklar aras\u0131nda kalm\u0131\u015f; yap\u0131lamam\u0131\u015f. Ve bu so\u011fuk kelimeyi uyan\u0131k vicdanlar kibarca kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 etmi\u015fler.<\/p>\n<p><strong>Bir misal olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u015fu muhasebeyi dinleyelim:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cK\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcmde\u2014hayalimden\u2014sordum: \u2018Sana bir milyon sene \u00f6m\u00fcr ve d\u00fcnya saltanat\u0131 verilmesi, fakat sonra ademe ve hi\u00e7li\u011fe d\u00fc\u015fmesini mi istersin? Yoksa, b\u00e2ki fakat adi ve me\u015fakkatli bir v\u00fccudu mu istersin?\u2019 dedim. Bakt\u0131m, birincisinden \u2018\u00e2h\u2019 \u00e7ekti. \u2018Cehennem de olsa, beka isterim\u2019 dedi.\u201d<\/p>\n<p>Evet, madem fani d\u00fcnya lezzetleri bu pazarl\u0131kta ak\u0131l ve hayali dahi doyuram\u0131yor; elbette, sair duygular\u0131m\u0131z\u0131n da ebediyetle ne kadar al\u00e2kadar oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olsa gerektir.<\/p>\n<p>Yoklu\u011fu fena g\u00f6ren ve bekay\u0131 merak eden bir sima arad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kar\u015f\u0131m\u0131za Tanzimat edebiyat\u0131n\u0131n me\u015fhur ismi Abd\u00fclhak Hamid \u00e7\u0131k\u0131yor. Dilerseniz, onu bir dostunun hat\u0131ralar\u0131ndan dinleyelim:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6l\u00fcmden korkmaz, yok olmaktan korkard\u0131. Onun nazar\u0131nda, \u00f6l\u00fcm ba\u015fka, yok olmak ba\u015fka idi. Bir g\u00fcn, bana:<\/p>\n<p>\u2014\u00d6l\u00fcm ho\u015f, fakat adem [yok olmak] bo\u015f, demi\u015fti.<\/p>\n<p>Onu korkutan, i\u015fte bu bo\u015fluk, yani yokluktu. Onun i\u00e7in, Akif Pa\u015fa\u2019n\u0131n me\u015fhur kasidesinde methetti\u011fi ademe, Abd\u00fclhak Hamid \u00f6mr\u00fc boyunca isyan etmi\u015fti. Hatta, son g\u00fcnlerine do\u011fru, bir ak\u015fam bu isyan\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<p>\u2014\u0130nsan, v\u00fccuda gelmeden \u00f6nceki ademe tahamm\u00fcl edebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, mevcut olmadan \u00f6nce v\u00fccuttan habersizdir. Fakat, v\u00fccudun ne oldu\u011funu anlad\u0131ktan sonra, cehennem bile ademe tercih edilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ate\u015f bile yoklu\u011fa nisbetle varl\u0131kt\u0131r. Onun i\u00e7in, cehennem bile, Allah\u2019\u0131n insanlara bir m\u00fck\u00e2fat\u0131 demektir.\u201d<\/p>\n<p>Nefis bir terenn\u00fcm&#8230; M\u00fckemmel bir duyu\u015f&#8230;<\/p>\n<p>Hele, Bedi\u00fczzaman Hazretlerinin bu c\u00fcmleden olarak cehennem ve yokluk fikrini mukayese etti\u011fi \u015fu tesbitleri de dikkate al\u0131n\u0131rsa:<\/p>\n<p>\u201c. . . E\u011fer sen cehenneme girsen, v\u00fccud dairesinde kalsan, senin sevdiklerin ve akrabalar\u0131n ya cennette mes\u2019ud veya v\u00fccud dairelerinde bir cihette merhametlerine mazhar olurlar. Demek, her halde cehennemin v\u00fccuduna taraftar olmak sana l\u00e2z\u0131md\u0131r. Cehennemin aleyhinde bulunmak, ademe [yoklu\u011fa] taraftar olmakt\u0131r ki, hadsiz dostlar\u0131n\u0131n saadetlerinin hi\u00e7 olmas\u0131na taraftarl\u0131kt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Bu c\u00fcmleleri hat\u0131rda tutal\u0131m, ve tekrar hat\u0131ralar\u0131 dinlemeye devam edelim:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cHamid, yaln\u0131z ruhun b\u00e2ki kalaca\u011f\u0131n\u0131 k\u00e2fi g\u00f6rmez; \u2018\u00c7\u0131plak bir ruh kalmaktan ne \u00e7\u0131kar? Ben ahirette de, d\u00fcnyadaki cismimle ya\u015famak isterim. Cismin bekas\u0131yla ikiz olmayan ruhun bekas\u0131, yar\u0131m yamalak bir beka olur,\u2019 derdi. Nihayet, bir g\u00fcn kendisine ruhun da bir \u2018cism-i lat\u00eef\u2019 oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131nca, \u00e7ok m\u00fcsterih olmu\u015ftu.\u201d<\/p>\n<p>Ruhun sabit, kendisine m\u00fcnasip, latif bir k\u0131l\u0131f\u0131, bir elbisesi olup, \u00f6l\u00fcm an\u0131nda b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plak kalmay\u0131p o elbiseyi giydi\u011fini, Bedi\u00fczzaman da bildirmektedir. Ayn\u0131 zamanda, Ehl-i S\u00fcnnet itikad\u0131na ba\u011fl\u0131 kalarak dirili\u015fin ve ahiretteki ceza ve m\u00fck\u00e2fatlar\u0131n ruh ve cisim beraberli\u011fi ile olaca\u011f\u0131n\u0131 beyanla, Abd\u00fclhak Hamid ve o gibi hassas ruhlar\u0131n endi\u015felerine huzur s\u00fcrmesi \u00e7ekmi\u015ftir de. Mesel\u00e2, insan\u0131n cisman\u00ee hayatta sadece bir dil ile binler tad\u0131, bir kulak ile b\u00fct\u00fcn sesleri, bir g\u00f6z ile b\u00fct\u00fcn renkleri al\u0131\u015f\u0131yla rahmet hazinelerini tan\u0131maya ve ilah\u00ee isimlerin tecellisine mazhar oldu\u011fu anlat\u0131larak, \u015f\u00f6yle denilmekte:<\/p>\n<p>\u201c\u015eu ak\u0131p giden k\u00e2inat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir havuzu ve o tezg\u00e2h\u0131n i\u015fleyip dokudu\u011fu sanatlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck te\u015fhir yeri ve d\u00fcnya denilen tarlan\u0131n ebed\u00ee mahzeni olan \u00e2hiret diyar\u0131, elbette \u015fu k\u00e2inata bir derece benzeyecektir. Hem cisman\u00ee, hem ruhan\u00ee b\u00fct\u00fcn esasat\u0131n\u0131 muhafaza edecektir. Ve o hi\u00e7bir \u015feyi faydas\u0131z yaratmayan O Hak\u00eem ve Rah\u00eem elbette cisman\u00ee \u00e2letlerin vazifelerine, \u00fccret ve hizmetlerine m\u00fck\u00e2fat ve ibadetlerine sevap olarak onlara l\u00e2y\u0131k lezzetleri verecektir. Zaten adalet ve rahmet sahibi bir Z\u00e2ttan bunun z\u0131dd\u0131n\u0131 beklemek do\u011fru de\u011fildir.\u201d<\/p>\n<p>Yoklu\u011fu fena g\u00f6ren, bekay\u0131 merak edenlerin alaca\u011f\u0131 m\u00fcjdeler hen\u00fcz bitmedi. Dilerseniz, yokluk meselesini bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde muhtelif misallerle i\u015flemeye devam edelim ve bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc Abd\u00fclhak H\u00e2mid\u2019in \u015fu beytiyle bitirelim:<\/p>\n<p>\u201cBen \u00f6lmedim, demek ki, tahavv\u00fcldeyim bu dem<\/p>\n<p>Ukba hayat\u0131 b\u00f6yle imi\u015f, yok demek adem.\u201d<\/p>\n<p>II.<\/p>\n<p>\u201c\u00d6l\u00fcm\u00fcn pen\u00e7esine d\u00fc\u015fmeden, pek az insan \u00f6l\u00fcm\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u201d diyor H. Fielding. \u00c7ok do\u011fru. Bir \u00e7o\u011fumuz, \u201cev-i\u015f-okul\u201d \u00fc\u00e7genine hapsolmu\u015f, \u00f6m\u00fcr t\u00fcketiyoruz. Hele iki aya\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnde y\u00fckseli\u015f ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f mucizesini unutup da hayal ipini fezaya atanlar\u0131n say\u0131s\u0131 hi\u00e7 de az de\u011fil.<\/p>\n<p><strong>Ne yapal\u0131m?<\/strong><\/p>\n<p>Biz de onlar\u0131 o halde b\u0131rakal\u0131m. Hakikat\u0131 umumun hesab\u0131na dile getirenlere bakal\u0131m. Ve dilerseniz, Abd\u00fclhak Hamid\u2019le a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu sahifeyi tamamlayal\u0131m, \u0130smail Hami Dani\u015fmend\u2019i dinleyelim:<\/p>\n<p>\u201cCismin toprakta erimesi, onun en merak etti\u011fi \u015feydi. Bunun nas\u0131l oldu\u011funu kendi g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6rmek isterdi. Hatta, gen\u00e7li\u011finde bile duydu\u011fu bu merak\u0131n, onu \u00c7aml\u0131ca\u2019daki k\u00f6\u015fk\u00fcnde tuhaf bir tecr\u00fcbeye sevketti\u011finden bahsederdi. Bir g\u00fcn, Hamid bah\u00e7ede tesad\u00fcf etti\u011fi bir fare \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcne bir cam kapak koymu\u015f ve her g\u00fcn bu cam kabrin i\u00e7indeki fare cesedini yoklayarak nas\u0131l kurtlar\u0131n birbirini yedi\u011fini ve daha sonra son kalan iri kurdun nas\u0131l katlan\u0131p bitti\u011fini; velhas\u0131l farenin nas\u0131l mahvolup gitti\u011fini her g\u00fcn saatlerce seyretmi\u015f ve mezardaki insan\u0131n eriyi\u015fini and\u0131ran bu \u00e7irkin manzaradan v\u00fccudun fanili\u011fine isyan\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015fti. Kalbindeki imana ra\u011fmen, fikirlerinde insan\u00ee bir ukde vard\u0131. Bu ukde \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6tesindeki me\u00e7hul \u00e2leme aitti. Acaba orada ne vard\u0131? Varl\u0131k var m\u0131yd\u0131? Yahut yokluk yok muydu? Yoksa, yokluk mu vard\u0131? Varl\u0131k m\u0131 yoktu? Adem, mevcut olabilir miydi? Mevcutsa nas\u0131l adem say\u0131labilirdi? \u0130\u015fte bu me\u00e7huld\u00fc. Ve Hamid\u2019in nazar\u0131nda \u00f6l\u00fcm\u00fcn yeg\u00e2ne korkun\u00e7 taraf\u0131 da, i\u015fte o me\u00e7hul ademe giden bir yol olmak ihtimaliydi. \u0130\u015fte bu endi\u015fesinden dolay\u0131, son g\u00fcnlerinde uykuyu bile sevmiyordu. Onun nazar\u0131nda, uyumak birka\u00e7 saat i\u00e7in \u00f6lmek ve uyanmak da dirilmek yahut yeniden d\u00fcnyaya gelmek gibi bir\u015feydi. Hatta bir g\u00fcn:<\/p>\n<p><strong>\u2014Uyuyorsam, bir daha uyanmayaca\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorum, demi\u015fti&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Abd\u00fclhak Hamid\u2019in yoklu\u011fa kar\u015f\u0131 direnmesi, tesad\u00fcfle izah edilemez. Bunu ince bir hissiyat\u0131n eseri olarak kabul etmekte; kem\u00e2l halde olmasa bile, mevcut iman\u0131n\u0131n bir tezah\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n<p>Evet, ar\u0131n\u0131n kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza etmek i\u00e7in d\u00fc\u015fman\u0131na i\u011fnesini bat\u0131rmas\u0131, arkas\u0131nda civcivleriyle dola\u015fan tavu\u011fun var veya yok olma durumunda aslan kesilmesi g\u00f6steriyor ki, d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar yoklu\u011fa kar\u015f\u0131 varl\u0131kla programlanm\u0131\u015f ve topyek\u00fcn bir direni\u015fe girmi\u015flerdir. \u0130nsanlar i\u00e7in de ayn\u0131 kaide ge\u00e7erli de\u011fil midir? Mesel\u00e2, bir\u00e7ok ki\u015fi, kendi \u015ferefinin veya namusunun yok farzedildi\u011fini hissetti\u011fi i\u00e7in k\u00e2til olmu\u015ftur. Di\u011fer bir ifadeyle, g\u00fcya izzet-i nefsinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 isbatlamak i\u00e7in bu k\u00f6t\u00fc fiili i\u015flemi\u015ftir. Her ne kadar enteresan olsa da, b\u00f6ylece, kendinde yok farzedilen g\u00fcc\u00fcn, \u015ferefin var oldu\u011funu topluma anlatmak istemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hangi bir misali ele al\u0131rsak alal\u0131m, yoklu\u011fun hi\u00e7bir \u015fey, varl\u0131\u011f\u0131n ise her\u015fey oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Yokluktan korkanlar, varl\u0131\u011fa ko\u015fmu\u015f, onu se\u00e7mi\u015flerdir. Sonsuz olanda var olmak istemi\u015flerdir. K\u0131sacas\u0131, insan\u0131n vicdan\u0131ndan y\u00fckselen \u201cYok olmayacaks\u0131n\u0131z, \u00f6lmeyeceksiniz!\u201d anonslar\u0131na kar\u015f\u0131 uyum halinde olabilmesi i\u00e7in, \u00f6ld\u00fckten sonra var olaca\u011f\u0131na inanmas\u0131 gerekir. Bu da, sonsuz bir kudretin tan\u0131n\u0131p bilinmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zaten b\u00f6yle bir kudret sahibi yoksa, h\u00e2\u015f\u00e2, insan\u0131n \u00f6ld\u00fckten sonra her\u015feyi ile yok olmas\u0131 daha akl\u00ee ve mant\u0131k\u00eedir.<\/p>\n<p>M\u00fctefekkir insan, bir hi\u00e7 olan yoklu\u011fu de\u011fil, cehennem bile olsa her\u015fey demek olan varl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mekte teredd\u00fct etmez. Bunun i\u00e7in, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u201cV\u00fccudun, velev cehennem de olsun, ademden [yokluktan] daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011fu vicdan\u00ee bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr\u201d s\u00f6z\u00fc, her bak\u0131mdan \u00e7ok m\u00e2n\u00e2l\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 bu meselenin i\u015flendi\u011fi Mektubat\u2019taki bahisten mealen tamamlayal\u0131m:<\/p>\n<p>Cenab-\u0131 Hak \u00f6yle bir Kad\u00eer-i Mutlakt\u0131r ki, yokluk ve varl\u0131k, kudretine, iradesine nisbeten iki menzil gibidir. Gayet kolay bir surette her\u015feyi oraya g\u00f6nderir ve getirir. \u0130sterse bir g\u00fcnde, isterse bir anda, oradan \u00e7evirir. Hem mutlak yokluk zaten yoktur; \u00e7\u00fcnk\u00fc her\u015feyi ku\u015fatan bir ilah\u00ee ilim vard\u0131r. Onun d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir\u015fey yoktur ki, oraya bir\u015fey at\u0131ls\u0131n. Fakat ilim dairesinin i\u00e7indeki yokluk ise haric\u00eedir (d\u0131\u015ftand\u0131r) ve ilm\u00ee v\u00fccuda perde olmu\u015f bir \u00fcnvand\u0131r. Bunun i\u00e7in baz\u0131 \u00e2limler ilmen varolan her\u015feyi \u2018\u00e2y\u00e2n-\u0131 s\u00e2bite\u2019 olarak tabir etmi\u015flerdir. \u00d6yle ise, yoklu\u011fa gitmek demek, ge\u00e7ici olarak \u00fczerindeki elbiseyi \u00e7\u0131kar\u0131p ilm\u00ee ve manev\u00ee varl\u0131\u011fa gitmektir. Kudret dairesinden ilim dairesine girmektir. Bu misali kendimizde de deneyebiliriz. Kudret dairesinde olan bir\u015feyi, yani bir \u015fiir par\u00e7as\u0131n\u0131 ezberledikten sonra buru\u015fturup atsak da, onun yoklu\u011funa h\u00fckmedemeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, o ilim dairesine ge\u00e7mi\u015f, ak\u0131l ve haf\u0131zam\u0131z\u0131n mal\u0131 olmu\u015ftur ve icap ederse tekrar yaz\u0131labilir.<\/p>\n<p>Evet, k\u00e2inat sahifesindeki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n ilah\u00ee bir kudretle muhafaza edilip sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tekrar iade edilebilece\u011fini anlamakta herhangi bir g\u00fc\u00e7l\u00fck olmasa gerek. Zaten, k\u0131\u015f\u0131n toprak alt\u0131nda yok olmayan ve unutulmayan tohumlar, baharla beraber varl\u0131\u011f\u0131n ve sonsuzlu\u011fun \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyor mu?<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Faydalan\u0131lan kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12px;\">\u0130. H. Dani\u015fmend, Tarih\u00ee Hakikatler, c. 2.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12px;\">Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee, As\u00e2-y\u0131 Musa, s. 43; S\u00f6zler, s. 467; Mekt\u00fbbat, s. 55-56.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12px;\">H. Dizdaro\u011flu, Abd\u00fclhak Hamid, s. 16.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12px;\">Dr. M. Ayd\u0131n, M\u00fcsbet \u0130lim ve Allah.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12px;\">Mehmed K\u0131rk\u0131nc\u0131, Hikmet P\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131, s. 177.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12px;\">*Ar\u0131n\u0131n kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza etmek i\u00e7in d\u00fc\u015fman\u0131na i\u011fnesini bat\u0131rmas\u0131, arkas\u0131nda civcivleriyle dola\u015fan tavu\u011fun var veya yok olma durumunda aslan kesilmesi g\u00f6steriyor ki, d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar yoklu\u011fa kar\u015f\u0131 varl\u0131kla programlanm\u0131\u015f ve topyek\u00fcn bir direni\u015fe girmi\u015flerdir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12px;\">Hangi misali ele al\u0131rsak alal\u0131m, yoklu\u011fun hi\u00e7bir \u015fey, varl\u0131\u011f\u0131n ise her\u015fey oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Yokluktan korkanlar, varl\u0131\u011fa ko\u015fmu\u015f, onu se\u00e7mi\u015flerdir. Sonsuz olanda var olmak istemi\u015flerdir. K\u0131sacas\u0131, insan\u0131n vicdan\u0131ndan y\u00fckselen \u201cYok olmayacaks\u0131n\u0131z, \u00f6lmeyeceksiniz!\u201d anonslar\u0131na kar\u015f\u0131 uyum halinde olabilmesi i\u00e7in, \u00f6ld\u00fckten sonra var olaca\u011f\u0131na inanmas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12px;\">K\u0131\u015f\u0131n toprak alt\u0131nda yok olmayan ve unutulmayan tohumlar, baharla beraber varl\u0131\u011f\u0131n ve sonsuzlu\u011fun \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyor mu?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I. EBED\u0130YETE programlanan bir b\u00fcnye i\u00e7in, hi\u00e7bir \u015fey, ebed\u00ee olmak kadar de\u011ferli de\u011fildir. Yok olmak ise, bunun tam tersine, insana sadece korkun\u00e7 g\u00f6r\u00fcnen bir\u015fey de\u011fil, ayn\u0131 zamanda akl\u0131n da alamayaca\u011f\u0131 bir\u015feydir. R\u0131za Tevfik, buna ne de g\u00fczel dile getirir: |\u201cYokluk uk\u00fble rehzen, varl\u0131k nedir bilinmez! Bir \u015f\u00fcphe var ki r\u00fb\u015fen, bilinmekle hi\u00e7 silinmez.\u201d Yani: \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":120,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"ppma_author":[368],"class_list":["post-90792","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler - Karakalem<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler - Karakalem\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"I. EBED\u0130YETE programlanan bir b\u00fcnye i\u00e7in, hi\u00e7bir \u015fey, ebed\u00ee olmak kadar de\u011ferli de\u011fildir. Yok olmak ise, bunun tam tersine, insana sadece korkun\u00e7 g\u00f6r\u00fcnen bir\u015fey de\u011fil, ayn\u0131 zamanda akl\u0131n da alamayaca\u011f\u0131 bir\u015feydir. R\u0131za Tevfik, buna ne de g\u00fczel dile getirir: |\u201cYokluk uk\u00fble rehzen, varl\u0131k nedir bilinmez! Bir \u015f\u00fcphe var ki r\u00fb\u015fen, bilinmekle hi\u00e7 silinmez.\u201d Yani: \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Karakalem\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-14T21:28:58+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Selim G\u00fcnd\u00fczalp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Selim G\u00fcnd\u00fczalp\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/\"},\"author\":{\"name\":\"Selim G\u00fcnd\u00fczalp\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/f8ed649a4366180797092d75870a60c4\"},\"headline\":\"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler\",\"datePublished\":\"2025-03-14T21:28:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/\"},\"wordCount\":1982,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Ar\u015fiv\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/\",\"name\":\"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler - Karakalem\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-03-14T21:28:58+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"name\":\"Karakalem\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\",\"name\":\"Karakalem\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"width\":214,\"height\":62,\"caption\":\"Karakalem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/f8ed649a4366180797092d75870a60c4\",\"name\":\"Selim G\u00fcnd\u00fczalp\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"caption\":\"Selim G\u00fcnd\u00fczalp\"},\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/selim-gunduzalp\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler - Karakalem","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler - Karakalem","og_description":"I. EBED\u0130YETE programlanan bir b\u00fcnye i\u00e7in, hi\u00e7bir \u015fey, ebed\u00ee olmak kadar de\u011ferli de\u011fildir. Yok olmak ise, bunun tam tersine, insana sadece korkun\u00e7 g\u00f6r\u00fcnen bir\u015fey de\u011fil, ayn\u0131 zamanda akl\u0131n da alamayaca\u011f\u0131 bir\u015feydir. R\u0131za Tevfik, buna ne de g\u00fczel dile getirir: |\u201cYokluk uk\u00fble rehzen, varl\u0131k nedir bilinmez! Bir \u015f\u00fcphe var ki r\u00fb\u015fen, bilinmekle hi\u00e7 silinmez.\u201d Yani: \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/","og_site_name":"Karakalem","article_published_time":"2025-03-14T21:28:58+00:00","author":"Selim G\u00fcnd\u00fczalp","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Selim G\u00fcnd\u00fczalp","Tahmini okuma s\u00fcresi":"9 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/"},"author":{"name":"Selim G\u00fcnd\u00fczalp","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/f8ed649a4366180797092d75870a60c4"},"headline":"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler","datePublished":"2025-03-14T21:28:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/"},"wordCount":1982,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"articleSection":["Ar\u015fiv"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/","name":"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler - Karakalem","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website"},"datePublished":"2025-03-14T21:28:58+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/cehennemi-yokluga-tercih-edenler\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cehennemi Yoklu\u011fa Tercih Edenler"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","name":"Karakalem","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization","name":"Karakalem","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","width":214,"height":62,"caption":"Karakalem"},"image":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/f8ed649a4366180797092d75870a60c4","name":"Selim G\u00fcnd\u00fczalp","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","caption":"Selim G\u00fcnd\u00fczalp"},"url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/selim-gunduzalp\/"}]}},"lang":"tr","translations":{"tr":90792},"authors":[{"term_id":368,"user_id":120,"is_guest":0,"slug":"selim-gunduzalp","display_name":"Selim G\u00fcnd\u00fczalp","avatar_url":{"url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","url2x":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png"},"author_category":"","first_name":"Selim","last_name":"G\u00fcnd\u00fczalp","user_url":"","job_title":"","description":""}],"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/120"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90792"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90793,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90792\/revisions\/90793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90792"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=90792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}