27.12.2003<\/p>\n
MATERYAL\u0130ST B\u0130L\u0130M: negatif bilim<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
F\u0130Z\u0130KSEL OLGULARIN B\u0130L\u0130MSEL TER\u0130MLERLE anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u015feklinde yayg\u0131n bir inan\u0131\u015f vard\u0131r. Bilimin insan\u0131n gelecekteki olaylar\u0131 tahmin etmesini, \u00e7evresini kontrol etmesini ya da \u00e7ok de\u011fi\u015fik olgular\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bilgiler \u00fcretti\u011fi varsay\u0131l\u0131r. Bilimsel bilgi her nerede kullan\u0131l\u0131yorsa, bu iddia orada muhakkak tekrarlan\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Meselenin \u00f6z\u00fc \u015fu sorunun cevab\u0131nda yatar: Bilimsel sonu\u00e7lar bilgi olu\u015fturur mu? Bu soruyu cevapland\u0131rmak i\u00e7in, bilimin mant\u0131k\u00ee yap\u0131s\u0131n\u0131 incelemek gerekir. Asl\u0131nda problem bir do\u011frulama problemidir. Belli bir h\u00fck\u00fcm bilimin sundu\u011fu delillerle desteklenir, ama bilimin delil kavram\u0131n\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorgulanmaz. Oysa, bilimsel ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmenin, (yani bilimsel do\u011frulama metodunun) temeline ili\u015fkin bu gibi sorular\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi vard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n\u2019da \u00f6\u011fretilen ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme metodlar\u0131 bilimin y\u00f6ntemlerinden kesin \u00e7izgilerle ayr\u0131l\u0131r ve hatta onlarla \u00e7at\u0131\u015f\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, Kur\u2019\u00e2n\u00ee metodlar\u0131n uygulanmas\u0131 yeg\u00e2ne ger\u00e7ek bilgi olan marifetullaha kap\u0131 a\u00e7ar. Ancak, bilimin ba\u015far\u0131lar\u0131 ve teknolojik sonu\u00e7lar\u0131, Allah\u2019a inananlar da dahil bir\u00e7ok insan\u0131, bilgiyi bilimsel bilgi ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirmeye itmi\u015ftir. Bir\u00e7oklar\u0131, h\u00e2l\u00e2, dinin bir inan\u00e7 meselesi oldu\u011fu; dinin \u2018dogmalar\u2019\u0131n\u0131n inan\u00e7la kabul edildi\u011fi, \u00f6nce inan\u0131p sonra bunlar\u0131n kabul olundu\u011fu fikrindedirler. Onlara g\u00f6re, bir inanc\u0131 kabul etmenin temelinde bir sorgulama s\u00fcreci, delile dayal\u0131 bir tasdik tavr\u0131 bulunmaz. E\u011fer belli bir din esasen b\u00f6yle bir \u2018inan\u00e7\u2019 meselesinden ibaretse, o dini bir ba\u015fka inanca tercih etmenin hi\u00e7bir temeli yoktur.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n ve bilimin metodu aras\u0131ndaki bu \u00e7at\u0131\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131nda, dinin sundu\u011fu iddialar\u0131 delilleriyle ele almak bir zaruret olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. E\u011fer dine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z do\u011frulanmam\u0131\u015f, iz\u2019ans\u0131z, taassub\u00ee bir sadakatten \u00f6te bir\u015fey olacaksa, yani delile dayal\u0131 bir tasdik eylemini i\u00e7erecekse, vahyin bilgi edinmede bilimden daha iyi bir vesile oldu\u011funu bilmemiz gerekir. Burada mesele, vahy\u00ee h\u00fck\u00fcmlerin bilimsel ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme metoduna dayanan h\u00fck\u00fcmlerden daha g\u00fcvenilir oldu\u011funu, ve asl\u0131nda g\u00fcvenilir yeg\u00e2ne bilgi oldu\u011funu varsaymak i\u00e7in sa\u011flam mant\u0131k\u00ee gerek\u00e7elerimiz bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemektir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
N\u0130\u00c7\u0130N VE NASIL SORULARI: SUN\u2019\u00ce B\u0130R AYRIM<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bilim materyalizmin k\u00f6\u015fe ta\u015f\u0131 ve tevhidin antitezi olan nedensellik esas\u0131na dayan\u0131r. Her\u015feyi bir sebep-sonu\u00e7 zinciri i\u00e7inde, bir sebebin sonucu olarak a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu y\u00fczden, e\u011fer bilimsel paradigman\u0131n bilgi \u00fcretti\u011fi iddia ediliyorsa, bu, mutlaka Kur\u2019\u00e2n\u00ee paradigma pahas\u0131na olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n, s\u00fcrekli, sebebin sonu\u00e7 \u00fczerinde tesiri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer. Bu iki paradigma ayn\u0131 zamanda do\u011fru olamaz. Ya biri, ya \u00f6teki do\u011frudur. Hal b\u00f6yleyken, bunca insan, Allah\u2019a inand\u0131\u011f\u0131 halde, bilgiye dair bilimsel paradigmay\u0131 ni\u00e7in benimsiyor? B\u00f6ylesi inananlar neden Kur\u2019\u00e2n\u00ee yakla\u015f\u0131mla ayn\u00eele\u015fmiyorlar? Bunun temel bir nedeni, bilimin \u2018nas\u0131l\u2019 sorular\u0131na, dinin ise \u2018ni\u00e7in\u2019 sorular\u0131na cevaplar arad\u0131\u011f\u0131\u00f3ve verdi\u011fi\u00f3inan\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde, bilim ve din zahiren uzla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r; her birine ayr\u0131 bir alan ayr\u0131l\u0131r. Peki, bu ne demeye gelir, ve m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130leri s\u00fcr\u00fclen \u015fudur: Fiziksel olgular bilimsel terimlerle anla\u015f\u0131labilirse de, b\u00fct\u00fcn olarak bir k\u00e2inat\u0131n ni\u00e7in var oldu\u011funu; mek\u00e2n\u0131n, zaman\u0131n ve fiziksel kanunlar\u0131n ilk elde neden var edildi\u011fini a\u00e7\u0131klamak ancak bir Yarat\u0131c\u0131ya at\u0131fta bulunmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Pe\u015finden \u015funlar gelir: Her olay\u0131n bir sebebi vard\u0131r. Sonsuz bir sebepler zinciri olamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, her\u015feyin bir ilk sebebi olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu ilk sebep Allah\u2019t\u0131r. Gelin, bu ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmedeki ilk ad\u0131m\u0131, yani her olay\u0131n bir sebebi oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131n\u0131 ele alal\u0131m. Buna g\u00f6re, v\u00fccuda gelen her nesne, bu yarat\u0131lm\u0131\u015f d\u00fcnyada kendinden \u00f6nce varolan bir ba\u015fka \u015fey taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, e\u015fyan\u0131n birbirini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek mant\u0131ks\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir kabullenme, kendi kendini \u00fcreten bir sebepler zinciri gibi sa\u00e7ma ve yanl\u0131\u015f bir anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erir. O halde, e\u015fi benzeri olmayan, kendi yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n cinsinden olmayan bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n varolmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yukar\u0131daki ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmenin ikinci k\u0131sm\u0131na, yani “Sonsuz bir sebepler zinciri olamaz”a gelirsek, bu tamamen keyf\u00ee bir \u00f6nermedir. Bu \u00f6nermeye materyalist felsefeciler taraf\u0131ndan bile h\u00fccum edilmektedir. Sonsuz bir sebep-sonu\u00e7 zinciri i\u00e7in neden bir a\u00e7\u0131klamaya gerek duyulsun ki? Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce her\u015feyin kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen yak\u0131n\u0131nda bulunan ba\u015fka yarat\u0131lm\u0131\u015f sebeb(ler)e bor\u00e7lu oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131r. Bir olay, mesel\u00e2 k\u00e2inat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, \u015fu veya bu y\u00fczden, sebeplerle a\u00e7\u0131klanamad\u0131\u011f\u0131nda Yarat\u0131c\u0131ya atfedilmektedir. Bu \u015fekilde ak\u0131l y\u00fcr\u00fctenler Allah\u2019\u0131n Vacib\u00fc\u2019l-V\u00fccud (Varl\u0131\u011f\u0131 Zorunlu) oldu\u011funa ve dolay\u0131s\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir ba\u015fka sebebe ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131klar\u0131 i\u00e7in, bu sonu\u00e7la tatmin olurlar. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi ekseninde a\u00e7\u0131klay\u0131p da Allah\u2019a inanmayanlar ise, bunu reddederler. B\u00f6ylesi bo\u015fluklar\u0131 Allah fikriyle doldurmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Bilim, nas\u0131l olsa, t\u00fcm olaylar\u0131n ve olgular\u0131n sebeplerini bulacakt\u0131r. \u0130zahs\u0131z kalan bo\u015fluklar\u0131 doldurmak i\u00e7in bir ilaha gerek yoktur. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Nedensellik fikri bir noktada, yani tek bir sebep-sonu\u00e7 \u00f6rne\u011finde bile kabul edildikten sonra, zincirin sonsuza dek uzamas\u0131 gerekmektedir. T\u00fcm sebepler ve sonu\u00e7lar ayn\u0131 mahiyettedirler, ve bu y\u00fczden, \u015fu veya bu noktada durman\u0131n hi\u00e7bir gerek\u00e7esi yoktur. Bu da niha\u00ee bir basamakta durmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131, bir ilk sebebin varl\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 bulunmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. E\u011fer bir ilk sebep yoksa, \u0130lk Muharrik\u2019e de yer yoktur. Fakat, Allah\u2019a iman\u0131 sa\u011flam temellere oturmayan, tahkike dayanmayan taklid\u00ee bir iman sahibi Allah\u2019a bir yer bulmak i\u00e7in bir ilk sebebin zorunlu oldu\u011funu iddiaya zorlan\u0131r. Bununla birlikte, varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilse bile, bu ilk sebebin di\u011fer sebeplerden farkl\u0131 \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi olmayacakt\u0131r; nihayetinde o da bir sebeptir. Bu bak\u0131mdan, taklid\u00ee diye nitelenebilecek b\u00f6ylesi bir iman, temelsiz bir \u00f6nyarg\u0131dan ibarettir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Allah\u2019a ger\u00e7ekten inanmak, yani tahkik\u00ee iman ise, O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sadece sebebini g\u00f6remedi\u011fimiz olaylarda de\u011fil, her olayda, her sebep ve sonu\u00e7ta, \u015fimdi ve her zaman tasdikidir. Ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir\u015fey g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu bize mucize gibi gelebilir. B\u00f6ylesi bir olay\u0131 bildi\u011fimiz, al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz sebeplerle a\u00e7\u0131klayamayabilir ve sebeplerle a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in onu Allah\u2019a verebiliriz. Fakat al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz, bize tan\u0131d\u0131k gelen bir\u015fey g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde onu sebeplerle a\u00e7\u0131klar, ve sebeplerle a\u00e7\u0131klayabildi\u011fimiz i\u00e7in de bildi\u011fimiz sebeplere veririz. Orada bir mucize g\u00f6remez ve dolay\u0131s\u0131yla Allah\u2019a ihtiya\u00e7 duymay\u0131z. Asl\u0131nda, yarat\u0131lan her\u015fey bir mucize de\u011fil midir? K\u00e2inatta ola\u011fan diye bir\u015fey var m\u0131; yoksa her\u015feyin bir mucize olu\u015funu, t\u00fcm sebeplerin o \u015feyi v\u00fccuda getirmede \u00e2ciz kal\u0131\u015f\u0131n\u0131, bizim o \u015feylere a\u015fina olu\u015fumuz, yani \u00fclfetimiz mi perdeliyor? O halde, her bir mevcutta g\u00f6r\u00fcnen g\u00fczellik ve sanat\u0131 hangi sebebe atfedece\u011fiz?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Taklid\u00ee iman sahibi, Yarat\u0131c\u0131ya, asl\u0131nda bir yarat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k konumunu ifade eden, ilk sebep de olsa, eninde sonunda bir sebep konumunu g\u00f6steren \u0130lk Muharrik \u00fcnvan\u0131n\u0131 verir. Bu inan\u0131\u015f, Allah\u2019\u0131, k\u00e2inat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda var olan, kuvvetler ve temel kanunlar cinsinden bir\u015fey olarak g\u00f6r\u00fcr. Bu \u015fekilde, k\u00e2inat, de\u011fi\u015fmez kanunlarla idare edilen bir makine gibi, en ba\u015f\u0131nda kurulmu\u015f ve \u00f6ylece kendi kendine i\u015flemeye devam etmektedir. Bu anlay\u0131\u015f O\u2019nun sebeplere, kuvvetlere ve kanunlara olan h\u00e2kimiyetini par\u00e7alara ay\u0131r\u0131r ve b\u00f6ylece O\u2019na ortaklar ko\u015fulmas\u0131na, yani \u015firke kap\u0131 a\u00e7ar. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bir ba\u015fka ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme bi\u00e7imi de \u015f\u00f6yledir: Tan\u0131m\u0131 gere\u011fi fiziksel d\u00fcnya ile ilgilenen bilim, bir\u015feyi bir ba\u015fka \u015feyle, (yani sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisiyle) a\u00e7\u0131klamada ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir. Fakat, k\u00e2inat\u0131n ve i\u00e7indekilerin ni\u00e7in bu haliyle var edildiklerini, k\u00e2inat\u0131n ve e\u015fyan\u0131n neden var oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayamaz. Fiziksel d\u00fcnyadaki her\u015fey ancak k\u00e2inat d\u0131\u015f\u0131ndaki bir varl\u0131kla a\u00e7\u0131klanabilir ve o varl\u0131k da Allah\u2019t\u0131r. Buna g\u00f6re, k\u00e2inat \u015fu anda oldu\u011fu bi\u00e7imdedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah bu bi\u00e7imde olmas\u0131n\u0131 takdir etmi\u015ftir. Basit\u00e7e ifade edersek; “E\u015fya nas\u0131l husule geliyor?” diye sorarsan\u0131z, cevab\u0131 materyalist bilim, (yani, sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi) verir; fakat “E\u015fya ni\u00e7in husule geliyor?” derseniz, bu defa s\u00f6z\u00fc din, yani Allah al\u0131r. B\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131 bir t\u00fcr k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcd\u00fcr. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131 Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve t\u00fcm isimlerin O\u2019na ait olmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu ispat etmez. Olsa olsa, \u015fayet var oldu\u011fu kabul edilirse, yaln\u0131zca iradesine bir at\u0131fta bulunur. Oysa, burada mesele Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu tahkik etmek oldu\u011funa g\u00f6re, b\u00f6ylesi bir inan\u0131\u015f\u0131n kendisi kendi do\u011frulu\u011funu ispatlamakta kullan\u0131lamaz. Din, i\u015fte bu nedenle, alt taraf\u0131 bir inan\u00e7 meselesi gibi g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi, hi\u00e7 sorgusuz, bilimin e\u015fyan\u0131n \u2018nas\u0131l\u2019 v\u00fccuda geldi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmekte ve dine \u2018ni\u00e7in\u2019 sorular\u0131n\u0131 cevapland\u0131rma \u015ferefini b\u0131rakmaktad\u0131r. Ancak, \u2018nas\u0131l\u2019 ve \u2018ni\u00e7in\u2019 sorular\u0131 aras\u0131ndaki bu ayr\u0131m f\u0131tr\u00ee de\u011fildir; sun\u2019\u00eedir, bir yan\u0131lg\u0131dan ibarettir. Biz de k\u00e2inat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuza g\u00f6re, k\u00e2inat hakk\u0131nda ancak \u2018nas\u0131l\u2019 sorular\u0131yla bilgi edinip bir\u015feyler \u00f6\u011frenebiliriz. \u2018Nas\u0131l\u2019 sorular\u0131na verilen cevaplar, temelde t\u00fcmevar\u0131m \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131 olup, bilgimizin \u015f\u00fcmul\u00fcn\u00fc giderek geni\u015fleten bir fonksiyona sahiptirler. Yani, ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6nermeleri bilinirse, bu \u00e7\u0131kar\u0131mlar, vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u00fckme dair ilave yorumlar\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmas\u0131yla, bilgimizi geni\u015fletirler. \u2018Nas\u0131l\u2019 sorusuna indirgenmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u2018ni\u00e7in\u2019 sorusu ise, farkl\u0131d\u0131r. \u2018Ni\u00e7in\u2019 sorusunu cevapland\u0131rabilmek i\u00e7in ya k\u00e2inat\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p onu oradan inceleyebiliyor olmam\u0131z gerekir, ki bu imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r; ya da, e\u011fer Allah\u2019\u0131 biliyorsak, O\u2019nun k\u00e2inat\u0131 b\u00f6yle irade etti\u011fini kabul etmemiz gerekir. \u2018Ni\u00e7in\u2019 sorusu, dolay\u0131s\u0131yla, ya bir totolojiyi do\u011furur, ya da ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6nermeleri biliniyorsa, bizi t\u00fcmdengelen bir \u00e7\u0131kar\u0131ma g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Her iki durumda da bilginin \u015f\u00fcmul\u00fcn\u00fc geni\u015fletme fonksiyonunu ifa edemez. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018nas\u0131l\u2019 sorular\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc bilime havale etmek, en sade ifadesiyle, dini \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm etmek ve Allah\u2019\u0131 sadece bo\u015fluklar\u0131 dolduran bir ilah, bir \u0130lk Muharrik d\u00fczeyine indirgemek demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, e\u011fer Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bulunacak ve bilinecekse, bunu mutlaka O\u2019nun yaratt\u0131klar\u0131 aras\u0131ndan ke\u015ffetti\u011fimiz vesilelerle ba\u015farmam\u0131z gerekir\u00f3a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerle de\u011fil.1 Din de, bilim de t\u00fcmevar\u0131ma dayand\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fcklerine ve bilgi-\u00fcretme fonksiyonu ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ettiklerine g\u00f6re, iki se\u00e7enek s\u00f6zkonusudur: ya bilim vahyi tasdik eder ve ona t\u00e2bi olur veya bilim vahiyle \u00e7at\u0131\u015f\u0131r. Buna g\u00f6re, bu iki \u015f\u0131ktan sadece biri do\u011fru, \u00f6teki ise yanl\u0131\u015f olma durumundad\u0131r. Hangisinin do\u011fru oldu\u011funa karar vermek i\u00e7in, bilimsel metodun mant\u0131k\u00ee yap\u0131s\u0131n\u0131 inceleyelim ve bunu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n metoduyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ral\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
S\u00d6ZDE POZ\u0130T\u0130F B\u0130L\u0130MLER GER\u00c7EKTE NEGAT\u0130FT\u0130RLER<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bilimsel metod, i\u00e7inde problemin ilk \u00f6nce belirlendi\u011fi ve ard\u0131ndan bunu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye y\u00f6nelik hipotezleri temellendirmek yahut test etmek i\u00e7in g\u00f6zlemler, deneyler ve sair uygun verilerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Bilimsel kanunlar bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar. Genel kanaat bu i\u015flemlerin t\u00fcmevar\u0131msal oldu\u011fu, di\u011fer bir deyi\u015fle, yeni bilgiler has\u0131l etti\u011fi \u015feklindedir. Bununla birlikte, bir\u00e7ok bilim felsefecisi t\u00fcmevar\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n me\u015fgul olageldi\u011fi as\u0131l i\u015flemleri do\u011fru temsil etmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle ele\u015ftirmektedir. Dediklerine g\u00f6re, bilimsel bir teori hi\u00e7bir zaman ge\u00e7ici bir \u00f6n-kabulden fazlas\u0131n\u0131 hak etmez; \u00e7\u00fcnk\u00fc, prensipte, her teori aksi isbat edilebilir niteliktedir. Bir teoriye, sadece hen\u00fcz cerhedilmedi\u011fi, hen\u00fcz aksi ispatlanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in inan\u0131l\u0131r. Yani, bilimin g\u00f6zlem ve deneye ili\u015fkin i\u015flemlerinin hedefi do\u011frulama de\u011fil, yanl\u0131\u015flamad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Burada ortaya at\u0131lan problemin bir delil getirme ve do\u011frulu\u011funu isbatlama kavram\u0131 olarak bilimsel metodu ilgilendirdi\u011fini \u015fimdiden belirtmek gerekir. Problemin mahiyetini anlamak i\u00e7in, bir \u00f6rnek verelim.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hepimiz okulda “G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesinde etki sahibidir” diye \u00f6\u011frendik. Bu hipotez bir deneyle ispatlanabilir. \u0130ki bitki al\u0131r\u0131z. Birini g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz b\u0131rak\u0131r, di\u011ferini kal\u0131n bir ka\u011f\u0131tla \u00f6rteriz. Her iki bitkiyi de d\u00fczenli olarak sular\u0131z. Bir hafta sonra, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 almayan bitkinin soldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bize buradan \u00e7\u0131kan sonucun \u015fu oldu\u011fu s\u00f6ylenir: Bu deney g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bitkilerin normal olarak b\u00fcy\u00fcmelerini ve ye\u015fil kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 isbat etmektedir. Oysa, burada g\u00f6zledi\u011fimiz yeg\u00e2ne \u015fey, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yoklu\u011fu durumunda bitkilerin b\u00fcy\u00fcmedi\u011fidir. Ki bu, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesine sebep oldu\u011funu s\u00f6ylemekten kesinlikle farkl\u0131d\u0131r. Bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesi say\u0131s\u0131z fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131d\u0131r. Fakat, bu fakt\u00f6rlerden sadece birinin yoklu\u011fu bir bitkinin b\u00fcy\u00fcmemesi i\u00e7in yeterlidir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu deney yaln\u0131zca bitkilerin g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yoklu\u011fu durumunda b\u00fcy\u00fcmediklerini ispatlar. Ve bu \u00e7\u0131kar\u0131mdan, “G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesinde etki sahibidir” hipoteziyle ilgili herhangi bir h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131karmak mant\u0131ken imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Daha derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, b\u00f6yle bir do\u011frulama y\u00f6nteminin mant\u0131ks\u0131z ve uydurma oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.2<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu hipotezi s\u0131namak i\u00e7in, probleme pozitif olarak yakla\u015fmam\u0131z ve “G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesinde bir etkisi var m\u0131?” gibi pozitif sorular sormam\u0131z gerekir. Bu ama\u00e7la, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemeli ve “Bunun \u00f6zellikleri nelerdir?” ve “Bir bitkinin b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan nitelikler nelerdir?” gibi sorular sormal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
K\u00e2inatta bitkiler i\u00e7erisindeki d\u00fczenin ve onlar\u0131n husule geli\u015fine ili\u015fkin kurallar\u0131n bitkiden bitkiye de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Di\u011fer taraftan, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bu bitkilerin hepsine girer, her birine n\u00fcfuz edebilir. Onlar\u0131n i\u00e7erisinde hi\u00e7 hatas\u0131z i\u015f g\u00f6rebilir. E\u011fer onlar\u0131n d\u00fczeni g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nca bilinmezse, o i\u00e7lerinde i\u015f g\u00f6remez, i\u015f g\u00f6rse de hatas\u0131z i\u015f g\u00f6remez. Bu durumda, g\u00f6revini m\u00fckemmel bi\u00e7imde yerine getiren g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, ya t\u00fcm bitkilerin ayr\u0131 ayr\u0131 yap\u0131lar\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fclerini ve olu\u015fumlar\u0131n\u0131 biliyor olmal\u0131 veya her\u015feyi bilen birinin emri ve iradesi alt\u0131nda i\u015f g\u00f6r\u00fcyor olmal\u0131d\u0131r. Yani, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ya her\u015feyi bilen ve her\u015feye kudreti yeten birinin ilim ve kudreti dahilinde ve onun iradesine ba\u011fl\u0131 olarak i\u015f g\u00f6r\u00fcyor olmal\u0131 veya kendisi her\u015feyi biliyor ve her\u015feye kudreti yetiyor olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, t\u00fcm bitkilerde ve asl\u0131nda t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n b\u00fcnyesinde d\u00fczenli bi\u00e7imde i\u015fliyor, veya i\u015fleyebiliyor. Bununla birlikte, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu niteliklerin hi\u00e7biri yoktur. Bitkilere hayat verecek ne ilmi vard\u0131r, ne iradesi, ne de kudreti. K\u00f6r ve \u015fuursuzdur. Bu da, onun hikmeti sonsuz bir Yapan\u0131n, her\u015feyi bilen bir Yaratan\u0131n izni ve emri alt\u0131nda i\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ak\u0131llar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 sadece zahirde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr durumdaki \u015feylerle s\u0131n\u0131rlayan materyalistler ise, olaylar\u0131 sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7inde alg\u0131larlar. S\u00f6zgelimi, iki olay birlikte ger\u00e7ekle\u015fiyorsa, birinin di\u011ferine sebep oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Ve daha en ba\u015fta bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmemeye \u015fartland\u0131klar\u0131 i\u00e7in, sebebin sonucu yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 ve fasit fikri kabule mecbur kal\u0131r ve bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesine g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebep oldu\u011funu iddia ederler. Hi\u00e7bir zaman, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yap\u0131yor g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm bu \u015feyleri nas\u0131l bildi\u011fini, nas\u0131l g\u00fc\u00e7 yetirdi\u011fini, bunu hangi nitelikleri sayesinde ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131.. sormazlar. Ayn\u0131 zamanda, iddialar\u0131n\u0131 da ispatlayamazlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u00c7areyi negatif bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsemekte bulurlar ve bu yakla\u015f\u0131ma \u2018bilimsel metod\u2019 ad\u0131n\u0131 verirler. Kur\u2019\u00e2n\u2019da bildirilen pozitif yakla\u015f\u0131mla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu negatif bilimsel yakla\u015f\u0131m\u0131n, tamamen mant\u0131ks\u0131z ve b\u00e2t\u0131l oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Allah\u2019tan ba\u015fka koruyucular [varl\u0131klar veya g\u00fc\u00e7ler] edinenlerin hali kendine bir ev edinen \u00f6r\u00fcmce\u011fin hali gibidir: zira, muhakkak ki, evlerin en zay\u0131f\u0131 \u00f6r\u00fcmce\u011fin evidir. Bunu bir anlayabilselerdi.3<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bilimsel metod bu meseldeki \u00f6r\u00fcmcek evi gibidir. Hele bir sorgulamaya giri\u015fin, hemen da\u011f\u0131l\u0131verir; bir vehim \u00fczerine bina edildi\u011fi hemencecik anla\u015f\u0131l\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
SONU\u00c7<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bilimsel do\u011frulama metodunu inceledikten sonra, bu metodun mant\u0131ken temelsiz oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Materyalist felsefecilerin kendilerine g\u00f6re, s\u00f6z\u00fcmona bilimsel bilgi paradigmas\u0131 denilen bu \u015fey, do\u011frulama de\u011fil, yanl\u0131\u015flama esas\u0131na dayal\u0131d\u0131r. Onlar sonucu sebebin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlaman\u0131n imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funun fark\u0131ndalar; fakat bu iddian\u0131n yanl\u0131\u015flanamaz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, buna g\u00fcveniyorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Halbuki, pozitif yakla\u015f\u0131m\u0131 benimseyip, “G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bir bitkinin b\u00fcy\u00fcmesini etkileyebilir mi?” gibi olumlu sorular sordu\u011fumuzda, sonucu sebebin yapt\u0131\u011f\u0131 fikri \u00e7\u00f6k\u00fcverir. Bilimsel metod hi\u00e7bir \u015fekilde bu fikri do\u011frulayamamakta ve, dolay\u0131s\u0131yla, bilgi sunmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bu iddialar\u0131n\u0131 me\u015fru bir temele dayand\u0131ramamaktad\u0131r. “G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesinde etkisi vard\u0131r” gibi bilimsel olarak ortaya at\u0131lm\u0131\u015f \u00e7\u0131kar\u0131mlara inanman\u0131n hi\u00e7bir akl\u00ee temeli yoktur. Buradan hareketle, bilimsel\u00f3daha do\u011frusu materyalist\u00f3bilgi paradigmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek bilgiyi sunamad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131yoruz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Oysa Kur\u2019\u00e2n\u00ee paradigma pozitif bir yakla\u015f\u0131ma dayal\u0131d\u0131r. Kur\u2019\u00e2n bize e\u015fya ve olaylar hakk\u0131nda nas\u0131l pozitif sorular soraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011fretir, mevcutlar\u0131n nas\u0131l v\u00fccuda geldi\u011fini g\u00f6sterir, onlar\u0131n anlamlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar, t\u00fcm e\u015fyadan onlar\u0131n Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131fatlar\u0131 ve isimleri ile tan\u0131tt\u0131rmak i\u00e7in bahseder, ve yeni bir bilgi ortaya koyar: marifetullah, yani Allah\u2019\u0131 bilmek. Nitekim, en k\u00fc\u00e7\u00fck bir zerre bile, halinin ve hareketinin diliyle, adet\u00e2, “Bak! Ben cahil ve aciz oldu\u011fum halde, her\u015feyi ku\u015fatan bir ilim ve her\u015feye h\u00fckmeden bir kudret gerektiren say\u0131s\u0131z vazifeler g\u00f6r\u00fcyorum. O halde, benim her\u015feyi ku\u015fatan b\u00f6ylesi bir ilme ve kudrete sahip Birinin emriyle i\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc g\u00f6remiyor musun?” der.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Materyalist felsefe ve bilim mevcutlara kendileri ad\u0131na bakar. Bilim adamlar\u0131 do\u011frudan g\u00f6zledikleri \u015feyi oldu\u011fu gibi tasvir ettiklerini san\u0131rlar. Fakat, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve uydurma tan\u0131mlar\u0131 ruha \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve korkun\u00e7 bir hayret duygusundan ba\u015fka hi\u00e7bir kemalat ve hi\u00e7bir bilgi kazand\u0131rmaz. Mesel\u00e2, bilim g\u00fcne\u015fi gezegenlerin etraf\u0131nda dola\u015fmas\u0131na sebep olan b\u00fcy\u00fck ve ak\u0131\u015fkan bir ate\u015f k\u00fctlesi olarak tasvir eder. A\u00e7\u0131klamas\u0131na, g\u00fcne\u015fin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u015fu kadar, \u00e7ap\u0131 bu kadard\u0131r. G\u00fcne\u015f \u015f\u00f6yledir, b\u00f6yledir diye devam eder. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n konu\u015ftu\u011fu gibi konu\u015fmaz: “G\u00f6rm\u00fcyor musunuz, Allah…g\u00fcne\u015fi nas\u0131l size bir lamba yapt\u0131?”4 \u2018Lamba\u2019 tabiriyle, Kur\u2019\u00e2n, d\u00fcnyay\u0131 Yarat\u0131c\u0131n\u0131n rahmet ve l\u00fctfuna i\u015faret eden bir hane olarak tasvir eder. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n bizi Yarat\u0131c\u0131y\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in k\u00e2inata bakmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu y\u00fczden, ger\u00e7ek bilim vahiyle el ele, onun rehberli\u011fi alt\u0131nda i\u015fler. Bilim Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n maksad\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmemelidir. Bu maksada hizmet etmelidir. Aksi takdirde, hi\u00e7bir \u015feyi a\u00e7\u0131klayamaz; hi\u00e7bir bilgi \u00fcretemez. Bilim, s\u00f6zgelimi, g\u00fcne\u015fin d\u00fcnya i\u00e7in bir lamba olacak bi\u00e7imde yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, takdir edildi\u011fini kabul etmeli, ondan sonra da bu yarat\u0131l\u0131\u015ftaki hikmet ve rahmeti ara\u015ft\u0131rmal\u0131 ve bize g\u00fcne\u015fin Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ne kadar Hak\u00eem ve Rah\u00eem oldu\u011funu g\u00f6stermelidir. Bu \u015fekilde, bilim insano\u011flunun i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyay\u0131 ve kendisini anlamas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 daha iyi tan\u0131mas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Yamina Bouguenaya<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
27.12.2003 MATERYAL\u0130ST B\u0130L\u0130M: negatif bilim F\u0130Z\u0130KSEL OLGULARIN B\u0130L\u0130MSEL TER\u0130MLERLE anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u015feklinde yayg\u0131n bir inan\u0131\u015f vard\u0131r. Bilimin insan\u0131n gelecekteki olaylar\u0131 tahmin etmesini, \u00e7evresini kontrol etmesini ya da \u00e7ok de\u011fi\u015fik olgular\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bilgiler \u00fcretti\u011fi varsay\u0131l\u0131r. Bilimsel bilgi her nerede kullan\u0131l\u0131yorsa, bu iddia orada muhakkak tekrarlan\u0131r. Meselenin \u00f6z\u00fc \u015fu sorunun cevab\u0131nda yatar: Bilimsel sonu\u00e7lar bilgi olu\u015fturur […]<\/p>\n","protected":false},"author":54,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[238],"class_list":["post-90356","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n