{"id":90353,"date":"2025-03-07T21:37:03","date_gmt":"2025-03-07T21:37:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/"},"modified":"2025-03-07T21:37:03","modified_gmt":"2025-03-07T21:37:03","slug":"kainat-materyalizmin-mulku-degildir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/","title":{"rendered":"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir"},"content":{"rendered":"<p>27.12.2003<\/p>\n<p>K\u00c2\u0130NAT B\u0130R K\u0130TABI ANDIRIR. G\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc sayfalar\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz sat\u0131rlar\u0131, yerin y\u00fcz\u00fcndeki say\u0131s\u0131z mahluk ise kelimeleri olan bir kitap&#8230; Bu geni\u015f, b\u00fcy\u00fck ve m\u00fckemmel kitap, Yazar\u0131n\u0131n bilinmesi i\u00e7in bu \u015fekilde yaz\u0131l\u0131r durur. Bu kitap insan\u0131 muhatap al\u0131r ve hedefi, kendisini ve c\u00fczlerini ona okutmak, Yazar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 uyar\u0131nca ibadet ve \u015f\u00fckre konu olmakt\u0131r. \u0130nsan, bu ibadete, k\u00e2inat kitab\u0131ndaki d\u00fczeni ke\u015ffederek, ve Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in k\u00e2inat\u0131 inceleyen\u00f3pozitivist olmayan\u00f3bilimin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla k\u00e2inat i\u00e7indeki mevcutlar\u0131n ve i\u015fleyi\u015flerin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6z\u00f6n\u00fcne sererek ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K\u00e2inat pasif de\u011fildir. Tarafs\u0131z da de\u011fildir. Onu diledi\u011fimiz gibi yorumlayamay\u0131z. D\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131n tek bir do\u011fru yolu vard\u0131r; ki bu yol, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ortak yolu olan evrensel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. Bu bak\u0131\u015f bize, Yarat\u0131c\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan k\u00e2inat kitab\u0131nda oldu\u011fu kadar Kur\u2019\u00e2n\u2019da da \u00f6\u011fretilir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Materyalist bilimsel d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc k\u00f6kl\u00fc bir par\u00e7alanma \u00fczerine kuruludur. Materyalist bilim tabiat\u0131 hi\u00e7bir kal\u0131tsal de\u011fer ve anlam ta\u015f\u0131mayan bir makine olarak g\u00f6r\u00fcr. Bir nesnenin, \u00e2lemin geri kalan\u0131 ile olan ba\u011flar\u0131n\u0131 keserek izole eder ve onu en yak\u0131n \u00e7evresi i\u00e7inde inceler. Halbuki, kendimize ili\u015fkin idrakimiz, bize anlaml\u0131 oldu\u011fumuzu ve t\u00fcm k\u00e2inat\u0131n c\u00fcz\u2019\u00fc oldu\u011fumuzu s\u00f6yler; ve buna g\u00f6re, her\u015feyin bir anlam\u0131 vard\u0131r ve her\u015fey t\u00fcm k\u00e2inat\u0131n c\u00fcz\u2019\u00fcd\u00fcr. Materyalist bilim \u00f6zneyi, yani insan\u0131 k\u00e2inat\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r ve, teslim alabildi\u011fi kadar\u0131yla, insanlara bu \u00e2lemde hi\u00e7 yerleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirir. Onlar\u0131 di\u011fer insanlardan soyutlar. Onlar\u0131n hayatlar\u0131, \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131, egoistik bir alan d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7bir anlam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131 \u00e7evresinden ve kendisinden yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Modern fizi\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilince, mekanistik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn tabiat\u0131n tutars\u0131z bir tasviri oldu\u011fu rahatl\u0131kla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Modern fizikte ya\u015fanan geli\u015fmeler bizi ger\u00e7eklik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda k\u00f6kl\u00fc bir revizyona davet etmektedir. Bu geli\u015fmeler klasik fizi\u011fin b\u00fct\u00fcn temel kavramlar\u0131n\u0131 parampar\u00e7a etmi\u015ftir. Fiziksel olgular\u0131n nedensel mahiyeti ve tabiat\u0131n objektif bir tasviri ideali art\u0131k ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Modern fizi\u011fin ke\u015fifleri taraf\u0131ndan de\u011fi\u015fime u\u011frat\u0131lan d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Newton\u2019un mekanik k\u00e2inat modeline dayanmaktayd\u0131. Bu model, klasik fizi\u011fin \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturdu. Bu, ger\u00e7ekte neredeyse \u00fc\u00e7 as\u0131rd\u0131r b\u00fct\u00fcn bilimlerin dayand\u0131\u011f\u0131 temeli olu\u015fturuyor ve tabiat\u00e7\u0131 felsefe i\u00e7in bir temel sa\u011fl\u0131yordu. Newtoncu g\u00f6r\u00fc\u015fte, Allah ba\u015flang\u0131\u00e7ta madd\u00ee partik\u00fclleri, onlar aras\u0131ndaki kuvvetleri ve temel hareket kanunlar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde, t\u00fcm k\u00e2inat harekete ge\u00e7mi\u015ftir ve o zamandan beri, \u015fa\u015fmaz kanunlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir makine gibi, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p durmaktad\u0131r. Mekanistik g\u00f6r\u00fc\u015f, bu bak\u0131mdan determinizmle ve dolay\u0131s\u0131yla nedensellikle ili\u015fkilidir. Kozmik makine nedensel ve belirli olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Vukua gelen her\u015fey belirli bir sonuca sahiptir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bu modelde, Allah ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00e2inat\u0131 yaratm\u0131\u015f olan olarak takdim edilir. Ona \u0130lk Muharrik \u00fcnvan\u0131 atfedilir; ki bu, asl\u0131nda yarat\u0131k stat\u00fcs\u00fc vermek demektir. \u0130lk Sebeptir o; ama eninde sonunda, bir sebeptir, o kadar. Maamafih, ilk sebep fikri, nedenselli\u011fin kendisi ile tutarl\u0131l\u0131k arzetmez. E\u011fer bir insan bir noktada nedenselli\u011fi kabul ediyorsa, bunu sonsuz bir zincir olarak uzatmak zorundad\u0131r. B\u00fct\u00fcn sebepler ve sonu\u00e7lar ayn\u0131 mahiyettedir ve \u015fu noktadan ziyade bu noktada durmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e mevcut de\u011fildir. Ger\u00e7ekte, herhangi birinde durmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e yoktur ve o halde bir ilk sebep i\u00e7in bir yer yoktur. Ve, e\u011fer hi\u00e7bir ilk sebep yoksa, \u0130lk Muharrik i\u00e7in de bir yer yoktur.1<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bu, mekanistik modeli benimseyen maddeci bilim adamlar\u0131n\u0131n, Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetmelerine yol a\u00e7t\u0131. Mekanistik modelin muazzam ba\u015far\u0131s\u0131, ondokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n bilim adamlar\u0131n\u0131, onun ger\u00e7ekten do\u011fal olgulara ili\u015fkin niha\u00ee teori oldu\u011funa inand\u0131rd\u0131. Yine de, daha sonraki y\u00fczy\u0131ldan k\u0131sa bir zaman dilimi i\u00e7inde, yeni ke\u015fifler Newtoncu modelin s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131 ve onun mutlak bir ge\u00e7erlili\u011fe sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Fiziksel olgular\u0131n nedensel tabiat\u0131 gibi bir\u00e7ok kavram, modern bilimin yeni teorileri olarak, kuantum, izafiyet ve son olarak kaos teorileriyle yer de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Maamafih, bilimin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, bu de\u011fi\u015fmelere paralel de\u011fi\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f de\u011fildir. Yap\u0131lan tadiller yaln\u0131zca matematiksel bir d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bilim adamlar\u0131n\u0131n itibar etti\u011fi \u015feylerin hepsi, fiziksel olgular\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n matematiksel form\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinden ibarettir. B\u00f6ylesi bir ama\u00e7 yaln\u0131zca teknik kullan\u0131ma ili\u015fkin de\u011fildir; dahas\u0131, bir\u00e7ok bilim adam\u0131, bu t\u00fcr bir tahminin bilginin ta kendisi oldu\u011funa inanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Onlar, bir insan\u0131n ger\u00e7ekli\u011fe ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ya az bir \u00f6nemi oldu\u011funu veya hi\u00e7 \u00f6nem ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. Oysa, ger\u00e7eklik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n bizim tabiatla ve di\u011fer insanlarla ili\u015fkilerimizde nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerinde, ve de birey olarak hayat\u0131n bizim i\u00e7in ne anlam ifade etti\u011fi hususunda muazzam bir etkisi vard\u0131r. Bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmasa da olur diyemeyiz.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bilim adamlar\u0131n\u0131n bu tavr\u0131, modern bilimle \u00e7eli\u015fki i\u00e7indedir. Klasik olarak, bilimin d\u00fcnyadaki her\u015feyi \u2018objektif bi\u00e7imde,\u2019 yani ger\u00e7ekte fiilen oldu\u011fu \u00fczere tasvir ve tarif edip a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, ve \u2018g\u00f6zlemci\u2019nin, yani bilim adam\u0131n\u0131n d\u00fcnyay\u0131 kendi yarg\u0131lar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z matematik modeller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tasvir ve tarif edebildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Oysa, modern fizi\u011fin ke\u015fifleri, b\u00fct\u00fcn \u015feylerin birli\u011fine; d\u00fcnyay\u0131 ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z par\u00e7alara ay\u0131ran klasik par\u00e7alara b\u00f6lme gelene\u011fini reddeden ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe i\u015faret eder. Kuantum teorisinde, her partik\u00fcl k\u00e2inat\u0131n geri kalan t\u00fcm k\u0131sm\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r ve ondan soyutlanamaz. K\u00e2inat\u0131n bu birli\u011fi, elbette insanlar\u0131 da i\u00e7ine al\u0131r. Kuantum teorisi, temelde ayr\u0131 nesneler anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yerlebir etmesiyle birlikle, tarafs\u0131z g\u00f6zlemcinin yerine \u2018i\u015ftirak\u00e7i\u2019 kavram\u0131n\u0131 getirmi\u015ftir. Modern bilim, o halde, insan\u0131 yeniden bilimin merkez\u00ee konumuna oturtmaktad\u0131r. Tabiat\u0131n tarafs\u0131z, objektif bir tasviri nosyonuna ve dolay\u0131s\u0131yla objektif bilim anlay\u0131\u015f\u0131na son vermektedir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Materyalist bilim adamlar\u0131, k\u00e2inat\u0131n birli\u011finin Mutlak bir Yarat\u0131c\u0131ya i\u015faret etti\u011fini anlad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, inceledi\u011fimiz \u015feyler kendilerine m\u00fcnhas\u0131r bir anlam y\u00fcklenmez, bilakis Yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n Mutlakl\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik ederler. Fakat, s\u00f6zkonusu bilim adamlar\u0131, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bilgi \u00fcretti\u011fini iddia edebilmek i\u00e7in, Mutlak Yarat\u0131c\u0131y\u0131 kabul etmemekte \u0131srar ediyorlar ve bilimsel metodlar\u0131 k\u00e2inat\u0131n birli\u011fiyle telifi m\u00fcmk\u00fcn olmayan nedenselli\u011fe dayal\u0131 oldu\u011fundan, birli\u011fi g\u00f6rmezden geliyor ve k\u00e2inat\u0131 par\u00e7alara ay\u0131r\u0131yorlar. T\u00e2 ki, her bir par\u00e7ay\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da sebebin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015fabilsinler. Bu \u015fekilde, k\u00e2inat\u0131n bir yarat\u0131c\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve k\u00e2inat\u0131n anlam\u0131n\u0131n, bilim adamlar\u0131n\u0131n k\u00e2inat hakk\u0131nda bize s\u00f6yledikleri \u015feyle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilsinler. Onlar, b\u00f6ylece, kendi bilimlerinin bilginin kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu iddia etmi\u015f oluyorlar.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ne var ki, k\u00e2inat\u0131n ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu, tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir. Ger\u00e7ekten, insan dahil k\u00e2inat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde g\u00f6zlenen birlik o kadar a\u015fik\u00e2rd\u0131r ki, hi\u00e7 kimse bunu ink\u00e2r edemez. Maddenin i\u00e7ine n\u00fcfuz ettik\u00e7e, atomalt\u0131 d\u00fcnyan\u0131n derinliklerine do\u011fru dald\u0131k\u00e7a, maddenin bile\u015fenlerinin ve bunlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131n birbirleriyle ili\u015fkili ve birbirine ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r hale gelir. \u00d6yle ki, bu bile\u015fenler ve olaylar ayr\u0131 \u015feyler olarak de\u011fil, ancak tek bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn tamamlay\u0131c\u0131 par\u00e7alar\u0131 olarak anla\u015f\u0131labilirler. Bu ke\u015fif \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00e2inat\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nmas\u0131, \u00e7ok yak\u0131n zamanlara kadar, sadece dinin sahas\u0131 i\u00e7indeydi.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">O halde, bilimsel metoda ili\u015fkin maddeci yakla\u015f\u0131m\u0131n yeniden ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Bu metod, indirgemecili\u011fe dayanmaktad\u0131r. Yani, e\u015fyay\u0131 h\u00e2l\u00e2 madd\u00ee bir g\u00f6zle, ayr\u0131 ayr\u0131 dairelere ay\u0131rarak, ve sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisine indirgeyerek a\u00e7\u0131klamay\u0131 h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrd\u00fcrmekte; biyoloji, fizik, kimya gibi disiplinleri h\u00e2l\u00e2 ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00fct\u00fcnler imi\u015f\u00e7esine ele almaktad\u0131r. K\u00e2inat\u0131n ve insan\u0131n var edili\u015finin amac\u0131n\u0131 hen\u00fcz kavrayabilmi\u015f de\u011fildir. Bilim k\u00e2inat\u0131n d\u00fczenini ve birli\u011fini g\u00f6sterdik\u00e7e, k\u00e2inat\u0131n ama\u00e7s\u0131z oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc giderek daha da imk\u00e2ns\u0131z hale geliyor. K\u00e2inata yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ama\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve pek \u00e7ok temel soruya doyurucu cevap verilememesinin sebebi ise, bilimsel yakla\u015f\u0131m\u0131n kendisinde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bilimsel yakla\u015f\u0131m nedensellik \u00fczerine kuruludur. K\u00e2inattaki her\u015feyin ve her olay\u0131n ancak o \u015feyin kendisi d\u0131\u015f\u0131nda, ba\u015fka bir\u015feyle a\u00e7\u0131klanabilece\u011fini varsayar. Buradan yola \u00e7\u0131karak, b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn e\u015fyan\u0131n kendilerinden \u00f6nceki sebeplerin sonucu oldu\u011funu s\u00f6yler. Bu da, sebep sonucun d\u0131\u015f\u0131nda bir yerdedir ve sonucu o yapar demeye gelir. Oysa, k\u00e2inat b\u00f6l\u00fcnemez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve her\u015fey olmadan hi\u00e7bir \u015fey olamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn e\u015fya ve b\u00fct\u00fcn olaylar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dayan\u0131\u015fma i\u00e7indedir ve hi\u00e7biri di\u011ferinden ayr\u0131lamaz. Hepsi bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Materyalistin, &#8220;Sebep sonucun d\u0131\u015f\u0131nda bir yerdedir&#8221; tezi yanl\u0131\u015ft\u0131r. Sebep, sonu\u00e7 ile birlikte k\u00e2inat\u0131n i\u00e7indedir ve birbirinden ayr\u0131lamaz. Hal b\u00f6yle iken, nas\u0131l olur da sebep ve sonucu birbirinden ay\u0131r\u0131p, sonucu sebebin yapt\u0131\u011f\u0131 iddia edilebilir?<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Daha da \u00f6nemlisi, art\u0131k bilim adamlar\u0131 her\u015feyi di\u011fer e\u015fya ile olan ili\u015fkileriyle a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Buna g\u00f6re, bir\u015feyi a\u00e7\u0131klayabilmeleri i\u00e7in, en az k\u00e2inat geni\u015fli\u011finde olan t\u00fcm bu ili\u015fkileri bilmeleri gerekir. Fakat bunun imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ayn\u0131 zamanda g\u00f6zlemciyi, yani insan\u0131n kendisini de i\u00e7ine alan bu ili\u015fkiler zaman ve mek\u00e2n itibar\u0131yla insan\u0131n kendi dairesinden \u00f6telere uzan\u0131r. Bu ili\u015fkiler s\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131r ve bilim adam\u0131n\u0131n bunlar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle kavramas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bu bak\u0131mdan, sonucu sebebe veren nedenselci yakla\u015f\u0131m k\u00e2inat\u0131n birli\u011fi ger\u00e7e\u011fine ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bilim adamlar\u0131 hen\u00fcz bu \u00e7eli\u015fkiyi a\u015fabilmi\u015f de\u011filler. Kuantum ve kaos gibi son teorileri her ne kadar b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011fe ve determinizme yer vermeyen bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kap\u0131 a\u00e7\u0131yorsa da, kendileri h\u00e2l\u00e2 b\u00f6l\u00fcnmeci ve nedenselci yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda \u0131srar etmektedirler. Bu \u0131srarlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, yani nedenselli\u011fe inand\u0131klar\u0131 i\u00e7in, indirgemeci olmak zorundad\u0131rlar. Ama \u00f6te yandan da, bilimsel ke\u015fiflerin i\u015faret etti\u011fi k\u00e2inat\u0131n birli\u011fi ger\u00e7e\u011fini kabullenmeye zorlanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bu \u00e7eli\u015fki, indirgemeci bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin b\u00f6l\u00fcnmez bir k\u00e2inata nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131 sorusunu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu soru bilim adamlar\u0131 ve felsefeciler taraf\u0131ndan uzun uzad\u0131ya tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Fakat, burada s\u00f6zkonusu olan bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin k\u00e2inat\u0131n birli\u011fi hakikat\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz oldu\u011fu farkedilememektedir. \u0130kisi ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, ya bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce yahut k\u00e2inat\u0131n birli\u011fi g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Oysa, k\u00e2inat\u0131n b\u00f6l\u00fcnemez bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. K\u00e2inat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde g\u00f6zlenen ve insan\u0131 da i\u00e7ine alan birlik o kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, ink\u00e2r edilemez. Bilim adamlar\u0131 bile olaylardan kopuk bir g\u00f6zlemci rol\u00fc oynayamayacaklar\u0131n\u0131 ve di\u011fer her\u015fey gibi kendilerinin de olaylara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkettiler. Biz de k\u00e2inat\u0131n bir par\u00e7as\u0131y\u0131z, her\u015fey gibi de\u011fi\u015fime ba\u011fl\u0131 ve de\u011fi\u015fime t\u00e2biyiz. Mek\u00e2n ve zaman s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015f\u0131yoruz ve d\u00fcnyay\u0131 zaman ve mek\u00e2n i\u00e7inde alg\u0131l\u0131yoruz. Hal b\u00f6yleyken, neden bir\u015feyi mek\u00e2nda ona kom\u015fu olan bir ba\u015fka \u015feyle de\u011fil de, zaman itibar\u0131yla kendinden \u00f6nce gelen, ona tekadd\u00fcm eden bir ba\u015fka \u015feyle a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z? Neden bir\u015fey sadece ondan \u00f6nce oldu diye bir ba\u015fka \u015feyi yap\u0131yor olsun? \u00c7a\u011fda\u015f bilim adamlar\u0131n\u0131n hepsi de zaman ve mek\u00e2n\u0131n birbirlerine tamamen denk \u015feyler oldu\u011funu bilirler. Zaman ve mek\u00e2n, birlikte, \u2018burada\u2019 ve \u2018orada,\u2019 \u2018\u00f6nce\u2019 ve \u2018sonra\u2019 gibi ifadelerin sadece nisb\u00ee ve izaf\u00ee bir\u015feyler haline geldi\u011fi d\u00f6rt boyutlu bir s\u00fcreklili\u011fi, di\u011fer bir deyi\u015fle \u2018istimrar\u2019 veya \u2018temad\u00ee\u2019yi temsil eder. Zaman itibar\u0131yla ardarda geli\u015f, bu d\u00f6rt boyutlu uzayda her\u015feyin yanyana var edildi\u011fi e\u015f-zamanl\u0131 bir beraberli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Buna g\u00f6re, sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi izah\u0131n\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na t\u00e2bi, onunla kay\u0131tl\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir bi\u00e7imde idr\u00e2k olunmas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Nedenselli\u011fi, sonucu sebebe verme tavr\u0131n\u0131 hi\u00e7 sorgulamadan kabul eden kimi insanlar\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r bu.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Nedensellik bir sebep-sonu\u00e7 k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne yol a\u00e7ar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, her sebep ayn\u0131 zamanda bir sonu\u00e7tur. Tavuk yumurtadan, yumurta tavuktan \u00e7\u0131kar, gibi. Peki, sebep hangisi: Tavuk mu, yumurta m\u0131? \u015e\u00fcphesiz hi\u00e7biri. Tavu\u011fun sebebi neyse, yumurtan\u0131n ve asl\u0131nda ba\u015fka her\u015feyin de sebebi o olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir tavu\u011fun veya bir yumurtan\u0131n mevcudiyeti i\u00e7in, i\u00e7indekilerle birlikte, b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131n da varolmas\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hume der ki: &#8220;Biri kar\u015f\u0131m\u0131za bir\u015fey koydu ve bunun yol a\u00e7aca\u011f\u0131 etkiyi, ge\u00e7mi\u015f g\u00f6zlemlerimize hi\u00e7 ba\u015fvuramadan s\u00f6ylememizi istedi diyelim: Bu durumda akl\u0131m\u0131z nas\u0131l i\u015flerdi acaba? Ak\u0131l bir sebepte sakl\u0131 sonucu, en incelikli ara\u015ft\u0131rma ve inceleme y\u00f6ntemleri ile dahi bulamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sonu\u00e7 sebepten tamamen farkl\u0131 bir\u015feydir ve dolay\u0131s\u0131yla sebebin i\u00e7inde bir yerde ke\u015ffedilemez.&#8221; Ger\u00e7ekte, e\u015fya ve sonu\u00e7lar \u00f6ylesine sanatla ve \u00f6ylesine faydal\u0131 gayelerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, de\u011fil onlar\u0131n \u2018basit\u2019 sebepleri, k\u00e2inattaki t\u00fcm sebepler biraraya gelse dahi tek bir \u015feyi yapamazlar. Mesel\u00e2, insan\u0131n fiilleri i\u00e7inde kendi iradesinin en \u00e7ok m\u00fcdahale ediyor g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc fiiller yemek, konu\u015fmak ve d\u00fc\u015f\u00fcnmektir. Bu kabiliyetlerin her biri \u00e7ok iyi d\u00fczenlenmi\u015f ve \u00e7ok gayeler i\u00e7eren bir zincire ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u00fczlerce halkal\u0131 bu zincirden insan\u0131n iradesine verilen, sadece biridir. Mesel\u00e2 konu\u015fma eyleminde, sadece havay\u0131 d\u0131\u015far\u0131 solumak istemek ve solurken a\u011fz\u0131m\u0131z\u0131n belirli \u015fekillerde hareket etmesini irade ederek bunlar\u0131 kelimelere d\u00f6kmek insan\u0131n iradesi dahilindedir. Oysa, havada tek bir kelime milyonlarca kelimeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve milyonlarca dinleyicinin kula\u011f\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 birer kelime girer. \u0130nsan\u0131n hayal g\u00fcc\u00fc bile bunu \u00e7ok zor kavrarken, iradesi nas\u0131l kavrayabilir, eli nas\u0131l yeti\u015fir? Sebepler i\u00e7inde en \u00fcst\u00fcn\u00fc olan insan bile kendi fiilini yapmaktan \u00e2cizken, hayvanlar\u0131n ve cans\u0131z mevcutlar\u0131n sonu\u00e7lar \u00fczerinde bir kudreti olabilir mi<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ekti\u011finiz tohuma bakt\u0131n\u0131z m\u0131? Onu siz mi bitiriyorsunuz, yoksa Biz miyiz bitiren?2<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">E\u015fyan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na bak\u0131yoruz ve g\u00f6r\u00fcyoruz ki, e\u015fya son derece bolluk ve mebzuliyet i\u00e7inde olmas\u0131na ra\u011fmen, mutlak bir s\u00fcrat ve intizam i\u00e7inde; mutlak suhulet ve sanatl\u0131l\u0131k i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir k\u0131ymetlilik ve imtiyaz i\u00e7inde v\u00fccuda geliyor. Buradan anl\u0131yoruz ki, son derece \u00e7abuklukla ve son derece bolluk i\u00e7inde, son derece sanatla ve son derece kolayl\u0131k ve intizam i\u00e7inde, kusursuz, kar\u0131\u015f\u0131ks\u0131z yapmak, ancak kudretine hi\u00e7bir \u015fey a\u011f\u0131r gelmeyen bir V\u00e2cib\u00fc\u2019l-V\u00fccud\u2019un i\u015fi olabilir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">O ki yedi g\u00f6\u011f\u00fc birbiriyle \u00e2henk i\u00e7inde yaratt\u0131: Rahman\u2019\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131nda bir kusur g\u00f6remezsin. \u00c7evir g\u00f6z\u00fcn\u00fc bir daha bak: Hi\u00e7 kusur g\u00f6r\u00fcyor musun?3 <\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bu mutlak kudrete g\u00f6re, en b\u00fcy\u00fck \u015fey en k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fey kadar kolayd\u0131r; bir a\u011fac\u0131 yaratmak bir tohumu yaratmak kadar, bir bahar\u0131 halketmek bir a\u011fac\u0131 halketmek kadar kolayd\u0131r. K\u00e2inattaki hi\u00e7bir \u015fey, bu mutlak kudret Sahibinin fiillerini s\u0131n\u0131rlayamaz. Kudretinin tecell\u00eesi b\u00fct\u00fcn k\u00e2inata yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00e2inatta g\u00f6r\u00fcnen bu k\u00fcll\u00ee i\u015fler O\u2019ndan ba\u015fka birine verilirse, bir\u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fckler ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kar ki, faraza verilmi\u015f olsa hi\u00e7bir d\u00fczen kalmaz, her\u015fey yok olur.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">E\u011fer yerde veya g\u00f6kte Allah\u2019tan ba\u015fka ilahlar olsayd\u0131, \u015f\u00fcphesiz yer de, g\u00f6k de bozulup giderdi.4<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kabulle, ak\u0131ls\u0131z ve \u015fuursuz sebeplerin her birinin en k\u00fc\u00e7\u00fck bir\u015feyi bile yaratabilmeleri i\u00e7in t\u00fcm k\u00e2inat\u0131 yarat\u0131p idare edebilecek bir kudrete ve bilgiye sahip olduklar\u0131n\u0131 hayal etmek gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2inat bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr; her\u015fey her\u015feyle ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir k\u00e2inatta bu tarz bir kabulle d\u00fc\u015f\u00fcnmek birbiri i\u00e7inde muhalleri gerektirir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Evet, k\u00e2inattaki e\u015fsiz d\u00fczen kendi ba\u015f\u0131na ilah\u00ee birli\u011fin m\u00fckemmel bir ifadesidir. E\u015fyan\u0131n ak\u0131ls\u0131z ve \u015fuursuz sebeplerin eline teslim edilmesine mahal b\u0131rakmaz. K\u00f6r ve kar\u0131\u015f\u0131k, ak\u0131ls\u0131z ve gayesiz mevhum g\u00fc\u00e7lerin, yani tabiat\u0131n ve sebeplerin, k\u00e2inatta g\u00f6r\u00fcnen bu hassas d\u00fczenle ve bu ince sanatla hi\u00e7bir ilgisi olamaz. Esbab ve tabiat, ellerini en k\u00fc\u00e7\u00fck bir\u015feye bile uzatamazlar. Sebeplere sadece edilgen olmak ve yarat\u0131lm\u0131\u015f olmak d\u00fc\u015fer. Buna g\u00f6re, tevhid yolunda onu vazge\u00e7ilmez k\u0131lan bir kolayl\u0131k, e\u015fyay\u0131 sebeplere vermekte ise onu imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan b\u00f6ylesi zorluklar ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bunca \u00fcnl\u00fc bilim adam\u0131n\u0131n ve felsefecinin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesine a\u00e7\u0131k olan nedenselli\u011fi nas\u0131l kabul ettiklerini sorabilirsiniz. Asl\u0131nda, onlar gittikleri yolun i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rememi\u015flerdir. Sonucu sebebe veren nedensellik fikrinden kaynaklanan a\u00e7\u0131k muhallerin kendi mesleklerinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011fildirler. Bilim adamlar\u0131 k\u00e2inattaki d\u00fczeni ve birli\u011fi ink\u00e2r etmezler, ancak bizden k\u00e2inat\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara dilimlememizi isterler. Sonra da her k\u00fc\u00e7\u00fck dilimin yine ge\u00e7ici ve varl\u0131klar\u0131 kendilerinden olmayan bir ba\u015fka dilimin sonucu ve \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funa inanmam\u0131z\u0131 isterler. Nedensellik, onlar\u0131n Yarat\u0131c\u0131n\u0131n m\u00fclk\u00fcn\u00fc sebeplere taksim etmelerini sa\u011flayan bir t\u00fcr tuzakt\u0131r. Yarat\u0131c\u0131y\u0131 tan\u0131mak ve kabul etmek istemedikleri i\u00e7in, O\u2019ndan bu \u015fekilde kurtulmu\u015f oluyorlar. Ancak tek bir Allah\u2019\u0131 kabul etmekten ka\u00e7\u0131nd\u0131k\u00e7a, sonsuz ilahlar\u0131 kabul etmek zorunda olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlar.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">G\u00f6klerin ve yerin m\u00fclk\u00fc [ve idaresi] O\u2019nundur. O\u2019nun nesli yoktur; m\u00fclk\u00fcnde orta\u011f\u0131 yoktur: O ki her\u015feyi yarat\u0131r; \u00f6l\u00e7\u00fc, bi\u00e7im ve d\u00fczen verir. Ancak, kimileri, O\u2019nun yerine, hi\u00e7bir \u015fey yaratmayan, kendileri de yarat\u0131lm\u0131\u015f olan ve kendilerine bile zarar\u0131 ve faydas\u0131 dokunmayan, ne \u00f6l\u00fcme, ne ya\u015fatmaya, ne de yeniden diriltmeye g\u00fcc\u00fc yeten birtak\u0131m ilahlara ibadet etmeyi tercih ettiler.5<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K\u0131saca, her\u015fey sanatl\u0131d\u0131r ve s\u00fcrekli yeniden yeniye yarat\u0131l\u0131r ve sonu\u00e7lar gibi sebepler de mahl\u00fbktur. Her bir \u015feyin var olabilmesi i\u00e7in sonsuz bir kudret ve ilim gerekir. Buna g\u00f6re, sebebi ve sonucu do\u011frudan do\u011fruya beraberce yaratan Mutlak Kad\u00eer ve Al\u00eem Birisinin olmas\u0131 gerekir. O, Kendi isimlerini g\u00f6stermek i\u00e7in k\u00e2inattaki e\u015fya aras\u0131nda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr anlaml\u0131 bir ili\u015fki ve ilgi kurmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn e\u015fya ve sebepler O\u2019nun kudretinin penceresi ve perdesidir. Kendi Ustalar\u0131n\u0131n s\u0131fatlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterirler. cizlikleri ile O\u2019nun kudretine, fakirlikleri ile O\u2019nun g\u0131nas\u0131na, fanilikleri ile O\u2019nun bekas\u0131na i\u015faret ederler. B\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck, k\u00fcll\u00ee-c\u00fcz\u2019\u00ee her mahl\u00fbk, kendi haliyle O\u2019nu tesbih eder.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">G\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah\u2019\u0131 tesbih eder. O Az\u00eezdir, Hak\u00eemdir.6<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K\u00e2inat bu ilah\u00ee birlik ger\u00e7e\u011fine i\u015faret etti\u011fi gibi, k\u00e2inat\u0131n Sahibi de g\u00f6nderdi\u011fi mukaddes kitaplar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bize bu ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011fretmektedir. &#8220;Allah\u2019tan ba\u015fka ilah yoktur&#8221; ifadesi vahyin temelidir ve bu ger\u00e7ek mevcutlar\u0131n \u015fahitli\u011fi ile de tasdik edilir. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n anahtar\u0131 da bu ifadedir. Bu \u00f6yle bir anahtard\u0131r ki, bilim ve felsefeyi \u00e2ciz b\u0131rakan yarat\u0131l\u0131\u015f muammas\u0131 ancak onunla \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Birlik yolu vahiy yoludur. \u0130nsan\u0131n kendi Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ve Sahibini ve t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan mutlak kudret sahibi Tek ve Ger\u00e7ek Mabudunu g\u00f6steren yeg\u00e2ne yol da i\u015fte bu yoldur.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Kur\u2019\u00e2n k\u00e2inat\u0131n ve i\u00e7indeki e\u015fyan\u0131n kendi Sanatk\u00e2rlar\u0131n\u0131n birli\u011fini ilan etmekten \u00f6te, kendi ba\u015flar\u0131na bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freten tek kaynakt\u0131r. K\u00e2inat\u0131n ne oldu\u011funu ve ne vazife g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bize Kur\u2019\u00e2n \u00f6\u011fretir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bu anlam\u0131yla, her m\u00fcsl\u00fcman bir \u2018bilim adam\u0131\u2019d\u0131r. Her m\u00fcsl\u00fcman k\u00e2inat\u0131 incelemeli ve t\u00fcm mahluklar\u0131n, intizamlar\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mla\u015fmalar\u0131 ve ili\u015fkileri ile materyalist ve ateist d\u00fc\u015f\u00fcncenin b\u00e2t\u0131l iddialar\u0131n\u0131 reddetti\u011fini g\u00f6rmelidir. Her\u015fey sahipsiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak Tek Bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n m\u00fclk\u00fc ve mahl\u00fbku oldu\u011funu s\u00f6yler. Hepsi de tesad\u00fcf\u00fc ve nedenselli\u011fi, yani esbabperestli\u011fi reddeder. Her biri di\u011fer her\u015feyi kendi Yarat\u0131c\u0131s\u0131na verir. Her biri Yarat\u0131c\u0131n\u0131n orta\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na bir delildir. Asl\u0131nda, Yarat\u0131c\u0131n\u0131n Bir olu\u015fu do\u011fru olarak bilindi\u011finde ve anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hi\u00e7bir \u015feyin sebeplere bir kudret vermedi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Buna g\u00f6re, onlar da Yarat\u0131c\u0131n\u0131n orta\u011f\u0131 olamazlar. Olmalar\u0131 da imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, m\u00fcsl\u00fcman bilim adam\u0131, inceleme ve ke\u015fifleriyle &#8220;Bir ve \u015feriksiz Allah\u2019tan ba\u015fka ilah yoktur&#8221; sonucuna varacakt\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K\u00e2inat inananlarca okunmas\u0131 gereken bir kitapt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bize bildirdi\u011fi gibi, Allah\u2019a inanmak demek t\u00fcm s\u0131fatlar\u0131na b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131n \u015fehadet etti\u011fi bir Yarat\u0131c\u0131y\u0131 kalben kabul etmek demektir. Hi\u00e7bir \u015feyi O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131na engel g\u00f6rmemek demektir. Allah\u2019\u0131n birli\u011finin tasdiki her\u015feyde kendi Sahibini g\u00f6ren bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ile olur. Yoksa, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc, O\u2019nu bulmak i\u00e7in k\u00e2inat\u0131 bir tarafa atmak gerekir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ey Rabbimiz, bunu bo\u015f yere yaratmad\u0131n. Seni kusurlardan tenzih ederiz! Bizi ate\u015fin azab\u0131ndan koru!7<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K\u00e2inat bilimin materyalist yorumunun m\u00fclk\u00fc de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, materyalist bilim k\u00e2inat\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Anlam\u0131n\u0131 ke\u015ffedememi\u015ftir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ve o g\u00f6\u011f\u00fc, yeri ve ikisi aras\u0131ndakileri bo\u015f yere yaratmad\u0131k; bu ink\u00e2r edenlerin zann\u0131d\u0131r.8<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Materyalist bilim k\u00e2inat\u0131 tesad\u00fcf\u00fcn ve kuvvetlerin oyunca\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Ger\u00e7ekte, gayb \u00e2lemine ge\u00e7i\u015f olan \u00f6l\u00fcm\u00fc yokluk ve hi\u00e7lik olarak g\u00f6r\u00fcr. Ger\u00e7ekte, kendi Sanatk\u00e2rlar\u0131n\u0131n m\u00fclk\u00fc olan e\u015fyay\u0131, birtakim tabi\u00ee kuvvetlerin birarada tuttu\u011fu atom ve h\u00fccreler y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Bunca kudret ve sanat mucizesini anlams\u0131z, bo\u015f yere varolan, ger\u00e7ek m\u00fckemmellikten yoksun \u015feylermi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcr. Fakat, hangi tabiat, hangi nedensellik, hangi sebep, hangi felsefe, hangi kuvvet k\u00e2inat\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve gayesini a\u00e7\u0131klayabilir? \u0130\u015fte bu \u00e7\u00fcr\u00fck temelleri y\u00fcz\u00fcndendir ki, bilim ve felsefe, Kad\u00eer-i Mutlak olan Allah\u2019\u0131n t\u00fcm s\u0131fatlar\u0131 ile, k\u00e2inat\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015faretleri ile ve Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e2yetleri ile g\u00f6sterdi\u011fi, ebediyete ve rahmete giden yolu bulamam\u0131\u015ft\u0131r. Kendi \u00e7izdikleri yol ise insana dertten, zorluktan ve ac\u0131dan ba\u015fka bir\u015fey getirmemi\u015ftir. \u0130nsan\u0131 ve d\u00fcnyay\u0131 anlams\u0131zl\u0131\u011fa ve hi\u00e7li\u011fe mahkum etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n nurlu yolu ise, insan\u0131n aczini, fakr\u0131n\u0131 ve ihtiyac\u0131n\u0131 Kad\u00eer ve Rah\u00eem bir Allah\u2019a imanla tedavi eder. \u0130nsan\u0131n \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnen bir hayvan\u2019 de\u011fil, Rahman\u2019\u0131n misafiri oldu\u011funu ortaya koyar. Sevdi\u011fi her\u015feyin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden, zeval ve fenas\u0131ndan elem duyan insan\u0131n yaralar\u0131n\u0131 ebed\u00ee bir d\u00fcnyan\u0131n ve ebed\u00ee bir mutlulu\u011fun kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7arak tedavi eder. Kur\u2019\u00e2n bunu her\u015feyin kendi Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 t\u00fcm G\u00fczel \u0130simleri ile zikretti\u011fini g\u00f6stererek yapar.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Mesel\u00e2, bir \u00e7i\u00e7ek bir rahmet hediyesidir. \u00d6ylesine g\u00fczel ve \u00f6ylesine m\u00fckemmel yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, ona bakmaktan ve onu sevmekten kendimizi alamay\u0131z. \u00c7i\u00e7ek, kendi Sanatk\u00e2r\u0131n\u0131n esma-i h\u00fcsnas\u0131n\u0131 anlatacak, dile getirecek harikul\u00e2delikte yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Biz de O\u2019nun g\u00fczelli\u011fini, kudretini, rahmetini, vs. sevecek, onlara hayran olacak, \u00e2deta peresti\u015f edecek duygularla ve ak\u0131lla donat\u0131lm\u0131\u015f\u0131z. Buna g\u00f6re, \u00e7i\u00e7e\u011fe olan sevgimiz O\u2019nun Sanatk\u00e2r\u0131 ad\u0131na olacakt\u0131r. Sevgimizi &#8220;Ne g\u00fczel yap\u0131lm\u0131\u015f!&#8221; \u015feklinde ifade edece\u011fiz. Bu sevgi Allah\u2019\u0131n isimlerinin sonsuz g\u00fczelli\u011fine giden kap\u0131y\u0131 a\u00e7ar; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zlerimizi \u00e7i\u00e7e\u011fin g\u00fczelli\u011finden ilah\u00ee isimlerin g\u00fczelli\u011fine \u00e7evirir. Kalbimize Allah\u2019a a\u015fk\u0131n\u0131 ifade edecek bir yol a\u00e7ar. B\u00f6ylesi bir a\u015fk zevklidir. Bu a\u015fk tefekk\u00fcrd\u00fcr. Bu a\u015fk ubudiyettir. <\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ger\u00e7ek bilimle vahiy aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma yoktur. Dahas\u0131, insanl\u0131k ger\u00e7ek ilerleme ve saadete yaln\u0131zca Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n yolunda ula\u015fabilir. T\u00fcm bilimsel ve teknolojik ilerlemeler ger\u00e7ekte k\u00e2inat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f bi\u00e7iminin ke\u015ffinden ibarettir. K\u00e2inat kendi Yazar\u0131n\u0131 anlatan b\u00fcy\u00fck ve anlaml\u0131 bir kitap olarak, ve i\u00e7indeki mevcutlar kendi Yarat\u0131c\u0131lar\u0131ndan bahseden birer \u00e2yet olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, t\u00fcm bu ke\u015fifler ve ilerlemeler, \u015f\u00fcphe ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa yol a\u00e7mak yerine, iman\u0131 peki\u015ftirir. Asl\u0131nda, bilim adamlar\u0131n\u0131n din-kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerine ra\u011fmen, bilimde kaydedilen ilerlemeler, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n ifadelerini\u00f3\u00e7eli\u015fmek bir yana\u00f3onaylar. Bu uyum, bilim ilerledik\u00e7e artar. Materyalistlerin kendilerine aitmi\u015f gibi g\u00f6sterdikleri bilim, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n vahy\u00ee haberlerinin do\u011frulu\u011funu isbatlamaktad\u0131r. Bilim geli\u015ftik\u00e7e, ve atomalt\u0131 \u00e2lemlerden uzay\u0131n derinliklerine kadar her\u015feyin ve her bir \u015feyin var edili\u015findeki e\u015fsiz g\u00fczelli\u011fi, hikmeti, \u00e2hengi, d\u00fczeni.. g\u00f6sterdik\u00e7e, k\u00e2inat\u0131 bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n mutlak kudretine teslim etmemek daha da imk\u00e2ns\u0131z hale gelmektedir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Modern insan\u0131 mutlulu\u011fu ve hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 ararken etkileyen en ciddi hastal\u0131k, ger\u00e7ekte yarat\u0131lm\u0131\u015f olan d\u00fcnyay\u0131 anlama \u00e7abas\u0131 olan bilimi, Yarat\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc olan vahiyden ayr\u0131 ve ona ayk\u0131r\u0131 olarak g\u00f6rmesidir. Fakat, insan k\u00e2inata ve kendi duygular\u0131na kulak verdik\u00e7e, mevcut bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00e7eli\u015fkilerinin fark\u0131na varacakt\u0131r. Giderek artan say\u0131da insan, bu bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin art\u0131k ge\u00e7erlili\u011fini yitirdi\u011finin fark\u0131na var\u0131yor. Giderek daha \u00e7ok g\u00fczellikle, daha \u00e7ok harikul\u00e2delikle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 sebeplere, tabiata, kuvvet ve kanunlara vererek a\u00e7\u0131klamak g\u00fc\u00e7le\u015fiyor. B\u00f6ylece, insanlar, Allah\u2019\u0131 bilmeye ve O\u2019na inanmaya g\u00f6t\u00fcren ger\u00e7ek bilim ve bilginin \u00f6nemini ve ona olan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 hissedecekler. Ancak ondan sonrad\u0131r ki, insanl\u0131k ger\u00e7ek ilerlemeyi ve ebed\u00ee saadeti yakalam\u0131\u015f olacakt\u0131r: \u015fu d\u00fcnyay\u0131 Rabbini tan\u0131tt\u0131ran bir aynaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren, fenadan bekaya yol bulan bir ilerleme!<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Y\u00e2 Rab, Seni b\u00fct\u00fcn kusurlardan tenzih ve tesbih ederiz. Biz ancak Senin bize bildirdi\u011fini biliriz. \u015e\u00fcphesiz, Sen Al\u00eemsin, Hak\u00eemsin.9<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p><\/p>\n<p><\/p>\n<p><\/p>\n<p style=\"margin:0px; color:#AAA\" class=\"dipnot\">\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Yamina Bouguenaya<\/p>\n<p><\/p>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27.12.2003 K\u00c2\u0130NAT B\u0130R K\u0130TABI ANDIRIR. G\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc sayfalar\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz sat\u0131rlar\u0131, yerin y\u00fcz\u00fcndeki say\u0131s\u0131z mahluk ise kelimeleri olan bir kitap&#8230; Bu geni\u015f, b\u00fcy\u00fck ve m\u00fckemmel kitap, Yazar\u0131n\u0131n bilinmesi i\u00e7in bu \u015fekilde yaz\u0131l\u0131r durur. Bu kitap insan\u0131 muhatap al\u0131r ve hedefi, kendisini ve c\u00fczlerini ona okutmak, Yazar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 uyar\u0131nca ibadet ve \u015f\u00fckre konu olmakt\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":54,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[238],"class_list":["post-90353","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir - Karakalem<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir - Karakalem\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"27.12.2003 K\u00c2\u0130NAT B\u0130R K\u0130TABI ANDIRIR. G\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc sayfalar\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz sat\u0131rlar\u0131, yerin y\u00fcz\u00fcndeki say\u0131s\u0131z mahluk ise kelimeleri olan bir kitap&#8230; Bu geni\u015f, b\u00fcy\u00fck ve m\u00fckemmel kitap, Yazar\u0131n\u0131n bilinmesi i\u00e7in bu \u015fekilde yaz\u0131l\u0131r durur. Bu kitap insan\u0131 muhatap al\u0131r ve hedefi, kendisini ve c\u00fczlerini ona okutmak, Yazar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 uyar\u0131nca ibadet ve \u015f\u00fckre konu olmakt\u0131r. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Karakalem\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-07T21:37:03+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Yamina Bouguenaya\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Yamina Bouguenaya\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"24 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/\"},\"author\":{\"name\":\"Yamina Bouguenaya\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/0fbf79706e7bbc2e8f286c4609c5481f\"},\"headline\":\"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir\",\"datePublished\":\"2025-03-07T21:37:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/\"},\"wordCount\":4896,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Yazarlar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/\",\"name\":\"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir - Karakalem\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-03-07T21:37:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"name\":\"Karakalem\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\",\"name\":\"Karakalem\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"width\":214,\"height\":62,\"caption\":\"Karakalem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/0fbf79706e7bbc2e8f286c4609c5481f\",\"name\":\"Yamina Bouguenaya\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"caption\":\"Yamina Bouguenaya\"},\"description\":\"Yamina Bouguenaya kitaplar\u0131, eserleri, Yamina Bouguenaya kimdir, \u00f6z ge\u00e7mi\u015fi, Yamina Bouguenaya nereli, kitap incelemeleri ile yorumlar\u0131, Yamina Bouguenaya s\u00f6zleri ve al\u0131nt\u0131lar\u0131...\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/yamina-bouguenaya\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir - Karakalem","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir - Karakalem","og_description":"27.12.2003 K\u00c2\u0130NAT B\u0130R K\u0130TABI ANDIRIR. G\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc sayfalar\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz sat\u0131rlar\u0131, yerin y\u00fcz\u00fcndeki say\u0131s\u0131z mahluk ise kelimeleri olan bir kitap&#8230; Bu geni\u015f, b\u00fcy\u00fck ve m\u00fckemmel kitap, Yazar\u0131n\u0131n bilinmesi i\u00e7in bu \u015fekilde yaz\u0131l\u0131r durur. Bu kitap insan\u0131 muhatap al\u0131r ve hedefi, kendisini ve c\u00fczlerini ona okutmak, Yazar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 uyar\u0131nca ibadet ve \u015f\u00fckre konu olmakt\u0131r. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/","og_site_name":"Karakalem","article_published_time":"2025-03-07T21:37:03+00:00","author":"Yamina Bouguenaya","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Yamina Bouguenaya","Tahmini okuma s\u00fcresi":"24 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/"},"author":{"name":"Yamina Bouguenaya","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/0fbf79706e7bbc2e8f286c4609c5481f"},"headline":"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir","datePublished":"2025-03-07T21:37:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/"},"wordCount":4896,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"articleSection":["Yazarlar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/","name":"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir - Karakalem","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website"},"datePublished":"2025-03-07T21:37:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/kainat-materyalizmin-mulku-degildir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00e2inat Materyalizmin M\u00fclk\u00fc De\u011fildir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","name":"Karakalem","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization","name":"Karakalem","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","width":214,"height":62,"caption":"Karakalem"},"image":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/0fbf79706e7bbc2e8f286c4609c5481f","name":"Yamina Bouguenaya","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","caption":"Yamina Bouguenaya"},"description":"Yamina Bouguenaya kitaplar\u0131, eserleri, Yamina Bouguenaya kimdir, \u00f6z ge\u00e7mi\u015fi, Yamina Bouguenaya nereli, kitap incelemeleri ile yorumlar\u0131, Yamina Bouguenaya s\u00f6zleri ve al\u0131nt\u0131lar\u0131...","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/yamina-bouguenaya\/"}]}},"lang":"tr","translations":{"tr":90353},"authors":[{"term_id":238,"user_id":54,"is_guest":0,"slug":"yamina-bouguenaya","display_name":"Yamina Bouguenaya","avatar_url":{"url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","url2x":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png"},"author_category":"","first_name":"Yamina","last_name":"Bouguenaya","user_url":"","job_title":"","description":"Yamina Bouguenaya kitaplar\u0131, eserleri, Yamina Bouguenaya kimdir, \u00f6z ge\u00e7mi\u015fi, Yamina Bouguenaya nereli, kitap incelemeleri ile yorumlar\u0131, Yamina Bouguenaya s\u00f6zleri ve al\u0131nt\u0131lar\u0131..."}],"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/54"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90353"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90353\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90353"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=90353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}