27.12.2003<\/p>\n
NEWTON\u2019IN MEKAN\u0130K K\u00c2\u0130NAT MODEL\u0130 uzunca bir m\u00fcddet fizi\u011fin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu. Herkes, Descartes ve Newton\u2019\u0131n izini s\u00fcrerek, zaman ve mek\u00e2n\u0131n mutlak oldu\u011funa ve k\u00e2inat\u0131n bunlar i\u00e7indeki sabit de\u011fi\u015fmeyen madd\u00ee par\u00e7ac\u0131klardan meydana geldi\u011fine inand\u0131. Bu madd\u00ee par\u00e7ac\u0131klar, b\u00fct\u00fcn maddenin \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck, kat\u0131 ve par\u00e7alanmaz atomlard\u0131. Bunlar \u2018uzaktan etkili\u2019 esrarengiz kuvvetlerle etkile\u015fiyorlard\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Newton\u2019a g\u00f6re, b\u00fct\u00fcn par\u00e7ac\u0131klar ve aralar\u0131ndaki kuvvetler ilk yarat\u0131l\u0131\u015fta Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f olup, niha\u00ee temel ta\u015flar\u0131yd\u0131; daha ileri bir incelemeye, tahlile konu yap\u0131lamazd\u0131. K\u0131sacas\u0131, Newton kudretini sadece k\u00e2inat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda g\u00f6stermi\u015f, daha sonra devreden \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bir Yarat\u0131c\u0131ya, bir \u2018\u0130lk Muharrik\u2019e inan\u0131yordu. Bu \u0130lk Muharrik k\u00e2inat\u0131 en ba\u015f\u0131ndan yaratm\u0131\u015f, kanunlar\u0131n\u0131 koymu\u015ftu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, Newton\u2019\u0131 ve genel olarak b\u00fct\u00fcn Bat\u0131 bilimini ve felsefesini etkilemi\u015fti. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ancak, daha sonraki as\u0131rlarda modern fizik\u00e7iler aras\u0131nda yeni bir yakla\u015f\u0131m tarz\u0131 do\u011facakt\u0131. Yirminci y\u00fczy\u0131lda, izafiyet teorisinin ve par\u00e7ac\u0131k fizi\u011finin geli\u015fmesi, k\u00e2inat\u0131n objektif tasviri ile beraber, mutlak mek\u00e2n ve zaman mefhumlar\u0131n\u0131 ve par\u00e7alanamaz temel partik\u00fcller fikrini y\u0131kt\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu geli\u015fme, k\u00e2inat fizi\u011finin birle\u015fik temelini bulmak isteyen Einstein\u2019la beraber ba\u015flad\u0131. Zihninde bu gaye ile, Einstein klasik fizi\u011fin iki ayr\u0131 teorisini, elektrodinamik ve mekani\u011fi \u00f6zel izafiyet teorisi ile beraberce genel bir \u015fema i\u00e7ine oturttu. Bu teori Newton\u2019dan kalma, b\u00fct\u00fcn k\u00e2inatta mutlak varl\u0131k olarak akan zaman fikrini kald\u0131rd\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Teoriye g\u00f6re, herhangi iki olay\u0131n ayn\u0131 zamanda olmas\u0131n\u0131n mutlak bir m\u00e2n\u00e2s\u0131 yoktur. Yani, zaman kendi z\u00e2t\u0131nda sabit, de\u011fi\u015fmez de\u011fildir. Zaman tamamen olaylar\u0131 g\u00f6zleyene ba\u011fl\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re, zaman\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 iki ayr\u0131 varl\u0131k olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemek, asl\u0131nda ikisinin mek\u00e2n-zaman diye d\u00f6rt boyutlu bir koordinat\u0131 te\u015fkil edecek \u015fekilde birbirine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. O halde, ne mek\u00e2n zamandan, ne de zaman mek\u00e2ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zaman ile mek\u00e2n tabiat olaylar\u0131n\u0131n tarifi i\u00e7in \u00f6ylesine temel kavramlard\u0131r ki, bunlarla ilgili anlay\u0131\u015f\u0131n de\u011fi\u015fmesi, k\u00e2inat\u0131n tasvirinde kullan\u0131lan b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin de\u011fi\u015ftirilmesini gerektirdi. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin \u00e7ok \u00f6nemli neticelerinden birisi de, k\u00fctlenin bir enerji \u015feklinden ba\u015fka bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varmakt\u0131. Einstein\u2019\u0131n me\u015fhur E=m.c2 form\u00fcl\u00fc burada devreye girdi. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Madem k\u00fctle bir enerji \u015feklinden ibaretti; o halde modern fizi\u011fin k\u00fctleyi sabit bir v\u00fccuda sahip madd\u00ee cisimcik anlay\u0131\u015f\u0131ndan s\u0131y\u0131rmas\u0131 gerekiyordu, ve bundan sonra kl\u00e2sik fizi\u011fin par\u00e7alanmaz cisimcikleri, yani atomlar enerji \u2018huzmeleri\u2019 olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanmal\u0131yd\u0131. Enerji ise, hareket ve faaliyetle ilgili bir kavram oldu\u011funa g\u00f6re, atom daha k\u00fc\u00e7\u00fck hareketli par\u00e7ac\u0131klar \u00fczerine kurulmu\u015f olmal\u0131yd\u0131. Atom i\u00e7i par\u00e7ac\u0131klar, dinamik bir d\u00fczen i\u00e7indeydi. Ancak mikroskobik seviyede madde statik, durgun bir yap\u0131da g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu. Bunun sebebi, bir partik\u00fcl \u00e7ok dar bir mek\u00e2n etraf\u0131nda d\u00f6nerken, d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc, hareket etti\u011fi alan darald\u0131k\u00e7a, partik\u00fcllerin daha s\u00fcr\u2019atli d\u00f6nmesiydi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesel\u00e2, atom i\u00e7inde bir \u00e7ekirdek\u00f3protonlar ve n\u00f6tronlar\u00f3etraf\u0131nda d\u00f6nen elektronlar vard\u0131r. Elektronun \u00e7ekirde\u011fe ba\u011flanmas\u0131na vesile olan elektriksel kuvvetler dolay\u0131s\u0131yla, elektron, d\u00f6nerken m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar \u00e7ekirde\u011fe yak\u0131n tutulur. Elektronlar \u00e7ekirdek taraf\u0131ndan daha yak\u0131n\u0131na \u00e7ekildik\u00e7e, d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131 da o nisbette artar. Bu \u00e7ok h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015fler atomu sanki kat\u0131, rijit bir k\u00fcreymi\u015f gibi g\u00f6sterir\u00f3t\u0131pk\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 d\u00f6nen bir pervanenin bize kat\u0131 bir disk olarak g\u00f6r\u00fcnmesi gibi. Atomu pervane gibi yava\u015flatman\u0131n yolu olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, maddeye kat\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vermeye devam eder. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130zafiyet teorisi, hareketin, maddenin en esasl\u0131 temeli oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Atom i\u00e7i \u00e2lemin partik\u00fclleri sadece bir alan i\u00e7inde h\u0131zla hareket ettikleri m\u00e2n\u00e2s\u0131nda dinamik de\u011fildi. Neden onlar da t\u0131pk\u0131 atomlar gibi bize kat\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcnen bir hareketten ibaret olmas\u0131nlard\u0131<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zira, E=m.c2 form\u00fcl\u00fcyle ifade edilen k\u00fctlenin enerjiye denkli\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131 atom i\u00e7i partik\u00fcller i\u00e7in de ge\u00e7erli olmal\u0131yd\u0131. O halde, par\u00e7ac\u0131klar sadece hareket ediyor de\u011fildi, ayn\u0131 zamanda kendileri de hareketten ibaretti. Yani, maddenin varl\u0131\u011f\u0131 ve maddenin hareketi birbirinden ayr\u0131lmaz. Her ikisi de ayn\u0131 mek\u00e2n-zaman ger\u00e7e\u011finin farkl\u0131 cephelerinden ibarettir. Yani, atom i\u00e7i par\u00e7ac\u0131klar mek\u00e2n a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00fctleye sahip nesneler olarak, zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan da m.c2 miktar\u0131nda enerjiye sahip olaylar, hareketler olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Yani, mek\u00e2nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz madde sabit de\u011fildir. Zaman i\u00e7inde, devaml\u0131 faaliyet ve hareket i\u00e7inde durmadan de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Madem hareket ve de\u011fi\u015fimler e\u015fyan\u0131n temel \u00f6zelli\u011fidir, o halde harekete g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u2018sebep olan\u2019 kuvvetler klasik fizik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeki gibi nesnelerin haricinde de\u011fildir, maddenin dahilinde g\u00f6r\u00fcnen \u00f6zelliklerdir. Yani, bir \u2018madde\u2019 ve de o maddeye hareket veren ayr\u0131ca bir \u2018kuvvet\u2019 var diye iki ayr\u0131 olay g\u00f6zlemlenmemektedir. Asl\u0131nda, partik\u00fcl fizi\u011finde kuvvet, etki etti\u011fi maddeler aras\u0131nda bir enerji al\u0131\u015fveri\u015fi mekanizmas\u0131d\u0131r; daha k\u00fc\u00e7\u00fck ara par\u00e7ac\u0131klar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ve emilmesinden kaynaklan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, mesel\u00e2 y\u00fckl\u00fc bir partik\u00fcl bir foton yayarsa, enerjisinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bu fotona verir ve dolay\u0131s\u0131yla hareket durumu de\u011fi\u015fir. E\u011fer ba\u015fka y\u00fckl\u00fc bir partik\u00fcl bu fotonu emerse, enerji kazan\u0131r, hareket durumunu de\u011fi\u015ftirir. \u0130\u015fte burada iki par\u00e7ac\u0131k aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hareket durumu de\u011fi\u015fmelerini biz \u2018kuvvet\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Fakat kuvvet bu foton al\u0131\u015fveri\u015flerinin toplam tesirinin makroskobik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Di\u011fer bir ifadeyle, partik\u00fcller aras\u0131nda haric\u00ee \u2018kuvvetler\u2019 yok, sadece di\u011fer baz\u0131 ara par\u00e7ac\u0131klar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcren kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tesirle\u015fmeler vard\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Her ne kadar atomun bu \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesi ile niha\u00ee temel par\u00e7ac\u0131k fikri terk edilmek zorunda kal\u0131nm\u0131\u015fsa da, her zaman i\u00e7in daha k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa baz\u0131 \u2018par\u00e7ac\u0131klar\u2019 fikrine saplan\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte \u2018kuvvet\u2019lerin izah\u0131nda, yine kar\u015f\u0131m\u0131za par\u00e7ac\u0131klar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin temel bile\u015fenleri aray\u0131\u015f\u0131 h\u00e2l\u00e2 devam eder.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u00fcn protonlar, elektronlar, n\u00f6tronlar vard\u0131, bug\u00fcn kuarklardan bahsediliyor, yar\u0131n da alt-kuarklardan v.s. s\u00f6z edilmeye ba\u015flanacak. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu imaj, asl\u0131nda eski Yunan felsefecilerinden kaynaklan\u0131r. Bu felsefeciler k\u00e2inat g\u00f6r\u00fc\u015flerini iki ayr\u0131 temel \u00e2leme dayand\u0131r\u0131yordu; ruh\/m\u00e2n\u00e2 \u00e2lemi ve madde \u00e2lemi. Onlar maddeyi bo\u015flukta hareket eden \u00f6l\u00fc ve pasif temel bile\u015fenlerden m\u00fcte\u015fekkil olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Hareketleri de ruh\u00ee\/manev\u00ee kaynakl\u0131 haric\u00ee kuvvetlere dayan\u0131yordu. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu imaj, Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6ylesine temel bir unsuruydu ki, modern fizik olduk\u00e7a farkl\u0131 bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc getirdi\u011fi halde, baz\u0131 fizik\u00e7iler h\u00e2l\u00e2 bu fikri kabullenmeye yana\u015fm\u0131yordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Modern fizikte k\u00e2inat bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. K\u00e2inat\u0131n bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc atom seviyesinde ortaya \u00e7\u0131kar; madde d\u00fcnyas\u0131n\u0131n daha derin seviyelerine indik\u00e7e, iyice kendini g\u00f6sterir. Makroskobik seviyelerde bize \u00e7ok farkl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcnen \u015feyler, daha derinliklerdeki ayn\u0131 mahiyetin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleridir. Maddenin temel seviyelerinde unsurlar aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar, ayr\u0131l\u0131klar silikle\u015fir. K\u00e2inat\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki b\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitlili\u011fi, \u00e7oklu\u011fu, tek ve b\u00fct\u00fcn bir mevcut anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr, kayna\u015f\u0131r. Kuantum teorisinde k\u00e2inat bir nesneler toplam\u0131 de\u011fil, birle\u015fik bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fik bile\u015fenleri aras\u0131ndaki irtibatlardan ibarettir; maddenin bile\u015fenleri ve bunlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olaylar birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r, birbirine dayan\u0131r; bile\u015fenler tek ba\u015f\u0131na var olan varl\u0131klar de\u011fil, birbiriyle b\u00fct\u00fcnl\u00fck kuran par\u00e7alard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Maddenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 daha temel seviyelerde, kendi ba\u015f\u0131na varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren mutlak par\u00e7ac\u0131klar kavram\u0131 y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve bunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 da tamamen harekete dayand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu seviyedeki faaliyetler, de\u011fi\u015fmeler asl\u0131nda var edili\u015fe ge\u00e7i\u015fin g\u00f6stergeleriydi. Zaten kuantum alan teorisine g\u00f6re, maddenin bile\u015fenleri aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fmeler daha k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcllerin de\u011fi\u015f-toku\u015fu \u00fczerine y\u00fcr\u00fcr. Bu de\u011fi\u015f-toku\u015fla partik\u00fcller devaml\u0131 bir \u015fekilde yarat\u0131l\u0131r ve yok edilir. Bu devaml\u0131 yarat\u0131l\u0131\u015flar ve yok olu\u015flar, yarat\u0131l\u0131\u015fla birlikte varl\u0131k \u00e2leminde bir \u015fekil almal\u0131d\u0131r ve \u015fekillerin \u00e7\u00f6z\u00fclmeleri maddenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n esas\u0131d\u0131r. Modern fizik b\u00f6ylece yarat\u0131l\u0131\u015f ve yok olu\u015fu, do\u011fum ve \u00f6l\u00fcm\u00fc, sadece d\u00f6rt mevsimin ya da canl\u0131lar\u0131n do\u011fumlar\u0131n\u0131n ve \u00f6l\u00fcmlerinin bir \u00f6zelli\u011fi de\u011fil, b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelini te\u015fkil eden asl\u00ee bir \u00f6zellik olarak g\u00f6rmeye ba\u015flar. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Modern fizik bu g\u00f6r\u00fc\u015fte k\u00e2inatta sabit, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir varl\u0131\u011fa sahipmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen mek\u00e2n, zaman ve madd\u00ee par\u00e7ac\u0131klar\u0131n temelde devaml\u0131 bir harekete dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. Bu, Newton\u2019\u0131n k\u00e2inat modelindeki ana unsurlar\u0131n klasik anlam\u0131n\u0131 kaybetmesi demektir. O halde, Newton\u2019\u0131n \u2018\u0130lk Muharrik\u2019 \u015feklindeki Yarat\u0131c\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7ok daha isabetli bir anlay\u0131\u015fa da kap\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
K\u00e2inat\u0131n \u00f6z\u00fcnde devaml\u0131 bir yoktan var edilme ve var iken yok edilme s\u00f6zkonusu oldu\u011funa g\u00f6re, \u0130lk Muharrikin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi k\u00e2inat ba\u015flang\u0131\u00e7ta yarat\u0131lm\u0131\u015f ve daha sonra yarat\u0131l\u0131\u015f olay\u0131 durmu\u015f ve belli bir mekanizma kendi kendini devam ettiriyor de\u011fildir; her an devam eden bir \u2018yarat\u0131l\u0131\u015f\u2019 olay\u0131 vard\u0131r. Buna g\u00f6re, k\u00e2inat \u00fczerinde devaml\u0131 kudretini g\u00f6steren, kudretini \u00e7ekti\u011fi anda b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131n yoklu\u011fa yuvarlanaca\u011f\u0131, \u0130sl\u00e2m\u00ee ifadesiyle \u2018Kayyum\u2019 bir Yarat\u0131c\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Kayyum olan Yarat\u0131c\u0131 m\u00fctemadiyen, hi\u00e7 duraksamaks\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131 yarat\u0131r. Do\u011frudan do\u011fruya, hi\u00e7bir arac\u0131 olmadan. Burada \u00e7ok dikkatli olmam\u0131z gerekir. \u2018M\u00fctemadiyen\u2019 ya da \u2018devaml\u0131\u2019 dedi\u011fimizde, bu ifade tamamen biz yarat\u0131k olan insanlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131zdan ge\u00e7erlidir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zaman\u0131n, mek\u00e2n\u0131n kendisi de bu \u2018devaml\u0131\u2019 yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n i\u00e7indedir. Zira, zaman\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 kl\u00e2sik mutlak m\u00e2n\u00e2lar\u0131ndan s\u0131y\u0131rarak, onlar\u0131 k\u00e2inat\u0131n temeli olan harekete irca ediyoruz. Yani bu hareketin cereyan\u0131yla, zaman ve mek\u00e2n beraberce yarat\u0131l\u0131yor. Yarat\u0131c\u0131 i\u00e7in gelmi\u015f, \u015fimdi, gelecek gibi \u015feyler s\u00f6zkonusu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, modern fizik ile g\u00f6r\u00fcyoruz ki, mek\u00e2n da, zaman da, Allah\u2019\u0131n yaratma fiilinin biz g\u00f6zlemci insanlar taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilecek bir tarzda kendisini bize g\u00f6stermesinden ibarettir. Buradan rahat\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131r ki, Allah mek\u00e2n ve zaman\u0131n i\u00e7inde veya d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, bunlardan tamamen m\u00fcnezzehtir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Allah sadece yarat\u0131r. Ezelden ebede kadar b\u00fct\u00fcn varolu\u015flar sadece ve sadece basit bir emirden ibarettir: “K\u00fcn fe yek\u00fbn,” “Ol!” emri. Bize \u00e7okluk, \u00e7e\u015fitlilik olarak g\u00f6r\u00fcnen b\u00fct\u00fcn varl\u0131k \u00e2lemi, zaman\u0131, mek\u00e2n\u0131 ile birlikte bu emrin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Fakat, bu yarat\u0131l\u0131\u015f tabiat\u0131n\u0131* anlayan biri i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn \u00e7okluk ve \u00e7e\u015fitlilik kaybolur. Bu durumdaki bir ki\u015fi, ge\u00e7mi\u015fin, gelece\u011fin sadece bizim zihnimizde var oldu\u011funu anlar. Elinde sadece \u2018\u015fimdi\u2019 ve daha do\u011frusu\u00f3\u2018\u015fimdi\u2019 hem ge\u00e7mi\u015fi, hem de gelece\u011fi ifade etti\u011fi i\u00e7in\u00f3sadece yarat\u0131l\u0131\u015f fiili kal\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Yamina Bouguenaya<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
27.12.2003 NEWTON\u2019IN MEKAN\u0130K K\u00c2\u0130NAT MODEL\u0130 uzunca bir m\u00fcddet fizi\u011fin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu. Herkes, Descartes ve Newton\u2019\u0131n izini s\u00fcrerek, zaman ve mek\u00e2n\u0131n mutlak oldu\u011funa ve k\u00e2inat\u0131n bunlar i\u00e7indeki sabit de\u011fi\u015fmeyen madd\u00ee par\u00e7ac\u0131klardan meydana geldi\u011fine inand\u0131. Bu madd\u00ee par\u00e7ac\u0131klar, b\u00fct\u00fcn maddenin \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck, kat\u0131 ve par\u00e7alanmaz atomlard\u0131. Bunlar \u2018uzaktan etkili\u2019 esrarengiz kuvvetlerle etkile\u015fiyorlard\u0131. Newton\u2019a g\u00f6re, […]<\/p>\n","protected":false},"author":54,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[238],"class_list":["post-90352","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n