28.12.2003<\/p>\n
ANADOLU \u0130\u00c7LER\u0130NE YAPTI\u011eIM seyahat, beni \u0130stanbul\u2019dan al\u0131p, hayli dolamba\u00e7l\u0131 bir g\u00fczerg\u00e2hta dola\u015ft\u0131rarak, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n sarp da\u011flar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131ktan sonra, \u00e7orak araziler aras\u0131nda g\u00fcneydo\u011fuya y\u00f6neltip, Urfa\u2019daki bo\u015f mezara ve Konya\u2019dan Isparta\u2019ya uzanan diyarlara kadar g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Gitti\u011fim yerlerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m halis insanlar ve dindar cemaatler, izleri silinmi\u015f sava\u015f meydanlar\u0131ndaki sessiz al\u00e2metler ve ortadan kald\u0131r\u0131lan insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnen hayaletleri gibiydi. Ayak izlerini takibe koyuldu\u011fum Bedi\u00fczzaman, benim i\u00e7in gizemli ve karma\u015f\u0131k kalmaya devam etti. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu seyahatim boyunca duyduklar\u0131m, g\u00f6rd\u00fcklerim ve okuduklar\u0131mdan, M\u00fcsl\u00fcman bir eylem adam\u0131 olan Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin faaliyetlerini tek kelimeyle ifade etmem gerekirse, bu kelime \u2018ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k\u2019 olur. Onun \u0130sl\u00e2m\u2019a bayraktarl\u0131k yapan Osmanl\u0131\u2019y\u0131 kurtarma te\u015febb\u00fcs\u00fc ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131. J\u00f6n T\u00fcrkler taraf\u0131ndan alay konusu yap\u0131lan Sultan\u2019\u0131n despotizmine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi neticesiz kald\u0131. Onun Ke\u00e7e K\u00fclahl\u0131lar denilen milis komutan\u0131 olarak Rus sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015fi, Ruslar\u0131 durdurmaya k\u00e2fi gelmedi. Uzak Anadolu\u2019da T\u00fcrk ve K\u00fcrt karde\u015fleri biraraya getirecek, Bat\u0131 teknolojisi ile \u0130sl\u00e2m gelene\u011fini birle\u015ftirmeyi hedefleyen yeni e\u011fitim projesi r\u00fcya olarak kalmaya devam etti. 1925 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, onun d\u00fcnyas\u0131 darmada\u011f\u0131n oldu. <\/p>\n
<\/p>\n
Ankara\u2019da, Mustafa Kemal ile son kez kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ktan sonra iyice dibe vuran bu d\u00fcnyan\u0131n par\u00e7alanmas\u0131, hayli uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, eziyet vericiydi de. Duygudan uzak bir insan olan Mustafa Kemal, demir gibi sert ve buldozer gibi ezici bir otorite ile nam salm\u0131\u015ft\u0131. \u0130man\u0131yla tecess\u00fcm etmi\u015f bir insan hangi kuvvete dayan\u0131yordu ve kendisinde y\u00fcce kudretler alg\u0131layan bi z\u00e2ta kar\u015f\u0131 neye istinaden m\u00fccadele etmi\u015fti?<\/p>\n
<\/p>\n
Atat\u00fcrk, T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fini kendisinde g\u00f6r\u00fcyordu. Kafkasya s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun kadim d\u00fc\u015fman\u0131 Rusya, \u015fimdi tarihsel dinamiklerin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eden bir \u00f6nc\u00fc parti taraf\u0131ndan idare ediliyordu. Yeni Cumhuriyette, ayn\u0131 dinamik, t\u00fcm toplumu silip s\u00fcp\u00fcrecekti. \u00dcretim g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan \u015fekillenen Yeni Sovyet \u0130nsan\u0131 gibi, kimli\u011fi mazinin \u00e7ok-milletli ve dinsel prangalardan kurtulmu\u015f, \u0131rk\u00e7\u0131 \u00e7izgilerle yeniden \u015fekillenmi\u015f bir Yeni T\u00fcrk \u0130nsan\u0131 da s\u00f6zkonusuydu. <\/p>\n
<\/p>\n
(Muzaffer Bol\u015fevikler, temsil ettikleri emek kesiminin menfaatlerine g\u00f6re hareket ettiklerini iddia ederken, M. Kemal ve takip\u00e7ilerinin durumu hayli belirsizdi. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde eski rejimin izlerini silme gibi bir misyonlar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, ger\u00e7ekte onun otoriter \u00f6zeli\u011fini aynen devam ettirdiler.)<\/p>\n
<\/p>\n
1930\u2019larda M. Kemal\u2019in CHP\u2019si devlet \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc peki\u015ftirdik\u00e7e, Bat\u0131l\u0131la\u015fma yar\u0131\u015f\u0131 ak\u0131l almaz bir \u015fekil ald\u0131. Ulu \u00f6nder, mill\u00ee opera ve tiyatronun, modern Bat\u0131l\u0131 y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcr\u00fcn temelini olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 beyan eder. \u0130ktidardaki \u00e7ok az insan, Osmanl\u0131, Arap ve Fars edebiyat\u0131, sanat\u0131 ve m\u00fczi\u011finin yasaklanaca\u011f\u0131na ve insanlara Bat\u0131dan ithal edilen dil ve esteti\u011fin empoze edilece\u011fine inan\u0131rd\u0131. Bu geli\u015fmeye itiraz kabilinden ses \u00e7\u0131karanlar\u0131n sesleri kesilmi\u015fti. <\/p>\n
<\/p>\n
A\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir engel kalm\u0131\u015ft\u0131: \u0130sl\u00e2m. Mustafa Kemal, att\u0131\u011f\u0131 h\u0131zl\u0131 ad\u0131mlarla S\u00fcnn\u00ee gruplar\u0131 par\u00e7alamaya, ve daha sonra ,Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kontrol alt\u0131na almaya giri\u015fir. Tarikatlar\u0131 ise tamamen yasaklar. Hi\u00e7bir mill\u00ee opera, hi\u00e7bir mill\u00ee tiyatro, hi\u00e7bir zorunlu e\u011fitim sistemi ve mecbur\u00ee asker\u00ee hizmet, yeni rejimin teb\u2019alar\u0131n\u0131 ecdad\u0131n\u0131n dininden ay\u0131rmak i\u00e7in yeterli olmaz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130stanbul ve Ankara\u2019da alev sa\u00e7an ayd\u0131nlanm\u0131\u015f despotizmin parlak adalar\u0131n\u0131 ku\u015fatan, Kemalist s\u00f6ylemcilerin gericilik ve irtica diye adland\u0131rd\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir deniz vard\u0131. Kendi dinini Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn peygamberli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 yeni il\u00e2h\u00ee sistem olan T\u00fcrk ulusal devletine ibadetle de\u011fi\u015ftirmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck kasabalar, k\u00f6yler ve cemaatler, i\u015fte bu denizin dahilindeydi.<\/p>\n
<\/p>\n
SA\u0130D, KARANLIK B\u0130R HALET-\u0130 ruhiye i\u00e7inde iken yazd\u0131\u011f\u0131 bir eserinde, Nak\u015fibend\u00ee tarikat\u0131n\u0131n inananlar\u0131 d\u00f6rt \u015feyi terke davet etti\u011fini beyan eder: d\u00fcnyay\u0131, ahireti, mevcudat\u0131, ve bir de, terki terk. Ger\u00e7i onun yolu tarikat yolu de\u011fildi, ancak o tarikat\u0131 gayet iyi biliyordu. Kendi \u00e7izdi\u011fi yolun fark\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde ifade ediyordu. \u201cAcz tarikinde d\u00f6rt \u015fey l\u00e2z\u0131md\u0131r: Acz-i mutlak, fakr-\u0131 mutlak, \u015f\u00fckr-\u00fc mutlak, \u015fevk-i mutlak.\u201d180 Barla\u2019da, bu d\u00f6rt \u015fey, il\u00e2h\u00ee ihsan\u0131n bereketiyle, ona fazlas\u0131yla verildi. \u00c7am Da\u011f\u0131\u2019ndaki a\u011fac\u0131n \u00fcst\u00fcndeki kul\u00fcbesinde ve Barla\u2019daki b\u00fcy\u00fck \u00e7am\u0131n tepesinde, takip edece\u011fi yolu ilhamla veya ilimle bulmu\u015ftu.<\/p>\n
<\/p>\n
Orada, halis k\u00f6yl\u00fcler, bal\u0131k\u00e7\u0131lar ve k\u0131rsal b\u00f6lgenin fakir entellekt\u00fcelleri aras\u0131nda, Said\u2019in eski siyas\u00ee te\u015febb\u00fcslerinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131, siyas\u00ee olmayan bir dinsel yeniden do\u011fuma vesile oldu. Ankara\u2019daki rejimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131nda, Said geleneksel din\u00ee politikalar\u0131n amans\u0131z bir zul\u00fcm ve bask\u0131ya kaynakl\u0131k etmekten \u00f6teye gidemeyece\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131. Kudretli emniyet g\u00fc\u00e7lerine ve her\u015feyin yukar\u0131dan dikte edildi\u011fi bir sisteme sahip yeni devlete a\u00e7\u0131ktan meydan okumak, \u00fclkeyi bask\u0131 ile y\u00f6neten Bat\u0131l\u0131la\u015fma taraftar\u0131 g\u00fc\u00e7lerin elinde oyuncak olma ve rejimin emrine giren bir molla derecesine inme tehlikesini i\u00e7eriyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Said, s\u00fcrg\u00fcn ve bask\u0131 dolu muamelelere maruz kalmadan \u00f6nce bile, s\u00fcrg\u00fcn\u00fc ve g\u00f6zden \u0131rak durmay\u0131 kendine strateji olarak benimsemi\u015fti. D\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirme sevdas\u0131ndan vazge\u00e7en Said, hayat\u0131n\u0131 ve istidad\u0131n\u0131 d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6ren g\u00f6zleri de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullanmaya karar verir. Bu gayesini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 biricik \u00e2leti Risale-i Nur\u2019dur.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130man hakikatlerine dair \u00e2yetlerin derin m\u00e2n\u00e2lar\u0131n\u0131 ifade eden Kur\u2019\u00e2n\u00ee tefsirini par\u00e7a par\u00e7a kaleme ald\u0131\u011f\u0131 25 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde, onun mesaj\u0131 T\u00fcrk toplumunu derinden \u015fekillendirir. Do\u011frusu, onun beyan etti\u011fi noktalar, T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda daima varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettiregeldi. Bedi\u00fczzaman, kadim hakikatleri farkl\u0131 bir \u00fcslupla yeniden vurgulayarak, insanlar\u0131n bilincinde tohum misali kendini muhafaza eden meseleleri yeniden ye\u015fertir. <\/p>\n
<\/p>\n
OR\u0130J\u0130NALE BAK!!!\u201cDi\u011fer eserlere muhalif olarak, Risale-i Nur di\u011fer fenn\u00ee ve ilm\u00ee eserlerden toplanm\u0131\u015f bir eser de\u011fil; onun Kur\u2019\u00e2n\u2019dan ba\u015fka hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131 yok; Kur\u2019\u00e2n\u2019dan \u00f6te bir \u00fcstad\u0131 yok; Kur\u2019\u00e2n haricinde bir otorite tan\u0131maz. Onun m\u00fcelifinin yan\u0131nda Kur\u2019\u00e2n\u2019da gayr\u0131 hi\u00e7bir eser yoktu, onlar\u0131 kaleme al\u0131rken.\u201d181<\/p>\n
<\/p>\n
H\u0131rsl\u0131 Bat\u0131 toplumunun lugatinin g\u00f6zde kavramlar\u0131ndan biri olan ba\u015far\u0131, Said Nurs\u00ee\u2019nin yabanc\u0131s\u0131 oldu\u011fu bir kavramd\u0131. Onun hayat\u0131n\u0131n ve m\u00fccadelesinin paradoksal sonucu \u015fuydu: O, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k i\u00e7inde ger\u00e7ek ba\u015far\u0131ya ve zafere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nananlar\u0131 uyand\u0131rmak ve harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in eylemin netice vermedi\u011fi bir durumda, olup bitene kar\u015f\u0131 ilgisiz kal\u0131rcas\u0131na eylemsizlik netice getirecekti. Siyasetin dini kullanarak maksad\u0131na ula\u015fmakta ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu yerde, din, \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma ad\u0131na reformlarla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir toplumu, siyaseti terkederek, yeniden in\u015fa edecekti. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
HER CUMARTES\u0130 G\u00dcN\u00dc, \u0130stanbul \u00e7evre yolunun \u015fehrin merkezine inen kav\u015fa\u011f\u0131, ku\u015flarla \u015fenlenir. Evcil g\u00fcvercinler i\u00e7inden en me\u015fhuru, parlak ve keskin bak\u0131\u015fl\u0131 olan\u0131, demirlikler aras\u0131nda korumaya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131; parlak ve rengarenk t\u00fcyleri ile dikkat \u00e7eken s\u00fcsl\u00fc g\u00fcvercinler de, bez kafesler i\u00e7inde muhafaza ediliyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Ger\u00e7i buraya g\u00fcvercinleri incelemek ve onlara hayran olmak i\u00e7in gelmemi\u015ftim. Onlar \u00e2deta yolumu kesivermi\u015fti. Ku\u015f pazar\u0131n\u0131n biraz \u00f6tesinde, tepeci\u011fin \u00fczerinde, karayoluna n\u00e2z\u0131r bir yerde bulunan granit an\u0131t\u0131 ziyaret edecektim. Geceleyin b\u00fcy\u00fck lambalarla ayd\u0131nlat\u0131lan ve g\u00fcnd\u00fcz g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131klar\u0131yla par\u0131ldayan bu an\u0131t, \u015fehre ilk girdi\u011fimde dikkatimi \u00e7ekmi\u015fti. An\u0131tta, T\u00fcrkiye\u2019nin ilk defa demokratik yolla se\u00e7ilen ve asker\u00ee darbe ile devrildikten yakla\u015f\u0131k birbu\u00e7uk y\u0131l sonra, Eyl\u00fcl 1961 tarihinde idam edilen ba\u015fbakan\u0131 Adnan Menderes\u2019in mezar\u0131 bulunuyordu. Menderes\u2019in yarg\u0131lanmas\u0131 ve idam\u0131, ikisi de Marmara Denizi\u2019nde bulunan Yass\u0131ada hapishanesi ile \u0130mral\u0131 adas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n ve hakk\u0131nda idam karar\u0131 verilmesinin, yine \u0130mral\u0131\u2019da ger\u00e7ekle\u015fmesi, Menderes vak\u2019as\u0131n\u0131 yeniden hat\u0131ra getirmi\u015fti.<\/p>\n
<\/p>\n
An\u0131tmezar, Fatih Sultan Mehmet\u2019in \u00f6nderli\u011findeki Yeni\u00e7erilerin gedik a\u00e7t\u0131klar\u0131 Bizans surlar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131ndaki yo\u011fun n\u00fcfusu olan kenar mahale ile bat\u0131 yakas\u0131ndaki tepeler boyunca uzanan sanayi alan\u0131 aras\u0131ndaki bo\u015f bir arazi \u00fczerine kurulmu\u015ftu. G\u00fcvercin pazar\u0131n\u0131 arkamda b\u0131rakarak, bir\u00e7ok insan\u0131n sevdi\u011fi ve bir\u00e7o\u011funun nefret etti\u011fi bir insan\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 alana yakla\u015f\u0131yordum. Onun miras\u0131, \u00e2deta bilin\u00e7li bir \u015fekilde g\u00f6zard\u0131 ediliyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de, yaln\u0131zca bir k\u0131s\u0131m insanlar, \u2018se\u00e7ilmi\u015f diktat\u00f6r\u2019\u00fcn trajik y\u00fckseli\u015fini ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bilmezlikten geliyorlard\u0131. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, T\u00fcrkiye\u2019ye onlarca y\u0131l s\u00fcren totaliter cumhuriyet rejiminden sonra, demokrasi imaj\u0131n\u0131 getiren ve \u0130sl\u00e2m\u2019a yeniden me\u015fruiyet kazand\u0131ran Menderes\u2019e, istemeyerek de olsa, sayg\u0131 duyuyorlard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7in\u2019de Mao Zedung\u2019un en vah\u015fi d\u00f6nemi olan \u00c7in K\u00fclt\u00fcr Devrimi senelerindeki imaj\u0131na benzer bir imaj\u0131 olan ve yine Mao gibi k\u0131sa bir s\u00fcre sonra n\u00fcktelere konu olmas\u0131 muhtemel olan Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn aksine, Adnan Menderes, mahiyeti tam bilinmeyen bir insan olarak kald\u0131. Turgut \u00d6zal (onun an\u0131t\u0131, bir \u015fans eseri olarak, Menderes\u2019in an\u0131t\u0131n\u0131n yan\u0131nda in\u015fa edilir) taraf\u0131ndan yeniden ihya edilenleri hari\u00e7, Menderes\u2019in miras\u0131 kaybolur. Onun hayat\u0131, m\u00fctebessim politikac\u0131, kahraman ba\u015fbakan, idam\u0131n\u0131 elem i\u00e7inde kabul eden ve ipte sallanan biri olarak zihinlerde iz b\u0131rak\u0131r. Menderes, bug\u00fcn granitlerde g\u00f6m\u00fclen bir insan ve bir mirast\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Menderes, tahrik\u00e7i ve devrimci bir ki\u015filikten maada, parlak bir zekas\u0131 olan karizmatik ve tutkulu bir insand\u0131. 1899 y\u0131l\u0131nda, Ayd\u0131n\u2019\u0131n zengin toprak a\u011fas\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir evlad\u0131 olarak d\u00fcnyaya gelir. 1946 y\u0131l\u0131nda \u00fclkenin demokratik g\u00fc\u00e7lerinin liderli\u011fine soyunur. Tek parti rejiminin, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda tarafs\u0131z kalmaya azam\u00ee dikkat etmesine ra\u011fmen, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu bulundurarak Almanlar\u0131n Bulgar s\u0131n\u0131r\u0131ndan girmesine mani olmas\u0131n\u0131n maliyeti hayli y\u00fcksek olmu\u015ftur. Amerika Birle\u015fik Devletleri, kendini Avrupa\u2019y\u0131 yeniden in\u015fa etmenin yan\u0131s\u0131ra, Sovyet kom\u00fcnizmine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede lider olarak g\u00f6rmeye ba\u015flay\u0131nca, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc bir ikilem ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir. Amerika\u2019n\u0131n yard\u0131m\u0131ndan tam nasiplenmek i\u00e7in, T\u00fcrkiye, \u015feklen dahi olsa, demokratikle\u015fmek zorunda kal\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin ilk alen\u00ee rakibi olan Demokrat Parti, Cumhuriyet y\u00f6netimine ve parlementer g\u00f6r\u00fcnt\u00fc alt\u0131ndaki asker\u00ee rejime kar\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan tepkilerin y\u00fckselen sesi oldu. Her\u015feye ra\u011fmen, onun lideri, CHP\u2019yi olu\u015fturan toprak a\u011falar\u0131, t\u00fcccarlar, sanayiciler ve askerlerden olu\u015fan dar bir sosyal s\u0131n\u0131ftan geliyordu. 11 Temmuz 1947 tarihinde \u0130n\u00f6n\u00fc, kamuoyuna Demokrat Parti\u2019nin y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Tamamen \u015fans eseri olarak, yard\u0131mlarla ilgili T\u00fcrk-Amerikan anla\u015fmas\u0131, ertesi g\u00fcn imzaland\u0131.182<\/p>\n
<\/p>\n
Amerikan deste\u011finin \u00f6teki ko\u015fulu, o zamanlar K\u0131z\u0131l Tehlike olarak bilinen harekete kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermekti. Kemalist rejim, eski k\u00f6t\u00fc g\u00fcnlerinden ve sek\u00fclerizm ad\u0131na devletin her\u015feyi kontrol alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 devirden kalma kal\u0131nt\u0131lar\u0131 muhafazaya devam etmesine ra\u011fmen, \u00e7ok az say\u0131da insan d\u0131\u015f\u0131nda, sosyalizmi savunma hatas\u0131na d\u00fc\u015fmedi. Demokratlar ve Cumhuriyet\u00e7iler, sosyalizme sempati duyanlara potansiyel hain muamelesi yaparak, onlar\u0131 kamusal hayattan merhametsizce uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131 zorunluluk addettiler. Feroz Ahmed\u2019e g\u00f6re, iki parti de stat\u00fckonun korunmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yordu. Onlara g\u00f6re, toplumu Bat\u0131l\u0131la\u015ft\u0131racak reformlarla T\u00fcrkiye\u2019yi de\u011fi\u015ftirmek kapitalist bir yap\u0131 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmeliydi.183<\/p>\n
<\/p>\n
Bu plan ka\u011f\u0131t \u00fczerinde g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Ancak zaman g\u00f6sterdi ki, Ankara ve Washington\u2019daki stratejik planlamac\u0131lar\u0131n hesaplar\u0131 yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131kt\u0131. Menderes r\u00fc\u015fvetle sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn, i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n medar-\u0131 iftihar\u0131 tutkulu bir adam olabilirdi. Ancak o, T\u00fcrk toplumunun k\u0131rsal kesiminden y\u00fckselen sese duyarl\u0131 biri olarak, rejimden memnun olmayan \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00fcc\u00fcn\u00fc arkas\u0131na alarak iktidar\u0131 ele ge\u00e7irebilece\u011fini sezmi\u015fti. O, T\u00fcrk toplumunun mayas\u0131nda bulunan \u0130sl\u00e2m\u00ee duygular\u0131 harekete ge\u00e7irmenin maksad\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in anahtar rol\u00fcnde oldu\u011funun fark\u0131ndayd\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
May\u0131s 1950\u2019de, CHP kar\u015f\u0131s\u0131nda kazand\u0131\u011f\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir zaferle, DP 27 y\u0131ll\u0131k Kemalist iktidar\u0131n sonunu getirmi\u015fti. Yeni h\u00fck\u00fbmetin ilk kararlar\u0131ndan biri, ezan\u0131 Arap\u00e7a asl\u0131na g\u00f6re okumay\u0131 serbest b\u0131rakmas\u0131yd\u0131. Ezan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e okunmas\u0131 insanlar\u0131 \u015foke etti\u011fi gibi, tekrar Arap\u00e7a okunmas\u0131na izin verilmesi de onlar\u0131 hayli co\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n
<\/p>\n
YANLI\u015e!!!T\u00fcrklerin deyimiyle, Kur\u2019\u00e2n Hicaz\u2019a indi, M\u0131s\u0131r\u2019da yaz\u0131ld\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019de okundu. Ezan\u0131n asl\u0131na \u00e7evrildi\u011fi g\u00fcn, minarelerden y\u00fckselen tatl\u0131 ve yan\u0131k sesleri duyanlar, yerlere kapanarak \u015f\u00fck\u00fcr secdesi yapt\u0131lar. K\u00f6ylerde, kasabalarda, \u0130stanbul\u2019da ve ba\u015fkentte, koyunlar kurban edildi.<\/p>\n
<\/p>\n
Menderes, elini \u00e7abuk tutup, din\u00ee y\u00fcksek okullar\u0131 desteklemek i\u00e7in b\u00fct\u00e7eden para ay\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. O ve onun partisi, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc sek\u00fcler sisteme sadakatle ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131na ra\u011fmen, iktidara ge\u00e7ti\u011fi g\u00fcnden itibaren, Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin sek\u00fclerizmi \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 yok etmek i\u00e7in kullanmas\u0131na mukabil, dini devlete kar\u015f\u0131 muhafaza etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.184 <\/p>\n
<\/p>\n
Pakistanl\u0131 tarih\u00e7i Muhammed Feroze\u2019a g\u00f6re, \u201cDP\u2019nin takip etti\u011fi politika, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 \u00f6\u011frenme ve onu g\u00fcnl\u00fck hayata tatbik etme arzusunun uyanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Bu geli\u015fme, \u0130sl\u00e2m\u2019a b\u00fcy\u00fck ilgi duyan ve \u0130sl\u00e2m\u00ee ge\u00e7mi\u015fiyle \u00f6v\u00fcnen yeni bir gen\u00e7 nesli beraberinde getirmi\u015ftir.\u201d185<\/p>\n
<\/p>\n
Menderes\u2019in on y\u0131ll\u0131k iktidar d\u00f6nemi, 27 y\u0131ll\u0131k kat\u0131 Kemalist diktat\u00f6rl\u00fck s\u0131ras\u0131nda siyasete l\u00e2netle s\u0131rt \u00e7eviren Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin yeniden siyasete ilgi g\u00f6sterdi\u011fi y\u0131llara tevafuk eder. Evliyavari ya\u015fam\u0131na, s\u0131k\u0131 ev hapsine, \u00e7ileli s\u00fcrg\u00fcn ve hapis hayat\u0131na ra\u011fmen, Said, T\u00fcrk toplumundaki geli\u015fmeleri takip edebilmi\u015ftir. Onun mektuplar\u0131n\u0131 \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki talebelerine ta\u015f\u0131yan \u2018postac\u0131lar,\u2019 \u0130stanbul\u2019dan, ba\u015fkentten, k\u0131rsal alandan, has\u0131l\u0131 her beldeden Barla, Emirda\u011f, Kastamonu ve Isparta\u2019ya toplumdaki geli\u015fmelerle ilgili haberlerle geri d\u00f6ner. S\u00fcrekli \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 mahkeme huzurunda edindi\u011fi izlenimler, ona devletteki gidi\u015fat hakk\u0131nda bir fikir verir.<\/p>\n
<\/p>\n
Kendini siyas\u00ee faaliyetlere kat\u0131lmaya davet edenlere, Said Nurs\u00ee, \u201cBeni d\u00fcnyaya \u00e7a\u011f\u0131rma\u201d diye nasihatta bulunmu\u015ftu. \u015eimdi, d\u00fcnyan\u0131n kendisi de onu davet ediyordu. So\u011fuk Afyon hapsinde son aylar\u0131n\u0131 ge\u00e7irirken yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta, Eski ve Yeni Said\u2019den sonra, bir \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Said\u2019in zuhura ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti\u011fini beyan eder.186 Onun tahmini gayet sa\u011flam temellere dayan\u0131r. Bask\u0131, yarg\u0131lama ve hapse ra\u011fmen, milyonlarca T\u00fcrk\u2019teki Risale-i Nur\u2019u sahiplenme \u015fevki, Demokrat Parti\u2019nin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kuvvet olmu\u015ftu. Said, bu partinin dini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Hi\u00e7bir zaman do\u011frudan siyasete dahil olmayan Said, Demokrat Parti\u2019yi ehven-i \u015fer g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc beyan ederek destekler ve ona yol g\u00f6sterir. Onun talebeleri, DP\u2019lileri \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n lehinde karar vermeye te\u015fvik ederek etkilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Said\u2019e g\u00f6re, e\u011fer bu gayretler ba\u015far\u0131yla neticelense, T\u00fcrkiye ile di\u011fer \u0130sl\u00e2m \u00fclkeleri aras\u0131nda yak\u0131nla\u015fma sa\u011flan\u0131rd\u0131. O, ger\u00e7ek T\u00fcrk ve Arap milliyetinin \u0130sl\u00e2m oldu\u011funu uzun y\u0131llard\u0131r ileri s\u00fcregelmi\u015fti. Di\u011fer \u0130sl\u00e2m \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerin geli\u015fmesi, \u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti i\u00e7in anahtar rol h\u00fckm\u00fcnde olan \u0130sl\u00e2m karde\u015fli\u011fini ihya edecekti. Bundand\u0131r ki, \u0130sl\u00e2m toplumu i\u00e7in birlik ve bar\u0131\u015f vesilesi olur \u00fcmidiyle, Ba\u011fdat Pakt\u0131n\u0131 hararetle destekler. T\u00fcrkiye ve Irak aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile y\u00fckseli\u015fini devam ettiren Arap ve T\u00fcrk milliyet\u00e7ilik ak\u0131mlar\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 kesecekti.<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman i\u00e7in, Menderes d\u00f6nemi beklenilmeyen bir geli\u015fmeydi. Belirsiz bir \u015fekilde devam eden olaylar, birden \u015fekillenip onu g\u00fcndemin ortas\u0131na yerle\u015ftirmi\u015fti. Kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lan ve kahramanca m\u00fccadele veren bir g\u00fc\u00e7 haline gelmi\u015fti. Menderes\u2019i uyarmak ve ona yol g\u00f6stermek i\u00e7in mektup yazmaktan ka\u00e7\u0131nmaz. Talebeleri de, Risale-i Nur\u2019lar\u0131n e\u011fitim m\u00fcfredat\u0131na dahil edilmesi i\u00e7in aral\u0131ks\u0131z gayret g\u00f6sterir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman bilerek mi sebep oldu bilinmez; onun \u00fclkenin siyas\u00ee hayat\u0131na m\u00fcdahalesi, T\u00fcrk politikas\u0131n\u0131n derininde yer alan gelenek\u00e7ilik ve modernizm aras\u0131ndaki muazzam \u00e7eli\u015fkiyi su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. Birden su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan bu \u00e7eli\u015fki keskin bir viraj\u0131n e\u015fi\u011fine gelir. Bedi\u00fczzaman, Menderes\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi bir dizi mesaj\u0131nda, sosyo-politik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n Bat\u0131 felsefesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ederek, bunlar\u0131 gidermek i\u00e7in Kur\u2019\u00e2n\u00ee \u00e7areler sunar. <\/p>\n
<\/p>\n
Ba\u015fbakana tavsiyelerinde, Said Nurs\u00ee, s\u0131kl\u0131kla Kur\u2019\u00e2n \u00e2yetlerindeki \u2018temel esaslar\u2019 \u00fczerinde durur: \u201cHi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n hatas\u0131ndan mesul de\u011fildir.\u201d Sava\u015flar ve katliamlarla dolu yirminci y\u00fczy\u0131ldaki vah\u015fetin as\u0131l nedeni, ona g\u00f6re, bu il\u00e2h\u00ee h\u00fckm\u00fcn yerine milletin selameti i\u00e7in fertlerin hakk\u0131 feda edilir \u015feklinde bir be\u015fer\u00ee h\u00fckm\u00fcn ikame edilmesiydi:. Bu ters h\u00fck\u00fcm, binlerce y\u0131l boyu terakki eden insanl\u0131\u011f\u0131 eski vah\u015fetine geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu.187<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde Kemalist diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6neminde idari mevkilere atanan ki\u015filere kastederek, \u201cMilletin idarecisi onun hizmet\u00e7isidir\u201d der. Asl\u0131nda bu ifadeler ba\u015fbakan\u0131 uyarmak i\u00e7indi. Devletin i\u00e7inde sek\u00fcler sisteme sadakatla ba\u011fl\u0131 olanlar Demokratlara sald\u0131rmak i\u00e7in f\u0131rsat kollarken, Menderes kendi kendine \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f al\u00e2metleri vermeye ba\u015flar. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131 sek\u00fcler doktrinin hapsinden kurtarmak ve ayn\u0131 zamanda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131ndaki insanlara refah getirmek vaadiyle ve \u00fcmidiyle i\u015fba\u015f\u0131na gelen Menderes, verdi\u011fi s\u00f6zlerin icab\u0131n\u0131 tam olarak yerine getiremez. 1955 y\u0131l\u0131nda K\u0131br\u0131s\u2019taki durumu bahane ederek \u0130stanbul\u2019da ayaklananlar, \u00fclkedeki derin iktisad\u00ee ve siyas\u00ee bozulmay\u0131 yans\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Kemalist anayasa ile \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc hale getirilen T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, Demokrat Parti\u2019nin elinde, demokratik kurulu\u015flar\u0131 tahrip etmenin oyunca\u011f\u0131 haline gelir. 1954 y\u0131l\u0131ndaki se\u00e7im zaferiyle iktidar\u0131 yeniden ele ge\u00e7iren Menderes, 1950 y\u0131l\u0131nda demokratik yoldan devirdi\u011fi diktat\u00f6re benzemeye ba\u015flar. Bu tavr\u0131 gayet masum bir gerek\u00e7eye dayan\u0131yordu: \u0130n\u00f6n\u00fc ve arkada\u015flar\u0131 asla yenilgilerini kabul etmeyerek, devleti kullan\u0131p, yeni h\u00fck\u00fbmetin alt\u0131n\u0131 oymaya devam ediyorlard\u0131. Onlar, Menderes\u2019in faaliyetlerini, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sek\u00fcler prensiplerden sapmak suretiyle kamusal alanda \u0130sl\u00e2m\u2019a daha \u00e7ok yer a\u00e7mak \u015feklinde de\u011ferlendiriyorlard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Menderes, bu tarz su\u00e7lamalar\u0131 etkisiz b\u0131rakmak i\u00e7in 1953 y\u0131l\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn tabutunu, Ankara\u2019da in\u015fa ettirdi\u011fi An\u0131tkabir\u2019e nakleder. Ancak hi\u00e7bir jest, \u2018felsef\u00ee\u2019 intikam almaya ahdetmi\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmaya k\u00e2fi gelmez. Bunun \u00fczerine, Menderes, parlamentoda \u00e7o\u011funluk olman\u0131n verdi\u011fi g\u00fcc\u00fc kullanarak rakibini alaa\u015fa\u011f\u0131 etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ne gerek\u00e7eyle olursa olsun, kendisine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan herkes i\u00e7in bu silah\u0131 kullan\u0131r. Gazeteler kapat\u0131l\u0131r ve gazeteciler hapse at\u0131l\u0131r. Krizin gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6yle bir atmosferde, T\u00fcrkiye 1957 y\u0131l\u0131nda se\u00e7ime gider. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu sefer, ac\u0131mas\u0131z parti m\u00fccadelesine ilgisiz kalmayan Said Nurs\u00ee, Demokrat Parti\u2019ye a\u00e7\u0131ktan oy vererek deste\u011fini g\u00f6sterdi\u011fi gibi, talebelerine ayn\u0131 tercihte bulunmalar\u0131n\u0131 telkin eder. CHP se\u00e7imi kazanaca\u011f\u0131n\u0131 umuyordu. Bekledikleri ger\u00e7ekle\u015fmeyince, yenilgilerinden Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131 sorumlu tuttular. <\/p>\n
<\/p>\n
1959 \u015eubat ay\u0131nda Menderes, Londra yak\u0131nlar\u0131ndaki u\u00e7ak kazas\u0131ndan yara almadan kurtulur. O, bunu bir il\u00e2h\u00ee mucize eseri olarak yorumlar. Bu olaydan hareketle, Demokrat Partililer neredeyse liderlerinin Allah taraf\u0131ndan se\u00e7ildi\u011fine inanmaya ba\u015flarlar. <\/p>\n
<\/p>\n
Feroz Ahmed\u2019e g\u00f6re, o y\u0131l T\u00fcrk demokrasisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok trajik bir y\u0131l olarak tarihe ge\u00e7er. \u201cDemokratik sistemin \u015fuuru ve bek\u00e7isi addedilen bas\u0131n, o y\u0131l mahkemelerle u\u011fra\u015f\u0131r. O g\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f say\u0131da gazete kapat\u0131l\u0131r ve gazeteciler hapse at\u0131l\u0131r.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Nisan 1960 tarihinde Demokratlar\u0131n, CHP yasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farak muhalefet yap\u0131yor \u015feklindeki su\u00e7lamalar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere bir Tahkikat Komisyonu kurulur. \u00c7ok ge\u00e7meden, bu komisyona bas\u0131na sans\u00fcr uygulama, gazeteleri bask\u0131 alt\u0131na alma, mahkemeye sevk ve hapsetme gibi konularda yasal yetki verilir.188 May\u0131s ay\u0131na de\u011fin, askeri darbe yapmak i\u00e7in o derece haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ki, halk aras\u0131nda dedikoduya bile konu olmu\u015ftu. May\u0131s\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda, \u00f6zel tomisyon, soru\u015fturma kapsam\u0131na asker\u00ee kurumlar\u0131 da alaca\u011f\u0131n\u0131 duyurur. <\/p>\n
<\/p>\n
21 May\u0131s\u2019ta Harp Akademisi \u00f6\u011frencilerinin Ankara\u2019da yapt\u0131klar\u0131 bir g\u00f6steri, h\u00fck\u00fbmet yetkililerinin prestijini iyice sarsm\u0131\u015ft\u0131. S\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edilerek Ankara ku\u015fatma alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Asker\u00ee komplocular Menderes\u2019in hayalinin mahsulu de\u011fildi; onlar hakik\u00ee ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcld\u00fc. Komplocular, Komisyonun yapaca\u011f\u0131 tahkikat\u0131n planlar\u0131n\u0131 su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131. 27 May\u0131s\u2019ta, T\u00fcrk silahl\u0131 kuvvetleri y\u00f6netime el koyarak Menderes h\u00fck\u00fbmetini devirir. <\/p>\n
<\/p>\n
Radyodan \u015fu mesaj okunur: \u201cDe\u011ferli vatanda\u015flar! Son olaylarla demokrasimizin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc buhranla, karde\u015fin karde\u015fi katletmesine mani olmak i\u00e7in T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri \u00fclke y\u00f6netimine el koymu\u015ftur.\u201d Bu bildiri a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i kanad\u0131n lideri olan Albay Alpaslan T\u00fcrke\u015f taraf\u0131ndan okunur. Albay, daha sonralar\u0131, sokak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131yla me\u015fhur Bozkurt\u00e7u milislere ba\u015fbu\u011fluk yapar. Sonradan ayn\u0131 albay\u0131n taliminden ge\u00e7mi\u015f ki\u015filer, Susurluk\u2019taki bir trafik kazas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan stratejik ve siyas\u00ee ili\u015fkilerde g\u00f6rev al\u0131r. T\u00fcrke\u015f\u2019in kurdu\u011fu MHP, Nisan 1999 se\u00e7imlerinden sonra kurulan koalisyonun ikinci b\u00fcy\u00fck orta\u011f\u0131 olur. <\/p>\n
<\/p>\n
Menderes ve arkada\u015flar\u0131 asker\u00ee bir mahkemede yarg\u0131lan\u0131r. Beklenildi\u011fi gibi, sonraki y\u0131l\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda, haklar\u0131ndaki mahkeme karar\u0131 kesinle\u015fir. Onbe\u015f idam karar\u0131 aras\u0131ndan, eski ba\u015fbakan ve ona yak\u0131n iki bakan kurtulma imk\u00e2n\u0131 bulamaz. Ordu, dindar rakiplerinden daha ku\u015fkulu bir halet-i ruhiye ile, Menderes\u2019in yenilmezli\u011fini ve \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, her t\u00fcrl\u00fc bedeli g\u00f6ze alarak, ortadan kald\u0131rmak ister. Sonu gelen \u2018se\u00e7ilmi\u015f diktat\u00f6r,\u2019 \u0131ss\u0131z bir adada ipte sallan\u0131r. Onun en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131, \u015fahs\u00ee d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bedeli olan a\u015f\u0131r\u0131 bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. O, ayn\u0131 zamanda \u00fclkedeki gizli \u0130sl\u00e2m\u00ee geli\u015fmenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul eden ilk devlet adam\u0131yd\u0131. Bu son onun \u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterliydi. <\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin m\u00fcdahalesi i\u00e7in vakit hayli ge\u00e7 idi. Herkesin korkulu r\u00fcyas\u0131 olan eski m\u00fccahit, darbeden iki ay \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f ve Urfa\u2019ya defnedilmi\u015fti. Onun inan\u00e7l\u0131 talebeleri, hayli zaman \u00f6nce, kendilerine i\u015fkence yapan idarecilerin ancak mecbur kald\u0131klar\u0131nda uyduklar\u0131 demokratik de\u011ferlere sayg\u0131 g\u00f6stermek nam\u0131na etkisiz hale getirilmi\u015flerdi.[[n\u00f6tralize edilmi\u015flerdi]] Ancak onlar, say\u0131sal g\u00fc\u00e7lerine ve ge\u00e7erli gerek\u00e7elerine dayanarak \u00e7at\u0131\u015fmaya girseydiler bile, ne askerin silah ve tanklar\u0131n\u0131n, ne de Menderes\u2019in demokratik olmayan hareketlerinin \u00fcstesinde gelebilirlerdi. <\/p>\n
<\/p>\n
Asker\u00ee diktat\u00f6rler zaman kaybetmeden niyetlerini a\u00e7\u0131klad\u0131lar: T\u00fcrkiye, silahl\u0131 kuvvetlerin teminat\u0131 alt\u0131nda, ebediyen devam edecek bir tarzda Kemalist rejime geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1961 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Anayasa\u2019n\u0131n 111. maddesi, \u00f6nemli bakanlar, genelkurmay ba\u015fkan\u0131 ve kuvvet komutanlar\u0131ndan olu\u015fan Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu\u2019nun tesisini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Kurulun g\u00f6revi, \u201cmill\u00ee g\u00fcvenlik ve koordinasyon konular\u0131nda al\u0131nacak kararlar i\u00e7in h\u00fck\u00fbmete yard\u0131m etmektir.\u201d189<\/p>\n
<\/p>\n
1961\u2019den bu yana, T\u00fcrk silahl\u0131 kuvvetleri, Kemalist miras\u0131n bek\u00e7ili\u011fiyle al\u00e2kas\u0131 olmayan konulara m\u00fcdahil olagelmi\u015ftir. Darbeden sonra, Ordu Yard\u0131mla\u015fma Kurumu (OYAK) kurulur. \u0130lgili yasal d\u00fczenlemeye g\u00f6re, b\u00fct\u00fcn ordu mensuplar\u0131 gelirlerinin y\u00fczde 10\u2019unu, ileri bir tarihte almak \u00fczere, bu fona aktarmak zorundad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde OYAK, bankac\u0131l\u0131ktan tutun sanayi komplekslerine ve k\u00e2rl\u0131 ulusal silah end\u00fcstrilerine de\u011fin bir\u00e7ok alana yay\u0131lm\u0131\u015f, \u00fclkenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck holdingi haline gelmi\u015ftir. \u00dclkedeki bankalar\u0131, medya gruplar\u0131n\u0131 ve sanayi kurulu\u015flar\u0131n\u0131 kontrol eden \u00f6zel b\u00fcy\u00fck holdinglerden olu\u015fan h\u00e2kim iktisad\u00ee sistemin devam\u0131 noktas\u0131nda, bu kadar b\u00fcy\u00fck bir holdinge sahip silahl\u0131 kuvvetler tarafs\u0131z veya siyaset-\u00fcst\u00fc kalamaz. Susurluk kazas\u0131n\u0131n ve 28 \u015eubat 1997 darbesinin g\u00f6sterdi\u011fi gibi, \u00fcniformal\u0131lar, devletin en \u00fcst kademelerine n\u00fcfuz eden mafyaya ses \u00e7\u0131karm\u0131yor iseler de, zay\u0131f ve uysal bile olsa bir \u0130sl\u00e2m\u00ee siyas\u00ee partinin varl\u0131\u011f\u0131na tahamm\u00fcl edemiyorlar. <\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n talebeleri, silahl\u0131 kuvvetlere kar\u015f\u0131, Yeni Said kisvesine b\u00fcr\u00fcnerek mukabele ediyorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k bir as\u0131rdan beri, \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda, bir zamanlar galip konumunda olan vahyin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bat\u0131 medeniyetine kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 yenilgiyi tersine \u00e7evirmenin yollar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Yirmi y\u0131l \u00f6nce, \u0130ran\u2019da \u00c2yetullah Humeyn\u00ee\u2019nin y\u00fckseli\u015fi ve parlak bir zeka olan Ali \u015eeriati\u2019nin teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131 ile canlanan \u0130sl\u00e2m\u00ee uyan\u0131\u015flar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, devrim vaatleriyle birlikte kay\u0131plara kar\u0131\u015fm\u0131\u015fa benziyorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
O g\u00fcnlerdeki dalgalar \u00e7ekilmeye devam ediyor. \u0130sl\u00e2m\u00ee devrim hareketleri ya asker\u00ee m\u00fcdahalelerle yok edildi, ya siyas\u00ee bi\u00e7imde pasifize edildi, veya D\u00fcnya S\u00fcper G\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de cesur fakat kabahatli Dr. Erbakan\u2019\u0131n Refah Partisi deneyimi, bu yar\u0131 sivil yar\u0131 asker\u00ee mill\u00ee g\u00fcvenlik devletinde parlementer demokrasinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n
<\/p>\n
Partizan politikalar\u0131n ayak oyunlar\u0131ndan uzak duran Nur cemaati, s\u0131k s\u0131k, yaln\u0131zca rejime faydas\u0131 dokunan bir sessizli\u011fi tercih etmekle su\u00e7lan\u0131yor. \u015eu kanaate vard\u0131m ki, cemaat bu tavr\u0131yla, \u00dcstad\u0131n\u0131 taklid ederek, daha b\u00fcy\u00fck ve sa\u011flam esaslara dayanmak suretiyle, siyasetin dini kullanmas\u0131na mani oluyor. <\/p>\n
<\/p>\n
T\u00fcrkler, sab\u0131r, metanet, kanaat ve haysiyet gibi y\u00fcce geleneksel de\u011ferleri ta\u015f\u0131yagelmi\u015flerdir. Bu de\u011ferler, ilgin\u00e7 ve tahmin edilemez yollarla, esrarengiz bir tarzda, gizli T\u00fcrkiye\u2019yi yeniden \u015fekillendirip de\u011fi\u015ftiren bir \u00f6\u011fretiye sahip m\u00fcceddid Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin ki\u015fili\u011finin par\u00e7as\u0131yd\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
Anadolu\u2019da bir kasabadan \u00f6tekisine uzanan seyahatim boyunca, bu gizemli Said\u2019e asla yeti\u015femedim. Onun g\u00f6lgesi daima bir ilerideki k\u00f6\u015fede kayboluyordu; onun ayak izleri ise, zaman\u0131n getirdi\u011fi erozyonla, belirsiz hale gelmi\u015fti. Ancak, onun yoklu\u011fu bir kutup y\u0131ld\u0131z\u0131 gibi par\u0131ld\u0131yordu. Sat\u0131n al\u0131namayan ve m\u00fctevazili\u011fiyle iftihar eden biri olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m Bedi\u00fczzaman, ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 y\u00fczm\u00fc\u015f, kuvvetin verdi\u011fi kibirden nefret etmi\u015f ve zamane ruhlara cesaret vermi\u015fti. Onu dost biri bildim. Kendisiyle kar\u015f\u0131la\u015fsayd\u0131m, s\u0131rf bunun i\u00e7in, elini s\u0131kacakt\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
28.12.2003 ANADOLU \u0130\u00c7LER\u0130NE YAPTI\u011eIM seyahat, beni \u0130stanbul\u2019dan al\u0131p, hayli dolamba\u00e7l\u0131 bir g\u00fczerg\u00e2hta dola\u015ft\u0131rarak, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n sarp da\u011flar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131ktan sonra, \u00e7orak araziler aras\u0131nda g\u00fcneydo\u011fuya y\u00f6neltip, Urfa\u2019daki bo\u015f mezara ve Konya\u2019dan Isparta\u2019ya uzanan diyarlara kadar g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Gitti\u011fim yerlerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m halis insanlar ve dindar cemaatler, izleri silinmi\u015f sava\u015f meydanlar\u0131ndaki sessiz al\u00e2metler ve ortadan kald\u0131r\u0131lan insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnen hayaletleri gibiydi. Ayak […]<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[234],"class_list":["post-90336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n