17.08.2014<\/p>\n
M\u00dcH\u0130M B\u0130R mevkinin etkili ve yetkili bir ismiydi. Bir ara konu\u015fmas\u0131nda \u201c\u00d6zlenen, beklenen sistemi kurmal\u0131y\u0131z her\u015feyden \u00f6nce\u201d demi\u015fti. Y\u00fcz hatlar\u0131 muhatab\u0131na tesir edecek derecede ciddi, ses tonu ikna frekans\u0131na \u00f6zenle ayarlanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130leri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc fikirlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131s\u0131ndakilerin g\u00f6zlerini esir alm\u0131\u015ft\u0131 adeta. Nefeslenerek devam etti: \u201cDinimizi diyanetimizi korumak, kollamak, kurulacak olan m\u00fcessesenin istikbaline, ikbaline ba\u011fl\u0131.\u201d diyerek, hilafetten, devletten, siyasetten uzun uzad\u0131ya bahsetti, yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klardan, zul\u00fcmlerden, tarihte d\u0131\u015f mihraklarca aleyhimize d\u00f6nd\u00fcr\u00fclen entrikalardan s\u00f6z a\u00e7t\u0131. Dava u\u011fruna, \u00f6zellikle ad\u0131 bilinen bir ekol\u00fc siyaseten desteklemenin l\u00fczumundan dem vurdu. \u00d6nemli tespitler e\u015fli\u011finde sohbet giderek koyula\u015ft\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Herkes gibi hem dinliyor hem d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum, ger\u00e7i anlat\u0131lanlar do\u011fruydu benim vechemden, ancak tek do\u011fru de\u011fildi, belki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ad\u0131na nihai bir noktayd\u0131, zann\u0131mca yine taban ile tavan birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Daha \u00e7ok Kabil\u2019den bahsedilmi\u015f ancak Habil s\u00f6z konusu edilmiyordu pek, \u0131skalan\u0131yordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Devlet kademelerinde, kulislerde cereyan eden son hadiseler konu\u015fuluyor, falan ba\u015fkan\u0131n falan genel ba\u015fkan\u0131na verdi\u011fi cevaplar m\u00fczakere ediliyordu. \u00dclke g\u00fcndemi masaya yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, falan siyaset\u00e7i hak yiyordu, bir di\u011feri h\u0131rs\u0131zd\u0131, \u00f6teki ba\u015fkalar\u0131n\u0131n adam\u0131yd\u0131, beriki ise dindar de\u011fildi zaten, bunlardan siyaset\u00e7i mi olurdu? Zaten baz\u0131lar\u0131n\u0131n asl\u0131 da belli de\u011fildi, dolay\u0131s\u0131yla m\u00fc\u2019min olduklar\u0131 bile \u015f\u00fcpheliydi.<\/p>\n
<\/p>\n
Vak\u0131a bu idi, \u00fczerinde hakkaniyetle durulmas\u0131 gereken bir meselede s\u00f6z\u00fcmona derin tahliller, te\u015fhisler yap\u0131l\u0131yor, ciddi bir meselede gayr\u0131 ciddi, l\u00fczumsuz \u015feyler konu\u015fuluyordu, dinliyordum. Oysa bu kaygan zeminde, din ad\u0131na, inan\u00e7 ad\u0131na bir kesime taraf olmak, taraf olunan\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131na da ortak olmak anlam\u0131na gelmiyor muydu? <\/p>\n
<\/p>\n
Zihinler da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131 besbelli, \u015feytan\u0131 ta\u015flayaca\u011f\u0131m derken kabeyi tavaf etmek erteleniyor bazen de unutuluyordu sanki.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cA\u011f\u0131r, a\u011f\u0131r \u00e7\u0131kacaks\u0131n bu merdivenlerden\u201d diyen \u015faire inat, aceleyle mi \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk merdivenleri? Sahi, neydi muvaffakiyetsizli\u011fin sebebi? Basamaklar\u0131 h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131, \u00fc\u00e7er be\u015fer atlayal\u0131m derken, devaml\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcp bir yerlerimizi mi k\u0131r\u0131yorduk yoksa? Sak\u0131n, \u015fimdiki hal-i p\u00fcr melalimizin nedeni bu olmas\u0131nd\u0131?<\/p>\n
<\/p>\n
Sistem \u2013 Fert \u0130li\u015fkisi
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Sistem mi ferdi yeti\u015ftirir, fert mi sistemi in\u015fa eder, sorusu, cevaplanmas\u0131 gereken bir soruydu. Ger\u00e7i davet devlete mukaddemdi, yani tebli\u011f, ir\u015fad, temsil daha \u00f6nce geliyordu \u015f\u00fcphesiz. \u0130nsan, kainat\u0131n en de\u011ferli misafiriydi, onun d\u00fczelmesi de bozulmas\u0131 da kainata etki edecek mahiyetteydi.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsan, m\u00fckemmel yarat\u0131lan kainat\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131, her\u015fey de bir hikmet, bir nizam, bir ahenk sezilirken, insan hikmetsiz, nizams\u0131z, gayesiz kalamazd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu ba\u011flamda \u201cPar\u00e7a b\u00fct\u00fcn\u00fcn habercisidir\u201d, s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kula\u011f\u0131m\u0131za f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131 bir hakikat yok muydu? Vard\u0131 elbette! Nitekim tikel, t\u00fcmelin niteliklerini ta\u015f\u0131rd\u0131. \u0130nsana c\u00fcz\u2019i de olsa bir irade bah\u015folunmu\u015ftu. Bu irade ile insan yery\u00fcz\u00fcne menfi veya m\u00fcsbet etki edecek bir donan\u0131ma sahipti.<\/p>\n
<\/p>\n
E\u011fer kamil bir iman insana cenneti kazand\u0131r\u0131yorsa neden ayn\u0131 \u015fekilde cennet gibi bir d\u00fcnyay\u0131 bizlere kazand\u0131rmas\u0131nd\u0131? Cenneti netice veren iman cevheri, neden cennet gibi huzurlu yuvalar\u0131 netice vermesin, neden ehliyetli y\u00f6neticileri ve kamil bir devleti bizlere sunmas\u0131nd\u0131? <\/p>\n
<\/p>\n
Cenneti kazanmak m\u0131 daha zordu yoksa adalet ekseninde temellenmi\u015f me\u015fru bir y\u00f6netimi kurmak m\u0131? Hangisi daha zordu bunlar\u0131n? \u0130man, m\u00fc\u2019mine d\u00fcnyalar kadar ba\u011f-bahceler, i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit nimetlerin sergilendi\u011fi, \u00fcstelik ebedi bir cenneti kazand\u0131r\u0131rken neden yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7ok daha kolay olan m\u00fcsbet bir nizam\u0131 tesis etmesindi? Daha pahal\u0131s\u0131n\u0131 ve daha iyisini bizlere kazand\u0131ran daha ucuzunu ve daha ehvenini tabi ki kazand\u0131rmal\u0131 de\u011fil miydi?<\/p>\n
<\/p>\n
Cennet kap\u0131lar\u0131n\u0131 bizlere iman ve ibadet a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi, yery\u00fcz\u00fcnde m\u00fckemmel nizam\u0131n esas amili de onlard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah, adaletli halifelerini iman\u0131m\u0131z, ibadetimiz ve adaletimiz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde g\u00f6nderecekti bizlere. S\u00f6z\u00fcn de\u011feri davran\u0131\u015fa etkisi oran\u0131ndayd\u0131. Kur\u2019an-\u0131 Hakim\u2019de Allah defalarca iman ehlinden hemen sonra salih amel i\u015fleyenleri zikrediyordu. \u2018Salih amel\u2019 imandan sonra geliyordu ancak birbirine biti\u015fik gibiydi. \u0130man edip \u2018salih amel\u2019 i\u015flemeyenler bu d\u00fcnyada cezas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrken salih amel i\u015fleyip iman etmeyenler m\u00fckafat\u0131n\u0131 bu d\u00fcnyada cezas\u0131n\u0131 da ahirette g\u00f6receklerdi.<\/p>\n
<\/p>\n
S\u00f6z ve kalb ile getirilen iman\u0131n davran\u0131\u015flara yans\u0131mamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemezdi. Zira \u0130man ayn\u0131 zamanda m\u00fcsbet fiillerin tohumunu sakl\u0131yordu b\u00fcnyesinde. Harekete ge\u00e7irmeyen iman nas\u0131l bir imand\u0131? \u0130man bir iddia, bu iddian\u0131n ispat\u0131 ibadet ve itaat de\u011fil miydi? <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130man bir tuba a\u011fac\u0131 gibiydi son kertede. Ancak iman\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7ekirdek gibi kalmas\u0131 halinde s\u00fcmb\u00fcllenmeyecekti bu cevher. \u0130man \u00e7ekirde\u011finin ne\u015fvu nemas\u0131, imani bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, e\u015fya, insan ve hadiseler d\u00fczleminde yap\u0131lacak tefekk\u00fcr\u00fcn in\u015fas\u0131yla salk\u0131m sa\u00e7ak olup dal budak salacakt\u0131. B\u00f6ylesi bir iman, zemin ihzar edecekti istikbalimizin \u015fekillenmesine. \u0130manlar\u0131n\u0131n gere\u011fini yapmayanlar ondan ne\u015f\u2019et edecek olan neticeleri de g\u00f6remeyeceklerdi elbette. <\/p>\n
<\/p>\n
Sistemi in\u015fa edenlerin de insan oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse insan\u0131n bu yap\u0131ya kendi inanc\u0131n\u0131, bak\u0131\u015f\u0131n\u0131, rengini, motifini katmamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelemezdi. D\u0131\u015f d\u00fcnya, insana kendi aynas\u0131ndan yans\u0131r ve g\u00fczel d\u00fc\u015f\u00fcnen g\u00fczel g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. K\u00fcp, i\u00e7inde olmayan bir \u015feyi s\u0131zd\u0131rmazd\u0131 ne de olsa. Zira kelimelerin, kavramlar\u0131n zihindeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 o manalar\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f keyfiyetine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkenlik arzediyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
Zihni alg\u0131n\u0131n ardy\u00f6resini edinilen tecr\u00fcbenin, ilmin, hikmetin belirledi\u011fi bilinen bir ger\u00e7ekti. Bu \u00e7er\u00e7evedeki bak\u0131\u015fa ise rengini, \u015feklini veren -ister vahiy kaynakl\u0131 olsun ister vahiy d\u0131\u015f\u0131- iman ve bu iman\u0131n keyfiyeti idi. Demek ki, d\u0131\u015f alemi nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u00e7 alemimizin nas\u0131l \u015fekillendi\u011fiyle yak\u0131ndan ilgiliydi. G\u00f6r\u00fcnen alemin zihindeki yans\u0131mas\u0131, zikredilen hakikatler e\u015fli\u011finde ilim-hikmet dairemizin \u00e7ap\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131yd\u0131. Bu bak\u0131mdan kimisinin \u00e7ap\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7evirdi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ember kadar, kimisininki ise ekvator \u00e7ap\u0131 kadar idi. S\u00f6z\u00fcn buras\u0131nda \u201cAsl\u0131nda teolojik olmayan hi\u00e7 bir bilgi yoktur.\u201d diyen hintli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc takdir etmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n
<\/p>\n
Buna g\u00f6re hayata bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 vahiyden beslenen unsurlar olu\u015fturmal\u0131yd\u0131. Zira bu unsurlara tebaiyet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde f\u0131trat hakikati hakk\u0131yla g\u00f6rebilirdi. F\u0131trat vahiyden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a g\u00fczelli\u011fi, iyili\u011fi alg\u0131lama kabiliyetinden de uzakla\u015f\u0131yordu. \u0130zafile\u015fiyordu hakikat insanlar\u0131n nazar\u0131nda. Vahye iman, f\u0131tratlar\u0131 \u00f6z\u00fcndeki alg\u0131ya tekrar r\u00fccu ettirmenin yoluydu en nihayetinde.<\/p>\n
<\/p>\n
Her\u015feydeki m\u00fckemmelli\u011fin temeli, esas\u0131 kamil bir imand\u0131 ve kamil iman \u00fczerinde m\u00fcessesti. Devam\u0131nda gelen salih amel kavram\u0131n\u0131n bu te\u2019siste \u00f6nemi kesinlikle ihmal edilmemeliydi. Kamil bir toplumun tohumlar\u0131 aile ocaklar\u0131nda at\u0131l\u0131rd\u0131. Devlet kendili\u011finden iyi olamazd\u0131 zira. Devletin vitrini b\u00fcnyesinde ya\u015fayan fertlerdir denebildi\u011fi gibi fertlerin vitrini de devlettir, diyebilirdik.<\/p>\n
<\/p>\n
Fabrika makinelerinin bir par\u00e7as\u0131 gibiydik. \u00c7ark\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131ndaki ar\u0131za b\u00fcy\u00fck par\u00e7alar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 iptal edebilir, b\u00fct\u00fcn bir sistemi etkileyebilirdi. Ayr\u0131ca, \u201cM\u00fc\u2019minler birbirlerine kar\u015f\u0131 sevgi, \u015fefkat ve merhamette tek bir v\u00fccut gibidir. V\u00fccudun bir uzvu rahats\u0131z olunca b\u00fct\u00fcn v\u00fccut rahats\u0131z olur ve uykusuz geceler.\u201d (Buhari-M\u00fcslim) Nebevi s\u00f6z bu hakikati beyan ediyordu bizlere.<\/p>\n
<\/p>\n
Vahyin Temel Vurgusu
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Kur\u2019an-\u0131 Hakim\u2019in vurgusu en ba\u015fta, Allah\u2019a iman (tevhid), ahirete iman, adalet, ibadet ve faziletli amellere y\u00f6nelikti. Bahsedilen unsurlar\u0131 her fert kendi dar dairesinde m\u00fckemmel bir \u015fekilde ya\u015fayabilirdi. Bu bak\u0131mdan \u00f6zg\u00fcr toplumlarda birey dindarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 engelleyecek k\u0131s\u0131tlamalara rastlanmaz iken s\u00f6z\u00fcm ona \u015feriat y\u00f6netimlerinde otoriterlik ve totaliterlik, inanc\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc hayata ge\u00e7irmede ba\u015fat engel olarak g\u00f6r\u00fclebiliyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
Bir toplumda ilahi yasalar\u0131n cari olmas\u0131, y\u00f6neticilerini bask\u0131c\u0131, adaletsiz ve zalim olmaktan kurtarmaya yetmiyordu. Bu da y\u00f6netici durumundaki fertlerin dine muhatab olu\u015flar\u0131ndaki hassasiyet eksikli\u011finden kaynaklanmaktayd\u0131. Mesele yine fert dindarl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde temerk\u00fcz ediyordu ki, bu mesele en dar dairede en \u00f6nemli bir meseleydi. Ne ac\u0131d\u0131r ki, adaletin, temel hak ve h\u00fcrriyetlerin oldu\u011fu, buna ra\u011fmen n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131 inan\u00e7s\u0131z, alkolik ve dini hassasiyetlerden uzak bir Bat\u0131 toplumunda ferdin dindar olmas\u0131 ve inanc\u0131n\u0131n emirlerini \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir oranda ya\u015fayabilmesi m\u00fcmk\u00fcn iken, halk\u0131 dindar olan bir toplumda inanc\u0131n ya\u015fanabilmesi otoriter ve fa\u015fist bir y\u00f6netim taraf\u0131ndan zul\u00fcm edilerek engellenebiliyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
Dinin y\u00fczde doksan\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 g\u00fczel ahlak, do\u011fruluk, hilm, fazilet, isar, fedakarl\u0131k, karde\u015flik gibi bir dizi hakikatler olu\u015fturuyordu. Geriye kalan, ukubat tabir edilen muamelat k\u0131sm\u0131 ferdin direkt iradesinde olmayan bir husustu. Bir metni anlamada dahi siyak-sibak\u0131n (\u00f6nceki ibare ile sonraki ibarenin birlikte g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131) \u00f6nemi inkar edilemezdi. Yani, siyak\u0131n sibaktan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131nmas\u0131 gibi bir durum olan devletin insana \u00f6ncelenmesi, t\u00fczel ki\u015fili\u011fin ger\u00e7ek ki\u015fili\u011fe; hayali olan\u0131n hakiki olana \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir ma\u2019luliyeti netice verirdi. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6nceli\u011fin imana, adalete, g\u00fczel ahlaka verilmesi gereklili\u011finin ve bu hasletlerin esas olu\u015funun bilinmesi kadar bunlar\u0131n z\u0131dd\u0131 olan adaletsizli\u011fin, zulm\u00fcn, haddi a\u015fman\u0131n toplu olarak helakiyete sebebiyet verece\u011finin de bilinmesi gerekiyordu. Zira Kur\u2019an-\u0131 Hakim baz\u0131 ayetlerinde s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en halleri helak sebebi olarak zikrediyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Baz\u0131 i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131n bedende yans\u0131mas\u0131 oldu\u011fu gibi, toplumun i\u00e7 yap\u0131s\u0131ndaki bozulman\u0131n da devlet \u00e7ap\u0131nda marazlar\u0131n tetikleyicisi olabilece\u011fi ak\u0131ldan uzak g\u00f6r\u00fclmemeliydi. Toplum plan\u0131nda m\u00fcsbet yap\u0131lanman\u0131n nas\u0131l olabilece\u011fini ciltlerce kitapta ancak anlatabilen bir tezi a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde \u201cNas\u0131l olursan\u0131z, \u00f6yle idare edilirsiniz.\u201d s\u00f6z\u00fcyle tek c\u00fcmlede \u00f6zetlemi\u015fti Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu muhte\u015fem s\u00f6z\u00fcn ifade etti\u011fi anlama g\u00f6re, genel bozulman\u0131n su\u00e7lusu olarak her insan kendinde aramal\u0131yd\u0131 kusuru. E\u011fer \u00e7o\u011funlukla i\u00e7 istikametten yoksun fertlerden olu\u015fuyorsa toplum, bu hal onlar\u0131n menfi y\u00f6neticiler eliyle cezaland\u0131r\u0131lacaklar\u0131 anlam\u0131na da geliyordu \u00fcstelik. Menkibelerde anlat\u0131lan, toplumun ya\u011fmursuzluk nedeniyle k\u0131tl\u0131k \u00e7ekti\u011fi zamanlarda kendilerinden dua istenen muhterem zatlar\u0131n o y\u00f6reyi terk etmesi yani k\u0131tl\u0131k belas\u0131n\u0131n m\u00fcsebbibi olarak kusuru kendilerinde g\u00f6rmeleri \u00e7ok manidar bir husustu.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu bak\u0131mdan Kur\u2019an ve s\u00fcnnetten s\u00fcz\u00fclen h\u00fck\u00fcmlerin devletten \u00f6nce fertte h\u00fckm\u00fcn\u00fc icra ettirmesi en temel meseleydi. \u015eeriat\u0131n, nizam\u0131n \u00f6ncelikle kendi \u00e2lemimizde ilan\u0131 sonra ailemizde te\u2019sisi hayati \u00f6nem arzetmekteydi. Kendi hanelerinde adaletli ve huzurlu m\u00fcsbet bir nizam\u0131 kuramayanlar, d\u0131\u015f alemde kamil bir nizam\u0131n \u00f6zlemini \u00e7ekmeye mahkum idiler. Devaml\u0131 ele\u015ftirip \u015fikayet edenler, kendi yuvalar\u0131nda \u015fikayeti, huzursuzlu\u011fu ne denli asgariye indirmi\u015fler, \u00f6ncelikle bunun cevab\u0131n\u0131 vermeliydiler. Do\u011fruyu, m\u00fcsbeti bilmek onu uygulamak anlam\u0131na gelmiyordu ne yaz\u0131k ki! Re\u00e7etelerin bizatihi kendisi deva sunmad\u0131\u011f\u0131 gibi fikrin prati\u011fe d\u00f6k\u00fclmemesi durumunda sadece fikrin kendisi de de\u011ferli oluyor de\u011fildi. <\/p>\n
<\/p>\n
Devlete Bak\u0131\u015f
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Devlet denilen t\u00fczel ki\u015filik komplike bir mahiyet arzediyor olmas\u0131na ra\u011fmen, nefs\u00fcl emirde bu yap\u0131dan kas\u0131t, kurumlarda g\u00f6rev alan idarecilerin \u015fahs-\u0131 maneviyesiydi. Bir \u015firket gibiydi devlet, nas\u0131l bir \u015firketin ba\u015far\u0131s\u0131 \u015feriklerin (ortaklar\u0131n) do\u011frulu\u011fu, azmi, \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, ortak \u00e7al\u0131\u015fma bilinci, dayan\u0131\u015fmas\u0131 ve zaman tanzimi ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fiyorsa, fertlerden beklenen de ayn\u0131 \u00f6zellikleri devletin selameti ve ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in sergilemeleri de\u011fil miydi?<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsanlar iyi veya k\u00f6t\u00fc, iki \u015fekilde de\u011ferlendiriliyordu genellikle. Ancak bir insan, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle iyi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle k\u00f6t\u00fc de de\u011fildi. Fertler sevap-g\u00fcnah denklemi \u00fczerinden ele al\u0131narak sevap-g\u00fcnah terazisine vurulmal\u0131, hangi kefesi a\u011f\u0131r geliyorsa ki\u015fileri o s\u0131fatlarla muttas\u0131f bilmek durumundayd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130lahi irade b\u00f6yle cereyan ediyordu. Kula ne oluyordu ki farkl\u0131 de\u011ferlendirmelere giriyordu? Sevap terazisi a\u011f\u0131r bas\u0131yorsa ki\u015fi sevapdar; g\u00fcnah kefesi a\u011f\u0131r bas\u0131yorsa g\u00fcnahkar olarak bilinse ve \u00f6ylece de alg\u0131lansa insana bak\u0131\u015fta bir \u00e7ok sorunumuz kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmaz m\u0131yd\u0131?<\/p>\n
<\/p>\n
Devletin aynas\u0131 toplum idi toplumun aynas\u0131 da fert. Minyat\u00fcr bir devletti insan, mobilize istidad\u0131 ile canl\u0131 bir idare mekanizmas\u0131yd\u0131. Bu anlamda, devletin \u00fcst kademelerinde kopan bir \u00e7at\u0131rt\u0131 bizlere fertlerdeki basit s\u00fcr\u00e7melerden haber verirdi. Ki\u015filerin m\u00fcsbet mahiyeti devletin me\u015fru ve adaletli yap\u0131s\u0131na bir basamakt\u0131. Genelden \u00f6zele gidilirse, devlet-toplum-aile-fert \u015feklindeki bir zincirin halkalar\u0131 gibiydik. Ancak, bu genelden \u00f6zele gidi\u015f s\u0131ralamas\u0131nda en son s\u0131radaki \u2018\u00f6zel\u2019in \u00f6zelli\u011fi belirliyordu en genelin ahvalini.<\/p>\n
<\/p>\n
Devlet b\u00fcy\u00fck, kocaman bir \u0130nsand\u0131. Adeta mikro insan\u0131n makro \u00e2lemdeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc. Di\u011fer bir deyi\u015fle devlet kurumlar\u0131 fertlerin d\u0131\u015f alemdeki tezah\u00fcr\u00fcyd\u00fc. Bu devasa insan\u0131n g\u00fcnahlar\u0131 da olacakt\u0131, sevaplar\u0131 da. Hi\u00e7 kimse g\u00fcnahlardan azade de\u011fildi ki! \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u0130nsan\u0131n mahiyetinde \u00e7amur ve ilahi ruh birlikte kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu nedenle, hamuru \u00e7amurla yo\u011furulan insan\u0131n bir g\u00f6z\u00fc hep sufli alemlere yani haramlara bakt\u0131\u011f\u0131 gibi, di\u011fer g\u00f6z\u00fc ise devaml\u0131 ulvi alemlere nazar ederdi. Yani Allah\u2019\u0131n ruhundan \u00fcfledi\u011fi manevi k\u0131s\u0131m insan\u0131n meleki y\u00f6n\u00fcn\u00fc, \u00e7amuru ise \u015feytani y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktayd\u0131. \u015eeytan\u0131n ve nefsin saikiyle i\u015flenen g\u00fcnahlar\u0131 pi\u015fmanl\u0131k ile yap\u0131lan tevbenin tolere edece\u011fini Rabbimiz bizlere Kur\u2019an-\u0131 Hakiminde haber veriyor de\u011fil miydi?<\/p>\n
<\/p>\n
Adaletsiz bir devletin temelinde adalet duygusundan yoksun \u2018halktan ki\u015filerin\u2019 parma\u011f\u0131 vard\u0131. Kaymak s\u00fct\u00fcn \u00fcst\u00fcnde k\u00fcmelendi\u011finden, kayma\u011f\u0131n kalitesi s\u00fct\u00fcn kalitesine ba\u011fl\u0131yd\u0131. Al\u0131nan kararlar \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131r; yani h\u00fck\u00fcmler ekseriyete tabiydi. \u00c7o\u011funluk nas\u0131l ise devletin \u00fcst kurumlar\u0131 kendilerini \u00f6yle dizayn ederlerdi.<\/p>\n
<\/p>\n
E\u011fer toplumda ve kurumlarda haks\u0131zl\u0131k alm\u0131\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 gitmi\u015fse, r\u00fc\u015fvet her kap\u0131n\u0131n anahtar\u0131 haline gelmi\u015fse, adam kay\u0131rmaca ola\u011fan say\u0131l\u0131yorsa, bu hal, \u0130slami emirlerin dar dairelerde hakk\u0131yla ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131ndan olsa gerekti. Kendi dar dairesinde yuvas\u0131n\u0131, ailesi i\u00e7in bir nevi cennet edemeyen kimseler geni\u015f dairede te\u015fkil olunan nizam\u0131n adaletsizli\u011finden ve cehennemi haletinden \u015fikayet etmemeliydi.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu de\u011ferlendirmeler, iyi ve do\u011fru sebepler her zaman do\u011fru neticeleri verir, \u015feklindeki tezi savunan deterministik g\u00f6r\u00fc\u015fler de\u011fildi elbette. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Allah\u2019\u0131n kaderi her zaman \u00fcst\u00fcm\u00fczde. O ne dilerse o olur. O\u2019nun dilemedi\u011fi hi\u00e7bir\u015fey olmaz. Bizlere d\u00fc\u015fen sebeblere sar\u0131lmak ve g\u00fczel neticeleri O\u2019ndan beklemek ve O\u2019ndan bilmekti. Keza, g\u00fczellikler O\u2019ndan k\u00f6t\u00fcl\u00fckler nefsimizdendi. Sebepler plan\u0131nda ise mikro insan\u0131n durumu, makro insan olan devletin durumundan haber veriyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6zetle, Haccac-\u0131 Zalim\u2019e, \u201dHz. \u00d6mer gibi adaletli ol\u201d denildi\u011finde, \u201cSiz Hz. \u00d6mer zaman\u0131ndakiler gibi olun, ben de Hz. \u00d6mer gibi olay\u0131m\u201d demesi, \u00e7ok manidar de\u011fil miydi?<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
17.08.2014 M\u00dcH\u0130M B\u0130R mevkinin etkili ve yetkili bir ismiydi. Bir ara konu\u015fmas\u0131nda \u201c\u00d6zlenen, beklenen sistemi kurmal\u0131y\u0131z her\u015feyden \u00f6nce\u201d demi\u015fti. Y\u00fcz hatlar\u0131 muhatab\u0131na tesir edecek derecede ciddi, ses tonu ikna frekans\u0131na \u00f6zenle ayarlanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130leri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc fikirlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131s\u0131ndakilerin g\u00f6zlerini esir alm\u0131\u015ft\u0131 adeta. Nefeslenerek devam etti: \u201cDinimizi diyanetimizi korumak, kollamak, kurulacak olan m\u00fcessesenin istikbaline, ikbaline ba\u011fl\u0131.\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":49,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[228],"class_list":["post-90303","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n