12.09.2008<\/p>\n
\u201cMODERN \u0130NSAN, aileden ba\u011f\u0131ms\u0131z tek ba\u015f\u0131na ya\u015fama e\u011filimine gidiyor.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Modernite ve aile konusunu \u00e7al\u0131\u015fan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6ylenen bu c\u00fcmle, bir s\u00fcredir zihnimde dola\u015f\u0131yordu. Bu konu bizim toplumumuzda ne kadar yer te\u015fkil etmekteydi? \u00d6nceleri az bir kesim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Uzun bir s\u00fcre sosyal \u00e7evreme daha dikkatli bakmaya ba\u015flad\u0131m. \u00c7evremde tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, yaln\u0131z ya\u015fayan ya da yaln\u0131z ya\u015famak arzusu i\u00e7inde olan bireyler vard\u0131. Bir oran belirlemek gerekirse, bayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 erkeklere nazaran daha fazlayd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Bilhassa bayanlar aras\u0131nda ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f, iyi bir \u00fcniversite e\u011fitimi alm\u0131\u015f ve evlenmeyi belli ya\u015fa gelmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen yaln\u0131z ya\u015fayan ya da ya\u015famak isteyen bireyler \u00e7o\u011funluktayd\u0131. Fakat dikkatli bir g\u00f6zlem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bayanlar\u0131n yaln\u0131z ya\u015fama iste\u011fi, erkeklere oranla daha \u00e7ok. Ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kazanm\u0131\u015f olmak, bireyleri art\u0131k aile d\u0131\u015f\u0131ndaki ya\u015fam aray\u0131\u015flar\u0131na itiyor ve bilhassa bunu bayanlar\u0131n olu\u015fturmas\u0131 yukar\u0131daki kavram\u0131 do\u011frular nitelikteydi.<\/p>\n
<\/p>\n
Peki, neden art\u0131k aile ile beraber ya\u015fam arzu edilmiyor ve aile d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famlar uygun g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu? Her insan bir d\u00fcnyad\u0131r ve kendi ba\u015f\u0131na bir de\u011feri vard\u0131r. Aile i\u00e7ersinde her birey \u201cbenim de\u011ferim yok\u201d derse, o fert aile d\u0131\u015f\u0131nda kendisine yeni ya\u015famlar arayabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla aile i\u00e7ersinde de\u011fer kavram\u0131 bunun \u00f6nemli bir sebebi olabilir. Di\u011fer bir sebep olarak modern ya\u015fam\u0131 g\u00f6sterebiliriz. \u015eu var ki, modern hayat, insan\u0131 yeniden tan\u0131ml\u0131yor ve bu tan\u0131m i\u00e7ersinde, yaln\u0131zca aile d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fam\u0131n ki\u015fiye daha \u00f6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde duruyordu. \u0130nsan\u0131n \u00f6zg\u00fcr bir varl\u0131k olmas\u0131 onun de\u011ferleri ortaya koyup ger\u00e7ekle\u015ftirmesine olanak sa\u011flamaktad\u0131r. \u00d6zg\u00fcr olmak arzusu baz\u0131 zamanlarda bu de\u011ferlere kimi zaman ayk\u0131r\u0131 eylemlerde bulunmay\u0131 beraberinde getirebiliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Kad\u0131nlar ele al\u0131n\u0131nca, kad\u0131nlar\u0131n bu tercihinde, evlili\u011fe olan g\u00fcvenin azalmas\u0131 ve evlenme ya\u015f\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi \u00f6nemli bir etken say\u0131labilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Evlilikten uzakla\u015fman\u0131n sebeplerinden biri de cinsel h\u00fcrriyet arzusudur. Evlili\u011fin h\u00fcrriyetleri k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi kad\u0131nlarda evlilik kurumun \u00e7ekicili\u011finin azalmas\u0131 ve art\u0131k evlili\u011fin reddedilmesi, \u00f6zellikle kad\u0131nlar i\u00e7in s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce kad\u0131n haklar\u0131 savunucular\u0131 ile paralel olarak yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r. Kad\u0131n haklar\u0131 savunucular\u0131 olan radikal feministler tarih boyunca aileyi kad\u0131n ki\u015fili\u011fini zedeleyen bir kurum olarak lanse etmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Evlili\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece \u00e7ocuk sahibi olmak i\u00e7in tercih ediliyor olmas\u0131, \u00f6nemli bir sebep te\u015fkil ediyor. B\u00f6yle olunca aile klasik anlam\u0131n\u0131 yitiriyordu. Modernite kad\u0131na, daha az kad\u0131n, daha az anne, daha az e\u015f olmakla de\u011ferli olaca\u011f\u0131n\u0131, sosyal hayat\u0131n daha fazla i\u00e7inde olmak ile \u00f6nemli ve de\u011ferli olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Ve modernite aileyi hakikaten yeniden tan\u0131ml\u0131yordu. T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131nlar i\u00e7in yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, kad\u0131nlar\u0131n son yirmi y\u0131lda \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na h\u0131zl\u0131ca at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n i\u00e7ersinde olmak, bir\u00e7ok sorunu beraberinde getiriyor, di\u011fer yandan da Annelik ve e\u015f olma \u00e7eli\u015fkisini art\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Yine ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir di\u011fer tespiti \u201cKad\u0131n \u2018anne\u2019 olamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u2018aile\u2019den s\u00f6z edemeyiz\u201d diyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Konu\u015ftu\u011fum bayanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u201cAnnelikle beraber istidatlar\u0131n\u0131n geli\u015fti\u011fini ve kendilerine ancak annelik ile ailede ger\u00e7ek bir de\u011fer verildi\u011fini\u201d say\u0131ca az da olsa beyan eden bayanlar vard\u0131. Bu s\u00f6ylemler s\u00f6z\u00fc edilen ara\u015ft\u0131rmac\u0131y\u0131 destekler nitelikte.<\/p>\n
<\/p>\n
Modern aile bug\u00fcn \u00fcretici olmaktan \u00e7ok t\u00fcketici bir kurum olmu\u015ftur. B\u00f6yle olunca da aile bireyleri daha \u00e7ok kazan\u0131p, daha \u00e7ok t\u00fcketiyor yeni ya\u015fam tarzlar\u0131 ile aile i\u00e7inden \u00e7ok d\u0131\u015far\u0131da \u00e7al\u0131\u015fmak tercih ediliyor. Dolay\u0131s\u0131yla k\u0131s\u0131r bir d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7ersinde maddeye ba\u011fl\u0131 anl\u0131k hazlar ya\u015fan\u0131yor ve ard\u0131ndan fenaya akan bir \u00f6m\u00fcr ve hissedilen derin bir karanl\u0131k, yaln\u0131zl\u0131k duygusu.<\/p>\n
<\/p>\n
Yo\u011funla\u015fan bu duygu ile yaln\u0131z, ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fama arzusu elbette daha belirgin hale gelebiliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Kad\u0131n \u00fcretkenli\u011fini sadece modern \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na endekse etti\u011fi i\u00e7in, \u00fcretkenli\u011fini de parasal kazanc\u0131 ve ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile tan\u0131ml\u0131yordu. Kad\u0131n art\u0131k; \u00e7ok daha fazlas\u0131yla t\u00fcketti\u011fi bir sistemde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza ediyor ve t\u00fcketti\u011fi nispette varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. Biraz eskiye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sanayi toplumuna ge\u00e7i\u015fin \u00f6ncesinde fabrikalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u00e7erisinde de kad\u0131nlar \u00fcretime bilfiil kat\u0131l\u0131p, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda aktif rol al\u0131yordu. Tabi\u00ee \u015fimdiki modern ya\u015famlardan farkl\u0131 boyutta ve farkl\u0131 alanlarda. Buna \u00f6rnek olarak, Annelerimizden ve aile b\u00fcy\u00fcklerimizden mutlaka duymu\u015fuzdur; Tarlada \u00e7ocu\u011fu s\u0131rt\u0131nda elinde \u00e7apas\u0131 i\u015fini yapan kad\u0131nlar vard\u0131. Yani kad\u0131n annelik rol\u00fc ile de \u00fcretebiliyor dolay\u0131s\u0131yla Annelik buna engel te\u015fkil etmiyordu. Evde diki\u015f makinesi ile ya da hal\u0131 tezg\u00e2h\u0131nda hal\u0131 dokuyarak \u00fcretime bizzat ve etkin kat\u0131lmakta ve o d\u00f6nemin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bu kad\u0131nlar kar\u015f\u0131lamaktayd\u0131. En ince detay\u0131na kadar kad\u0131n elini ve \u00fcretkenli\u011fini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ocuklu\u011fumda hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bir \u00f6rnek, babaannemin hal\u0131 dokudu\u011fu tezg\u00e2h\u0131 vard\u0131. Desenlerinden iplerine ve hatta renkleri elde etmek i\u00e7in bitkilerden k\u00f6k boyalar yap\u0131yordu. Hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m ba\u015fka bir duygu ise hal\u0131 dokumay\u0131 denemi\u015f ve \u00e7ok az bir b\u00f6l\u00fcm olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ocuk kalbimle \u00fcretmenin harika hafifli\u011finde mutlu olmu\u015ftum.<\/p>\n
<\/p>\n
K\u0131saca kad\u0131n her hal\u00fckarda \u00fcretebilmeli ve bu ne erke\u011fi, ne de kad\u0131n\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde rahats\u0131z etmemeli, ayr\u0131ca ev i\u00e7erisindeki payla\u015f\u0131lan roller a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir de\u011fi\u015fmeye sebebiyet vermemeliydi. K\u0131saca \u00fcretime bizzat kat\u0131lmak aile ve evlilik ya\u015fant\u0131lar\u0131nda bir dengesizlik hali do\u011furmamal\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z modern k\u00fclt\u00fcr evlili\u011fi g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmekle beraber kurum olarak evlili\u011fin bir ba\u011fl\u0131l\u0131k gerektirdi\u011fini, ayr\u0131ca \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 bir alan olarak g\u00f6stermekte bize.<\/p>\n
<\/p>\n
Grace Ellison\u2019n\u0131n \u015fu s\u00f6zleri kayda de\u011fer san\u0131r\u0131m: \u201cBizce birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n as\u0131l i\u015fleri anneliktir.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
D\u00fcnya feminizm \u00f6nc\u00fclerinden olan Germanie Greer, bir\u00e7ok konuda hata yapt\u0131klar\u0131n\u0131 itiraf eder ve ekler: Kad\u0131n\u0131n ger\u00e7ek mutlulu\u011fu ancak bir yuva e\u015f ve \u00e7ocuk ile ula\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Evet; anne olmay\u0131 b\u0131rakan kad\u0131n, b\u00f6ylece kendi \u00f6z\u00fcne yabanc\u0131la\u015f\u0131p, f\u0131trat\u0131ndan uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Aile hayat\u0131ndaki \u00e7\u00f6z\u00fclmelerin bir sebebi, kad\u0131n\u0131 anne ve \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131ndaki konumu aras\u0131nda bir tercihe y\u00f6neltmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda konu\u015ftu\u011fum baz\u0131 bayanlar, iyi bir kariyer yap\u0131yor olman\u0131n ki\u015fiye verdi\u011fi de\u011fer ile anne olman\u0131n verdi\u011fi de\u011fer aras\u0131nda, kariyer yapman\u0131n daha \u00f6nemli, daha ge\u00e7erli oldu\u011funu vurguluyorlar, ya da tercih yap\u0131lmak durumunda olduklar\u0131nda tercihini anne olmaktan kullanan annelerin bir k\u0131sm\u0131 ise bunun mutsuz edici, ki\u015fiyi de\u011fersizle\u015ftirici duygusu \u00fczerinde duruyorlar. Ne yaz\u0131k ki bunu sadece sek\u00fcler ya\u015fayan kesimde de\u011fil de belli dini hassasiyetleri olan kesim i\u00e7ersindeki bayanlar\u0131n s\u00f6ylemleri dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kapitalist sistemde bir dengesizlik hali ya\u015fan\u0131yor, bu kesin. Bir yandan kad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara dikkat \u00e7ekip, di\u011fer taraftan kad\u0131n\u0131 her alanda reklam malzemesi yaparak s\u00f6m\u00fcren bir medeniyet var ne yaz\u0131k ki.<\/p>\n
<\/p>\n
Grace Ellison \u201cHer kad\u0131n\u0131n hayatta kendine bir hedef se\u00e7me hakk\u0131 vard\u0131r\u201d diyor ve \u201cKad\u0131n ot gibi ya\u015famak i\u00e7in gelmemi\u015ftir bu d\u00fcnyaya, koca ve \u00e7ocuktan yoksun kal\u0131nca kad\u0131n, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 dolduracak bir u\u011fra\u015f alan\u0131 bulmal\u0131d\u0131r. Bunlar kilise i\u015fleri, ya da insanl\u0131k yarar\u0131na ba\u015fka hay\u0131rl\u0131 i\u015fler olabilir\u201d diyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Ellison\u2019un belirtti\u011fi hedef, elbette bir m\u00fc\u2019min i\u00e7in \u00f6ncelikle Kur\u2019an ve s\u00fcnnet ekseninde referans al\u0131nm\u0131\u015f kulluk bilincidir. Beraberinde iyi bir anne ve e\u015f olmakt\u0131r. Modern ya\u015fam\u0131n t\u00fcm dayatmalar\u0131na ra\u011fmen kad\u0131n kendi geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendini ve ailesini yeniden tan\u0131mlamas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u015eimdilerde modern zamanlar\u0131n t\u00fcketti\u011fi ya da t\u00fcketilmesini telkin etti\u011fi \u201caile\u201d kavram\u0131n\u0131 tekrar, tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeli.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
12.09.2008 \u201cMODERN \u0130NSAN, aileden ba\u011f\u0131ms\u0131z tek ba\u015f\u0131na ya\u015fama e\u011filimine gidiyor.\u201d Modernite ve aile konusunu \u00e7al\u0131\u015fan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6ylenen bu c\u00fcmle, bir s\u00fcredir zihnimde dola\u015f\u0131yordu. Bu konu bizim toplumumuzda ne kadar yer te\u015fkil etmekteydi? \u00d6nceleri az bir kesim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Uzun bir s\u00fcre sosyal \u00e7evreme daha dikkatli bakmaya ba\u015flad\u0131m. \u00c7evremde tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, yaln\u0131z ya\u015fayan ya da […]<\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[218],"class_list":["post-90222","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n