19.02.2006<\/p>\n
OSMANLI-T\u00dcRK MODERNLE\u015eMES\u0130N\u0130N 200 y\u0131ll\u0131k tarihinde kad\u0131n\u0131n konumu, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn h\u0131z\u0131 ve niteli\u011fi konusunda en \u00f6nemli g\u00f6stergelerden biri olarak kabul edildi. Ba\u015far\u0131 veya ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k hep onlar\u0131n \u00fczerinden \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Bitmeyen bir ara\u015ft\u0131rma ve g\u00f6zlem faaliyetinin nesnesi haline getirilerek k\u0131l\u0131k k\u0131yafetinden, aile i\u00e7indeki pozisyonuna, cinsler aras\u0131 ili\u015fkilerdeki tutumundan, kamusal alandaki varl\u0131\u011f\u0131na kadar s\u00fcrekli izlendi. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklar yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck laboratuar\u0131, kad\u0131nlar da binlerce g\u00f6z\u00fcn s\u00fcrekli kendilerini izleyip, sonu gelmez notlar ald\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7are denekler haline geldi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
T\u00fcrban ve Kariyer-evden i\u015fe, bizden bireye adl\u0131 kitapta Metin Sever bu gelene\u011fe yeni bir dipnot d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f sadece. Onun ifadesiyle ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc kad\u0131nlar ya bir kesim taraf\u0131ndan bir ma\u011fduriyetin nesnesi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fcler ya da kar\u015f\u0131tlar\u0131 taraf\u0131ndan bir sorunun nesnesi olarak. Bu kitapla onlar\u0131n ilk kez bir ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesinin nesnesi olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyor. Fakat bana g\u00f6re sonu\u00e7taki de\u011ferlendirmeler onlar\u0131n kamusal alana \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda modern hayat ile ne derece bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015fayabildiklerinin, dini olanla irtibatlar\u0131n\u0131 hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde koruyabildiklerinin, modernli\u011fe ait oldu\u011fu kabul edilen bir tak\u0131m vas\u0131flar\u0131 hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde benimsediklerinin, “siyasi \u0130slam\u2019\u0131n iflas\u0131ndan” bug\u00fcne ne kadar de\u011fi\u015ftiklerinin okumas\u0131na tabi tutulduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Salt ba\u015far\u0131l\u0131 olmak kriter olarak kabul edilseydi Fatma Karab\u0131y\u0131k Barbaroso\u011flu, Cihan Akta\u015f gibi kad\u0131nlar\u0131n da bu \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilmesi gerekiyordu. Yazar bu durumu onlar\u0131n kamusal alana pek fazla \u00e7\u0131kmaks\u0131z\u0131n ev merkezli bir hayat\u0131 tercih etmelerine, ba\u015fkalar\u0131yla yatay bir ili\u015fki kurma ihtiyac\u0131 duymadan \u00fcretimlerini evde yapmalar\u0131na ba\u011fl\u0131yor. Ba\u015fka bir grup ba\u015far\u0131l\u0131 kad\u0131n\u0131n da yine bu yatay ili\u015fki denilen \u015feyi kontroll\u00fc ve s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131 i\u00e7in yazar\u0131n ifadesiyle s\u00f6zkonusu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmu\u015flar. Bize de “peki ama neden?” diye sormak d\u00fc\u015f\u00fcyor bu durumda. Ni\u00e7in ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesinin nesnesi olarak se\u00e7ildi\u011fi s\u00f6ylenen kad\u0131nlar\u0131n bu ba\u015far\u0131y\u0131 evin d\u0131\u015f\u0131nda yakalam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekiyor? Bu sorunun cevab\u0131, zann\u0131mca bu kitaba d\u00e2hil edilen 8 kad\u0131na y\u00f6neltilen sorularda gizli. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yazar do\u011fal olarak belli bir zihni-k\u00fclt\u00fcrel zemin \u00fczerinden bak\u0131yor konuya. Geleneksel \u0130slam-\u0130slamc\u0131l\u0131k, modernite-gelenek kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve gerilimi \u00fczerinde bir yere yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor konu\u015ftu\u011fu kad\u0131nlar\u0131. Fakat geleneksel \u0130slam ve \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n zaman ve tarih \u00fcst\u00fc bir din olarak \u0130slam ile ili\u015fkisine dair bilgisinin \u00e7ok sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131yor. Bu y\u00fczden \u0130slamc\u0131l\u0131ktan bahsederken bizatihi \u0130slam’\u0131n kendisini mevzu edermi\u015f izlenimini veriyor ve dolay\u0131s\u0131yla 28 \u015fubat s\u00fcrecinde ya\u015fananlar\u0131 yine \u0130slam’\u0131n yenilgisi gibi alg\u0131lama yanl\u0131\u015f\u0131na saplan\u0131yor. Kitaba dahil edilen kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 \u0130slamc\u0131 bir ge\u00e7mi\u015ften gelmemekle birlikte sorulardan 28 \u015fubat k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n izlerini s\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hemen farkediliyor. Bir bak\u0131ma ne kadar ehille\u015ftiklerinin ve ne kadar tehlike arz edebileceklerinin yoklamas\u0131 yap\u0131l\u0131yor hissini uyand\u0131r\u0131yor. Ba\u015fka yazarlar de\u011fil de mesela Ali \u015eeriati, Mevdudi, Seyyid Kutup gibi yazarlar\u0131n \u00f6zellikle sorulmas\u0131 bu “nerden nereye!” vurgusunu daha bir belirginle\u015ftiriyor. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunun da \u00f6tesinde kamusal alan tecr\u00fcbesinin m\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeline de dikkat \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. “Ba\u015far\u0131l\u0131 olan, olmay\u0131 ba\u015faran bu kad\u0131nlar\u0131n T\u00fcrkiye’deki \u0130slami alg\u0131laman\u0131n gelece\u011fine y\u00f6nelik ipu\u00e7lar\u0131 verece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm hep ve bu ipu\u00e7lar\u0131n\u0131n izlerini s\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc yaratabilen bu kad\u0131nlar \u0130slam’\u0131n kamusal alanda kazand\u0131\u011f\u0131 bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn en \u00f6nemli unsuru. Bu kad\u0131nlar\u0131n s\u00f6ylemleri, ya\u015fam bi\u00e7imleri ayn\u0131 zamanda bireyselle\u015fen \u0130slami dinamikleri a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u0130slamc\u0131 camiada kad\u0131n hareketinin geldi\u011fi noktay\u0131 ve gelece\u011fi noktan\u0131n ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 veriyor .” derken yazar hem bu kanaatimi peki\u015ftiriyor hem de kamusal alana \u00e7\u0131kmadan ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f kad\u0131nlar\u0131n neden bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutuldu\u011funun da cevab\u0131n\u0131 vermi\u015f oluyor. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yazar \u0130slamc\u0131-modern \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ana eksenini Nil\u00fcfer G\u00f6le’nin “habitus” diye niteledi\u011fi ya\u015fam alan\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011funu ifade ederken bir tak\u0131m gereksiz gibi g\u00f6r\u00fclece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen sorular\u0131 ni\u00e7in sordu\u011funu a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. \u0130slami hareketin y\u00fckseli\u015fte oldu\u011fu d\u00f6nem zarf\u0131nda en \u00e7ok rahats\u0131zl\u0131k yaratan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturma \u00e7abalar\u0131n\u0131n gelmesinde modern hayat\u0131n farkl\u0131 formlar olu\u015fturmaya m\u00fcsait her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceyi d\u00fc\u015fman olarak belleyen totaliter yap\u0131s\u0131n\u0131n rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu sorular\u0131n hangi ama\u00e7la soruldu\u011funu anlayabiliyoruz: Alternatif bir ya\u015fam modeli aray\u0131\u015f\u0131 var m\u0131d\u0131r? Nereden al\u0131\u015fveri\u015f edildi\u011finden, hangi markalar\u0131n se\u00e7ildi\u011fine, evdeki i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden, \u00e7ocuklarla ili\u015fkilere, tatil i\u00e7in se\u00e7ilen yerlerden, parf\u00fcm kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn o sorular s\u00f6z konusu kad\u0131nlar\u0131n b\u00f6yle bir potansiyeli ta\u015f\u0131yor olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek \u00fczere sorulmu\u015f. Ayr\u0131\u015fma arzu ve iradesinin eski keskinli\u011fini kaybetti\u011fi, muayyen bir yumu\u015fama ve uzla\u015fma keyfiyetinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kitaba konu olan m\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131n cevaplar\u0131 \u00fczerinde s\u00f6yleyecek \u015feyi olan \u00e7ok olacakt\u0131r. \u00c7ok farkl\u0131 okumalara imkan verecek malzeme sunuyor bizlere. Hem gelene\u011fin k\u0131s\u0131tlamalar\u0131ndan, hem \u0130slamc\u0131 s\u00f6ylemin keskin u\u00e7lar\u0131ndan, hem de sistemin ku\u015fatmas\u0131ndan s\u0131yr\u0131larak kendi hikayelerinin pe\u015fine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bu kad\u0131nlar\u0131n tecr\u00fcbelerinden pek \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenebilir, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnecek \u00e7ok \u015fey bulabiliriz. Fakat ben sorularla ilgilenmeyi tercih ettim. \u00c7\u00fcnk\u00fc fark\u0131nda olmadan hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 o sorulara verilen cevaplar haline getirebiliyoruz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eunu da belirtmeliyim ki s\u00f6zkonusu kad\u0131nlar\u0131n hi\u00e7 birisi gen\u00e7ler i\u00e7in bir rol modeli olmay\u0131 kabul etmiyorlar. Kendi bireysel sorumluluklar\u0131yla ya\u015famay\u0131 tercih ediyorlar. Bu a\u00e7\u0131dan hi\u00e7 birimiz ad\u0131na konu\u015fmuyorlar. Fakat yazar onlar\u0131 \u0130slami hareketi i\u00e7erden d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye namzet rol modelleri olarak g\u00f6r\u00fcyor. Bunun gerek\u00e7elerini de sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f. Bir bak\u0131ma ne kadar ka\u00e7sak da sadece kendi kararlar\u0131m\u0131z ve hayat\u0131m\u0131z\u0131n sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 iddia edemiyoruz. En az\u0131ndan ben \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Son olarak kitaba al\u0131nmam\u0131\u015f, kamusal alan\u0131n ve “habitus” un d\u0131\u015f\u0131nda kalmay\u0131 tercih eden “\u00f6teki” kad\u0131nlar\u0131n ba\u015far\u0131 hikayesini daha \u00e7ok merak etti\u011fimi s\u00f6ylemek zorunday\u0131m. Bir de sessiz sedas\u0131z ya\u015fay\u0131p ba\u015far\u0131 hik\u00e2yelerini sadece levh-i mahfuza kaydettiren kad\u0131nlar var ki, onlara da selam olsun diyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
19.02.2006 OSMANLI-T\u00dcRK MODERNLE\u015eMES\u0130N\u0130N 200 y\u0131ll\u0131k tarihinde kad\u0131n\u0131n konumu, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn h\u0131z\u0131 ve niteli\u011fi konusunda en \u00f6nemli g\u00f6stergelerden biri olarak kabul edildi. Ba\u015far\u0131 veya ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k hep onlar\u0131n \u00fczerinden \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Bitmeyen bir ara\u015ft\u0131rma ve g\u00f6zlem faaliyetinin nesnesi haline getirilerek k\u0131l\u0131k k\u0131yafetinden, aile i\u00e7indeki pozisyonuna, cinsler aras\u0131 ili\u015fkilerdeki tutumundan, kamusal alandaki varl\u0131\u011f\u0131na kadar s\u00fcrekli izlendi. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklar yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en […]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[216],"class_list":["post-90203","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n