17.02.2005<\/p>\n
ALLAH\u2019IN VARLI\u011eI VE \u2018\u015eER\u2019 MESELES\u0130 \u00dcZER\u0130NE
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2022 Said Nurs\u00ee, Ha\u015fir Risalesine ili\u015fkin bir mektubunda, bu risalenin \u00f6ncelikle Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu\u011funu, sonra buna dayanarak O\u2019nun g\u00fczel isimlerini (esm\u00e2\u00fc\u2019l-h\u00fcsn\u00e2) ispat etti\u011fini ve nihayet bu isimlerin z\u0131mn\u0131nda da ha\u015fir ve ahireti delillendirdi\u011fini belirtiyor. Yani, ha\u015fir meselesi \u00f6ncelikle Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fczel isimleri veri al\u0131narak ortaya konabilecek bir meseledir. Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve isimleri kabul edilmedikten sonra ha\u015fir meselesinin \u2018ispat\u0131na\u2019 ge\u00e7ilemez. <\/p>\n
<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde, varl\u0131k \u00e2leminde m\u00fc\u015fahade etti\u011fimiz ve il\u00e2h\u00ee rahmet, adalet, \u015fefkat ve ved\u00fbdiyet ile kabil-i tevfik olabilmesini kabul edemedi\u011fimiz \u2018\u015ferlerin\u2019 asl\u0131nda \u015fer olmad\u0131\u011f\u0131 ya da il\u00e2h\u00ee isimlerle bir \u00e7eli\u015fki i\u00e7inde bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya konmas\u0131, \u00f6ncelikle Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve isimlerinin teslimini gerektirir. Yani, do\u011fru soru \u015fudur: \u201cE\u011fer Allah varsa ve O Allah \u00e2dil, rah\u00eem ve ved\u00fbd ise, o zaman bu \u015ferlere nas\u0131l m\u00fcsaade edebilmektedir? A\u00e7l\u0131k, k\u0131tl\u0131k, deprem, sel, tayfun ve en \u00f6nemlisi insan\u0131n insana zulm\u00fc nas\u0131l devam edebilmektedir?\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, rahmeti, adaleti ve ved\u00fbdiyeti kabul edilmeden, bunlar\u0131n \u015ferlerle nas\u0131l telif edilebilece\u011finin sorulmas\u0131 anlams\u0131zd\u0131r. Muhatab\u0131n\u0131z\u0131n ateist olmas\u0131 bu durumu de\u011fi\u015ftirmez. Ateist ki\u015fi, inanmasa da, madem ki sorusu Allah ve \u015fer ba\u011fda\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkindir; \u00f6yleyse, \u201cE\u011fer Allah varsa ve rah\u00eem ise neden ve nas\u0131l bu duruma m\u00fcsaade edebilir?\u201d sorusu, onun i\u00e7in de do\u011fru sorudur. Allah\u2019a inanmamak ise ayr\u0131 bir konudur. Soruyu do\u011fru sormak, do\u011fru cevaba ula\u015fman\u0131n ilk \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u015e\u00f6yle bir hiyerar\u015fi \u00f6ng\u00f6rebiliriz: Prati\u011fe ili\u015fkin bir soru (burada \u2018\u015fer\u2019 problemi), \u00f6ncelikle bizim iyi-k\u00f6t\u00fc, g\u00fczel-\u00e7irkin konusundaki moral de\u011ferlerimize g\u00f6re bi\u00e7imlenir. Bu moral de\u011ferler ise sahip oldu\u011fumuz bilginin kesinlik derecesi ve kayna\u011f\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu konusundaki kabullerimiz (epistemoloji) taraf\u0131ndan bi\u00e7imlenir. Bilgiye ili\u015fkin bu kabullerimiz de varl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131na ili\u015fkin kabullerimize dayan\u0131r. Yani, pratik (\u015fer), moralite, epistemoloji ve ontoloji (varl\u0131k) s\u0131ralamas\u0131 do\u011fru bir mant\u0131k\u00ee silsiledir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir ateiste \u015fer problemini anlatabilmeniz, aynen ha\u015fir gibi, ancak Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve isimleri temelinde m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddeden bir ki\u015finin Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile \u015ferlerin varl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011fda\u015fmazl\u0131k oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilmesi, ancak \u201cAllah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve isimlerini (ge\u00e7ici olarak) kabul edersek, o zaman durum ne olur?\u201d \u015feklinde olabilir. Bu durumda ba\u011fda\u015fmazl\u0131k h\u00e2l\u00e2 s\u00fcr\u00fcyorsa ya da s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ortaya konabiliyorsa, \u2018mertli\u011fin gere\u011fi yap\u0131l\u0131r.\u2019<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 \u201cAllah yoktur\u201d \u00f6nermesi do\u011frulanabilir bir \u00f6nerme de\u011fildir. Yoklu\u011fu ispatlanamayan Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, teorik d\u00fczeyde, ortaya konabilir de, konamayabilir de. Yani, do\u011frulanmaya ve yanl\u0131\u015flanmaya a\u00e7\u0131k bir soru bu. \u00d6yleyse, mant\u0131k\u00ee bir zorunluluk olarak soru \u201c\u015e\u00f6yle bir k\u00e2inat\u0131n b\u00f6yle bir Allah\u2019\u0131 olabilir mi?\u201d sorusudur. \u015eer probleminin ba\u011flam\u0131 da budur. Bu sorunun tarafs\u0131z ve objektif form\u00fclasyonu ancak b\u00f6yle olabilir.<\/p>\n
<\/p>\n
K\u00e2inata ve d\u00fcnyaya sahip ve malikini arayan bir nazarla bakan kimse, O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek i\u015fe ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Aksi takdirde, O\u2019nun yoklu\u011funu z\u0131mnen varsaym\u0131\u015f olur. Oysa yokluk opsiyonunun ispat\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. \u00d6yleyse varl\u0131k opsiyonu ge\u00e7ici olarak kabul edilmek durumundad\u0131r. Bu i\u015fin ortas\u0131 yoktur. Allah ya vard\u0131r, ya yoktur!<\/p>\n
<\/p>\n
K\u00e2inata, d\u00fcnyaya, insana ve topluma Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131ndan hareketle bakan ki\u015fi do\u011fru ve hakikat aray\u0131\u015f\u0131nda samimi oldu\u011funu g\u00f6steren bir form\u00fclasyon ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Zaten, ancak ger\u00e7ekten aray\u0131\u015f i\u00e7inde olanlar bu form\u00fclasyona ula\u015fabilir. Me\u011fer tevfik-i il\u00e2h\u00ee refik ola. K\u00e2inat ve insan \u00fczerindeki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7taki Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hipotezini cerhediyorsa, o ki\u015fiye d\u00fc\u015fen bundan samimi olarak vazge\u00e7mektir. Ama \u015fimdiye kadar objektif d\u00fczeyde b\u00f6yle bir\u015feyi ortaya koymak, niha\u00ee ve mutlak anlamda elbette m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ne klasik felsefenin kartallar\u0131, ne modern felsefe ve bilimin \u015fahinleri b\u00f6yle bir\u015feyi ba\u015farabilmi\u015ftir. Ama ateizmin en ilkel d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015fen \u2018say\u0131s\u0131z tanr\u0131ya\u2019 dayal\u0131 bir politeizm oldu\u011funu fark edemeyenler, bilim ve felsefeyi \u00e2let ederek uydurduklar\u0131 \u00e7e\u015fitli demagojilerle kendi ink\u00e2rlar\u0131n\u0131 rasyonalize edebilmi\u015flerdir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Nefis her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ister, ama imans\u0131zl\u0131kta nefse d\u00f6n\u00fck bir \u2018haz\u2019 yoktur. \u0130mans\u0131zl\u0131k hayat\u0131 katlan\u0131lamayacak, hatta lezzet al\u0131namayacak korkun\u00e7 bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n umum\u00ee rahmeti sayesindedir ki, \u2018kabul-i adem\u2019 t\u00fcr\u00fcndeki inan\u00e7s\u0131zl\u0131k, \u015f\u00fcphe temelli \u2018adem-i kabul\u2019 t\u00fcr\u00fcnden \u2018me\u015fk\u00fbk bir k\u00fcfre\u2019 d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ateistlerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu bu t\u00fcrdendir. Yani, iddia ettikleri, \u201cTanr\u0131 diye bir\u015fey yoktur\u201d \u00f6nermesiyle de\u011fil, \u201cBen Tanr\u0131\u2019ya inanm\u0131yorum\u201d \u00f6nermesiyle ifade edilebilir. G\u00fcn ortas\u0131nda g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapatan ki\u015fi, hen\u00fcz gece oldu\u011funu, g\u00fcne\u015fin do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebilir ve sadece kendisini, e\u011fer ba\u015farabilirse, buna inand\u0131rabilir. K\u0131sacas\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f ateizm, geneli itibar\u0131yla, mutlak de\u011fil, me\u015fk\u00fbk olarak karakterize edilebilir ve bu y\u00fczden de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u2018tekil\u2019 bir nitelik ta\u015f\u0131r. Yani, k\u00fcfre s\u00e2lik olanlar\u0131n k\u00fcf\u00fcrleri birbirini teyid etmez.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Modern d\u00f6nemle birlikte H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n sek\u00fcler felsef\u00ee gelenek kar\u015f\u0131s\u0131nda tutunamay\u0131\u015f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sebeplerinden biri, \u015fer meselesini a\u00e7\u0131klamakta zorlanmas\u0131d\u0131r. \u2018Sevgi\u2019 temas\u0131 \u00fczerine kurulu bir dinin yery\u00fcz\u00fcnde s\u00fcregelen sava\u015flar\u0131n, zul\u00fcmlerin, hastal\u0131k ve k\u0131tl\u0131klar\u0131n varl\u0131k sebebini a\u00e7\u0131klayamamas\u0131, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 modernizm kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilgiye u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. Schopenhauer gibi \u201cYa\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn olabilecek en k\u00f6t\u00fc d\u00fcnyad\u0131r\u201d diyenler, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc tanr\u0131s\u0131z bir cehennem olarak resmetmi\u015flerdir. Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin \u201cYirmid\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Mektub\u201du, \u201cD\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn olabilecek en g\u00fczel d\u00fcnyad\u0131r\u201d \u015feklinde Gazal\u00ee\u2019de ifadesini bulan \u0130sl\u00e2m teodise anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n en veciz \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Herkesin cehenneme gitme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc elbette var! Ama m\u00fc\u2019min inanc\u0131n\u0131n getirdi\u011fi \u015fefkatten dolay\u0131 buna r\u0131za g\u00f6stermez. Tebli\u011fin as\u0131l muharriki \u015fefkattir. Fakat muannid m\u00fcnkirlerle vakit kaybetmenin bir anlam\u0131 da yoktur. \u00c2lemlere rahmet olarak g\u00f6nderilen \u0130sl\u00e2m peygamberi bile \u201cAbese ve tevell\u00e2\u201d ikaz\u0131na muhatap olmu\u015ftu. \u201cL\u00fczumlu i\u015fler pek \u00e7ok, \u00f6m\u00fcr sermayesi ise pek azd\u0131r\u201d zira…<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Dua dilekleri gelenekselle\u015fmi\u015f bir talep gibi g\u00f6r\u00fcnse de, hi\u00e7 de \u00f6yle hissetmiyorum. Dua kesinlikle insan\u0131n kuvve-i manev\u00eesinin te\u015fekk\u00fcl\u00fcnde en belirgin unsurlardan birisi. Dua ihtiyac\u0131n\u0131 farketmek, f\u0131trat\u0131n do\u011fru te\u015fhisini yans\u0131t\u0131r. Bunu \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde hissediyorum. Zaten b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m boyunca kaderin \u2018m\u00fczahir\u2019 elini de hep \u2018hissettim.\u2019<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Ki\u015finin Allah\u2019la ili\u015fkisini karakterize eden temel niteli\u011fi, kulluktur. Mahl\u00fbkiyet noktas\u0131nda t\u00fcm varl\u0131klarla ayn\u0131 d\u00fczlemi payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, mabudiyete uzakl\u0131k noktas\u0131nda ya da kul olma ortak paydas\u0131nda da e\u015fitizdir. Bir m\u00fc\u2019minin kimli\u011fi, k\u0131saca, kullu\u011fundan ibarettir. Kabrin \u00f6te taraf\u0131nda ya da melek\u00fbt\u00ee a\u00e7\u0131dan kulluk d\u00fczeyimiz d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kriter anlam ta\u015f\u0131maz: ne mesle\u011fimiz, ne e\u011fitimimiz, ne asaletimiz, ne de zenginli\u011fimiz. Bu nitelikler belki t\u00e2l\u00ee \u00f6l\u00e7ekte, sadece muarefe amac\u0131na d\u00f6n\u00fck olarak benimsenebilir ve kullan\u0131labilir. Kulluk da acz ve fakre dayan\u0131r. Acz ve fakr\u2019den m\u00fcrekkep olan insan\u0131n asl\u0131nda melek\u00fbt\u00ee a\u00e7\u0131dan yok h\u00fckm\u00fcnde olan iradesinden de soyutlanarak Rabbine teslim olmas\u0131, yani m\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131, onun K\u0130ML\u0130\u011e\u0130D\u0130R.<\/p>\n
<\/p>\n
Zarif \u015fair Ahmet Cahit Zarifo\u011flu\u2019nun bu m\u00e2n\u00e2y\u0131 m\u00fctemmim \u015fiirini hat\u0131rlaman\u0131n tam yeridir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
SULTAN
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
|8Se\u00e7kin bir kimse de\u011filim <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130smimin ba\u015f harfleri acz tutuyor <\/p>\n
<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131 dilerim <\/p>\n
<\/p>\n
Sana zorsa b\u0131rak yanay\u0131m <\/p>\n
<\/p>\n
Kolaysa esirgeme <\/p>\n
<\/p>\n
Hayat bir bo\u015f r\u00fcyaym\u0131\u015f <\/p>\n
<\/p>\n
Ge\u00e7en ibadetler \u00f6z\u00fcrl\u00fc <\/p>\n
<\/p>\n
Eski g\u00fcnahlar dipdiri <\/p>\n
<\/p>\n
Se\u00e7kin bir kimse de\u011filim <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130smimin ba\u015f harflerinde kimli\u011fim <\/p>\n
<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015flanmam\u0131 dilerim <\/p>\n
<\/p>\n
Sana zorsa b\u0131rak yanay\u0131m <\/p>\n
<\/p>\n
Kolaysa esirgeme <\/p>\n
<\/p>\n
Hayat bo\u015f ge\u00e7ti <\/p>\n
<\/p>\n
Geri kalan korkulu <\/p>\n
<\/p>\n
Her ad\u0131m\u0131m dolu olsa <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u015fe yaramaz kat\u0131nda <\/p>\n
<\/p>\n
Biliyorum <\/p>\n
<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015flanmam\u0131 diliyorum|9<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2018\u0130SL\u00c2M FELSEFES\u0130\u2019 \u00dcZER\u0130NE
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2022 \u2018\u0130sl\u00e2m felsefesi\u2019 deyimi bir galat-\u0131 me\u015fhur. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u2014nominal ya da hakik\u00ee\u2014yapt\u0131\u011f\u0131, \u00fcretti\u011fi felsefe, \u0130sl\u00e2m ile M\u00fcsl\u00fcman aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi haiz farka \u00f6nem atfedilmeden \u2018\u0130sl\u00e2m felsefesi\u2019 olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda hedef kitle olarak ehassu\u2019l-havassa hitap eden ve zahir itibar\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman olan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ortaya koydu\u011fu felsefenin \u0130sl\u00e2m\u2019la bir ilgisinin oldu\u011fu ilk bak\u0131\u015fta d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Oysa \u0130sl\u00e2m felsefesi denilen \u015fey b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde antik Yunan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin, \u00f6zellikle de Plato (Efl\u00e2tun) ve Aristo\u2019nun yeniden \u00fcretimi ve \u015ferhine dayan\u0131r. Yeni Platoculuk da di\u011fer \u00f6nemli bir damard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ortaya koydu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fler, bilhassa \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u0130sl\u00e2m akidesinin temellerini zorlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, fakihler, s\u00fbf\u00eeler ve kelamc\u0131lar\u0131n tepkisini davet etmi\u015ftir. F\u00e2r\u00e2b\u00ee\u2019nin el-Med\u00eenet\u00fc\u2019l-F\u00e2z\u0131la\u2019s\u0131n\u0131 okurken benim i\u00e7in Plato\u2019nun Devlet\u2019inden farkl\u0131l\u0131k arzeden tek \u015fey, F\u00e2r\u00e2b\u00ee\u2019nin \u0130sl\u00e2m davetinden haberdar birisi olarak bunu M\u00fcsl\u00fcman bir toplumda \u00fcretmi\u015f oldu\u011fudur. E\u011fer meseleyi m\u00fcteyakk\u0131z olma durumu olarak ifade edersek, F\u00e2r\u00e2b\u00ee\u2019ye kar\u015f\u0131 Plato\u2019dan daha fazla m\u00fcteyakk\u0131z olmak gerekir. Elbette bu, insan\u0131n hakikat aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n asgar\u00ee\/nefs\u00ee d\u00fczlemdeki ve\u00e7hesini temsil eden felsef\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin mahkum edilmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor. Sadece \u2018kemal-i etemm\u2019in, yani \u2018tam anlam\u0131yla m\u00fckemmel\u2019in izini s\u00fcren bir hakikat yolu olarak felsef\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin n\u00e2k\u0131sl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00dcSLUBA DA\u0130R
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2022 \u0130\u00e7tihad herhangi bir meselede Allah\u2019\u0131n marziyyat\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu arama cehdi, \u00e7abas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7aba sonucunda ula\u015f\u0131lan sonucun do\u011frulu\u011fu veya yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 tahsile d\u00f6n\u00fck bir niyete mebni olmas\u0131d\u0131r \u00f6nemli olan. \u0130\u00e7tihad alan\u0131 nazariyat alan\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re, bu konuda m\u00fc\u2019minler toplulu\u011fu i\u00e7indeki m\u00fcstaidler kendi i\u00e7tihadlar\u0131n\u0131 yapar ve \u00fcmmetin kabul\u00fcne sunarlar. Cumhurun kabul\u00fc o i\u00e7tihad\u0131n ge\u00e7ici ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in bir karine olur. Ancak i\u00e7tihadlar dinamik bir nitelik ta\u015f\u0131r ve de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131kt\u0131r. Her m\u00fc\u2019min kendi istidad\u0131na g\u00f6re yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7tihadlarda\u2014burada i\u00e7tihad\u0131 sadece h\u00fck\u00fcm istinbat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kullanm\u0131yorum; m\u00fc\u2019minin her karar\u0131 bir i\u00e7tihad niteli\u011fi ta\u015f\u0131r\u2014ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fi fikr\u00ee m\u00fczakere ve payla\u015f\u0131m R\u0131za-y\u0131 B\u00e2r\u00ee\u2019yi tahsile d\u00f6n\u00fck bir yard\u0131mla\u015fmad\u0131r. Bu bak\u0131mdan m\u00fcminler aras\u0131ndaki ileti\u015fim dili b\u00fct\u00fcn\u00fcyle tavsiye ve iknaya dayan\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130skat ve ilzam \u00fcslubu i\u00e7tihad ruhunu ifsad eder. K\u00e2firlere kar\u015f\u0131 \u2018\u015fiddetli,\u2019 birbirlerine kar\u015f\u0131 merhametli ve adaletli olmalar\u0131 gerekenler, bu ilkeyi tersy\u00fcz etme hakk\u0131na sahip de\u011fillerdir. \u2018Namaz\u0131, ibadeti, hayat\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e2lemlerin Rabbi i\u00e7in olanlar\u2019\u0131n nefislerinin haysiyetini d\u00fc\u015f\u00fcnmek gibi bir l\u00fcksleri olamaz. \u0130man meseleleri polemik \u00fcslubuyla konu\u015fulamayaca\u011f\u0131 gibi, m\u00fc\u2019minler aras\u0131nda da polemik \u00fcslubu\u2014velev ki hiss\u00ee ve fikr\u00ee \u2018yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019 uyarmaya d\u00f6n\u00fck \u2018provokasyonlar\u2019 olsun\u2014m\u00fc\u2019minlerin birbirlerinin karde\u015fi ve velisi olmas\u0131yla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lamaz. Payla\u015f\u0131m, tavsiye ve ikna d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7 ve \u00fcslup m\u00fc\u2019minler toplulu\u011funun ahl\u00e2k\u0131na temelden z\u0131tt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Ancak, b\u00f6yle bir \u00fcslubun benimsenmesi o \u00fcslup sahiplerinin \u2018afaroz edilmesini\u2019 gerektirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u2019minler birbirlerinin hatalar\u0131na sevinemeyecekleri gibi, o hatalar\u0131 d\u00fczeltme sorumlulu\u011fu onlara yeni hatalar yapma hakk\u0131n\u0131 bah\u015fetmez. Firavun\u2019a kar\u015f\u0131 bile \u2018g\u00fczel s\u00f6z, hikmet ve en g\u00fczel \u015fekilde m\u00fccadele\u2019yi \u00f6neren Kur\u2019\u00e2n, kendi m\u00fc\u2019minlerinin birbirlerine \u2018k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131\u2019 y\u00f6neltmelerini tecviz etmez.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00dcslup meselesi esastan daha \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u2018v\u00fcsule ermek usul iledir.\u2019<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
USUL \u00dcZER\u0130NE
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2022 \u201cMetin yaz\u0131l\u0131nca yazar \u00f6l\u00fcr\u201d fehvas\u0131n\u0131n da bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r. Postmodernizmi \u2018her\u015fey ge\u00e7er\u2019 mant\u0131\u011f\u0131na indirgemek nas\u0131l bu yakla\u015f\u0131m\u0131n getirdi\u011fi katk\u0131lar\u0131 g\u00f6zard\u0131 etme sonucunu do\u011furursa, okuyucuya, yazar\u0131n ama\u00e7lad\u0131klar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak metni anlama ve yorumlama ehliyeti atfeden yakla\u015f\u0131m\u0131n da bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r; ve o s\u0131n\u0131r da ilgili metnin yazar\u0131na kar\u015f\u0131 ve onun ama\u00e7lar\u0131n\u0131n aksine yazar\u0131 ba\u011flayacak \u015fekilde yorumlanamayaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n ve hadisten h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131karma disiplini olan f\u0131k\u0131h usul\u00fcn\u00fcn te\u2019vil metoduna ili\u015fkin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc \u015fudur: Bir kelime e\u011fer te\u2019vil edilebilir durumdaysa, yani te\u2019vile mecali varsa, te\u2019vil edilebilir. Her kelime te\u2019vil edilemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc te\u2019vil, bir kelimenin sahip oldu\u011fu etimolojik anlamlar\u0131ndan birini, gerek\u00e7e g\u00f6stererek tercih etmektir. Yani, kelimenin etimolojisinde bulunmayan bir anlam o kelimeye y\u00fcklenemez.<\/p>\n
<\/p>\n
Te\u2019vil farklar\u0131na dayal\u0131 i\u00e7tihat farkl\u0131l\u0131klar\u0131 buradan kaynaklan\u0131r. Bu i\u00e7tihatlar\u0131n hepsi de do\u011frudur; \u00e7\u00fcnk\u00fc ilgili anlam\u0131n tercih edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve bu anlam\u0131n neden tercih edildi\u011finin de bir gerek\u00e7esi olmal\u0131d\u0131r ve vard\u0131r. F\u0131k\u0131h ekolleri aras\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm farklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir sebebi de budur.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Fikirlerin me\u015fveret ettirilmesi, birimiz di\u011ferini \u2018kurtarma\u2019 psikolojisi i\u00e7inde hareket etti\u011finde, imk\u00e2ns\u0131zla\u015f\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc ihlas ruhu zedelenir. Birilerini kurtarma psikolojisi duymam\u0131za gerek yok. En iyisi, bu i\u015fe daha \u00e7ok kendi nefsimizi muhatap edelim. <\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Meden\u00ee cesaret ne zamandan beri ehl-i d\u00fcnyan\u0131n mal\u0131 oldu? M\u00fcsl\u00fcmanlar kendi i\u00e7lerinde fikir h\u00fcrriyetine itibar etmedi\u011finden beri, bu m\u00fc\u2019min yiti\u011fi \u2018y\u00e2d\u2019 ellerde geziyor!<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Fikirler \u2018\u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclemeyince\u2019 o fikir sahiplerini \u00e7\u00fcr\u00fctmeye ba\u015fvurmak genelge\u00e7er bir k\u00f6t\u00fc emsaldir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Yap\u0131lan her yanl\u0131\u015fa g\u00f6z yumulduk\u00e7a, yanl\u0131\u015f do\u011fru haline gelme istidad\u0131 kesbediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Do\u011fruyu bulanlar, yanl\u0131\u015f yapmaktan korkmayan, ama yanl\u0131\u015fta \u0131srar etmeyenlerdir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2022 Tarih boyunca M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n temel problemleri hep kendileriyle olmu\u015ftur. \u2018K\u00e2firlere kar\u015f\u0131 \u015fiddetli, m\u00fc\u2019minlere kar\u015f\u0131 merhametli olma\u2019 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, genelde ne yaz\u0131k ki m\u00fc\u2019minlere kar\u015f\u0131 zemm, g\u0131ybet, dedikodu ve \u015fefkatsizlik \u015feklinde yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Evet, taraflar \u2018biz\u2019den oldu\u011funda her t\u00fcr gayriahl\u00e2k\u00eelik \u2018Hak\u2019 ad\u0131na reva\u00e7 bulmakta zorlanm\u0131yor. Allah i\u00e7in i\u015flenen manev\u00ee cinayetlerin haddi hesab\u0131 yok. \u0130nsan ger\u00e7ekten inanam\u0131yor. \u2018H\u00fcsn\u00fczan m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a suizan etmeme\u2019 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc \u2018suizan m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a h\u00fcsn\u00fczan etmemek\u2019 \u015feklinde anlayanlar, kendilerini \u00e2leme nizamat vermekle sorumlu g\u00f6renler aras\u0131nda sebil…<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u015eam Hutbesindeki vurgu da ahl\u00e2k alan\u0131na ait. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n fikr\u00ee problemleri ahl\u00e2k\u00ee problemleri kadar \u00f6ncelik arzetmiyor. Tam ihlas\u0131 yans\u0131tan bir ahl\u00e2k\u00ee b\u00fct\u00fcnl\u00fck ortaya koymad\u0131k\u00e7a, ne m\u00fctehayyirlere, ne de muannidlere emniyet vermemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Emniyet duygusu olmadan da diyalog, dolay\u0131s\u0131yla da tebli\u011f zemininin olu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u015eahs\u00ee, cemaat\u00ee, ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z hakik\u00ee ihlas\u0131 g\u00f6lgeledi\u011fi s\u00fcrece de, kuds\u00ee hakikatler kimilerinin \u2018z\u00fc\u011f\u00fcrt tesellisi,\u2019 kimilerinin \u2018oyun arac\u0131,\u2019 kimilerinin de \u2018ikbal vesilesi\u2019 olmak gibi bir fel\u00e2kete maruz kalmaya devam eder.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130man eden ve iman\u0131n\u0131 hayat\u0131na ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015fan bir m\u00fc\u2019mine y\u00f6nelik kusur ithamlar\u0131 oldu\u011funda, varsayal\u0131m ki bu kusurlar\u0131n hepsi do\u011fru. Bu durumda bile, \u0130sl\u00e2m ahl\u00e2k\u0131 bu kusurlar\u0131 de\u015fifre etmeyip, kusur sahibinin bunlar\u0131 farkedip izalesine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na gayret etmeyi gerektirir. Ama e\u011fer bu kusurlar birilerinin menfi hareketinin bahanesi i\u00e7in malzeme olarak kullan\u0131l\u0131yorsa, onlarla fikr\u00ee-ahl\u00e2k\u00ee planda payla\u015fabilece\u011fimiz bir\u015fey yok demektir. Hak meselesi elbette baki.<\/p>\n
<\/p>\n
Galiba birbirimizin fazilet ve meh\u00e2sini bizi hasedimizden \u00e7atlat\u0131yor. Asla ve asla yekdi\u011ferimizin g\u00fczel hasletlerini kabullenemiyoruz. \u015eirket-i maneviye bu y\u00fczden hi\u00e7 v\u00fccuda gelemiyor. Enesi \u00e7iftelileriz \u00e7o\u011fumuz.<\/p>\n
<\/p>\n
Allah bize hakik\u00ee ihlas ve hakik\u00ee uhuvvetin y\u00fcksek kulesinden a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fmenin hi\u00e7bir tevecc\u00fchle tel\u00e2fi edilemeyecek bir maliyeti oldu\u011funu derketme \u015fuurunu nasip etsin.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2022 D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetinin her zaman maliyeti olmu\u015ftur. Yerle\u015fik \u00e7\u0131kar ve fikirlere y\u00f6neldi\u011finde bu \u00f6zellikle b\u00f6yledir. Organik, \u2018somut,\u2019 y\u00fczy\u00fcze ili\u015fkilere dayal\u0131 bir taazzuvu terketmek ki\u015fiye ferdiyetini kazand\u0131ran, ayaklar\u0131 \u00fcst\u00fcnde durmay\u0131 \u00f6\u011freten, duygusal a\u00e7\u0131dan y\u0131prat\u0131c\u0131 ama fikr\u00ee a\u00e7\u0131dan h\u00fcrle\u015ftirici bir durum…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
17.02.2005 ALLAH\u2019IN VARLI\u011eI VE \u2018\u015eER\u2019 MESELES\u0130 \u00dcZER\u0130NE \u2022 Said Nurs\u00ee, Ha\u015fir Risalesine ili\u015fkin bir mektubunda, bu risalenin \u00f6ncelikle Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu\u011funu, sonra buna dayanarak O\u2019nun g\u00fczel isimlerini (esm\u00e2\u00fc\u2019l-h\u00fcsn\u00e2) ispat etti\u011fini ve nihayet bu isimlerin z\u0131mn\u0131nda da ha\u015fir ve ahireti delillendirdi\u011fini belirtiyor. Yani, ha\u015fir meselesi \u00f6ncelikle Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fczel isimleri veri al\u0131narak ortaya konabilecek […]<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[204],"class_list":["post-90074","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n