13.07.2004<\/p>\n
Konu\u015fan: Muhammed Alpkent<\/strong><\/span><\/p>\n Denemelerinizde \u00e7ok l\u00e2tif ve ahenkli bir dil var. Bunun \u00f6zel bir ate\u015fleyicisi var m\u0131? Mesel\u00e2 \u00f6zel se\u00e7ti\u011finiz zamanlar, \u00f6zel se\u00e7ti\u011finiz yer gibi…<\/b><\/p>\n \u2014\u0130ltifat\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim. Bir denemenin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00f6zel bir zaman ve yerden ziyade bir kelimeye, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ma, manzaraya, habere, h\u00fczne, buruklu\u011fa dayan\u0131yor. G\u00fczeleylem kitab\u0131m\u0131zda \u201cTerk Edilmi\u015f Evler\u201d adl\u0131 bir deneme var. Onun nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131m. Bir yaz g\u00fcn\u00fc Aya\u015f\u2019a bir dostumu ziyarete gitmi\u015ftim. Orada gezinirken eskilerden kalm\u0131\u015f ve art\u0131k terk edilmi\u015f bir ev g\u00f6rd\u00fcm. \u0130\u00e7imde bir f\u0131rt\u0131na koptu. \u0130\u00e7imi fanilik s\u0131z\u0131s\u0131 kaplad\u0131. B\u00f6ylece o yaz\u0131 do\u011fdu. Genellikle b\u00f6yle oluyor. Bir imgeden yola \u00e7\u0131k\u0131yorum ve ilhamen yaz\u0131yorum.<\/p>\n Son kitab\u0131n\u0131z Y\u00fcrek Sorgusu da g\u00f6n\u00fcl ok\u015fay\u0131c\u0131 ve duygulu bir kitap olmu\u015f. Neden bu ismi tercih ettiniz? Y\u00fcrek Sorgusu ile g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z nedir?<\/b><\/p>\n \u2014Mustafa Miyaso\u011flu\u2019nun \u201cAnafor\u201d adl\u0131 \u015fiirinde \u201cBitmez t\u00fckenmez y\u00fcrek burgusu\/Y\u00f6r\u00fck sorgusu\u201d dizeleri ge\u00e7er. Kitab\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131, bu dizelerden esinlenilerek ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131m\u0131z\u0131n isim babas\u0131 ise, aziz dostum Metin Karaba\u015fo\u011flu\u2019dur.<\/p>\n T\u00fcrk\u00e7e\u2019de y\u00fcrekle ilgili pek \u00e7ok s\u00f6z, deyim vard\u0131r. Y\u00fcre\u011fi s\u0131zlamak, y\u00fcre\u011fi yanmak, y\u00fcre\u011fi dayanmamak, y\u00fcre\u011finin sesi, y\u00fcrekli insan gibi… Ayr\u0131ca y\u00fcrek ve sorgu benim \u00e7ok sevdi\u011fim, kendimi onlardan uzakla\u015ft\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m iki dost s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr. Kahkaha att\u0131r\u0131c\u0131, c\u0131v\u0131l c\u0131v\u0131l denemeler de\u011fildir yazd\u0131klar\u0131m. \u0130\u00e7 yolculu\u011fa sevkeden, i\u00e7 sorgulamaya y\u00f6nelten, iddias\u0131z denemelerdir. \u0130\u00e7 konu\u015fma ve sorgulama, benim tarz\u0131m.<\/p>\n \u2018\u00c7ekirdek\u2019 isimli yaz\u0131n\u0131zda \u2018nitelik \u00f6nemlidir, nicelik de\u011fil\u2019 diyorsunuz. \u201cTarih boyunca hep \u2018az\u2019 olanlar daha de\u011ferlidir. Ger\u00e7ekte meyve verenler de onlard\u0131r\u201d tezi do\u011fru mu? \u0130nsanl\u0131\u011fa \u00e7ekirdek olanlar da, asl\u0131nda \u2018nitelikli\u2019 olanlar m\u0131d\u0131r size g\u00f6re?<\/b><\/p>\n \u2014Y\u0131\u011f\u0131n olmak, kalabal\u0131klara kar\u0131\u015fmak kolay. Adaletiyle, asaletiyle, onuruyla ya\u015fayan birka\u00e7 ulu kuytu, kimbilir ka\u00e7 insana bedel m\u00fccevherdir… Az olanlar ve meyve verenler, daha de\u011ferli elbette.<\/p>\n \u201cSon An\u0131n \u00d6tesi,\u201d ya\u015farken yap\u0131lmas\u0131 gereken bir sorgulama m\u0131d\u0131r?<\/b><\/p>\n \u2014\u0130nsan\u0131n herhangi bir e\u015fyas\u0131n\u0131n kayboldu\u011funu veya zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bunun d\u00fcnyada tel\u00e2fisi m\u00fcmk\u00fcn de olabilir. Fakat elden giden bir \u00f6m\u00fcrse? Tel\u00e2fisi zaten m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Son an\u0131n \u00f6tesinde ger\u00e7ek \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, esbab perdesi ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda feryad \u00fc figan\u0131n yarar\u0131 olmayacak. Bir tabiatperestin, bir maddiyyunun o \u2018\u00f6te\u2019deki h\u00e2li beni zaman zaman d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, \u00fcrpertir. Bu y\u00fczden sorgulama, insan ya\u015farken yap\u0131lmas\u0131 gereken bir eylemdir.<\/p>\n Tatil beldelerine giden insanlar\u0131 okumu\u015fsunuz bir yaz\u0131n\u0131zda. Asl\u0131nda, arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6zledi\u011fimiz ve ruhumuzun y\u00f6neldi\u011fi \u015fey nedir?<\/b><\/p>\n \u2014\u0130nsan dinlenmeyi ve tatil beldelerine de gitmeyi arzulayabilir elbette. Ancak tatil beldelerine giden insanlar\u0131n \u00e7o\u011funda fanili\u011fi unutma \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131k\u0131yor bence. Tatil beldelerinde ya\u015fananlara, oralarda neler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131nca, ne demek istedi\u011fim daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Tatil beldesinin sakinleri, hi\u00e7bir zevkin bitmesini istemiyor. Ve asl\u0131nda hi\u00e7 t\u00fckenmeyecek bir tatil beldesinin gizli aray\u0131\u015f\u0131, \u00e2deta bir yakar\u0131\u015f gibi geziniyor kalplerde…<\/p>\n \u201c\u00c7eyiz\u201d yaz\u0131n\u0131zda \u2018Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7eyizden bahsediyorsunuz. Hepimiz iyi k\u00f6t\u00fc birer \u00e7eyiz haz\u0131rl\u0131yor muyuz? Ve Mevl\u00e2na gibilerin nas\u0131l \u00e7eyizler haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyorsunuz?<\/b><\/p>\n \u2014Herkes ba\u015fka bir yar\u0131n kurar. Her insan yar\u0131nlar i\u00e7in \u00e7eyiz haz\u0131rlar. Bu yaz\u0131da Mevl\u00e2na ad\u0131 \u00f6zellikle se\u00e7ilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm gecesine \u2018\u015feb-i arus,\u2019 yani d\u00fc\u011f\u00fcn gecesi denir. Sevgilinin evine \u00e7eyiz g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n \u00e7eyiz sand\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden ta\u015f\u0131nan y\u0131ld\u0131z incileri, Mesnev\u00ee bah\u00e7esinin goncalar\u0131, sab\u0131r ve s\u00fck\u00fbnet yazmalar\u0131, erenler diyar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck bak\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131r ku\u015fkusuz. Mevl\u00e2na gibi, \u0130mam-\u0131 Rabban\u00ee gibi, H\u00e2f\u0131z Ali gibilerden farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen, farkl\u0131 \u015feylere inanan insanlar\u0131n da sevgilileri, \u00e7eyizleri, haz\u0131rl\u0131klar\u0131 var. Herkes kendi g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc kendisi haz\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n Denemelerinizde \u015fiirsel bir ifade g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/b><\/p>\n \u2014Taha \u00c7a\u011flaro\u011flu, \u015fiirle ba\u015flad\u0131. Fakat \u015fiir onun pe\u015fini b\u0131rakmad\u0131. Denemelerimde kendimi \u015fiirden kurtaram\u0131yorum; kurtarmak da istemiyorum. Hikmetin duva\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7an bir s\u00f6ylem ar\u0131yorum. Bakara s\u00fbresinin 269. ayetinde \u201cKime hikmet verilmi\u015fse, i\u015fte ona pek \u00e7ok hay\u0131r verilmi\u015ftir\u201d deniliyor. Ben hikmetten re\u015fhalar ta\u015f\u0131mak istiyorum kendime ve sesime. Bunu da g\u00fczel, etkileyici bir dille, \u015fiirsel bir tarzda yapmak istiyorum. Ne kadar yapabildim; bu, okuyucular\u0131n takdirine kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Y\u00fcrek Sorgusu\u2019nda bir de hattat\u0131n\u0131z var. Kim bu hattat?<\/b><\/p>\n \u2014\u0130nsan bir aramakt\u0131r. Hayat bir aray\u0131\u015ft\u0131r. Hattat, arayan, bulan bilge bir insand\u0131r. Hattat Yunus\u2019tur, Fuzul\u00ee\u2019dir, Bedi\u00fczzaman\u2019d\u0131r, G\u00f6nenli Mehmed Efendi\u2019dir, Sezai Karako\u00e7\u2019tur. Hattat ulu kuytulardan biridir. Bu ulu kuytular,dinamikleridir toplumun. Hattattan ba\u015fka bir de aktar\u0131m\u0131z var Y\u00fcrek Sorgusu\u2019nda. Onlar\u0131n ya\u015fam\u00f6yk\u00fclerini, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini irdeleyebildi\u011fimiz \u00f6l\u00e7\u00fcde p\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131m\u0131z artacak.<\/p>\n \u201cKu\u015fatma\u201d adl\u0131 yaz\u0131n\u0131zda \u2018Bir kelime ar\u0131yor \u015fimdi ku\u015fatma alt\u0131ndakiler\u2019 ifadesindeki aranan \u2018kelime\u2019yi a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n \u2014Bazen bir kelime, kurtulu\u015f sebebidir. Ku\u015fatma alt\u0131ndakiler de bir kelime ar\u0131yor. Bu kelime bir bak\u0131\u015ft\u0131r, bir \u015fiirdir, bir \u00f6yk\u00fcd\u00fcr, bir filmdir, bazen bir filmin karesidir, ok\u015fay\u0131c\u0131 bir s\u00f6zd\u00fcr, bir tav\u0131r koymad\u0131r, bir tav\u0131r almad\u0131r, bir meydan okumad\u0131r. Evet, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n her biri bir kelimedir ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde.<\/p>\n \u201c\u0130nsan t\u00fcm yapt\u0131kla\u0131 ve hayalleriyle bir sekine arar\u201d anlam\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor \u201cSek\u00eene\u201d adl\u0131 yaz\u0131n\u0131zdan. Sek\u00eene\u2019den kast\u0131n\u0131z nedir? \u2018Seyyidinden ka\u00e7m\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ilimleri de ger\u00e7e\u011fe y\u00f6nlendirir vicdan, b\u00fct\u00fcn sesleri\u2019 diyorsunuz. Vicdan ilimleri, sesleri ger\u00e7e\u011fe nas\u0131l y\u00f6neltir?<\/b><\/p>\n \u2014Sek\u00eene, asl\u0131nda bir duan\u0131n ad\u0131d\u0131r. \u00c2yetlerden m\u00fcte\u015fekkil bir dua. Bu duada ge\u00e7en bir \u00e2yetin meali \u015f\u00f6yle: \u201cEn b\u00fcy\u00fck korku olan k\u0131yametin deh\u015feti, onlara \u00fcz\u00fcnt\u00fc vermez\u201d (Enbiya\/103). Biz sekineyi, s\u00fck\u00fbnet h\u00e2li anlam\u0131nda kulland\u0131k, Sek\u00eene duas\u0131n\u0131n ad\u0131 ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 da bir arkaplan olu\u015fturdu yaz\u0131ya. \u0130nsan, bilincinde olsun olmas\u0131n, hep bir sek\u00eenenin pe\u015findedir. Ne ki e\u015fyan\u0131n fani y\u00fczleri ger\u00e7ek bir sek\u00eene olu\u015fturam\u0131yor insanda. \u2018Seyyidinden ka\u00e7m\u0131\u015f\u2019 ilimler de Yarat\u0131c\u0131dan s\u00f6z etmiyor. \u0130nsana S\u00e2niini tan\u0131tan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc muarrif olan vicdan ise, b\u00fct\u00fcn sesleri, aray\u0131\u015flar\u0131 ger\u00e7e\u011fe y\u00f6nlendiriyor. En inan\u00e7s\u0131z insan\u0131n vicdan\u0131 dahi Mutlak Ger\u00e7e\u011fin aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indedir. \u00d6nemli olan, insan\u0131n bu aray\u0131\u015fa kulak vermesi, do\u011fru adresleri bulmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n neci oldu\u011fu, nereden gelip nereye gitti\u011fi sorular\u0131n\u0131n cevab\u0131n\u0131 verecek bir adresin pe\u015finden ko\u015fmu\u015ftur insanl\u0131k y\u00fczy\u0131llar boyu. Meselenin asl\u0131 ise bir sek\u00eene h\u00e2linin hasretidir.<\/p>\n \u00dcsl\u00fbbunuz, tarz\u0131n\u0131z \u00f6\u011f\u00fct verici de\u011fil. Fakat daha \u00e7ok sorgulat\u0131c\u0131…<\/b><\/p>\n \u2014Toplumun, insanlar\u0131n ilgileri, s\u00f6ylemleri \u00e7ok de\u011fi\u015fti. \u00c7ok de\u011fi\u015fen ve evrenle y\u00fczy\u00fcze gelmeye fevkal\u00e2de muhta\u00e7 olan, bunu belki de ayr\u0131msayamayan insanlara hamas\u00ee bir yakla\u015f\u0131m, san\u0131r\u0131m etkisiz kal\u0131yor; belki de ters tepiyor. Hamasetle yakla\u015fan eserlere, m\u00fcziklere gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n ilgisiz kalmas\u0131 bunu g\u00f6steriyor. Ben de yumu\u015fak bir s\u00f6zc\u00fckle, bir c\u00fcmleyle kalbinden, en insan\u00ee yanlar\u0131ndan yakalamak istiyorum okuru. En ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcneni bile, onun i\u00e7ine sinen bir bi\u00e7emle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek istiyorum. Ontolojik aray\u0131\u015f, insan\u0131n en \u00f6nemli meselesi. B\u00f6yle bir aray\u0131\u015f ihtiyac\u0131n\u0131 hissettirmek, \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131n yank\u0131s\u0131n\u0131 duymak istiyorum. \u00d6l\u00fcm\u00fcn gizemini terenn\u00fcm ediyorum. Fanili\u011fin s\u0131z\u0131s\u0131ndan kurtulam\u0131yorum. \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn yolunun \u00f6l\u00fcmden ge\u00e7ti\u011fini anl\u0131yorum. Necip Faz\u0131l, Yunus Emre adl\u0131 piyesinde \u00e7ok \u00f6zl\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201c\u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck i\u00e7in \u00f6l\u00fcm l\u00e2z\u0131m!\u201d<\/p>\n \u2018Tema\u015f\u00e2 medeniyeti\u2019nden s\u00f6z ediyorsunuz? Bu, ne demek?<\/b><\/p>\n \u2014\u0130nsan bir medeniyettir. \u0130\u00e7 medeniyetini kuran insan\u0131n \u00f6z\u00fc, d\u0131\u015fa da yans\u0131yacakt\u0131r. Bizim medeniyetimiz Naili\u2019nin \u015fiirinde ifadesini bulan bir tema\u015fa medeniyetidir. Erzurumlu \u0130brahim Hakk\u0131 \u201cArif an\u0131 (onu) seyreyler\u201d dizesiyle h\u00fcl\u00e2sa etmi\u015ftir. Bunca s\u0131k\u0131nt\u0131, zul\u00fcm, hastal\u0131k… Di\u011fer tarafta seyir ve tema\u015fa… Hikmetlerini d\u00fc\u015f\u00fcnerek… Hikmete yine geldik. Bak\u0131n hikmet i\u00e7in, s\u00f6zl\u00fckler neler diyor: \u201c\u0130nsan\u0131n, varl\u0131klar\u0131n hakikatlerini bilip hay\u0131rl\u0131 i\u015fler yapmak s\u0131fat\u0131. S\u0131r. K\u00e2inattaki ve yarat\u0131l\u0131\u015ftaki il\u00e2h\u00ee gaye. Ahl\u00e2ka ve hakikate yararl\u0131 k\u0131sa s\u00f6z. Hak emre uymak. Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131klar\u0131nda tefekk\u00fcr. Salih amel, yani g\u00fczeleylem.\u201d Ben yazarak \u00f6nce kendimi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum hikmet denizine. Ve insan karde\u015fli\u011fi ba\u011flam\u0131nda herkese sesimi duyurmak istiyorum. Sesime ses istiyorum. Deprem, f\u0131rt\u0131na, hastal\u0131k, \u00f6l\u00fcm, gece, zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 vb. kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan \u00e7aresizli\u011fini, fikriyat\u0131 ne olursa olsun her insanla payla\u015fmak istiyorum ve diyorum ki: \u201cHer\u015feye g\u00fcc\u00fc yetene s\u0131\u011f\u0131nabilir insan.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 13.07.2004 Konu\u015fan: Muhammed Alpkent Denemelerinizde \u00e7ok l\u00e2tif ve ahenkli bir dil var. Bunun \u00f6zel bir ate\u015fleyicisi var m\u0131? Mesel\u00e2 \u00f6zel se\u00e7ti\u011finiz zamanlar, \u00f6zel se\u00e7ti\u011finiz yer gibi… \u2014\u0130ltifat\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim. Bir denemenin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00f6zel bir zaman ve yerden ziyade bir kelimeye, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ma, manzaraya, habere, h\u00fczne, buruklu\u011fa dayan\u0131yor. G\u00fczeleylem kitab\u0131m\u0131zda \u201cTerk Edilmi\u015f Evler\u201d adl\u0131 bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":90666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"ppma_author":[202],"class_list":["post-89957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesiler"],"yoast_head":"\n