08.12.2005<\/p>\n
\u201cYEMEKTE NE var, yemek nas\u0131l?\u201d diye sordu. \u0130\u015fimiz gere\u011fi baz\u0131 zamanlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z fabrikan\u0131n \u00f6gle vakti yemek aralar\u0131n\u0131n herhangi birinde, yemekhaneye do\u011fru giden birinin yemekhaneden d\u00f6nmekte olan birisine art\u0131k bir refleks haline gelmi\u015f bir tav\u0131rla sordu\u011fu bir soruydu bu. \u201cK\u00f6t\u00fc bir \u015fey\u201d dedi d\u00f6nmekte olan, \u201cho\u015flanmayaca\u011f\u0131n bir \u015fey\u201d diye de ekledi. Mimiklerimi s\u00f6zlerini, s\u00f6zleri mi mimiklerini destekliyor du do\u011frusu kestiremedim. Ama s\u00f6zlerindeki kararl\u0131l\u0131k beni irkitmi\u015fti. Yemek k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Men\u00fc patates yeme\u011fi, f\u0131r\u0131n makarna, salata, kemalpa\u015fa tatl\u0131s\u0131 ndan olu\u015fuyordu. \u0130yi de bunca \u00e7e\u015fit taam neden \u201ck\u00f6t\u00fc bir yemek\u201d olarak bir \u00e7\u0131rp\u0131da h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131 ve neden bizim ho\u015flanmayaca\u011f\u0131m\u0131zdan bu kadar emin olunabiliyordu. Sebebi belliydi, k\u00f6t\u00fcyd\u00fc \u00e7\u00fcnk\u00fc \u2018kuvve-i zaikay\u0131\u2019 yani tat alma\/tatlanma duyusunu sair yemeklere nispeten daha az tatmin ediyordu. \u2018K\u00f6t\u00fc\u2019 l\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00f6l\u00e7\u00fc dilimize verdi\u011fi tattan ibaretti, e dolay\u0131s\u0131yla patates pekde tat vermedi\u011fi i\u00e7in \u2018k\u00f6t\u00fc\u2019, \u2018ho\u015flanmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u2019 bir yemek oluvermi\u015fti. Zaten bu soruyu oldum olas\u0131 sevmezdim, sorunun kendisinden dolay\u0131 de\u011fil, yanl\u0131\u015f anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczere bina edilen muhtemel cevaplardan \u00f6t\u00fcr\u00fc bu sorudan uzak durmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m zamanlar\u0131m oldu, bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131\u011f\u0131m zamanlar\u0131m ve ald\u0131\u011f\u0131m cevaplardan utand\u0131\u011f\u0131m zamanlar\u0131m da. Zira verilen cevaplar hep \u2018kuvve-i zaikay\u0131\u2019 \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131yordu, tatlanma duyusuna matufdu ve de lezzet eksenli idi. Yemek lezzetli ise, tat veriyorsa, dilimizi ok\u015fuyorsa g\u00fczeldi, \u201cbug\u00fcn g\u00fczel yemek var\u201d d\u0131, \u201cbu yeme\u011fe gidilir\u201d di. Aksi bir durumda d\u0131\u015far\u0131da \u201ck\u00f6t\u00fc olmayan\u201d yemekler yemenin \u00e7aresini aramak laz\u0131md\u0131. Ba\u015fka hi\u00e7bir \u00f6l\u00e7\u00fc\/mikyas\/mizan ortal\u0131kta g\u00f6z\u00fckm\u00fcyordu. Kuvve-i zaika t\u00fcm \u00f6l\u00e7\u00fclere posta koymu\u015f gibiydi. Oysa insan sadece \u201ckuvve-i zaika\u201d dan ibaret de\u011fildi ki neden b\u00fct\u00fcn de\u011ferlendirmeler onun tekelinde idi de, kalbe ve vicdana ait hi\u00e7 bir \u2018hiss\u2019 e rastgelinmiyordu. Neden ve nas\u0131l bir \u2018it\u2019 h\u00fckm\u00fcndeki tat alma\/tatlanma duyusu, efendi h\u00fckm\u00fcndeki kalb ve vicdana ra\u011fmen b\u00f6ylesi \u015fefkatsiz, \u015f\u00fck\u00fcrs\u00fcz, bencilce h\u00fck\u00fcmler verdirip, Rabbin umumi sofras\u0131ndan kullar\u0131na ihsan etti\u011fi nimetlerine \u201ck\u00f6t\u00fc yemek\u201d dedirtebiliyodu. Neden ondan ho\u015flan\u0131lmayaca\u011f\u0131ndan bu kadar emin olunabiliyordu. Ve neden efendiler ite s\u00f6z ge\u00e7iremez olmu\u015flard\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00dcstad\u0131m Bedi\u00fczzaman dan \u015f\u00fckr\u00fcn mikyas\u0131 olarak \u2018r\u0131za ve memnuniyet\u2019 dersini alm\u0131\u015ft\u0131m oysa. Hem patates in k\u0131ymeti sadece dilime verdi\u011fi tat de\u011fildi ki. O patates i\u00e7in bir kainat \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu ve tek bir patatesin ard\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan t\u00fcm kainat\u0131n \u015f\u00fck\u00fcrlerini, mazhar olduklar\u0131 esmay\u0131 g\u00f6r\u00fcp patatesi k\u0131ymetlendirmemi bu minval \u00fczre yapmal\u0131yd\u0131m. Rabbimin nimetlerinden hangi birini inkar edebilirdim ? Hem nimeti inkar etmekle, nimeti tahkir etmek aras\u0131nda bir \u00e7izgi varm\u0131yd\u0131 sahiden ? Varsa bile \u00e7ok ama \u00e7ok ince olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kim iddia edebilirdi? De\u011filmiydi, zaten kim inkar ediyordu ki patatesin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ? Ve O\u2019 nun patatesi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131. Hi\u00e7 kimse !. Lakin onu tahkir eden, \u201ck\u00f6t\u00fc yemek\u201d diyen, \u201cho\u015flanmazs\u0131n\u0131z\u201d diyerek \u015fakkadanak pervas\u0131zca h\u00fck\u00fcm verebilen pek \u00e7oktu. Oysaki o k\u00f6t\u00fc, ho\u015flanmayaca\u011f\u0131m\u0131z yeme\u011fi t\u00fcm hayat\u0131 boyunca yemeyen\/yiyemeyecek olan onbinlerce a\u00e7 muhta\u00e7 insan vard\u0131. Evet ya onlar da insand\u0131 de\u011filmi, onlar\u0131n da tat alma\/tatlanma duyular\u0131 vard\u0131, ama hi\u00e7biri bizim \u201ck\u00f6t\u00fc yemek\u201d lerimize k\u00f6t\u00fc demezlerdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar nimetin lezzeti ile de\u011fil, o nimete hissettikleri ihtiyac\u0131n ve o ihtiyac\u0131n ihsas etti\u011fi acziyet ve fakriyetin \u015fiddetiyle lezzet al\u0131yorlard\u0131. Hem aczini ve fakr\u0131n\u0131 hissetme hali idi, ruha, kalbe ve vicdana ait hissiyat\u0131 inki\u015faf ettiren, geli\u015ftiren insaniyete lay\u0131k bir k\u0131vama getiren. Be\u015fer olmaktan insan olmaya\/insaniyete oradan da insaniyet-i k\u00fcbra olan islamiyete vas\u0131l eden. Hem Rabb-i Kerimin ihsan etti\u011fi yeme\u011fe k\u00f6t\u00fc deyip, tahkir eden, memnuniyetsizlik g\u00f6steren acaba ger\u00e7ekte nimetin kendisinimi tahkir etmekteydi yoksa o nimetin kendi d\u00fcnyas\u0131ndaki k\u0131ymetini itin zevkine hasrederek kendi insaniyetinimi. Sorunun kendisi zaten cevapt\u0131. \u2018Enamte aleyhim\u2019 s\u0131rr\u0131na dahil olabilmenin s\u0131rr\u0131, ger\u00e7ek nimet olan \u201cnimetlendirildi\u011fini, bilmek\/hissetmek\u201d nimetine mazhar olmakla vuzuha kavu\u015fuyordu belki de. Hem madem patates de olsa, kudret helvas\u0131 da olsa O\u2019ndand\u0131, patatesi de bir kudret helvas\u0131 bilmek, \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc ve memnuniyetini bu bilgi \u00fczerine in\u015fa etmek gerekmiyormuydu. \u015e\u00fck\u00fcrs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn mizan\u0131 da h\u00fcrmetsizlikti ve ortada kesinkes bir h\u00fcrmetsizlik ve hem de \u201cnimete kar\u015f\u0131 hasaretli bir istihfaf\u201d vard\u0131. Nimet tatlanma duyusunu memnun edebildi\u011fi, iti keyiflendirebildi\u011fi kadar\u0131yla k\u0131ymetlendiriliyodu. Oysaki munim\u2019i d\u00fc\u015f\u00fcnmek lezzeti nimetin lezzetinden fazlayd\u0131. Ama o lezzeti tadacak(!) kuvve ler neredeydi, g\u00f6z\u00fckm\u00fcyorlard\u0131 buralarda. Nimetten bu lezzeti al(a)mayan bir kalb,vicdan \u201cbu fakr u zaruret zaman\u0131nda, a\u00e7 ve muhta\u00e7 olanlar\u0131n elemlerinden ehl-i vicdana rikkat-i cinsiye vas\u0131tas\u0131yla gelen teell\u00fcm\u201d \u00fc nas\u0131l hissedebilirdiki ? <\/p>\n
<\/p>\n
Oysaki \u015fakir olup sahip olduklar\u0131na \u015f\u00fckredenlerle beraber, \u015fekur olup sahip olmad\u0131klar\u0131na da \u015f\u00fckreden, sadece menfaatlerine de\u011fil, men olunduklar\u0131na da \u015f\u00fckreden,sadece ba\u011f\u0131\u015f ve ihsana de\u011fil, belaya da \u015f\u00fckreden, sadece yedi\u011fi giydi\u011fi i\u00e7tiklerine de\u011fil, kalbine gelen feyiz ve ilhamlara \u015f\u00fckreden, sap\u0131kl\u0131k ve dalalet d\u0131\u015f\u0131nda her hal \u00fczre Rabbine hamd eden, ham edebildi\u011fi i\u00e7in \u015f\u00fckreden \u2018Hz. \u0130nsan\u2019 lar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131 bu diyarda. Peki ya onlar\u0131n yeme\u011finde olanlar bizim yeme\u011fimizde varm\u0131yd\u0131, yada bizim yeme\u011fimizde olmayan neydi ? Onlar\u0131n yeme\u011fi neydi?<\/p>\n
<\/p>\n
Sahi yemekte ne yok(tu)?!.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
08.12.2005 \u201cYEMEKTE NE var, yemek nas\u0131l?\u201d diye sordu. \u0130\u015fimiz gere\u011fi baz\u0131 zamanlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z fabrikan\u0131n \u00f6gle vakti yemek aralar\u0131n\u0131n herhangi birinde, yemekhaneye do\u011fru giden birinin yemekhaneden d\u00f6nmekte olan birisine art\u0131k bir refleks haline gelmi\u015f bir tav\u0131rla sordu\u011fu bir soruydu bu. \u201cK\u00f6t\u00fc bir \u015fey\u201d dedi d\u00f6nmekte olan, \u201cho\u015flanmayaca\u011f\u0131n bir \u015fey\u201d diye de ekledi. Mimiklerimi s\u00f6zlerini, s\u00f6zleri mi […]<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[198],"class_list":["post-89927","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n