12.03.2008<\/p>\n
\u00d6NCE OKUDU\u011eUM bir kitaptan al\u0131nt\u0131yla ba\u015flayal\u0131m:<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cAtalar\u0131m\u0131z g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 beraberce ve birbirlerine yard\u0131m ederek ya\u015farlard\u0131. Osmanl\u0131 mahallelerinde insanlar ya camide ya da herkesin rahat\u00e7a kayna\u015f\u0131p sohbet edebilece\u011fi mek\u00e2nlarda biraraya gelirlerdi.<\/p>\n
<\/p>\n
Yolda kalm\u0131\u015f yolcular\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olan mahallelinin dertleri onlar\u0131 k\u0131rmadan hep bu meclislerde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bu mek\u00e2nlar ayr\u0131ca bir mahalle mektebi gibiydi. Mahallenin k\u00fc\u00e7\u00fckleri topluma ait de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 burada \u00f6\u011frenir, toplumun verdi\u011fi huzurla hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Bor\u00e7lular\u0131n bor\u00e7lar\u0131na eda, hastalar\u0131n dertlerine deva buralarda aran\u0131rd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u015fant\u0131lar\u0131yla herkesin sayg\u0131 duydu\u011fu hocaefendiler ve toplumun ileri gelenleri Osmanl\u0131 toplumunu burada e\u011fitir ve birlikte ya\u015faman\u0131n kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretirlerdi. \u0130\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayacak gibi g\u00f6r\u00fclen problemler burada kimseyi \u00fczmeden ve kimseye haks\u0131zl\u0131k edilmeden \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bize ait de\u011ferler kulaktan kula\u011fa buralarda f\u0131s\u0131ldan\u0131rd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Tarihimize ait kahramanl\u0131klar co\u015fkuyla adeta yeniden ya\u015fan\u0131rd\u0131. O y\u00fczden bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz daha \u00e7ok s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. Bu toplumunda halk ve ordu topluluklar\u0131, Peygamber efendimizin, Hz. Ali, Hz Hamza, Hz. Sa\u2019d bin Ebi Vakkas\u2019\u0131n kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 birbirlerine anlat\u0131r, Battal Gazi, Dani\u015fmend Ahmet Gazi gibi destanla\u015fan yi\u011fitlerin hayatlar\u0131n\u0131 gururla hik\u00e2yele\u015ftirirlerdi. \u0130\u015fte b\u00f6yle tarihiyle i\u00e7 i\u00e7e ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenen toplumu ne depremler, ne sava\u015flar, ne de ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar y\u0131ld\u0131ramazd\u0131.\u201d (Osmanl\u0131da Peygamber A\u015fk\u0131<\/i>, Nesil Yay\u0131nlar\u0131)<\/p>\n
<\/p>\n
Belki de bug\u00fcn kitaplarla aram\u0131za bu kadar mesafe koymam\u0131z\u0131n nedeni, ilmiyle ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcyle toplumda sayg\u0131n yere sahip insanlar\u0131n, sohbetleriyle toplumu ayd\u0131nlatmalar\u0131yd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u015fant\u0131lar\u0131yla \u00f6nde olan \u00e2limler, toplumumuzu bir \u00f6\u011fretmen edas\u0131yla e\u011fitiyor ve bir kapta yo\u011furuyordu. Onlar\u0131n hayatlar\u0131ndaki sadelik, topluma g\u00fcven a\u015f\u0131l\u0131yor, ilmi olanlara sayg\u0131 toplumumuzun vazge\u00e7ilmezi oluyordu. Anlat\u0131mlar\u0131ndaki belagat ise kitap okurken insan\u0131n kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 s\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k gibi olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6zl\u00fc gelenek her d\u00f6nem bizim zihnimizin in\u015fas\u0131na vesile oluyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Mahallenin en yaramaz ve haytalar\u0131 bile bu sohbet iklimlerinde, g\u00fcne\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f kar gibi eriyip k\u0131vama eriyordu. Ailelerin anlatmakta zorland\u0131\u011f\u0131, hatta utand\u0131\u011f\u0131 her meselenin yan\u0131nda, dinimize ait de\u011ferler ya\u015f\u0131 ne olursa olsun herkesin anlayaca\u011f\u0131 dilde anlat\u0131l\u0131yordu. \u00c7ocuk, gen\u00e7, ihtiyar demeden herkes bu p\u0131nardan akan suyun serinli\u011fiyle rahatlay\u0131p, M\u00fcsl\u00fcman olman\u0131n \u015fuuruna eriyordu. Efendimizin aziz hat\u0131ras\u0131 s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131 e\u015fli\u011finde anlat\u0131l\u0131yor, pratik uygulamalar\u0131 bu meclislerde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6n\u00fcllerde kolayca makes buluyordu. \u00c7ocuklara mak\u00fbs bir ya\u015fam yerine, huzuru nas\u0131l bulacaklar\u0131 dinimizin g\u00fczellikleriyle a\u015f\u0131lan\u0131yordu. Oturma, yeme adab\u0131n\u0131n yan\u0131nda insani ili\u015fkiler \u0130slami s\u0131n\u0131rlar\u0131yla \u00f6\u011fretilip, tatl\u0131 Kur\u2019\u00e2n tilavetleriyle kulaklar\u0131n pas\u0131 temizlenip ruha geni\u015flik sa\u011flan\u0131rd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n yeti\u015ftirilmesi toplumsal bir g\u00f6rev addedildi\u011finden, ailenin bu noktadaki y\u00fck\u00fc hafifletilip, belki de \u00f6\u011frendiklerini uygulay\u0131p pratik yapaca\u011f\u0131 bir sahne g\u00f6revini g\u00f6rmesi sa\u011flan\u0131rd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ocuk yeti\u015ftirmedeki bu rahatl\u0131k modern zamanlarda, s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn sessizce \u00e7ok gerilere gitmesine neden olurken, bir y\u00fck misali \u00e7ocuk e\u011fitimi tamamen ailenin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklendi. B\u00f6yle bir olaya haz\u0131rl\u0131ks\u0131z oldu\u011fumuzdan olsa gerek i\u015fimiz hayli zor. Bir de ge\u00e7im derdinin gere\u011fi gurbette olu\u015fumuz gelene\u011fi aktaracak dede ve ninelerimizi memleketlerde b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
Hepimiz televizyonun zararlar\u0131 konunda bilin\u00e7liyiz ama bu hastal\u0131ktan kurtaram\u0131yoruz kendimizi. Kendini din konusunda hassas g\u00f6renler bile bir \u015fekilde baz\u0131 programlar\u0131n m\u00fcdavimi. Hassasiyetlerimizden dolay\u0131 ya se\u00e7iciyiz televizyon izlerken, ya da d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcze yak\u0131n televizyon kanallar\u0131n\u0131 izliyoruz. Bu kadarc\u0131k otokontrolle huzur ar\u0131yoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
Ya program aras\u0131 dizilerden bile esprili ve sloganlar\u0131yla dilimizde yer edinen rekl\u00e2mlara ne denmeli?<\/p>\n
<\/p>\n
Pavlov\u2019un k\u00f6pek deneyinde oldu\u011fu gibi \u00fcr\u00fcn satmak i\u00e7in zihnimize \u015fartl\u0131 \u00f6\u011frenme kanunlar\u0131yla n\u00fcfuz edenlere nas\u0131l dur demeli? \u2019E\u011fitim \u015fart\u2019 slogan\u0131 hangimizin diline pelesenk olmad\u0131? Ama bunun \u00f6tesinde bu slogan hangi \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor zihnimizde?<\/p>\n
<\/p>\n
Rekl\u00e2mlar asl\u0131nda gizliden gizliye kula\u011f\u0131m\u0131za neyi f\u0131s\u0131ld\u0131yor? En masumundan, Allah\u2019\u0131n bizim faydalanmam\u0131z i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131nd\u0131k gibi \u00f6zel bir nimet i\u00e7in aganigi naganigi diyerek cinselli\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Kinayeli ve edal\u0131 s\u00f6zlerle s\u00f6ylenen bu s\u00f6z akl\u0131m\u0131zda olmayan her t\u00fcrl\u00fc d\u00fcrt\u00fcy\u00fc tetikliyor. Bu tarz rekl\u00e2mlar sayesinde, beden ve ak\u0131l ya\u015f\u0131 tam kemale ermeden \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ergenlikle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Akl\u0131 olgunlu\u011fa ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan olsa gerek cinsellik temelinde, hayat\u0131n\u0131n en zor imtihanlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor. Bedenin ve zihninin ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bilmeden a\u011f\u0131r bir d\u00f6nemeci kazas\u0131z ve belas\u0131z nas\u0131l atlatabilir yavrular\u0131m\u0131z?<\/p>\n
<\/p>\n
\u00dclkemiz ekonomisinde s\u00f6z sahibi olma iddias\u0131ndaki bir banka kendilerine ait kredi kart\u0131n\u0131 tan\u0131t\u0131rken \u201charcad\u0131k\u00e7a kazand\u0131ran kredi kart\u0131\u201d slogan\u0131 ile harcama \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 pompal\u0131yor. Oysa ihtiya\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda harcaman\u0131n dinimizdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 israf oldu\u011fu b\u00f6ylece zihnimizde yok oluveriyor nedense. Beklenen indirimlerde kredi kart\u0131m\u0131z\u0131n limiti ve taksiti \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde al\u0131\u015fveri\u015f \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerimizi al\u0131yoruz. <\/p>\n
<\/p>\n
T\u00fcm ailenin beraberce yemek yedi\u011fi rekl\u00e2mlar vas\u0131tas\u0131yla evimize misafir olanlar yemeklerini genelde inanc\u0131m\u0131za muhalif \u015fekilde sol elle yiyor. Tabii zihnimiz modern de\u011ferlerle o kadar kodlanm\u0131\u015f ki, bu \u00e7a\u011fda bunu sorgulaman\u0131n bile modern tanr\u0131lar\u0131 k\u0131zd\u0131racak olu\u015fu ve gerici damgas\u0131n\u0131 yiyebilme ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda susmaktan ba\u015fka bir \u00e7aremiz kalm\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131n beraberce ayn\u0131 kaptan yemek yemesi art\u0131k nerdeyse imk\u00e2ns\u0131z. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile insanlar\u0131n midesini buland\u0131rmak i\u00e7in yeterli. Ama bencilli\u011fin yerine payla\u015fmay\u0131 \u00f6\u011freten bir ailedeki fertleri ayn\u0131 yemek kab\u0131 etraf\u0131nda toplamas\u0131n\u0131 g\u00f6rmek neredeyse g\u00f6rmek imk\u00e2ns\u0131z. <\/p>\n
<\/p>\n
T\u00fcketimi insanl\u0131\u011f\u0131n en temel i\u00e7ece\u011fi suya yakla\u015fan gazl\u0131 bir i\u00e7ecek reklam\u0131 ak\u015fam yeme\u011fini yedikten sonra kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ti\u011fimiz ekran vas\u0131tas\u0131yla bize \u2018daha fazlas\u0131n\u0131 iste\u2019 derken aza kanaat etmenin ne oldu\u011funu unutuveriyoruz hep nedensiz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2018D\u00fc\u015f\u00fcnme yap\u2019 slogan\u0131yla zihni kodlanan \u00e7ocu\u011fumuza yapt\u0131klar\u0131ndan sorumlu oldu\u011funu ve bir g\u00fcn hesap verece\u011fini nas\u0131l anlataca\u011f\u0131z? Yapt\u0131klar\u0131 do\u011fru mu yanl\u0131\u015f m\u0131 ve en \u00f6nemlisi misafir oldu\u011fu k\u00e2inat\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131yla ili\u015fkileri nas\u0131l olmal\u0131? Slogan \u00e7ocu\u011fumuza gizliden gizliye hi\u00e7bir \u015feyi kafas\u0131na takmadan yapmas\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ya da hatalardan dolay\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bizi uyard\u0131\u011f\u0131 Cehennem ate\u015fi hepimiz i\u00e7in k\u00f6t\u00fc bir u\u011frak yeri. Hi\u00e7birimiz oraya u\u011framay\u0131 istemeyiz. Efendimizin dualar\u0131nda defalarca onun azab\u0131ndan Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131lmas\u0131 bize hat\u0131rlat\u0131lan cehennem ate\u015fi bir rekl\u00e2m vas\u0131tas\u0131yla ne kadar masum bir hale sokuluyor ve bu vesileyle zihin alg\u0131m\u0131z k\u00f6reliyor: \u201cAte\u015f seni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoooooooooo.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Pavlov\u2019un deneyinde kulland\u0131\u011f\u0131 mahl\u00fbktan daha a\u015fa\u011f\u0131 derekeye d\u00fc\u015fmeden yeniden insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve kullu\u011fumuzu hat\u0131rlatacak iklime yelken a\u00e7mal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
Ne de olsa bir g\u00fcn \u00f6lecek ve yapt\u0131klar\u0131m\u0131zdan hesaba \u00e7ekilece\u011fiz.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
12.03.2008 \u00d6NCE OKUDU\u011eUM bir kitaptan al\u0131nt\u0131yla ba\u015flayal\u0131m: \u201cAtalar\u0131m\u0131z g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 beraberce ve birbirlerine yard\u0131m ederek ya\u015farlard\u0131. Osmanl\u0131 mahallelerinde insanlar ya camide ya da herkesin rahat\u00e7a kayna\u015f\u0131p sohbet edebilece\u011fi mek\u00e2nlarda biraraya gelirlerdi. Yolda kalm\u0131\u015f yolcular\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olan mahallelinin dertleri onlar\u0131 k\u0131rmadan hep bu meclislerde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bu mek\u00e2nlar ayr\u0131ca bir mahalle mektebi gibiydi. Mahallenin k\u00fc\u00e7\u00fckleri topluma […]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[190],"class_list":["post-89826","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n