30.03.2005<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE, S\u0130V\u0130L toplum kavram\u0131yla \u00f6zellikle 1980\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131. Resm\u00ee ideolojinin hayat alan\u0131n\u0131 daraltt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ak\u0131m ve ideolojiler, demokrasinin yerle\u015fikli\u011finin artmas\u0131 ve rejimin \u00e7o\u011fulcu niteli\u011finin peki\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, sivil toplum kavram\u0131n\u0131, deyim yerindeyse yeniden \u00fcrettiler. \u0130lgin\u00e7 olan nokta, sol, (T\u00fcrk ve K\u00fcrt) milliyet\u00e7i ve dini geleneklerin kendilerini sivil toplum i\u00e7inde konumland\u0131rmakta hi\u00e7 zorlanmamalar\u0131, ancak bunu yaparken kendi mutlak\u00e7\u0131 referans sistemlerini de devam ettireceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri. <\/p>\n
<\/p>\n
Oysa, sivil toplum, \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumun karakterize etti\u011fi kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin olmazsa olmaz\u0131 olmakla birlikte, hem kendisinin demokratik bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131, hem de kamu alan\u0131n\u0131n demokratik olarak yap\u0131lanmas\u0131na katk\u0131da bulunabilmesi i\u00e7in, mutlak\u00e7\u0131 referans sistemlerinin nisb\u00eele\u015ftirilmesi bir zorunluluktur. Kamusal alan\u0131 demokratik olarak yap\u0131land\u0131rabilmek ve bunu da dinamik bir mahiyeti haiz sivil toplum s\u00fcre\u00e7leri yoluyla yapabilmek i\u00e7in, t\u00fcrde\u015fle\u015ftirici ve b\u00fct\u00fcn\u00fc tek tiple\u015ftirici talepler yerine, bu taleplerin sivil toplum filtresinde alaca\u011f\u0131 bi\u00e7imi kabullenmek ve oyunu buna g\u00f6re oynamak, demokratik \u00e7o\u011fulcu bir toplum ve siyaset \u00e7er\u00e7evesi \u00fcretmenin temel vazge\u00e7ilmezidir. <\/p>\n
<\/p>\n
Kamusal alan\u0131n d\u00fczenlenmesinde kendi de\u011ferler sistemini yeg\u00e2ne referans olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karan ve onun d\u0131\u015f\u0131nda kalanlara me\u015fruiyet atfetmeyen yakla\u015f\u0131mlar, demokratik de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokrasi \u00f6ncelikle bir usul meselesidir. Bu us\u00fblde, kamu alan\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesini dinamik bir \u00e7er\u00e7eveye oturtmak ve periyodik se\u00e7imler sonucunda ortaya \u00e7\u0131kacak demokratik me\u015fruiyete yaslanan siyas\u00ee g\u00fc\u00e7lere bu hakk\u0131 teslim etmek esast\u0131r. \u0130\u015fte, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri \u201ctemsil sistemi\u201dnin a\u00e7mazlar\u0131n\u0131 a\u015fmak, toplumsal talep ve \u00e7\u0131karlardaki \u00e7o\u011fulculu\u011fun gere\u011fi olarak kendi k\u0131sm\u00ee taleplerini siyas\u00ee sisteme s\u00fcrekli olarak ileterek siyasi toplum i\u00e7indeki ho\u015fnutluk d\u00fczeylerini artt\u0131rmak, b\u00f6ylece oyunun temel kurallar\u0131 da dahil olmak \u00fczere sosyo-politik referans \u00e7er\u00e7evesini statik olarak kalmaktan uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Her devletin resmi ideolojisi bu dinamik \u00e7er\u00e7eveye g\u00f6re yap\u0131lanmak zorundad\u0131r. Aksi takdirde, T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi, demokratik me\u015fruiyetini kaybetmek ve ge\u00e7erlili\u011fini yitirerek toplumsal geli\u015fmeyi bask\u0131layan bir i\u015fleve b\u00fcr\u00fcnmek zorunda kal\u0131rlar. Demokrasi, mutlak hakikatin bilinemezli\u011fi \u00fczerine kuruludur. Bu y\u00fczden sosyo-politik sistemin referanslar\u0131 halk iradesinin ve evrensel hukukun ilkelerine g\u00f6re s\u00fcrekli bir de\u011fi\u015fkenli\u011fe sahip olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin sivil toplum prati\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sivil toplumun sivillik niteli\u011finin hayli problemli oldu\u011fu, ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6ze \u00e7arpan olgudur. Demokratik ve hukuki me\u015fruiyete sahip bulunmayan resmi ideolojinin bek\u00e7ili\u011fine soyunan ve demokratik denetim d\u0131\u015f\u0131 devlet g\u00fc\u00e7lerini bu ama\u00e7la kullanmaya \u00e7al\u0131\u015fan s\u00f6zde sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, maalesef \u201csivil\u201d toplumsal ve siyas\u00ee dinamiklere ciddi zararlar vermeyi ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. 28 \u015eubat s\u00fcreci bunun \u00f6rnekleriyle doludur. 1999 ve 2001 depremlerinde, resm\u00ee ideoloji d\u0131\u015f\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n engellenmesi bu zorba iradenin bir yans\u0131mas\u0131yd\u0131. Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131n, hukuk d\u0131\u015f\u0131 da olsa, s\u00fcrmesinde de s\u00f6zde sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin \u00f6nemli pay\u0131 bulunmaktad\u0131r. Kemalist resm\u00ee ideolojiyi de\u011fi\u015fmez referans sistemi olarak g\u00f6ren bu \u00f6rg\u00fctler, Kemalizmin kamusal alanda yar\u0131\u015fan referans sistemlerinden yaln\u0131zca biri olabilece\u011fi, ama hi\u00e7bir zaman yeg\u00e2ne olamayaca\u011f\u0131n\u0131 kabullenmedik\u00e7e, sivil toplum resm\u00ee toplumun t\u00fcrevi olma i\u015flev\u00ee g\u00f6rmeye, k\u0131smen de olsa, devam edecektir. <\/p>\n
<\/p>\n
Marjinal ve Kemalist sol d\u0131\u015f\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019deki sol gelene\u011fin sivil toplum anlay\u0131\u015f\u0131yla en bar\u0131\u015f\u0131k kesim oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Ancak ayn\u0131 \u015feyi, milliyet\u00e7i siyas\u00ee gelenekler i\u00e7in s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Herkesi T\u00fcrk kimli\u011fi i\u00e7inde kurgulayan ve bu etnik kimli\u011fi te\u015fmil etmeyi kutsalla\u015ft\u0131ran T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin uzanaca\u011f\u0131 nokta, s\u00fcrekli olarak bunu kabul etmeyenleri \u201cihanet ve sadakatsizlik\u201dle su\u00e7lamak olmu\u015ftur. Kendi de\u011fer sistemini payla\u015fmayan ya da muhalefet edenlere hayat hakk\u0131 tan\u0131mayan bu yakla\u015f\u0131m, kendi de\u011fer ve taleplerinin ancak k\u0131sm\u00ee bir ger\u00e7ekli\u011fe tekab\u00fcl edebilece\u011fini, genelle\u015fmesinin ise dinamik \u00e7o\u011funluk iradesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu kabul etmek istememektedir. Ayn\u0131 \u015fey, K\u00fcrt kimli\u011fini t\u00fcrde\u015fle\u015ftirerek totaliter bir kavram haline getiren ve kendi i\u00e7indeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u201csadakat ve ihanet\u201d sarkac\u0131nda de\u011ferlendiren K\u00fcrt milliyet\u00e7i gruplar\u0131 i\u00e7in de s\u00f6z konusudur. <\/p>\n
<\/p>\n
As\u0131l \u00f6nemli olan nokta ise, dinin bir imtihan, \u0130l\u00e2hi teklifin bir tecr\u00fcbe oldu\u011funu unutan kimi dini gruplar\u0131n kamusal alan\u0131 kendi din kurgular\u0131na g\u00f6re tek tip bir d\u00fczenlemeye g\u00f6re kurmak iste\u011fi i\u00e7inde olmalar\u0131d\u0131r. Dini ideolojikle\u015ftirerek b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bir iktidar meselesi haline getiren bu yakla\u015f\u0131m, dini gruplar\u0131n sivil varl\u0131\u011f\u0131na zay\u0131flat\u0131rken, din\u00ee davetin umumili\u011fine de \u00e7ok ciddi zararlar vermi\u015ftir. T\u00fcrkiye toplumunu davet \u00fcmmeti kapsam\u0131nda ele alan Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 bu a\u00e7\u0131dan \u00f6zellikle \u00f6nemlidir ve dini anlat\u0131n\u0131n \u201csivil\u201d \u00f6rnekleri i\u00e7inde, belki de en \u00f6nemlisini olu\u015fturur.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Refik Y\u0131ld\u0131zer<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
30.03.2005 T\u00dcRK\u0130YE, S\u0130V\u0130L toplum kavram\u0131yla \u00f6zellikle 1980\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131. Resm\u00ee ideolojinin hayat alan\u0131n\u0131 daraltt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ak\u0131m ve ideolojiler, demokrasinin yerle\u015fikli\u011finin artmas\u0131 ve rejimin \u00e7o\u011fulcu niteli\u011finin peki\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, sivil toplum kavram\u0131n\u0131, deyim yerindeyse yeniden \u00fcrettiler. \u0130lgin\u00e7 olan nokta, sol, (T\u00fcrk ve K\u00fcrt) milliyet\u00e7i ve dini geleneklerin kendilerini sivil toplum i\u00e7inde konumland\u0131rmakta hi\u00e7 zorlanmamalar\u0131, ancak bunu […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[182],"class_list":["post-89653","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n