10.06.2005<\/p>\n
1982 ANAYASASININ 24\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi din ve ahl\u00e2k \u00f6\u011fretimini ilk ve orta \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki zorunlu dersler aras\u0131nda sayar. Bu zorunluluk bir boyutuyla din ve vicdan h\u00fcrriyetine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uygundur. Bu boyut din ve ahl\u00e2k konusunda genel bilgilendirmeyi zorunlu sayan boyuttur. Dinin toplum hayat\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6nemli kurumlardan biri oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zel olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun dini akide ve pratikleri hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak, genel olarak insan\u0131n hayat yolculu\u011fundaki en \u00f6nemli anlam haritalar\u0131ndan birini olu\u015fturan dinler hakk\u0131nda yeterli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir perspektif edinmek zorunludur. \u0130sl\u00e2m hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgisi olanlar, ezan\u0131n sadece namaz vaktini duyurma amac\u0131na d\u00f6n\u00fck bir \u00e7a\u011fr\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirler. M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in namaz\u0131n, Cuman\u0131n, Ramazan\u0131n, tesett\u00fcr\u00fcn, alkol yasa\u011f\u0131n\u0131n vs. varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olurlar. Bu haberdarl\u0131k elbette benimsemeyi i\u00e7ermeyebilir. Buradaki \u201cayd\u0131nlanma\u201d dinin d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00fczerinde, din hakk\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir ayd\u0131nlanmad\u0131r. Bu bak\u0131mdan t\u00fcm Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde din k\u00fclt\u00fcr\u00fc zorunlu dersler aras\u0131nda yer al\u0131r. \u00c7o\u011fu Bat\u0131l\u0131, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 benimsemese de, \u0130ncil\u2019de anlat\u0131lan \u201cDa\u011fdaki Vaaz\u0131\u201d bilir. H\u0131ristiyan k\u00fclt\u00fcr\u00fc hakk\u0131nda yeterli bilgi sahibidir. Peki bizde b\u00f6yle midir? <\/p>\n
<\/p>\n
Bizde \u0130sl\u00e2miyet hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgilenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan tam bir fetret ya\u015fanmaktad\u0131r. Kurban\u0131 hayvan katli\u00e2m\u0131 olarak de\u011ferlendiren art niyetlilerden, tokala\u015fmay\u0131 bir \u201ctemedd\u00fcn\u201d g\u00f6stergesi sayana kadar din\u00ee pratikleri hor g\u00f6ren, anlamland\u0131ramayan ve empati kuramayanlara s\u0131k\u00e7a rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Din deyince onu hemen \u201ctehlike\u201d karesi i\u00e7ine alan, ne anlama geldi\u011fini bile bilmedikleri \u201cirtica\u201d kavram\u0131yla dini \u00f6zde\u015fleyenler birer toplumsal tahrib kal\u0131b\u0131 olarak ortal\u0131kta dolan\u0131yor. Gitti\u011fi bir Anadolu \u015fehrinde Ramazan\u0131 yok sayarak hareket edenlerin bunun halkta tepki uyand\u0131rmas\u0131n\u0131 anlayamamalar\u0131, i\u015f saatlerinin Cumay\u0131 yok sayarak belirlenmesi, mesai saatleri i\u00e7inde namaz\u0131n yasaklanmas\u0131 gibi bir\u00e7ok yerde rastlanabilecek uygulamalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 dine ili\u015fkin a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ve yok say\u0131c\u0131 tutumlar\u0131n cehaletle \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f yans\u0131malar\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131, ki\u015finin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun dinine ili\u015fkin bilgi sahibi olmas\u0131, kamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan trafik lambas\u0131ndaki renklerin i\u015faret etti\u011fi anlamlar\u0131 bilmek kadar \u00f6nemlidir. Faiz yasa\u011f\u0131n\u0131 bilmeyenlerin, insanlar\u0131n faizden uzak duru\u015flar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 anlamland\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? <\/p>\n
<\/p>\n
Dine ili\u015fkin temel problem yine de dine ili\u015fkin bilgilenmeden \u00e7ok, dini bir akide ve pratik olarak benimseyenlerin bunu do\u011fru bi\u00e7imde \u00f6\u011frenme ve uygulamaya aktarmalar\u0131n\u0131n fiilen yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bir dini benimseyenlerin o dinin gereklerine uygun e\u011fitim almalar\u0131n\u0131n zemini devlet okullar\u0131 de\u011fildir. B\u00f6yle bir durum laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Din e\u011fitimi, m\u00fcnhas\u0131ran bu i\u015f i\u00e7in kurulmu\u015f devlete ba\u011fl\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131 ile \u00f6zel e\u011fitim kurumlar\u0131nda yap\u0131labilir. Burada devletin fonksiyonu \u201cdenetim\u201dden ibarettir. Oysa T\u00fcrkiye\u2019de devlet okullar\u0131nda isteyenlere din e\u011fitimi verilmesi yasak oldu\u011fu gibi, \u00f6zel e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n din e\u011fitimi verebilmeleri de yasakt\u0131r. \u00c7ocuklar i\u00e7in ebeveynlerin iradesi esas al\u0131narak, din e\u011fitiminin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmesi, laikli\u011fin ve din ve vicdan h\u00fcrriyetinin vazge\u00e7ilmez l\u00e2z\u0131m\u0131d\u0131r. 29\u2019uncu madde de\u011fi\u015fikli\u011fi ile din e\u011fitiminin devlet d\u0131\u015f\u0131ndaki kurumlar taraf\u0131ndan yap\u0131labilmesi yine su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmamakta, sadece m\u00fceyyidesi zay\u0131flat\u0131lmaktad\u0131r. Din kar\u015f\u0131t\u0131 laikli\u011fin anavatan\u0131 olan Fransa\u2019da bile, orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 Kiliseye ba\u011fl\u0131 okullard\u0131r. T\u00fcm\u00fcyle din d\u0131\u015f\u0131 bir e\u011fitimi talep edenler devlet okullar\u0131n\u0131 tercih etmekte, Kilise okullar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli sebeplerle tercih edenler ise \u00e7ocuklar\u0131na H\u0131ristiyan \u00f6\u011fretiye uygun bir e\u011fitim ald\u0131rmaktad\u0131rlar. Devlet okullar\u0131na giden \u00e7ocuklar\u0131n ise din k\u00fclt\u00fcr\u00fc edinmeleri elbetteki zorunludur. Burada T\u00fcrkiye \u00f6zelinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u00f6\u011fretimin birli\u011fi (tevhid-i tedrisat) ilkesi, a\u00e7\u0131k\u00e7a din ve vicdan h\u00fcrriyetine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n anlam aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n ceberut bir devlet vesayetine kurban edilmesidir. <\/p>\n
<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde, Anayasan\u0131n 42\u2019nci maddesinde e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimin \u201cAtat\u00fcrk ilkeleri ve ink\u0131l\u00e2plar\u0131 do\u011frultusunda, \u00e7a\u011fda\u015f bilim ve e\u011fitim esaslar\u0131na g\u00f6re\u201d yap\u0131lmas\u0131, buna \u201cayk\u0131r\u0131 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim yerlerinin a\u00e7\u0131lamamas\u0131\u201d da din, vicdan ve kanaat h\u00fcrriyetine kaba bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Din yerine ikame edilen bir ideolojik \u00e7izginin e\u011fitim sistemine hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131, o ideolojiye ayk\u0131r\u0131 yakla\u015f\u0131mlara sahip olmay\u0131 su\u00e7 konusu haline getirir. B\u00f6yle bir durum ise ancak totaliter rejimlerde g\u00f6r\u00fclebilecek bir durumdur. \u201c\u00c7a\u011fda\u015f bilim\u201de uygunluk da mutlakl\u0131k atfedilemeyecek bir durumdur. Postmodern d\u00fc\u015f\u00fcncenin b\u00fcy\u00fc ile bilimi ayn\u0131 kefeye koyan yakla\u015f\u0131m\u0131 u\u00e7 bir yakla\u015f\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclse bile, bilimin de son tahlilde bilim adam\u0131 cemaatinin kabullerine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilimsel olarak adland\u0131r\u0131lan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00e7o\u011fu defa bilim adamlar\u0131 cemaatinin yakla\u015f\u0131mlar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn de nisb\u00eele\u015ftirilmesi gereken bir \u00f6l\u00e7\u00fc oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. <\/p>\n
<\/p>\n
Din e\u011fitimi konusunda yat\u0131\u015ft\u0131rmac\u0131, deveku\u015fuv\u00e2r\u00ee tutumlar yerine, a\u00e7\u0131k, d\u00fcr\u00fcst ve tutarl\u0131 bir \u00e7izgi izlenmeli ve bu konudaki tabular ve ilkel uygulamalar a\u00e7\u0131k\u00e7a sorgulanmal\u0131d\u0131r. A\u00e7 bir aslanla oyna\u015fmak bak\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n bile hayat\u0131na mal olabilir. Onunla oyna\u015fmak de\u011fil onu kafese kapatmak ve ondan uzak durmak gerekir. Dini tehlike karesi i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnen \u201cetkili\u201d marjinaller yerine, \u00e7o\u011funlu\u011fun insan haklar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak ve \u201cdo\u011fru\u201dyu \u201ca\u00e7 canavarlara\u201d yem yapmamak \u015fartt\u0131r. \u201cEn b\u00fcy\u00fck hile hilesizliktir.\u201d D\u00fcr\u00fcstl\u00fck en b\u00fcy\u00fck siyas\u00ee erdemdir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Refik Y\u0131ld\u0131zer<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
10.06.2005 1982 ANAYASASININ 24\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi din ve ahl\u00e2k \u00f6\u011fretimini ilk ve orta \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki zorunlu dersler aras\u0131nda sayar. Bu zorunluluk bir boyutuyla din ve vicdan h\u00fcrriyetine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uygundur. Bu boyut din ve ahl\u00e2k konusunda genel bilgilendirmeyi zorunlu sayan boyuttur. Dinin toplum hayat\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6nemli kurumlardan biri oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zel olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[182],"class_list":["post-89642","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n