17.02.2005<\/p>\n
\u201cGELECEK \u00d6L\u00dcM: G\u00d6ZLER\u0130 G\u00d6ZLER\u0130N olacak.\u201d \u0130talyan \u015fair Cesare Pavese\u2019nin bu dizesi, \u00f6l\u00fcm\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131\u011f\u0131 kadar, onun hayat\u0131n do\u011fal bir sonu oldu\u011fu imas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Oysa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131l, t\u0131p biliminin do\u011fumdan sonra \u00f6l\u00fcm\u00fc de bir tedavi nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir y\u00fczy\u0131l oldu. Kad\u00eem k\u00fclt\u00fcrlerde \u00f6l\u00fcm bir kesinti yahut bir duraklamay\u0131 ifade etmiyordu; Octavio Paz\u2019\u0131n ifadesiyle, \u201cHayat, \u00f6l\u00fcm ve yeniden do\u011fu\u015f, kendisini kesintisiz bi\u00e7imde tekrarlayan bir kozmik s\u00fcrecin evreleriydi. Hayat\u0131n ak\u0131p \u00f6l\u00fcme kar\u0131\u015fmaktan daha y\u00fcksek bir i\u015flevi yoktu.\u201d \u0130nsanlar yak\u0131n bir ge\u00e7mi\u015fe dek huzur i\u00e7inde, kendi evlerinde ve kendi ailelerinin yan\u0131nda \u00f6lme hakk\u0131na sahiptiler. \u00d6l\u00fcm\u00fcn bir tedavi nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015fmesiyle birlikte, \u00f6lme mek\u00e2nlar\u0131 da de\u011fi\u015fti. Art\u0131k insanlar hastanelerin so\u011fuk koridorlar\u0131nda, son nefeslerinde yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fefkatini dahi hissedemeden can veriyorlar. Bu arada hayatlar\u0131n\u0131n biraz daha uzat\u0131lmas\u0131 ad\u0131na bir dizi t\u0131bb\u00ee i\u015flemden\u2014yahut, i\u015fkenceden\u2014ge\u00e7mek zorunda kal\u0131yorlar. \u0130nsana be\u015fikten mezara kadar m\u00fcdahale edebilme yetkisiyle, t\u0131p kurumu, t\u00fcketim ideolojisine yeni pazarlar sa\u011flam\u0131\u015f oluyor. Yaln\u0131z \u00f6l\u00fcm de\u011fil, ya\u015fl\u0131l\u0131k da do\u011fal olmayan bir s\u00fcre\u00e7tir art\u0131k; onun ima etti\u011fi \u015fey \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f veya gerileyi\u015ftir\u2014bilgeli\u011fe do\u011fru yol al\u0131\u015f de\u011fil. \u0130la\u00e7lar ve estetik cerrahi sizi bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften kurtarmak i\u00e7in beklemektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm mek\u00e2n\u0131n\u0131n hastanelere kaymas\u0131yla birlikte ahl\u00e2k\u00ee sorular g\u00fcndeme geliyor. Hastanelerin yo\u011fun bak\u0131m \u00fcniteleri, bazen ak\u0131l almaz \u00f6l\u00e7\u00fcde zor kararlar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerler olabiliyor. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni de, t\u0131bb\u0131n \u00f6l\u00fcm olgusuna farkl\u0131 ve hayli keskin bir yakla\u015f\u0131m getirmesi. \u2018Beyin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u2019 kavram\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek suretiyle, modern t\u0131p, solunum cihaz\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fayan ancak beyin i\u015flevleri durmu\u015f bir kimsenin art\u0131k \u00f6lm\u00fc\u015f kabul edilmesini talep etmektedir. Kalp \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r ve v\u00fccut s\u0131cakt\u0131r. Hastan\u0131n yak\u0131nlar\u0131 onun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne dair herhangi bir i\u015faret almamaktad\u0131rlar. Oysa doktorlar\u0131n elinde gizli bir bilgi vard\u0131r ve bunun tam aksini s\u00f6ylemektedir. Buradaki muazzam iktidara dikkat etmelisiniz, doktorlar\u0131n verece\u011fi bir karar o hastay\u0131 solunum cihaz\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p onu alenen \u00f6ld\u00fcrmek anlam\u0131na gelebilecektir. Bu y\u00fczden yo\u011fun bak\u0131m \u00fcniteleri kalbi nas\u0131r tutmam\u0131\u015f bir hekim i\u00e7in olabilecek en trajik mek\u00e2nlardan biridir. Kalbleri nas\u0131rla\u015fm\u0131\u015f olanlar, zaten, hastan\u0131n pahal\u0131 bir cihaz olan solunum cihaz\u0131n\u0131 kullanmakla yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ekonomik zarar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Kimi ellerini ovu\u015fturarak hastan\u0131n \u00f6lmesini beklemektedir (asl\u0131nda bunu istemektedir), \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6len ki\u015finin organlar\u0131 bir ba\u015fkas\u0131na nakledilebilecektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Ge\u00e7enlerde BBC\u2019de izledi\u011fim bir program ilgi \u00e7ekici bir \u00f6rnek olu\u015fturuyor. Bir doktor bilgisayar program\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f ve kritik durumdaki hastalar\u0131n bulgu, belirti ve kan sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bu programa veri olarak giriyor. Verilere g\u00f6re bilgisayar ekran\u0131nda bir ha\u00e7 i\u015fareti \u00e7\u0131k\u0131yor ya da \u00e7\u0131km\u0131yor. Ha\u00e7 i\u015fareti bu hastan\u0131n \u00f6lecek oldu\u011funu ifade ediyor. Peki ni\u00e7in bu \u00e7aba? Neymi\u015f, yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitelerinde her hasta, pek fazla masrafa yol a\u00e7\u0131yormu\u015f, o y\u00fczden \u2018gidici\u2019 olanlar \u00f6nceden bilinse iyi olurmu\u015f. Bunu yapan\u0131n bir doktor oldu\u011funa ve bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n Londra\u2019n\u0131n sayg\u0131n bir hastanesinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inanmak \u00e7ok g\u00fc\u00e7. Bu program \u00fc\u00e7 kez yan\u0131lm\u0131\u015f (yakla\u015f\u0131k 70 hastada). Spiker, bilgisayar \u2018gidici\u2019 dedi\u011fi halde bu d\u00fcnyada kalmay\u0131 se\u00e7en insanlarla konu\u015fuyor. Soruya bak\u0131n: \u201cSizce hayat\u0131n\u0131z ger\u00e7ekten kurtar\u0131lmaya de\u011fer miydi? Biliyorsunuz, bu 10 bin pounda maloldu\u2026\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Bu Bat\u0131l\u0131 mant\u0131k, hayat kar\u015f\u0131s\u0131nda bir irkilme, bir ha\u015fyet duygusundan yoksun olman\u0131n mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Hayat\u0131n kayna\u011f\u0131 olan \u0130l\u00e2h\u00ee Kudret\u2019e kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fc ink\u00e2r etti\u011fi gibi, hayat\u0131 da ink\u00e2r etmektedir asl\u0131nda. \u201cFark\u0131na varmal\u0131y\u0131z ki\u201d diyordu aziz usta Laing, \u201cya\u015famaktan ve sevmekten, \u00f6lmekten korktu\u011fumuz gibi derin bir korkuyla korkuyoruz.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Okudu\u011funuz yaz\u0131y\u0131, onun ana fikrini \u00e7ok veciz bir bi\u00e7imde \u00f6zetleyen bir al\u0131nt\u0131yla bitirmek istiyorum. Japon d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Take\u015fi Umehara \u015f\u00f6yle diyor: <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u201c\u00d6l\u00fcm\u00fc beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc olarak tan\u0131mlarken hi\u00e7 ku\u015fkuya kap\u0131lmayanlar, insan soyunun modern uygarl\u0131\u011f\u0131 kurup b\u00fct\u00fcn di\u011fer canl\u0131lara h\u00e2kim olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bilim ve teknolojinin g\u00fcc\u00fcne boyun e\u011fmektedirler yaln\u0131zca. Ancak i\u00e7te ruhun krizi ve d\u0131\u015fta da do\u011fal \u00e7evrenin krizi sonucunda, bu uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcne kara bir g\u00f6lge d\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6lge, modern uygarl\u0131k i\u00e7in hakikat \u00e2n\u0131n\u0131n geldi\u011fi yolunda bir uyar\u0131 niteli\u011findedir; \u00e7\u00fcnk\u00fc nas\u0131l \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015ftirmek, nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da sonsuza dek de\u011fi\u015ftirecektir.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
17.02.2005 \u201cGELECEK \u00d6L\u00dcM: G\u00d6ZLER\u0130 G\u00d6ZLER\u0130N olacak.\u201d \u0130talyan \u015fair Cesare Pavese\u2019nin bu dizesi, \u00f6l\u00fcm\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131\u011f\u0131 kadar, onun hayat\u0131n do\u011fal bir sonu oldu\u011fu imas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor. Oysa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131l, t\u0131p biliminin do\u011fumdan sonra \u00f6l\u00fcm\u00fc de bir tedavi nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir y\u00fczy\u0131l oldu. Kad\u00eem k\u00fclt\u00fcrlerde \u00f6l\u00fcm bir kesinti yahut bir duraklamay\u0131 ifade etmiyordu; Octavio Paz\u2019\u0131n ifadesiyle, \u201cHayat, […]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[180],"class_list":["post-89608","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n