23.11.2005<\/p>\n
\u201cKEND\u0130M\u0130Z\u0130 K\u00dc\u00c7\u00dcK PEMBE HAPLARA teslim etmedik\u201d diyordu \u00f6\u011fretmen V\u00e2hide Bilgi, depremi izleyen aylarda Radikal 2\u2019de yay\u0131nlanan i\u00e7 burkucu ve i\u00e7ten yaz\u0131s\u0131nda. \u00d6ylesine dolays\u0131z, \u00f6ylesine sahiciydi ki anlatt\u0131klar\u0131, sars\u0131lmamak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Onlara \u2018depreme \u00f6zel re\u00e7ete\u2019 \u00f6neren doktora k\u0131z\u0131yor ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n psikotrop ajanlarla \u2018iyile\u015ftirilemeyece\u011fi\u2019ni hayk\u0131r\u0131yordu. Onun yaz\u0131s\u0131, deprem sonras\u0131nda iyiden iyiye kendisini hissettiren bir sorunu, her\u015feyi bilen ve her derde deva uzmanlar\u0131n iktidar\u0131n\u0131 sorgulamak i\u00e7in bir kalk\u0131\u015f noktas\u0131 olu\u015fturabilir.<\/p>\n
Deprem, her b\u00fcy\u00fck toplumsal olay gibi, sonras\u0131nda kendi ticaretini de \u00fcretti. Depremi izleyen g\u00fcnlerde TV kanallar\u0131 bir uzman av\u0131na koyuldular. Bitpazar\u0131na nur ya\u011fd\u0131 ve jeofizik bilimi TV ekranlar\u0131ndan \u2018halka indi.\u2019 \u0130nsanlar\u0131n ruhsal yap\u0131lar\u0131ndaki hareketlilik ise psikiyatri ve psikoloji uzmanlar\u0131na tevdi edildi, sabah temel ba\u015fvuru kitaplar\u0131ndan Travma-Sonras\u0131 Stres Bozuklu\u011fu bahsini okuyan uzmanlar\u0131m\u0131z ak\u015fam TV kanallar\u0131nda ahk\u00e2m kestiler. \u00c2fet sonras\u0131nda b\u00f6lgede hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015f, insanlarla hemhal olmam\u0131\u015f ki\u015filer b\u00fcy\u00fck bir c\u00fcr\u2019etk\u00e2rl\u0131kla, o temel ba\u015fvuru kitaplar\u0131ndaki bilgileri kendi toplumumuza uyarlama \u00e7abas\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131na getirmeksizin, konu\u015ftular. Oysa hissedilmemi\u015f her s\u00f6zc\u00fck, bu b\u00fcy\u00fck travmay\u0131 ya\u015fayan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 \u2018\u015feyle\u015ftiren\u2019 her yakla\u015f\u0131m, incitici olabilirdi.<\/p>\n
\u0130nsan \u0131zd\u0131rab\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelme, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz psikiyatrisi i\u00e7inde biyolojik modelleri fazlas\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131karan ve psikiyatriyi \u00e2deta ila\u00e7 end\u00fcstrisinin yede\u011fine alan bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir yan\u0131lsama. \u0130nsan\u0131n ruhsal durumlar\u0131n\u0131 bozulmu\u015f psikofizyolojiye indirgemek, anlam \u00fcreten bir varl\u0131k olarak insan\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flam\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmak demektir. Geleneksel toplumlarda payla\u015f\u0131lan moral ve din\u00ee bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131, ya\u015fam krizlerine d\u00f6n\u00fck kayg\u0131lar\u0131 hafifletmede sosyal kurumlar\u0131 devreye sokuyordu. Eski anlamlar atalar\u0131m\u0131za nas\u0131l ac\u0131 \u00e7ekecekleri y\u00f6n\u00fcnde yol g\u00f6steriyordu. Oysa \u015fimdi talihsizli\u011fi nas\u0131l yorumlayaca\u011f\u0131m\u0131z konusunda kendisinden ak\u0131l alaca\u011f\u0131m\u0131z bir otorite mercii yoktur. \u00c7a\u011fda\u015f d\u00fcnya b\u00f6ylesi durumlar\u0131 medikalize etmekte ve \u00e7are olarak t\u0131p mesle\u011finin ya da bilimin otoritesine y\u00f6nelmektedir.<\/p>\n
Bazen medikalizasyon ruhsal \u0131zd\u0131rab\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr nedenini has\u0131ralt\u0131 etmekte kullan\u0131labilir. S\u00f6zgelimi, politik vah\u015fet ya da istikrars\u0131zl\u0131ktan kaynaklanan \u0131zd\u0131rab\u0131 Maj\u00f6r Depresif Bozukluk, Travma-Sonras\u0131 Zorlanma Bozuklu\u011fu vb. kategorilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren psikiyatrist, ahl\u00e2k\u00ee ve sosyal a\u00e7\u0131klamay\u0131 ge\u00e7ersizle\u015ftirmi\u015f olur. Travma-Sonras\u0131 Zorlanma Bozuklu\u011fu kategorisinin sava\u015f ve gaddarl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcregitti\u011fi \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya \u00fclkelerinde ne kadar anlaml\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve sundu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kategori, yaln\u0131zca birey ve onun bulgular\u0131 \u00fczerinde odaklanmak s\u00fbretiyle, travman\u0131n etkilerini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bireysel ve t\u0131bb\u00ee ifadeler i\u00e7inde kavramla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ba\u011flam sorunlar\u0131 ikinci plana d\u00fc\u015fmekte ve art\u0131k \u015feyle\u015ftirilmi\u015f olan psikolojik\/biyolojik s\u00fcrecin sadece gidi\u015fini etkileyen bir etmen olarak an\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Psikiyatri ruhsal dertlerin t\u00fcm\u00fcne bir panzehir sunmaz. T\u0131bb\u0131n di\u011fer dallar\u0131 gibi, ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r. Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u015fartlar\u0131nda pek \u00e7ok insana yararl\u0131 olan bir klinik uygulamay\u0131 ve zengin bir kuramsal \u00e7e\u015fitlili\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Psikiyatri t\u0131bb\u0131n sosyal bilimlere belki de en a\u00e7\u0131k dal\u0131d\u0131r ve insana y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, fizyolojiden edebiyata dek \u00e7ok farkl\u0131 alanlardan beslenmek zorundad\u0131r. N\u00f6rofizyoloji bilimindeki ilerlemeler bug\u00fcn bizi felsefeyle ilgin\u00e7 bulu\u015fma noktalar\u0131na getirmekte, beynin i\u015fleyi\u015fiyle d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemleri aras\u0131nda ilgin\u00e7 paralellikler kurulabilmektedir.<\/p>\n
Psikiyatriyi sadece ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 olan insanlara \u2018yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131\u2019 ila\u00e7 yazma uygulamas\u0131 olarak g\u00f6rmek, bu alan\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 potansiyel zenginli\u011fi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmak olacakt\u0131r. Hayat\u0131n kendisinden kaynaklanan dertleri ila\u00e7larla tedavi edemeyiz. Yoksullu\u011fun, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n, evsizli\u011fin, e\u015fitsizli\u011fin, politik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi h\u00fczn\u00fc ila\u00e7larla iyile\u015ftiremeyiz.<\/p>\n
Ancak bir de ay\u0131n \u00f6teki y\u00fcz\u00fc var: deprem sonras\u0131nda psikiyatri birimlerine yo\u011fun bir endi\u015fe ve ruhsal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ile ba\u015fvuran insanlar… S\u0131k\u0131nt\u0131larla ba\u015f etmeye mecali kalmam\u0131\u015f, toplumsal destek sistemleri zay\u0131f, ekonomik a\u00e7\u0131dan kendisini \u00e7aresiz hisseden insanlar aras\u0131ndan depresyon hastalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kabilece\u011fini de yads\u0131yamay\u0131z. E\u011fer kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ila\u00e7lar klinik anlamda depresyonu olan insanlar\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 bir nebze olsun hafifletebilecekse, bundan ka\u00e7\u0131nmak hekimlik mesle\u011finin ruhuna ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r. O \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck pembe haplar\u2019 pek \u00e7ok insan\u0131 ba\u015f etmeleri g\u00fc\u00e7 olan hastal\u0131klardan \u00e7ekip \u00e7\u0131karmaktad\u0131rlar. Deprem sonras\u0131nda psikiyatristlerin yapabilece\u011fi en iyi \u015fey, onlarla konu\u015fmak isteyen insanlar\u0131 b\u00fct\u00fcn kalbleriyle dinlemek olsa gerektir. Onlar\u0131n depremle ilgili olarak s\u00f6yleyebilecekleri s\u00f6zler zaten insanlar\u0131n kendi sa\u011fduyular\u0131yla fark edebilecekleri ger\u00e7eklerden ibarettir ve bu y\u00fczden teskin ve teselli edici olmalar\u0131 beklenmeyebilir. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z ya\u015fanan bu s\u00fcreci anlamland\u0131rma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indedir ve ancak o anlamland\u0131rma iledir ki bu alt\u00fcst olu\u015f yerini ya\u015fam\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n s\u00fck\u00fbnetine b\u0131rakabilir. Anlamaya, hissetmeye ve payla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerin depremzedeler i\u00e7in yapabilece\u011fi en de\u011ferli \u015feydir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fczeysel modernle\u015fmesi, psikiyatri bilimini de bir t\u00fcr ikon haline getirdi: Yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131n her s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 olayda uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurarak psikiyatristlerin insan ruhuna ili\u015fkin pek \u00e7ok gizemli noktay\u0131 bildikleri, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u2018ke\u015ffetmi\u015f\u2019 ki\u015filer olduklar\u0131 yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 \u00fcretti. Hay\u0131r: Formel psikiyatri e\u011fitiminden ge\u00e7mi\u015f olmak, psikiyatri hekimlerine insan i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n t\u00fcm detaylar\u0131 hakk\u0131nda rahatl\u0131kla konu\u015fma imk\u00e2n\u0131 vermez!<\/p>\n
Psikiyatri sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil maraz\u00ee oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n incelendi\u011fi bir disiplindir. Bu altyap\u0131 psikiyatristlere toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelere giri\u015fme konusunda yeterli bir donan\u0131m sa\u011flamamaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in biraz daha fazla ekmek yemek gerekir.<\/p>\n
Biraz daha ileri giderek s\u00f6yleyeyim: Sosyal bilimler konusunda m\u00fcrekkep yalamam\u0131\u015f \u2018uzmanlar,\u2019 pozitivist medikal modelin i\u00e7inden bakarak ruhsal hastal\u0131klar \u00fczerine konu\u015ftuklar\u0131nda, ba\u015fvuru kitaplar\u0131ndan edindikleri bilgileri tekrarlar ve kendi toplumlar\u0131n\u0131 ilgilendirecek yeni bir\u015fey s\u00f6yleyemezler. \u00c7o\u011fu zaman da, anla\u015f\u0131lmas\u0131 ancak disiplinler aras\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmayla ba\u015far\u0131labilecek baz\u0131 toplumsal s\u00fcre\u00e7leri psikopatoloji boyutuna indirger ve y\u00fczeysel a\u00e7\u0131klamalar getirirler. Bir\u015feye bir ad bulmak yahut onu etiketlemek, onu anlamak ya da anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak de\u011fildir.<\/p>\n
Bu konuda bir \u00f6rnek satanist gen\u00e7ler konusunda ya\u015fand\u0131. O ki\u015fileri \u2018antisosyal ki\u015filik bozuklu\u011fu\u2019 olarak etiketlemek sorunu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle anlamland\u0131rmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmuyor. O ki\u015fileri ya da ki\u015filikleri \u00fcreten toplumsal zemini, \u015fehir hayat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda toz-duman olmu\u015f aile ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131, insan\u0131 b\u00f6ylesi bir gaddarl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckleyen k\u00fclt\u00fcrel atmosferi analiz etmeden, \u201cBunlar antisosyaldir, antisosyaller de b\u00f6yledir\u201d tarz\u0131nda bir a\u00e7\u0131klamaya giri\u015fmek psikiyatri biliminin y\u00fcz\u00fcn\u00fc hi\u00e7 a\u011fartm\u0131yor.<\/p>\n
Medyada \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczce s\u00f6ylenen s\u00f6zlerden kaynaklanan o kadar \u00e7ok gaf var ki…<\/p>\n
\u201cTorunum Kral TV\u2019yi \u00e7ok seyrediyor doktor bey\u201d diyen izleyiciye, \u201cAman han\u0131mefendi, bu bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olmu\u015f. \u0130leride torununuzda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar, ila\u00e7 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 vesaire olabilir\u201d diyen bir hocam\u0131z bize k\u00fc\u00e7\u00fck dilimizi yutturabilir. Bir ba\u015fka TV \u015f\u00f6hreti psikiyatrist, yine ekranda, hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi bir \u00e7ocu\u011fa arada bir evinden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u2018epilepsi\u2019 (sara) te\u015fhisi koyabilir. Birisi kerameti kendinden menkul bir tarz ile beyin anatomisini Freud d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ba\u011fda\u015ft\u0131rarak meslek erbab\u0131n\u0131 hayretlere garkeden r\u00fcya analizleri d\u00f6kt\u00fcrebilir. Daha ba\u015fkalar\u0131 alabildi\u011fine s\u0131\u011f bir geyik muhabbetini size bilimsel bir kisveyle sunma cesaretini g\u00f6sterebilir.<\/p>\n
Ne de olsa televole \u00fclkesinde ya\u015f\u0131yoruz. Burada hi\u00e7bir a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k, hi\u00e7bir s\u00f6z kimseyi \u015fa\u015f\u0131rtmaz. Depremin \u00fcst\u00fcnden iki hafta ge\u00e7meden t\u00fcrl\u00fc televoleler v\u0131c\u0131k v\u0131c\u0131k halleriyle s\u00f6k\u00fcn eder ve ac\u0131l\u0131 insanlar\u0131n g\u00f6zlerinin i\u00e7ine baka baka tepi\u015firler. Psikiyatri de g\u00f6steri k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir unsuru haline getirilir. Bedenlerin r\u00f6ntgencili\u011fini hanidir zaten yapmakta olan \u015fanl\u0131 medyam\u0131z uzmanlar\u0131n yard\u0131m\u0131yla ruhlar\u0131n r\u00f6ntgencili\u011fine soyunur.<\/p>\n
Psikiyatri bilimini temsil etti\u011fi iddias\u0131yla bas\u0131n-yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnen insanlar\u0131n yaln\u0131zca bildiklerini s\u00f6ylemeleri, bilmedikleri konularda susmalar\u0131 gerekir. S\u00f6zler, insanlara \u015fifa verebilece\u011fi gibi, onlar\u0131 incitebilir de.<\/p>\n
T\u0131bb\u0131n \u00e7ok eski bir d\u00fcsturunu hat\u0131rlamak yerindedir: Primum non nocere. \u00d6nce zarar verme!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
23.11.2005 \u201cKEND\u0130M\u0130Z\u0130 K\u00dc\u00c7\u00dcK PEMBE HAPLARA teslim etmedik\u201d diyordu \u00f6\u011fretmen V\u00e2hide Bilgi, depremi izleyen aylarda Radikal 2\u2019de yay\u0131nlanan i\u00e7 burkucu ve i\u00e7ten yaz\u0131s\u0131nda. \u00d6ylesine dolays\u0131z, \u00f6ylesine sahiciydi ki anlatt\u0131klar\u0131, sars\u0131lmamak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Onlara \u2018depreme \u00f6zel re\u00e7ete\u2019 \u00f6neren doktora k\u0131z\u0131yor ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n psikotrop ajanlarla \u2018iyile\u015ftirilemeyece\u011fi\u2019ni hayk\u0131r\u0131yordu. Onun yaz\u0131s\u0131, deprem sonras\u0131nda iyiden iyiye kendisini hissettiren bir sorunu, her\u015feyi bilen […]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"ppma_author":[180],"class_list":["post-89592","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"yoast_head":"\n