05.06.2006<\/p>\n
BU G\u00dcN, risale-i nurda yer alan \u00fc\u00e7 kavram \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Adalet-i mahza, adalet-i izafiye ve zul\u00fcm.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Birincisi, mahza adalettir; adaletin ta kendisidir. Bu nevi adalette, her kesin hukuku korunmaktad\u0131r. Hi\u00e7 kimse zulme u\u011framamaktad\u0131r. Kimse kimseye feda edilmemektedir. Bu noktada, hakk\u0131n b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, b\u00fcy\u00fck hak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck haklar feda edilmez. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu adalette, \u0130lahi yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n dusturlar\u0131 g\u00f6zetilir. \u0130lahi Kudret, her \u015feye ve her kese ayn\u0131 derecede m\u00fcessir oldu\u011fu i\u00e7in, her\u015fey, bu \u0130lahi Kudrete kar\u015f\u0131 e\u015fittir. \u0130lahi Kudret, her \u015feyi bir emirle yarat\u0131r. Adaletin temeli ve esas\u0131 da \u0130lahi Kudretin kendisidir. Yani, \u0130lahi Kudret, her \u015feyi hakk\u0131yla yaratm\u0131\u015ft\u0131r; herkesi hakk\u0131yla yaratm\u0131\u015ft\u0131r; her kese hakk\u0131n\u0131 vermi\u015ftir ve vermektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130lahi kudretin herkese bu derecede hakk\u0131n\u0131 vermesi, bizlere de uyulmas\u0131 gereken bir bir dizi esaslar\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Adeta Kudret-i \u0130lahi bize \u015f\u00f6yle seslenmektedir: <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2018Ey insan! Ben her \u015feyi yerli yerinde yaratm\u0131\u015f\u0131m. Benim yan\u0131mda, hi\u00e7 kimsenin hakk\u0131 zayi olmamaktad\u0131r. Sen de benim bu d\u00fcsturuma uy! Ve adaletli davran, kimsenin hakk\u0131n\u0131 yeme, kimsenin hakk\u0131n\u0131 kimseye feda etme! Benim yan\u0131mda, bir kulumun hakk\u0131 ile b\u00fct\u00fcn kullar\u0131m\u0131n hakk\u0131 birdir! Nas\u0131l ki benim yan\u0131mda, birinin yarat\u0131lmas\u0131 ile hepsinin yarat\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda fark yoktur. \u00d6yle ise, birinin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ile hepsinin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda fark yoktur. Birinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile, hepsinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi aras\u0131nda da fark yoktur. Birinin hakk\u0131 ile b\u00fct\u00fcn\u00fcn hakk\u0131 aras\u0131nda da fark yoktur. Birinin hakk\u0131n\u0131 yiyen, hepsinin hakk\u0131n\u0131 yemi\u015ftir. Benim kullar\u0131m\u0131n hepsi i\u00e7in bile olsa, birisini hepsine feda etmeyiniz! B\u00fct\u00fcn bir milletin hakk\u0131 i\u00e7in, bir ki\u015fiyi haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fratmay\u0131n!…\u2019 <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130kinci kavram\u0131m\u0131z adalet-i izafiyedir. \u0130zafi kelimesi, kendi ba\u015f\u0131na bir anlam\u0131 olmay\u0131p, ba\u015fkas\u0131na nisbet edilerek bilinen, \u015fartlara g\u00f6re de\u011fi\u015febilen, ba\u015fka bir \u015feye atfedilerek anla\u015f\u0131labilen bir anlama i\u015faret etmektedir. \u0130zafi kavram\u0131, nisbi kelimesiyle benzer bir anlama sahiptir. Nisbi olan da ba\u015fkas\u0131na nisbet edilerek bilinen demektir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Adalet kelimesi bazen nisbi bazen de izafi kelimesiyle birlikte kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130zafi ya da nisbi olan adalet, yukar\u0131da de\u011findi\u011fim birinci t\u00fcr adalete izafe edilerek bilinen adalet demektir. Yani \u0130lahi adalete izafe edilerek bilinen adalete, adalet-i izafiye denir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu adalette, tam bir adaletten s\u00f6z edemeyiz. \u0130lahi hukukun uygulanamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, s\u00f6z konusu olur. Adalet-i izafiyenin uygulanmas\u0131, yap\u0131lan i\u015flemin, nisbeten, \u0130lahi hukuka uygun oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Aslolan \u0130lahi adaletin uygulanmas\u0131d\u0131r. Ancak, \u0130lahi adaleti uygulamak i\u00e7in, insan, bazen aciz kalabilmekte ve ger\u00e7ek adaleti tahakkuk ettirememektedir. Bu gibi durumlarda, zul\u00fcm anlam\u0131na gelememek kayd\u0131yla, nisbi adaleti uygulayabilmekteyiz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Birinci t\u00fcr (mahza)adaletin uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn iken, izafi adaletin uygulanmas\u0131 halinde, art\u0131k nisbi de olsa bir adaletten s\u00f6z edemeyiz. Bu durumda, bir zulm\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusudur. \u00d6yle ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kavram\u0131m\u0131z olan zul\u00fcm kavram\u0131na ge\u00e7ebiliriz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zul\u00fcm, bir hakk\u0131n kaybolmas\u0131, \u00e7i\u011fnenmesi ya da yok edilmesidir. Zul\u00fcm ile adalet kavram\u0131 tam bir tezat i\u00e7indedir. Gece ve g\u00fcnd\u00fcz gibi birbirine z\u0131tt\u0131r. Nas\u0131l ki gece var iken, g\u00fcnd\u00fcz olmaz; g\u00fcnd\u00fcz g\u00fcne\u015finin oldu\u011fu bir g\u00fcnde de gecenin karanl\u0131\u011f\u0131 olmaz. Adalet varsa zul\u00fcm yoktur, zul\u00fcm varsa adalet yoktur. Adalet ile zul\u00fcm kavramlar\u0131 bir arada bulunamazlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesela maide suresinde ge\u00e7en “Kim bir cana k\u0131ymam\u0131\u015f veya yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karmam\u0131\u015f birisini \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibidir. Kim de birisini diriltirse, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 diriltmi\u015f gibi olur.” (M\u00e2ide S\u00fbresi, 5:32.) ayete g\u00f6re, haks\u0131z yere birini \u00f6ld\u00fcren ki\u015fi, velev ki bunu b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k ad\u0131na i\u015flesin, bu bir zul\u00fcmd\u00fcr. Ayette ge\u00e7en \u2018her kim\u2019 ifadesi, M\u00fcslim olsun gayr-i M\u00fcslim olsun herkesi kapsamaktad\u0131r. \u00d6yle ise, bir M\u00fcsl\u00fcman, hi\u00e7bir masumu \u00f6ld\u00fcremez, hi\u00e7bir iktidar u\u011fruna, hi\u00e7bir devlet u\u011fruna, hi\u00e7bir ama\u00e7 u\u011fruna masum bir ki\u015finin kan\u0131n\u0131 d\u00f6kemez. Bu, apa\u00e7\u0131k bir zul\u00fcmd\u00fcr. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6yle ise, fesat \u00e7\u0131karmam\u0131\u015f masumlar\u0131, hi\u00e7bir gerek\u00e7e yok iken \u00f6ld\u00fcren, -velev ki \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kafir, \u00f6ld\u00fcren de M\u00fcsl\u00fcman olsun fark etmez- zalimdir. Haks\u0131z yere adam \u00f6ld\u00fcrmek zulm\u00fcn sadece bir \u015feklidir, tek \u015fekli de\u011fildir. \u0130\u015fkence, bir ki\u015finin hakk\u0131n\u0131n toplum yarar\u0131na bile olsa feda edilmesi, cemaatin selameti i\u00e7in ferdin feda edilmesi, devletin selameti i\u00e7in ki\u015filerin feda edilmesi gibi \u00f6rnekler de zulm\u00fcn bir \u015feklidir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda, zulm\u00fcn \u00f6rnekleri ve zulm\u00fcn \u015fiddeti o kadar artm\u0131\u015ft\u0131r ve o kadar bilin\u00e7li bir \u015fekilde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r ki, \u00e7o\u011fu kere bunlar\u0131 isimlendirmekte bile zorlanmaktay\u0131z. Eski zamanlarda, sadece birisine yap\u0131lan bir i\u015fkence, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz medya ara\u00e7lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla, milyonlarca veya milyarlarca zulme d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu kadar katmerli zul\u00fcmlere muhatap oldu\u011fumuz bir d\u00fcnyada, \u015f\u00fcpheli hallerden sak\u0131nmak, birisine yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z basit bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n birden fazla ki\u015fiye te\u015fmil edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek, haks\u0131zl\u0131ktan uzak durmak, takva d\u00fcsturunun \u00f6nemli bir gere\u011fidir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zul\u00fcm ve adalet kavramlar\u0131, biri di\u011ferinin z\u0131dd\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7o\u011fu kere bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz bir \u015fekilde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bir \u00e7ok zalim, adaletli davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek zul\u00fcm i\u015fler. Kendi iktidar menfaati i\u00e7in zul\u00fcm i\u015fleyen bir \u00e7ok h\u00fck\u00fcmdar, kendi devletinin selameti i\u00e7in, bir \u00e7ok hakk\u0131 ve hukuku feda eder. Bir \u00e7ok kere, zul\u00fcm, adalet k\u00fclah\u0131n\u0131 giyer. Bu g\u00fcnk\u00fc bir devlet erkan\u0131n\u0131n, devletin selameti i\u00e7in bir s\u00fcr\u00fc ki\u015fiyi harcamas\u0131 ne kadar yanl\u0131\u015f ise, \u2018islam devleti\u2019 s\u0131fat\u0131na uygun bir devletin, islam devletinin selameti i\u00e7in ki\u015fileri feda etmesi de ayn\u0131 derecede yanl\u0131\u015ft\u0131r ve zul\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yukar\u0131da, zul\u00fcm ile adaletin bir arada olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftim. Bu adalet kavram\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Buna adalet-i izafiye de dahildir. Yani, adalet-i izafiyenin oldu\u011fu yerde zul\u00fcmden s\u00f6z etmemiz do\u011fru olmaz, zulm\u00fcn oldu\u011fu yerde de adalet-i izafiyeden s\u00f6z etmemiz do\u011fru olmaz. Bir fiil, hem zul\u00fcm hem de adaletli olmaz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6zellikle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir kavram oldu\u011fu i\u00e7in, adalet-i izafiye kavram\u0131na \u00f6zel bir \u00f6nem atfediyorum. Risale-i Nurlar\u0131 okudu\u011fum ilk y\u0131llarda, cemaatin selameti i\u00e7in fertlerin feda edilmesini, devletin selameti i\u00e7in katlin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ve bunun da bir t\u00fcr adalet-i izafiye oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Ancak, Sunuhatta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir ifade, beni bu d\u00fc\u015f\u00fcncemden vazge\u00e7irdi. \u015e\u00f6yle yaz\u0131yordu Sunuhat\u2019ta:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sonra adalet-i izafiyenin ge\u00e7ti\u011fi yerlerdeki, c\u00fcz\u2019\u00fcn k\u00fclle feda olmas\u0131na dair \u2018\u2026 o ba\u015fka meseledir\u2019 \u015feklinde ge\u00e7en ifadeleri tekrar okudu\u011fumda, c\u00fcz\u2019\u00fcn k\u00fclle feda olmas\u0131n\u0131n, yani bir fedakarl\u0131k olmas\u0131n\u0131n, c\u00fcz\u2019\u00fc k\u00fclle feda edenleri kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131m. Zira, Sunuhat\u2019taki ifadenin ikinci paragraf\u0131, adalet-i izafiyenin, c\u00fcz\u2019\u00fcn r\u0131zas\u0131n\u0131, adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bir \u015fart olarak kabul ediyordu. \u00d6yle ise ind-i \u0130lahide, adalet yap\u0131yorum diye, ferdin r\u0131zas\u0131n\u0131 almadan, onun hakk\u0131n\u0131 topluma mal edenin zalim biri oldu\u011funda ku\u015fku olmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6zetle, c\u00fcz\u2019\u00fcn r\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, ki\u015fi haklar\u0131n\u0131n topluma feda edilmesinin zul\u00fcm olmaya devam etti\u011fi, ancak insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bunu adalet-i izafiye zannetti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale-i Nurda ge\u00e7en adalet-i izafiye bahisleri, zulm\u00fcn bir me\u015fruiyet k\u0131l\u0131f\u0131 olarak de\u011fil, adalet-i izafiyenin uygulanamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, adaletin bir uygulamas\u0131 olarak ge\u00e7mektedir. Halbuki Risale-i Nurun ele\u015ftirdi\u011fi \u015fey, zulm\u00fcn, kendisini bir t\u00fcr adalet-i izafiye olarak nitelemesidir. Hi\u00e7bir zalim, kendisinin zalim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmez, toplumun selameti i\u00e7in zulm\u00fc irtikap etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve kendisine hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan husus, zulm\u00fcn adalet-i izafiye ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. E\u011fer bu g\u00fcn bizler, kimi tarihi olaylar\u0131, i\u015flenmi\u015f zul\u00fcmleri, adalet-i izafiyenin bir uygulamas\u0131 olarak kabul ediyorsak, bu o zulm\u00fcn niteli\u011fini de\u011fi\u015ftirmemekte; bilakis i\u00e7imizdeki m\u00fcstebidane duygular\u0131 adalet k\u0131l\u0131f\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fcrerek sundu\u011fumuzu g\u00f6stermektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
E\u011fer Muaviye ile Hz. Ali \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, sadece sava\u015ftan ibaret g\u00f6r\u00fcr ve aralar\u0131ndaki adalet-i mahza ve izafiye kavgas\u0131n\u0131 g\u00f6rmez isek, bu bizi siyaseten bir tarafgir haline sokar ve mutlaka birisine meylederiz. Ancak bu meyletmemiz bir ilkeden kaynaklanmamakta ve sadece basit bir tarafgirlik g\u00f6stermekteyizdir. B\u00f6yle bir durumda, ister Hz. Ali ister Muaviye taraf\u0131nda olal\u0131m. B\u00f6yle bir tarafgirli\u011fin, Allah indinde bir anlam\u0131 bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
E\u011fer her hangi bir islam h\u00fck\u00fcmdar\u0131n\u0131n, karde\u015f katlini yapt\u0131\u011f\u0131 halde, biz islamiyet lehine taraftarl\u0131k g\u00f6stermeyip, karde\u015f katline ilkesel olarak kar\u015f\u0131 gelmeyip, islamiyetin adalet-i mahza veya izafiye d\u00fcsturunu devletin selametine feda edersek, bu tutumumuz bizi zulm\u00fcn tarafgiri yapacak ve ilkesel olarak da kimseye adaletten s\u00f6z edemeyece\u011fiz. E\u011fer bu zul\u00fcmlere ilkesel bazda kesin ve a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmazsak ve tarihte ya\u015fananlara adalet k\u00fclah\u0131n\u0131 giydirirsek, bu g\u00fcnk\u00fc (islami k\u0131l\u0131fl\u0131)ter\u00f6re de fetva vermi\u015f olaca\u011f\u0131z. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
E\u011fer biz, bulundu\u011fumuz sosyal konumda, ki\u015fileri topluma feda ediyorsak, e\u011fer biz bulundu\u011fumuz sosyal \u00e7evrede veya gruplarda, grup kimli\u011fini ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde tutuyorsak ve bu u\u011furda haks\u0131zl\u0131klara g\u00f6z yumuyorsak, \u2018\u2026kim fesat \u00e7\u0131karmam\u0131\u015f bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse\u2026b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f say\u0131l\u0131r\u2026\u2019 h\u00fckm\u00fcn\u00fc, ne kendimize ne de bir ba\u015fkas\u0131na anlatamay\u0131z. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
E\u011fer yere d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde elinizde bir Kur\u2019an ta\u015f\u0131yorsan\u0131z, , sizi d\u00fc\u015f\u00fcrene Kur\u2019an\u0131 vermeyip, sizi yere d\u00fc\u015f\u00fcrene siper yap\u0131yorsan\u0131z bu Kur\u2019an\u0131 kendinize alet yap\u0131yorsunuz anlam\u0131na gelir. Ve siz yere d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in, Kur\u2019an\u0131 kendinize alet yap\u0131yorsunuz demektir. \u2018Bak beni yere d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrsen, Kur\u2019an yere d\u00fc\u015fecek\u2026\u2019 diye kar\u015f\u0131 taraf\u0131n duygular\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, bu Kur\u2019an\u0131n \u015ferefini kurtarmak de\u011fil, kendi \u015ferefinizi kurtarmak anlam\u0131na gelir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
E\u011fer bir kavgan\u0131n i\u00e7inde iseniz, h\u00fck\u00fcm vermek i\u00e7in aran\u0131za Kur\u2019an\u0131 koymay\u0131n. E\u011fer Kur\u2019an\u0131 korumak i\u00e7in iktidar\u0131n\u0131z\u0131 feda etmeniz gerekirse, iktidar\u0131n\u0131z\u0131 feda edebilirsiniz. Ama, Kur\u2019an\u0131 korumay\u0131, iktidar\u0131n\u0131z\u0131 korumaya vas\u0131ta yapmay\u0131n\u0131z. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
E\u011fer bir yerde (g\u00fc\u00e7s\u00fcz de olsa)adaletin, (g\u00fc\u00e7l\u00fc)zul\u00fcmle \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz, ge\u00e7ici de olsa, nisbi de olsa, izafi de olsa zulme asla meyletmeyiniz. Zira adaletin, sizin g\u00fcc\u00fcn\u00fcze ihtiyac\u0131 yoktur.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
05.06.2006 BU G\u00dcN, risale-i nurda yer alan \u00fc\u00e7 kavram \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Adalet-i mahza, adalet-i izafiye ve zul\u00fcm. Birincisi, mahza adalettir; adaletin ta kendisidir. Bu nevi adalette, her kesin hukuku korunmaktad\u0131r. Hi\u00e7 kimse zulme u\u011framamaktad\u0131r. Kimse kimseye feda edilmemektedir. Bu noktada, hakk\u0131n b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, b\u00fcy\u00fck hak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck haklar feda edilmez. Bu adalette, […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[176],"class_list":["post-89417","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n