13.11.2006<\/p>\n
21. Y\u00dcZYILDA da g\u00fcndemi i\u015fgal edece\u011fi anla\u015f\u0131lan milliyet\u00e7ilik ideolojisi, d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131nda \u00f6zellikle \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda, akt\u00fcalitesini korumaya devam etmektedir. K\u00fcreselle\u015fme olgusu ile birlikte, yer yer daha fazla i\u00e7e kapanma istidad\u0131 g\u00f6steren milliyet\u00e7i tav\u0131rlar, ulus-devlet modelinin zay\u0131flamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, kendisine ya\u015fam alan\u0131 bulma konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekmektedir. Etnik yap\u0131lar\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131, bu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 daha da artt\u0131rmaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6te yanda i\u00e7inde bulundu\u011fumuz co\u011frafyada, sadece T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin kendi ulus-devlet yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanan konjonkt\u00fcrel politikalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, hem i\u00e7eride hem de d\u0131\u015far\u0131da bir gerilim kayna\u011f\u0131 olmaya devam etmektedir. Bulundu\u011fu co\u011frafyan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki uluslar \u00fcst\u00fc politik \u00e7\u0131karlar\u0131n yak\u0131n\u0131nda bulunmas\u0131, bu bak\u0131\u015f\u0131 daha da belirsiz hale getirmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Evrensel bir dinin mesaj\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edenler ise, bu ideolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 sorgulama ve tan\u0131mlama sorunu ya\u015famaktad\u0131rlar. Bu ba\u011flamda, milliyet\u00e7ili\u011fin dini bir gelene\u011fe dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 hatta kimi \u00e7evrelerce bir din gibi alg\u0131lanmas\u0131 sorunu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu sorun, milliyet kavram\u0131n\u0131n m\u00fcsbet anla\u015f\u0131labilip anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p, daha ideolojik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Zaman zaman, kimi \u2018derin\u2019 politik \u00e7evrelerin, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devleti i\u00e7erisinde, milliyet\u00e7ili\u011fi, \u2018y\u00fckselen de\u011ferler\u2019 haline getirmeleri, toplumda var olan gerginli\u011fi daha da t\u0131rmand\u0131rmaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in, bir kavram \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in, milliyet\u00e7ili\u011fin, ulus\u00e7uluk ve etnisizm ile olan ili\u015fkilerinin irdelenmesi gerekir. Ayr\u0131ca bu kavram\u0131n, alt kimlik-\u00fcst kimlik ve aidiyet sorunlar\u0131 ile olan ili\u015fkisi irdelenmelidir. K\u00fcreselle\u015fme olgusu ile birlikte, bir aidiyet sorunu ya\u015fayan modern insan, bunu, bazen dini kavramlar\u0131n i\u00e7inde, bazen de i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7evre \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Risale-i Nur okuyucular\u0131n\u0131n, bu sorunu hangi \u015fartlar i\u00e7inde \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Frans\u0131z ihtilalinden sonra do\u011fan bu nasyonalizm, modernle\u015fmenin \u00f6nemli bir sac aya\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir. Modernle\u015fmenin dayand\u0131\u011f\u0131 ulus-devlet ideolojisini ifade eden milliyet\u00e7ilik kavram\u0131, nas\u0131l olup da \u2018dinin kutsallar\u0131\u2019 aras\u0131na girdi\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zira \u2018hamiyet-i diniye\u2019yi fikren benimsemi\u015f olsa bile, kimi dini \u00e7evreler, pratikte \u2018hamiyet-i milliye\u2019 esas\u0131ndan hareket etmekte bir beis g\u00f6rmemektedirler. <\/p>\n
<\/p>\n
Risale-i Nur k\u00fclliyat\u0131n\u0131n, milliyet\u00e7ili\u011fe prim verip vermedi\u011fi; m\u00fcellifinin, sadece bir etnik yap\u0131n\u0131n unsuriyet\u00e7ili\u011fine mi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yoksa, b\u00fct\u00fcn milliyet\u00e7iliklere mi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Risale-i Nurdan beslenen \u00e7evrelerin, kimisinde \u2018t\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi\u2019 kimisinde de bir \u2018k\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi\u2019ne yol bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Risalelerin ,b\u00f6yle bir birinden \u00e7ok farkl\u0131 okuma bi\u00e7imlerine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir mi? Yoksa, her iki ideolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, Risale-i Nuru farkl\u0131 bir okuma ameliyesine mi giri\u015fmi\u015ftir?<\/p>\n
<\/p>\n
Konjonkt\u00fcrel \u015fartlar\u0131n, bu yorumlar\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131nda bir etkisi var m\u0131d\u0131r? S\u00f6z gelimi, 12 Eyl\u00fcl 1980 \u00f6ncesi okuma bi\u00e7imleri ile bu g\u00fcnk\u00fc okuma bi\u00e7imleri aras\u0131nda bir fark var m\u0131d\u0131r? T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin temel esaslar\u0131ndan biri olarak milliyet\u00e7ilik, Risale-i Nur ile ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131labilir mi? <\/p>\n
<\/p>\n
Ziya G\u00f6kalp\u2019e at\u0131f yapak \u2018din, dil bir ise, milliyet de birdir\u2019 \u015feklindeki s\u00f6zlerine \u2018\u2026hakiki unsuriyete de\u011fil, belki dil, din ve vatan m\u00fcnasebat\u0131na bak\u0131lacak\u2019 diyen Said Nursi\u2019nin bu yorumu, Risalelerin milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131na, dayanak te\u015fkil edebilir mi? <\/p>\n
<\/p>\n
Bu ve buna benzer sorular, Demokrat Hukuk\u00e7ular Derne\u011finin d\u00fczenledi\u011fi \u2018Y\u00fckselen Bir De\u011fer Olarak Milliyet\u00e7ilik Problemi ve Risale-i Nurdan \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 forumda, tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. M\u00fczakerelerin, \u00f6zelde Risale-i Nur m\u00fcntesiplerinin, genelde de bulundu\u011fumuz co\u011frafyadaki politik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
Forumun \u00f6nemi, konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131lanlar\u0131n, Risale-i Nur ikliminden beslenen birikimleri bir araya getirmesi idi. Ve Risalelerdeki b\u00fct\u00fcn milliyet\u00e7ilikle ilgili konular masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131. Forum idarecisi olarak ald\u0131\u011f\u0131m k\u0131sac\u0131k notlar\u0131 karakalem okuyucular\u0131 ile payla\u015fmak istiyorum. <\/p>\n
<\/p>\n
Risalelerden milliyet\u00e7i bir yorum(T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi) geli\u015ftiren Ey\u00fcp G\u00f6khan, k\u00fclt\u00fcr, medeniyet ve milliyet\u00e7ilik konular\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yapan gen\u00e7 bir isim. Ona g\u00f6re milliyet\u00e7ilik, modern bir s\u00f6ylem olmas\u0131na ra\u011fmen, dini unsurlarla birlikte ya\u015fayabilir. Osman Y\u00fcksel Serdenge\u00e7ti, Erol G\u00fcng\u00f6r, Nurettin Top\u00e7u ve Necip Faz\u0131l gibi isimler, hem dini bir s\u00f6ylemi olan hem de milliyet\u00e7i bir \u00e7izgi takibeden bir silsileyi te\u015fkil ediyor. Bu \u00e7izginin Risaleler ile \u00e7eli\u015fmedi\u011fini iddia eden G\u00f6khan, \u2018dil, din bir ise, millet de birdir.\u2019 diyen Ziya G\u00f6kalp\u2019e Said Nursi\u2019nin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. \u2018T\u00fcrk milletindenim, \u0130slam \u00fcmmetindenim, \u0130slam medeniyetindenim\u2019 diyen \u00d6zakp\u0131nar\u2019\u0131 referans g\u00f6steren Ey\u00fcp G\u00f6khan, millet, \u00fcmmet ve medeniyet kavramlar\u0131n\u0131n i\u00e7ini doldurmuyor ve bu kavramlar aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma da yapm\u0131yor. <\/p>\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn milliyet\u00e7i okumalar gibi bu okuma bi\u00e7iminde de kavramlar, i\u00e7erikleriyle, tarihi arkaplan\u0131yla birlikte okunmuyor; sadece \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 manalar, sloganla\u015ft\u0131r\u0131larak sunuluyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Konu\u015fmac\u0131lardan Safa M\u00fcrsel, milliyet\u00e7ili\u011fi y\u00fckselen(y\u00fckseltilen) bir de\u011fer olarak de\u011fil, ifrat ve tefrit hareketlerinin bir yans\u0131ma bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fcyor. Avrupa Birli\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n baz\u0131 kavramlar\u0131 g\u00fcndemimize ta\u015f\u0131d\u011f\u0131n\u0131, milliyet\u00e7ili\u011fin de bu kavramlardan biri oldu\u011funu s\u00f6ylen M\u00fcrsel\u2019e g\u00f6re, milliyet\u00e7ilik konusunda duru\u015fumuzu netle\u015ftirmemiz gerekir. Elimizde bu kavramlar\u0131 tahlil edecek ve i\u00e7ini dolduracak yeterli malzemenin var oldu\u011funu s\u00f6yleyen M\u00fcrsel, \u00f6zellikle Risale-i Nur\u2019un zengin bir birikim sundu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz siyasal ve sosyal iklimde, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n tetikleyici akt\u00f6r\u00fc olarak milliyet\u00e7ili\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Safa M\u00fcrsel, milliyet\u00e7ili\u011fin yerini \u0130slamiyet milliyetine b\u0131rakmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6neriyor. Milliyet kavram\u0131nda da bir menfez a\u00e7amamak gerekti\u011fini, insanlar\u0131, toplumlar\u0131 bir arada tutan \u00f6nemli kavramlardan olan millet\/milliyet kavram\u0131nda meydana gelebilecek bir zedelenmenin, ileride telafisi imkans\u0131z mecralara bizi s\u00fcr\u00fckleyebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Kavramlar\u0131n muhtevas\u0131ndan \u00e7ok, bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izen Safa M\u00fcrsel, S. Nursi\u2019nin, Ziya G\u00f6kalp\u2019in milliyet konusundaki tan\u0131m\u0131n\u0131 benimsemi\u015f oldu\u011fu izlenimi veriyor. Bir taraftan bir yazar\u0131n, \u2018Milliyet\u00e7ilik, ba\u015fkas\u0131ndan nefret etmektir.\u2019 \u015feklindeki s\u00f6zlerini ele\u015ftirel bir uslupla takdim eden M\u00fcrsel, Risale-i Nur\u2019un m\u00fcsbet de olsa bir milliyet\u00e7ili\u011fe prim verip vermedi\u011fi konusunda net ifadeler kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yordu. 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n Risale-i Nur hareketi ku\u015fa\u011f\u0131 ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ku\u015fak aras\u0131nda, milliyet\u00e7ili\u011fe bak\u0131\u015f konusundaki farkl\u0131l\u0131k, Safa M\u00fcrsel\u2019in ifadelerinde belirsizli\u011fini koruyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Forumun bir ba\u015fka konu\u015fmac\u0131s\u0131 olan Osman Tun\u00e7 ise, as\u0131l tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken kavramlar\u0131n ulus ve ulus\u00e7uluk oldu\u011funu, ancak milliyet\u00e7ilik kavram\u0131n\u0131n bunlar\u0131n yerine ge\u00e7mesinden dolay\u0131, bizim bu g\u00fcn milliyet\u00e7ili\u011fi tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 iddia ediyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Her kavram gibi, milliyet\u00e7ilik kavram\u0131 da tarihin \u00e7e\u015fitli evrelerinde farkl\u0131 manalar\u0131 i\u00e7ine katmaktad\u0131r. Osmanl\u0131 Devletinin son d\u00f6neminde, milliyet\u00e7ilik kavram\u0131n\u0131n par\u00e7alay\u0131c\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmek gerekir. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, buna kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen ittihad-\u0131 \u0130slam fikrinin de baz\u0131 milliyet\u00e7i unsurlar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden Osman Tun\u00e7, bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 ittihad-\u0131 islam\u0131n ba\u015far\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ediyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Tun\u00e7\u2019a g\u00f6re Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemindeki, millet kavram\u0131na y\u00fckledi\u011fi anlam, bildi\u011fimiz Kur\u2019ani muhtevas\u0131yla \u2018din\u2019 anlam\u0131na geliyor. Ulus\u00e7uluk hareketlerinden sonra ise, millet kavram\u0131, ulus anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. <\/p>\n
<\/p>\n
\u2018\u0130slamiyet, insaniyet ve milliyet…\u2019 \u015feklinde bir s\u0131ralama yapan Said Nursi, Osman Tun\u00e7\u2019a g\u00f6re, milliyeti bir de\u011fer yarg\u0131s\u0131 olarak en sona b\u0131rak\u0131yor. O\u2019na g\u00f6re, i\u00e7inde tek bir unsuru bar\u0131nd\u0131ran bir yap\u0131, ilelebet devam edemez. Bu y\u00fczden, bu g\u00fcnk\u00fc problemler devam etmektedir. Ve e\u011fer birden fazla unsur, mevcut yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer almazsa, bu sorunlar devam edecektir. <\/p>\n
<\/p>\n
Risale-i Nur hareketi i\u00e7inde milliyet\u00e7i jargona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla dikkatleri \u00e7eken Metin Karaba\u015fo\u011flu, forumun bir di\u011fer konu\u015fmac\u0131s\u0131 idi. Onun kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, sadece tepkisel bir duru\u015f de\u011fil, ilkesel olarak ve sistematik bir bi\u00e7imde, Risale-i Nur, milliyet\u00e7ili\u011fe mesnet te\u015fkil etmez ve edemez. Metinlerde milliyet\u00e7ilik konusunun asl\u0131nda gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak m\u00fcntesiplerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, ge\u00e7mi\u015fte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Risale-i Nur\u2019un uza\u011f\u0131nda bulundu\u011funu ifade eden Karaba\u015fo\u011flu, Risale metinlerinin tamam\u0131n\u0131n e\u015f de\u011ferde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131n daha temel de\u011ferde ve k\u00f6k eser niteli\u011finde bulundu\u011funu iddia etmektedir. S\u00f6z gelimi, ha\u015fir bahsi ile siyasi i\u00e7erikli bir mektup e\u015f de\u011ferde de\u011fildir. <\/p>\n
<\/p>\n
10, 25, 26 ve 31. s\u00f6zler, temel\/k\u00f6k eser niteli\u011findedir ve Risale-i Nur\u2019un ana prensiplerinin, temel ilkelerinin bu t\u00fcr metinlerden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekir. Milliyet\u00e7ilik konusunun, 26. mektubun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc mebahs\u0131nda incelenmektedir. Bu mebhas, k\u00f6k\/temel eser niteli\u011finde de\u011fil, ancak, k\u00f6k eser niteli\u011findeki eserlerden \u00e7\u0131kar\u0131lan temel prensiplere g\u00f6re yorumlanabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Karaba\u015fo\u011flu\u2019na g\u00f6re, bu konudaki temel eserlerden biri 31. s\u00f6zd\u00fcr. Ona g\u00f6re, S. Nursi, 31. s\u00f6zde milliyet\u00e7ili\u011fi, \u2018Ene\u2019nin menfi y\u00fcz\u00fcnde okumaktad\u0131r. Yine bir ba\u015fka k\u00f6k eser olan 25.s\u00f6z\u00fcn medeniyet kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131nda, menfi milliyetin Kur\u2019an medeniyeti taraf\u0131nda de\u011fil, felsefe silsilesi taraf\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. <\/p>\n
<\/p>\n
Her iki k\u00f6k eser(25 ve 31. s\u00f6zler)in bize verdi\u011fi bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, 26.s\u00f6z\u00fcn 3.mebhas\u0131n\u0131 yorumlamam\u0131z gerekir. <\/p>\n
<\/p>\n
Forumun son konu\u015fmac\u0131s\u0131 olan Ahmet Y\u0131ld\u0131z, milliyet\u00e7ilik konusunda \u00f6zellikle kavramsal bir \u00e7at\u0131 kurulmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Modernle\u015fme ile birlikte bir \u00e7ok bat\u0131l\u0131 kavram\u0131n ithal edildi\u011fini, milliyet\u00e7ilik kavram\u0131n\u0131n da bunlardan biri oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Milliyet kavram\u0131n\u0131n, Frans\u0131zca \u2018nation\u2019 deyiminin T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye yanl\u0131\u015f terc\u00fcme edilmesinden dolay\u0131, bu g\u00fcn kavramsal bir karga\u015fa ya\u015fanmaktad\u0131r. Y\u0131ld\u0131z\u2019a g\u00f6re, \u2018nation\u2019un tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 millet de\u011fil, \u00fcmmettir. Bu yanl\u0131\u015f terc\u00fcmeden dolay\u0131, dini ve Kur\u2019ani bir kavram olan millet kelimesinin anlam\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve bu g\u00fcn \u2018ulus\u2019 \u015feklinde ifade etti\u011fimiz kelimenin muhtevas\u0131, millet kavram\u0131na y\u00fcklenmi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi burada, millet ve ulus kelimesinin basit\u00e7e bir yer de\u011fi\u015fmesinden \u00e7ok, dini bir bilin\u00e7 olan \u2018millet\u2019 yerine, modern bir bilin\u00e7 olan \u2018ulus\u2019 bilinci ikame olmu\u015ftur. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu yanl\u0131\u015f terc\u00fcmenin bir ba\u015fka sonucu da \u00fcmmet kavram\u0131nda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00fcn \u2018ulus\u2019 diye kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kavram, asl\u0131nda \u2018\u00fcmmet\u2019 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ahmet Y\u0131ld\u0131z, \u2018\u0130slam milleti\u2019nin tek bir millet oldu\u011funu, bunun da Kur\u2019anda 16 yerde ge\u00e7en ve b\u00fct\u00fcn bir \u0130slam tarihinin prati\u011finde var olan \u2018millet-i ibrahim\u2019 oldu\u011funu iddia etmektedir. \u00dcmmet kavram\u0131 ise, farkl\u0131 kavimleri ifade etmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Buna g\u00f6re, bu g\u00fcnk\u00fc \u0130slam toplumlar\u0131n\u0131n(uluslar\u0131n\u0131n\/etnik yap\u0131lar\u0131n\u0131n) her biri ayr\u0131 bir \u00fcmmettir. Dolay\u0131s\u0131yla tek bir \u0130slam milleti i\u00e7inde farkl\u0131 \u00fcmmetlerden s\u00f6z etmek do\u011fru bir ifade iken, tek bir \u0130slam \u00fcmmeti i\u00e7inde farkl\u0131 milletlerin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek yanl\u0131\u015f bir kullan\u0131md\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu yanl\u0131\u015f alg\u0131lama sonucu, Hucurat suresinde \u2018Sizi kabileler ve \u015fubeler \u015feklinde yaratt\u0131m\u2026\u2019(49,13) mealinde ge\u00e7en \u2018\u015fube ve kavim\u2019 kelimelerinin de millet \u015feklinde yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z, bu ayetten yola \u00e7\u0131karak \u2018tan\u0131ma\/tan\u0131tma\u2019 ve \u2018tan\u0131mlama\u2019 bi\u00e7iminde ifade edilebilecek \u00f6n\u00fcm\u00fczde iki yol oldu\u011funu, ayetin \u2018tan\u0131ma\/tan\u0131tma\u2019ya izin verdi\u011fini, ancak \u2018tan\u0131mlama\u2019ya izin vermedi\u011fini ifade etmektedir. Birincisinde, Said Nursi\u2019nin anlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imde bir tan\u0131ma\/tan\u0131\u015fma\/muarefe zinciri yer almaktad\u0131r. \u0130kincisinde ise, farkl\u0131l\u0131klara g\u00f6re tan\u0131mlama yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlamam\u0131z gerekir. Birincisine g\u00f6re, Allah, herkesi farkl\u0131 kavimler i\u00e7inde yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve bu farkl\u0131l\u0131k O\u2019nun ayetlerindendir. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 inkar, O\u2019nun ayetlerini inkar anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yle, yekdi\u011ferimizi tan\u0131mazl\u0131ktan gelmemiz, inkar etmemiz(tenak\u00fcr), O\u2019nun ayetlerini inkar manas\u0131na gelebilece\u011fini hesaba katmam\u0131z gerekir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kinci yol olan \u2018tan\u0131mlama\u2019da ise, Kur\u2019an\u0131n ki\u015fiyi tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir tan\u0131mlama bi\u00e7imini kabul etmememiz, m\u00fc\u2019min olman\u0131n \u015fiar\u0131d\u0131r. Kur\u2019an insanlar\u0131, \u2018m\u00fc\u2019minler ve di\u011ferleri\u2019 bi\u00e7iminde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131, etnik yap\u0131lar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lan tan\u0131mlamalar ise, Kur\u2019an\u0131n bu tan\u0131mlamas\u0131na uymuyor. \u2018M\u00fc\u2019min\u2019 kelimesi, Allah\u2019\u0131n kulu olmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir aidiyet ve tan\u0131mlama kabul etmez. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu durumda, \u2018Ben T\u00fcrk\u00fcm veya ben K\u00fcrd\u00fcm veya Arab\u0131m\u2019 \u015feklindeki ifadeler, e\u011fer bir tan\u0131ma, tan\u0131tma veya tan\u0131\u015fma anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor ve bu manalar do\u011frultusunda bir sonuca bizi g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsa, burada bir sorun bulunmamaktad\u0131r. Ancak, bu ifadeler e\u011fer bir tan\u0131mlama i\u00e7eriyorsa burada bir sorundan s\u00f6z etmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6zetle insan\u0131 tan\u0131tan kavramlarda bir sorun bulunmamakta, ancak bir tan\u0131mlamay\u0131 i\u00e7erdi\u011fi taktirde bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve bu t\u00fcr bir kullan\u0131mdan ka\u00e7\u0131nmam\u0131z gerekir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6zetle, Ahmet Y\u0131ld\u0131z\u2019a g\u00f6re, tan\u0131mlay\u0131c\u0131l\u0131k, insan\u0131n Yarat\u0131c\u0131 ile ba\u011flant\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve bu asli olarak Yarat\u0131c\u0131 ile irtibatl\u0131d\u0131r. Di\u011fer ba\u011flant\u0131lar ise bu ba\u011flant\u0131n\u0131n yan\u0131nda talidir ve Yarat\u0131c\u0131 ile olan m\u00fcnasebette bir anlam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Etnisite ile ulus\u00e7uluk aras\u0131nda bir fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden Y\u0131ld\u0131z, her bir etnik yap\u0131n\u0131n asl\u0131nda bir ulus oldu\u011funa dikkati \u00e7ekmektedir. Ona g\u00f6re, baz\u0131 sosyal bilimcilerin ulusu, \u2018devleti olan bir topluluk\u2019 \u015feklinde ifade etmesi anlams\u0131zd\u0131r. Zira devleti olan bir etnik yap\u0131da var oldu\u011fu iddia edilen ulus bilinci, etnik yap\u0131larda da g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu y\u00fczden \u2018etnik ulus\u00e7uluk\u2019 zaid bir kavramd\u0131r ve iki kavram da e\u015f anlaml\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k da bir etnik milliyet\u00e7ilik de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu tan\u0131mlay\u0131c\u0131 de\u011fildi. B\u00fct\u00fcn etnik yap\u0131lar\u0131 bir \u00fcst yap\u0131da bulu\u015fturan millet kavram\u0131na daha yak\u0131n duran bir kavramd\u0131r Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k. <\/p>\n
<\/p>\n
Tan\u0131mlay\u0131c\u0131l\u0131k, \u00e7eli\u015fkili de olsa baz\u0131 kavramlar\u0131 bir araya getirmekte bir beis g\u00f6rmez. \u0130slami demokrasi ve islami milliyet\u00e7ilik kavramlar\u0131, \u00f6z\u00fcnde birbirine ayk\u0131r\u0131 unsurlar bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, problemlidir. Birisi kelama ait bir kavram, di\u011feri topluma ait olan bir kavramd\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2018Topluma ait kavramlar, kelama ait kavramlarla \u00e7at\u0131\u015f\u0131rsa ne olur?\u2019 Y\u0131ld\u0131z\u2019a g\u00f6re, \u0130ran ve Pakistan\u2019da oldu\u011fu gibi \u00e7eli\u015fkili yap\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olur. B\u00fct\u00fcn milliyet\u00e7ilikler, tarihi kurgularken, yeni bir tarih anlay\u0131\u015f\u0131 in\u015fa ederken, t\u00fcrde\u015ftirler ve ge\u00e7i\u015flidirler. <\/p>\n
<\/p>\n
Forum, konu\u015fmalar\u0131n bitmesinden sonra, soru cevap fasl\u0131yla devam etmekteydi. \u00d6nemine binaen baz\u0131 sorular\u0131 ve cevaplar\u0131 da aktarmak istiyorum. <\/p>\n
<\/p>\n
Soru: S. Nursi\u2019nin ifade bi\u00e7imlerinden, m\u00fcsbet milliyet\u00e7ilik manas\u0131 \u00e7\u0131kabilir<\/p>\n
<\/p>\n
Cevap: Nursi\u2019nin, \u2018hamiyet-i milliye mi, hamiyet-i diniye mi?\u2019 sorusuna verdi\u011fi cevab\u0131 a\u00e7\u0131k ve nettir. Bedi\u00fczzaman, hamiyet-i diniye taraf\u0131nda duruyor. Ayr\u0131ca, S. Nursi, toplumun \u00e7e\u015fitli tabakalardan olu\u015ftu\u011funu ifade etmektedir. Bunlar, hastalar, ya\u015fl\u0131lar, musibetzedeler, \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler gibi tabakalard\u0131r. Bu tabakalar\u0131n i\u00e7inde en farl\u0131 duran gen\u00e7lerdir. Gen\u00e7leri, milliyet\u00e7i g\u00fcd\u00fclerle bir nebze harekete ge\u00e7irebilirsiniz, ama, di\u011fer tabakalar\u0131n milliyet\u00e7i g\u00fcd\u00fclerle harekete ge\u00e7iremezsiniz. S\u00f6z gelimi Milliyet\u00e7ilik, hasta birine ne verecektir? Ya\u015fl\u0131 birisi, milliyet\u00e7ilik ideolojisinden ne umabilir? Ahiret hayat\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inanan bir m\u00fc\u2019min ya\u015fl\u0131n\u0131n, \u00f6teki d\u00fcnyas\u0131 ile ilgili olarak, milliyet\u00e7ili\u011fin verece\u011fi ne olabilir ki? Hesap g\u00fcn\u00fcnde, milliyet\u00e7ili\u011fin, bize katk\u0131s\u0131 ne olabilir? <\/p>\n
<\/p>\n
Sorular\u0131 \u00e7o\u011faltabiliriz. Ancak, burada \u00f6nemli olan, toplumu ve insanlar\u0131 bir araya getiren bir \u00e7ok ba\u011f vard\u0131r. Milliyet\u00e7ilik bu ba\u011flardan sadece bir tanesidir. Din, toplumun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bir stepne olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. (Ahmet Y\u0131ld\u0131z)<\/p>\n
<\/p>\n
Soru: \u0130slamiyet, toplumun refah\u0131 i\u00e7in bir stepne olarak kullan\u0131lmayacaksa, sosyal bar\u0131\u015f i\u00e7in, islam\u0131yet ne olarak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
<\/p>\n
Cevap: T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi, e\u011fer islamiyeti bir stepne olarak kullan\u0131rsa, k\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi de, devletin bunu, asimilasyon amac\u0131yla kulland\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131na sahiptir. Hangi milliyet\u00e7ilik, dini kullan\u0131rsa, bu, dinin milliyet\u00e7i bir yorumu olarak alg\u0131lan\u0131r. (Ahmet Y\u0131ld\u0131z)<\/p>\n
<\/p>\n
Soru: Risale-i Nurda Milliyet\u00e7ilik kavram\u0131 i\u00e7in, dayanaklar var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
<\/p>\n
Cevap: S. Nursi, menfi milliyet\u00e7ilikten bahsetti\u011fine g\u00f6re, bunun m\u00fcsbeti de olmal\u0131d\u0131r. Evet, Risalelerde m\u00fcsbet milliyet\u00e7ilik diye a\u00e7\u0131k\u00e7a bir terkip yoktur. Ancak, m\u00fcsbet milliyet kavram\u0131 vard\u0131r. Ve S. Nursi, m\u00fcsbet milliyet kavram\u0131n\u0131 olumsuzlam\u0131yor.(Ey\u00fcp G\u00f6khan)<\/p>\n
<\/p>\n
Cevap: M\u00fcsbet milliyet terkiplerinin ge\u00e7ti\u011fi yerlere bakarsak, Risalelerde m\u00fcsbet milliyet kavram\u0131na da olumlu bir anlam y\u00fcklenmemektedir. Yani, risalelerde sadece m\u00fcsbet milliyet\u00e7ilik terkibinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor de\u011filim. Ayn\u0131 zamanda, S. Nursi\u2019nin, m\u00fcsbet milliyet terkibine de olumlu bakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. S. Nursi\u2019ye g\u00f6re, m\u00fcsbet de olsa menfi de olsa, milliyet fikrinde nefsani bir hazz bulundu\u011funu, bunun ise ideal bir m\u00fc\u2019min portresiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Baz\u0131 muhataplar\u0131n milliyet\u00e7i olmas\u0131ndan dolay\u0131, S. Nursi\u2019nin onlar\u0131 d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir dil geli\u015ftirmemesini tebli\u011fin bir gere\u011fi olarak okumak gerekir. Yoksa onlar\u0131 olumlu bakt\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde bir yorum geli\u015ftirilemez.(Metin Karaba\u015fo\u011flu)<\/p>\n
<\/p>\n
Forumun soru cevap fasl\u0131ndan sonra, \u00d6. Faruk Uysal, Murat \u00c7iftkaya, A.Samet Demir ve Nuri \u00c7ak\u0131r da hem konu\u015fmac\u0131lar\u0131n fikirlerini hem de kendi de\u011ferlendirmelerini sundular. Asl\u0131nda bu de\u011ferlendirmelerin de muhteva olarak \u00e7ok zengin oldu\u011funu, ancak forumun ilerleyen saatlerinde olmas\u0131 ve zihinlerimizin yorgun olmas\u0131ndan dolay\u0131 notlar\u0131m\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in sizinle payla\u015fam\u0131yorum. <\/p>\n
<\/p>\n
Profesyonel anlamda bir forum olmasa da, Risale zemininde, milliyet\u00e7ilik konusunda her g\u00f6r\u00fc\u015f kendisini ifade etme imkan\u0131 buldu\u011fundan dolay\u0131, iyi bir beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemeden ge\u00e7emeyece\u011fim. <\/p>\n
<\/p>\n
Dile\u011fim o ki, y\u0131llard\u0131r milliyet\u00e7ili\u011fi tart\u0131\u015fmadan kabul edenler, bir elli y\u0131l\u0131 daha yitirmesin. T\u00fcrk milliye\u00e7ili\u011fi gibi, k\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi de kendisini yenilesin. Ve M\u00fcsl\u00fcman evlad\u0131n\u0131n kan\u0131, milliyet\u00e7i ve ideolojik fikirler u\u011fruna heder olmas\u0131n. <\/p>\n
<\/p>\n
Hi\u00e7 kimse, tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yok olmad\u0131; hi\u00e7 kimse de asimilasyon politikalar\u0131 ile bir yere varamad\u0131. Ulus-devlet modeli, kutsal bir model de\u011fil ki, bir kutsal\u0131 olanlar, onu ele\u015ftirmesin. Kutsal olan, Allah\u2019\u0131n herkesi farkl\u0131 yaratmas\u0131d\u0131r. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlamak, hepimizin borcudur. <\/p>\n
<\/p>\n
Son s\u00f6z\u00fcm \u00dc\u00e7 kelimeden ibarettir: <\/p>\n
<\/p>\n
1- Tan\u0131ma (inkar etmeme)<\/p>\n
<\/p>\n
2- Tan\u0131\u015fma (Muarefe)<\/p>\n
<\/p>\n
3- Sivil D\u00fc\u015f\u00fcnme (Devletin politikalar\u0131n\u0131 eksene almadan, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnme)<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
13.11.2006 21. Y\u00dcZYILDA da g\u00fcndemi i\u015fgal edece\u011fi anla\u015f\u0131lan milliyet\u00e7ilik ideolojisi, d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131nda \u00f6zellikle \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda, akt\u00fcalitesini korumaya devam etmektedir. K\u00fcreselle\u015fme olgusu ile birlikte, yer yer daha fazla i\u00e7e kapanma istidad\u0131 g\u00f6steren milliyet\u00e7i tav\u0131rlar, ulus-devlet modelinin zay\u0131flamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, kendisine ya\u015fam alan\u0131 bulma konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekmektedir. Etnik yap\u0131lar\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131, bu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 daha da artt\u0131rmaktad\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[176],"class_list":["post-89411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n