16.08.2008<\/p>\n
“NASIL MADD\u0130 hava fena ise fena tesir ediyor; manevi hava da bozulsa, herkesin istidad\u0131na g\u00f6re bir sars\u0131nt\u0131 verir.” Bedi\u00fczzaman’\u0131n Kastamonu Lahikas\u0131’nda s\u00f6yledi\u011fi gibi. insan\u0131 bulundu\u011fu ortam, o ortamda konu\u015fulanlar ve yap\u0131lanlar etkiliyor. Benim de ge\u00e7en g\u00fcnlerde i\u00e7erisinde bulundu\u011fum ortam\u0131n havas\u0131 manen o kadar g\u00fczeldi ki; o kadar kalbe, vicdana g\u00fc\u00e7 veren; nefsi zorlayan \u015feyler konu\u015fuldu ki, sizlerle de payla\u015fabildi\u011fim \u00f6l\u00e7\u00fcde onlar\u0131 payla\u015fmak istedim.<\/p>\n
<\/p>\n
Asl\u0131nda bahsedeceklerimi tek bir c\u00fcmlede \u00f6zetlemem gerekirse, tam olarak a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 Bedi\u00fczzaman’\u0131n veciz bir \u015fekilde ifade etti\u011fi \u00fczre \u015f\u00f6yle olur; “G\u00fczel g\u00f6ren g\u00fczel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, g\u00fczel d\u00fc\u015f\u00fcnen hayat\u0131ndan lezzet al\u0131r”<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kinci S\u00f6z\u2019deki; ayn\u0131 ortama; i\u00e7 alemlerine g\u00f6re olumlu ve olumsuz bakan iki adam hakk\u0131nda yaz\u0131lanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek s\u00f6yleyecek olursak; bir olay, bir durum, ki\u015fiye k\u00f6t\u00fc-olumsuz geliyorsa; demek ki k\u00f6t\u00fcl\u00fck-olumsuzluk ki\u015finin bak\u0131\u015f\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fcncesinde. Hakim-i Rahim her olay\u0131 mutlaka bir iyilik, hay\u0131r murad ederek yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015finin ba\u015f\u0131na gelen bir olayda ya da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir durumda; mutlaka geri d\u00f6n\u00fcp kendine bakmas\u0131 gerekiyor. D\u00fc\u015f\u00fcnelim ki, birisi bir arkada\u015f\u0131na k\u0131rg\u0131n ve bir ba\u015fka arkada\u015f\u0131yla daha k\u0131rg\u0131n. Yani bu k\u0131rg\u0131nl\u0131k de\u011fi\u015fik kimselerle olsun. \u0130ki olayda da ortak olan ki\u015fi, belki de ayn\u0131 t\u00fcr olaylara, ayn\u0131 t\u00fcr reaksyon g\u00f6sterdi\u011fi hatta bunu al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirdi\u011fi i\u00e7in bu k\u0131rg\u0131nl\u0131klar ya\u015fan\u0131yor olabilir. Ve ki\u015fi; “arkada\u015fl\u0131k kuracak iyi insan kalmad\u0131, kimseye g\u00fcvenilmiyor” diye bir \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunuyorsa; geriye d\u00f6necek ve kendisine bakacak ve kendisi, kendisi i\u00e7in iyi olmaya \u00e7al\u0131\u015facak; muhataplar\u0131na ve kendisine. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131daki insanlar yanl\u0131\u015f yapm\u0131\u015f olabilir ama emin oldu\u011fumuz bir\u015fey var ki Allah do\u011fru yap\u0131yor, ki\u015fiye bir\u015feyler \u00f6\u011fretiyor. Ki\u015fi; ancak “Allah’tan geldi” deyince rahatlayabiliyor; sonra kendisine bakan y\u00f6n\u00fcyle ders almas\u0131 gerekiyor, kar\u015f\u0131 tarafa bakan y\u00f6n\u00fc ki\u015fiyi ilgilendirmiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Allah’\u0131n b\u00f6yle hissetmeyi nasip etmesi i\u00e7in dua etmek laz\u0131m. Ve g\u00fczel olan \u015fu ki; Allah, herkesin kendi kendisini de\u011fi\u015ftirmesi i\u00e7in se\u00e7enekler sunuyor. Ba\u015fta bu, insana \u00e7ok a\u011f\u0131r gelebilir, sorumluluk veriyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc ama ki\u015finin kendisini de\u011fi\u015ftirebilecek olmas\u0131 sevindirici. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimse t\u00fcm \u00e7evresini, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kendisine uyduramaz. K\u0131rg\u0131n olduklar\u0131n\u0131, k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktalar\u0131 de\u011fi\u015ftiremez, ama kendi maddi ve manevi hayat\u0131n\u0131n s\u0131hhati i\u00e7in k\u0131r\u0131lmamay\u0131 \u00f6\u011frenebilir; de\u011fil mi ki ki\u015finin k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimselerle, o noktalar\u0131yla da olsa k\u0131r\u0131lmadan ya\u015fayanlar, onlarla arkada\u015fl\u0131k kuranlar var. (Bunlar\u0131 haks\u0131zl\u0131klar ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda susmak olarak kullanm\u0131yorum, sadece ki\u015fisel meselelerdeki k\u0131rg\u0131nl\u0131klar\u0131 kastediyorum) Zira ki\u015fi; kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fide bir olumsuzluk g\u00f6r\u00fcyorsa, yapt\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015fta bir hata-eksiklik hissediyorsa; muhatab\u0131n\u0131n bu konuda bir duas\u0131 yoksa, onun fark\u0131na varmas\u0131n\u0131 sa\u011flayamaz, onu de\u011fi\u015ftiremez; b\u00f6yle de bir vazifesi yok zaten. De\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa sadece kendisini \u00fczer ve y\u0131prat\u0131r. O sebeple, ki\u015finin \u015funu bilmesi ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli; kimse \u015fartlar\u0131n mahkumu de\u011fil; muhataplar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremeyebilir ama kendisini de\u011fi\u015ftirebilir. Ve, kendisini \u00e7ok y\u0131pratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir olaydan madden ve manen yara almadan \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n
<\/p>\n
San\u0131r\u0131m bu da yine g\u00fczel bak\u0131p g\u00fczel g\u00f6rmekle alakal\u0131 bir durum. Elimizde bir nesneyi uzun s\u00fcre s\u0131k\u0131ca tuttu\u011fumuzda elimizin yoruldu\u011fu gibi; baz\u0131 olaylar\u0131, unutamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 hadiseleri v\u00fccudumuzun baz\u0131 yerlerinde saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, v\u00fccut buna tepki veriyor. H\u00fccrelerin de haf\u0131zas\u0131 oldu\u011fu ve ki\u015fi hat\u0131rlamasa dahi bedenin olaylar\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, ancak ki\u015fi bilin\u00e7li \u015fekilde onu atmak isterse v\u00fccudun da o olay\u0131 att\u0131\u011f\u0131 tespiti; birden y\u00fcr\u00fcme yetisini kaybeden adam\u0131n, doktora gitti\u011finde doktorun tek sebep olarak s\u0131k\u0131nt\u0131, stres, sinir demesi \u00f6rne\u011fiyle daha iyi anla\u015f\u0131labiliyor. Bunu, \u015f\u00f6yle de g\u00f6zlemleyebiliriz; uzun s\u00fcre \u00f6nce olmu\u015f bir olaydan bahsedildi\u011finde \u00e7o\u011fu insan o olay sanki o an; soylendi\u011fi zaman yeni olmu\u015f gibi k\u0131zabiliyor, yani bir nesneyi s\u0131ms\u0131k\u0131 tutmak gibi…B\u0131rakmak gerekiyor o olay\u0131…O olay sadece ders almam\u0131z i\u00e7in bilin\u00e7li bir \u015fekilde gelmi\u015fti ve gitti. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebilen insan anlayabiliyor o olay\u0131n geli\u015f hikmetlerini, yani gemide olup y\u00fck\u00fcn\u00fc gemiye b\u0131rakabilenler okuyabiliyor o olay\u0131. Zaten ki\u015fi o olay\u0131 s\u0131ks\u0131k\u0131 tuttu\u011funda da asl\u0131nda hi\u00e7bir\u015fey olmuyor, sadece ki\u015fi kendi kendisine zulmediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ok y\u00f6nleriyle konu\u015ftu\u011fumuz bu olay\u0131 yaz\u0131ya d\u00f6kmek, konu\u015fmak kadar rahat olmuyor fark\u0131nday\u0131m. O y\u00fczden, zihnime geldi\u011fi \u015fekilde aktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Puzzle haline geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler varsa, kendisine g\u00f6re puzzle’n\u0131n par\u00e7alar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kinci S\u00f6z\u2019\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir \u00f6rnekle devam etmek istiyorum; olaylara olumsuz bakmay\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k-meleke haline getiren bir insanla, olaylara genelde olumlu bakan biri \u00fczerinde yap\u0131lan bir deney bu. \u0130ki ki\u015fiye ayr\u0131 g\u00fcnlerde belirli bir saatte, bir kafede randevu veriliyor ve bu ki\u015filerin davran\u0131\u015flar\u0131 gizli kameraya al\u0131n\u0131yor. \u00d6nce olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcnen ki\u015fiyle bulu\u015fuluyor. Bu ki\u015fi s\u00f6ylenen saatte kafeye gelirken kafenin giri\u015finde \u00f6nceden onun i\u00e7in konulan yerdeki paray\u0131 g\u00f6rmeden ge\u00e7iyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve tela\u015fl\u0131 y\u00fcr\u00fcyor ve paray\u0131, onun arkas\u0131ndan y\u00fcr\u00fcyen ba\u015fka biri al\u0131yor. Kafeye girdi\u011finde bir ki\u015filik bo\u015f yer g\u00f6r\u00fcyor, kafenin kalabal\u0131k olmas\u0131na sinir olup, o bo\u015f yere oturmay\u0131p, pencerenin kenar\u0131nda ayakta bekliyor. Bekledi\u011fi insan, yar\u0131m saat gecikmeli geldi\u011finde, ba\u015fl\u0131yor ona k\u0131zmaya; “niye bu kadar ge\u00e7 kald\u0131n, yar\u0131m saattir ayakta bekliyorum vs..” \u0130yi d\u00fc\u015f\u00fcnen, olumlu bakan, iyi niyetli ki\u015fi de, ertesi g\u00fcn bulu\u015fulacak kafeye girecekken yerdeki paray\u0131 g\u00f6r\u00fcp mutlu oluyor. \u0130\u00e7eri girdi\u011finde bir ki\u015filik bo\u015f yer bulabildi\u011fine seviniyor ve az \u00f6nce giri\u015fte buldu\u011fu parayla kendisine ve yan\u0131nda oturdu\u011fu ki\u015fiye kahve \u0131smarl\u0131yor ve o ki\u015fiyle konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor; \u00f6yle denk geliyor ki o ki\u015fiyle i\u015f yapmay\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131yorlar, birbirlerine kartlar\u0131n\u0131 veriyorlar. Yar\u0131m saat gecikmeyle gelen bekledi\u011fi \u015fah\u0131s gecikti\u011fi i\u00e7in kendisinden \u00f6z\u00fcr diledi\u011finde ise; “o iyi oldu, iyi ki geciktiniz, \u00e7ok iyi bir i\u015f kararla\u015ft\u0131rd\u0131k beyfendiyle” diyor. Ve bu \u00e7ekilenler, daha sonra iki ki\u015fiye de g\u00f6steriliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7o\u011fu insan\u0131n s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131 “o \u015fansl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle” s\u00f6z\u00fc, bu \u00f6rnekte de kendisini a\u00e7\u0131\u011fa vurdu\u011fu \u00fczre; sadece bir vehim. Asl\u0131nda \u015fans diye bir\u015fey yok; her olay g\u00fczel taraf\u0131yla g\u00f6r\u00fclebilirse; ki\u015finin, b\u00f6yle bir niyeti varsa muhakkak g\u00fczeldir; g\u00fczel bakabilen i\u00e7in her olayla ki\u015fi “en \u015fansl\u0131” hale gelebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Benzer bir \u00f6rnek de \u015f\u00f6yle: Bir gruba, her g\u00fcn memnun oldu\u011funuz \u015feyleri yaz\u0131n deniliyor ve di\u011fer gruba da mutsuz oldu\u011funuz \u015feyleri… \u0130ki gruptaki ki\u015filer, o \u015feylere odaklan\u0131yor ve her iki grup da, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinde; mutlu ve mutsuz olacak o kadar \u00e7ok \u015feyin varoldu\u011funu fark\u0131na var\u0131yorlar. Yani ki\u015fi olumlu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e, olumluya odakland\u0131k\u00e7a, \u015f\u00fckrettik\u00e7e; \u015f\u00fckredecek \u00e7ok \u015fey bulabiliyor; \u015f\u00fckredersek Allah nimetini art\u0131r\u0131yor. Ve tersi halde de \u015fikayetlerimiz art\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fczel \u015feylere dikkat \u00e7ekilince her\u015fey her y\u00f6n\u00fcyle olmasa da \u00e7o\u011fu y\u00f6n\u00fcyle (ki\u015finin seyrinde nerede oldu\u011fuyla alakal\u0131 olarak) g\u00fczelle\u015fiyor ve sonra bu, meleke haline geliyor. Nas\u0131l ki belirli bir marka araba almaya niyetlenen ki\u015fi her yerde o arabay\u0131 g\u00f6r\u00fcr, sanki herkes o arabaya biniyordur (alg\u0131da se\u00e7icilik; \u00f6nceden de o arabaya binen \u00e7ok insan vard\u0131 ama o ki\u015fi o arabay\u0131 almaya niyetlenmedi\u011fi i\u00e7in g\u00f6rm\u00fcyordu) aynen \u00f6yle, ki\u015finin bak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re olaylar da de\u011fi\u015fiyor. Olaya \u00fcmitsiz bak\u0131l\u0131rsa, dua niyetine ge\u00e7iyor ve olumsuz sonu\u00e7lan\u0131yor. Niyete g\u00f6re Allah yarat\u0131yor, kulu Rabbini nas\u0131l biliyorsa Rabbini \u00f6yle buluyor. Niyetlerimize ve dualar\u0131m\u0131za dikkat…<\/p>\n
<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fartlarda iki insan\u0131n duas\u0131na g\u00f6re bir olay\u0131n neticesi farkl\u0131 oluyor. \u0130yi \u015feylere y\u00f6neldik\u00e7e; k\u00f6t\u00fc \u015fey olaca\u011f\u0131 varsa bile ki\u015finin niyetine binaen Allah d\u00fczeltiyor. Ki\u015fi en \u00e7ok kimi sever; kendisini. O halde kime k\u0131r\u0131l\u0131rsak k\u0131r\u0131lal\u0131m, hi\u00e7 beklemedi\u011fimiz birisinden hi\u00e7 beklemedi\u011fimiz bir hareket g\u00f6r\u00fcrsek g\u00f6relim; hi\u00e7bir \u015feyin ve hi\u00e7bir olay\u0131n bizi \u00fczmesine ve \u00f6zelliklede kullu\u011fumuza olumsuz etki etmesine izin vermemek bizim elimizde. B\u0131rakal\u0131m kar\u015f\u0131dakinin bize ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131; sadece o olay\u0131 yaratan, bize \u00e7ok \u015fefkatli Rabbimizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim; O mutlaka hayr\u0131m\u0131z\u0131 murad ederek yaratm\u0131\u015ft\u0131r, buna emin olal\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Zehra Sar\u0131<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
16.08.2008 “NASIL MADD\u0130 hava fena ise fena tesir ediyor; manevi hava da bozulsa, herkesin istidad\u0131na g\u00f6re bir sars\u0131nt\u0131 verir.” Bedi\u00fczzaman’\u0131n Kastamonu Lahikas\u0131’nda s\u00f6yledi\u011fi gibi. insan\u0131 bulundu\u011fu ortam, o ortamda konu\u015fulanlar ve yap\u0131lanlar etkiliyor. Benim de ge\u00e7en g\u00fcnlerde i\u00e7erisinde bulundu\u011fum ortam\u0131n havas\u0131 manen o kadar g\u00fczeldi ki; o kadar kalbe, vicdana g\u00fc\u00e7 veren; nefsi zorlayan \u015feyler […]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[172],"class_list":["post-89253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n