02.09.2008<\/p>\n
G\u00dcR\u00dcLT\u00dcL\u00dc B\u0130R \u015fehir \u0130stanbul. Ayn\u0131 zamanda kalabal\u0131k. Ve ayn\u0131 zamanda trafikten tutun da hava kirlili\u011fi, d\u00fczensiz yap\u0131lanma gibi daha bir\u00e7ok sorunu olan bir \u015fehir. Ama nedense ben dahil \u00e7evremde olan \u00e7o\u011fu kimse \u0130stanbul’da ya\u015famaya al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, ba\u015fka bir yer ile \u0130stanbul ile kurdu\u011fu ba\u011f\u0131 kuram\u0131yor. Ba\u015fka yerlere gidiliyor evet ama, hep bir “\u0130stanbul \u00f6zlemi”dir kal\u0131yor insan\u0131n i\u00e7inde. Bunu, yak\u0131n bir zaman \u00f6nce tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir kad\u0131ndan da dinlemi\u015ftim; \u0130stanbul’da do\u011fmu\u015f, b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, alt\u0131 y\u0131l t\u0131p e\u011fitimini alm\u0131\u015f, mecburi hizmet nedeniyle ba\u015fka bir \u015fehirde doktorlu\u011funu yapm\u0131\u015f bu kad\u0131n; “Onca y\u0131l o trafi\u011fi, o ke\u015fmeke\u015fi nas\u0131l \u00e7ekmi\u015fim, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e hayret ediyorum; \u0130stanbul’da ya\u015fanmaz, ama \u0130stanbul’u g\u00f6rmeden de olmaz” demi\u015fti.<\/p>\n
<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum da; bu \u015fehirde bir yakadan di\u011fer yakaya ge\u00e7i\u015flerdeki trafikte kalmalar, ya\u011fmurlu havalarda rahmetin de\u011fil, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n konu\u015fulmas\u0131; herkesin her an bir\u015feylerden memnuniyetsizli\u011fini dile getirmesi ve herkesin her an bir yerlere ko\u015fturmas\u0131, bir \u015feyleri yakalama tela\u015f\u0131, bir\u015feyleri bitirme h\u0131rs\u0131 \u00f6zellikle bu \u015fehirde \u00e7ok a\u00e7\u0131k hissediliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Hatta bir ara \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hat\u0131rl\u0131yorum; bu kadar ko\u015fturmalarla, hareketlerle mi acaba insanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, hayatta olduklar\u0131n\u0131 hissediyorlar? “Sakini” olmayan bir \u015fehrin \u00e7ocuklar\u0131 m\u0131y\u0131z hepimiz? Bu “sakinsizlik” halleri mi bizi biz yap\u0131yor ya da tam aksine bizi bizden mi al\u0131yor?<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6zellikle yaz\u0131n, dinlenmek i\u00e7in ba\u015fka bir yere; daha sakin, daha sessiz, kainatla ba\u015fba\u015fa kal\u0131nacak bir yere gitti\u011fimde; sessizli\u011fin sukunetinde sekine hissetti\u011fimde; hep o mekanda kalmak isteyip istemeyece\u011fimi sordum kendime! “Madem sevdin bu sessizli\u011fi, dalgalar\u0131n na\u011fmelerinin ho\u015funa gitti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorsun, \u015fehrin \u0131\u015f\u0131klar\u0131ndan g\u00f6remedi\u011fin y\u0131ld\u0131zlar\u0131 burada rahatl\u0131kla g\u00f6r\u00fcyorsun; hep burada kal o zaman” dedim kendime. Ama an\u0131nda i\u00e7imden bir ses “hay\u0131r” dedi ve bir s\u00fcr\u00fc orada olmayan \u015feyi sayd\u0131 arka arkaya; “zorunlu” \u015feyler, “bunlars\u0131z olmazsa olmaz” dedi adeta… Neleri sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131; bu soruyu kendinize sordu\u011funuzda, neleri i\u00e7inizden ge\u00e7irdi\u011finize bakarak anlayabilirsiniz; \u00e7\u00fcnk\u00fc nefisler hep ayn\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Evet sukunet, tefekk\u00fcr, kainat\u0131 tema\u015fa g\u00fczeldi ama, hayat sadece bunlarla ge\u00e7mezdi; bunlarda h\u0131z yoktu, ko\u015fu\u015fturma yoktu; tefekk\u00fcr ediyorduk, “tamam” oluyordu. Nefsin bu tarz f\u0131s\u0131ldamalar\u0131na kulak kabartt\u0131\u011f\u0131m\u0131 farkedince; f\u0131tratlar\u0131n ne kadar da bozuldu\u011funu bir kez daha anlad\u0131m. Halbuki, Bedi\u00fczzaman, risalelerde bir b\u00f6l\u00fcmde; en m\u00fchim vazifelerimizi; m\u00fc\u015fahede, \u015fehadet, dellall\u0131k, nezaret olarak say\u0131yordu. Demek oluyordu ki; kendine yabanc\u0131la\u015fan bu zaman\u0131n insanlar\u0131n\u0131n, kendisini de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7ok ihtiyac\u0131 vard\u0131. Ba\u015fka ba\u015fka vazifeler edinenler, bu ba\u015fka vazifelerle oyalan\u0131rken as\u0131l vazifeden uzakla\u015f\u0131yordu. \u0130lla ki “aktif” olunmak isteniyordu; tema\u015fa, tefekk\u00fcr “basit i\u015fler” gibi geliyordu; biraz tefekk\u00fcr\u00fcn, bir sene (nafile) ibadetten k\u0131ymetli oldu\u011fu bilindi\u011fi halde.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7inde iken, tevafuk bu ya, bir film izledim; Sar\u0131 K\u00f6pe\u011fin \u0130ni (H\u00f6hle des gelben Hundes, Die (2005) Bir aile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, u\u00e7suz bucaks\u0131z bir tabiatta kendi halinde. Trafik yok, g\u00fcr\u00fclt\u00fc yok, y\u00fcksek binalar yok, ko\u015fturan insanlar yok, kalabal\u0131k al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri yok, her yerde her ki\u015finin bilin\u00e7alt\u0131na “\u015funu al, bunu da al” mesaj\u0131n\u0131 yerle\u015ftiren bilboardlar yok, siyasi haberler yok, “gol” olunca her sesi \u00e7\u0131kartman\u0131n “normal” oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen “garip insanlar” yok vs. Babbayar Batchuluun ailesinin hayat\u0131ndan kesitleri i\u00e7eriyor bu film. Belgesel tarz\u0131nda bu filmi izlerken onlarla beraber ya\u015f\u0131yorsunuz adeta… Hele bizler gibi \u015fehir ortam\u0131nda olanlar i\u00e7in \u00e7ok rahatlat\u0131c\u0131 bir film. Alternatif bir davet; oradaki d\u00fcnya ile kendimizi nas\u0131l ili\u015fkilendirebilece\u011fimize dair. Ba\u015fka bir ifade ile; kainata duyarl\u0131l\u0131\u011fa davet eden bir \u00e7al\u0131\u015fma. <\/p>\n
<\/p>\n
Kurtlar\u0131n, koyunlar\u0131n, k\u00f6peklerin, b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131n, atlar\u0131n, ak babalar\u0131n, u\u00e7suz bucaks\u0131z ye\u015filliklerin, ya\u011fmurun, da\u011f\u0131n, tepenin daha bir s\u00fcr\u00fc, \u015fehir insan\u0131ndan uzak olan g\u00fczelliklerin sunuldu\u011fu bir film Sar\u0131 K\u00f6pe\u011fin \u0130ni. <\/p>\n
<\/p>\n
Batchuluun ailesinde babadan, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fa kadar herkes “aktif”; herkesin ucundan tutaca\u011f\u0131 bir i\u015fi var. Alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z; annesi yemek yapabilsin diye yakacak olarak g\u00fcbre topluyor; ata biniyor, hayvanlar\u0131 otlatmaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck k\u0131z\u0131n bir hareketi ile bir s\u00fcr\u00fc hemen ilerlemeye ba\u015fl\u0131yor, insan\u0131n halifeli\u011finin bir kesitine \u015fahit oluyorsunuz. Nansal’dan ya\u015f\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fi, en k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015flerini oynatmaktan sorumlu. \u00c7ocuklar \u015fark\u0131lar\u0131 televizyondan de\u011fil, annelerinden \u00f6\u011freniyorlar; anneleri sa\u00e7lar\u0131n\u0131 tararken, onlarla oyun oynarken \u00e7ocuklar\u0131na kendi y\u00f6relerinin \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Evin han\u0131m\u0131n\u0131n t\u00fcm zaman\u0131 evdeki i\u015flerle ge\u00e7iyor; peynir yaparken kendisine yard\u0131m etmesi i\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u0131z\u0131na adeta ileride onunda yapaca\u011f\u0131 bu i\u015fi \u00f6\u011fretiyor. K\u0131zlar\u0131n\u0131n k\u0131yafetlerini onlarla beraber, onlar\u0131n yan\u0131nda dikiyor. Ve aile, kendilerine g\u00f6re dinlerini ve rit\u00fcellerini de ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu aile t\u00fcm g\u00fcn k\u00e2inatla i\u00e7 i\u00e7e… Filmi izlerken g\u00f6r\u00fcyorsunuz ki; “h\u0131zl\u0131” oldu\u011funuz \u015fehrinizde sizin zaman\u0131n\u0131z ge\u00e7ti\u011fi gibi, kainatla ba\u015f ba\u015fa ya\u015fayan bu insanlar\u0131nda zamanlar\u0131 ge\u00e7iyor; g\u00fcn yerini orada da burada da geceye b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
B\u00f6yle bir filmi seyretme sabr\u0131n\u0131, “h\u0131zl\u0131” hayatlar ya\u015fayan ki\u015filerden kimler g\u00f6sterebilir, bu da \u00e7ok ayr\u0131 bir konu; ama filmin sonunda ben \u015funu hissettim ki, “bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat tarz\u0131n\u0131n aksi bir hayat tarz\u0131 yoktur, varsa da bizimki kadar verimli, kayda de\u011fer de\u011fildir” diye d\u00fc\u015f\u00fcnenler b\u00fcy\u00fck bir aldan\u0131\u015f i\u00e7indeler. Ben de kendimi bu guruba dahil ediyorum. Belki de gaflet i\u00e7inde oyalan\u0131yoruzdur \u00e7ok b\u00fcy\u00fck i\u015fler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u00e7ok ko\u015fu\u015fturdu\u011fumuzu zannederken\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki Batchuluun ailesi, bu hayatlar\u0131na; b\u00fcy\u00fck k\u0131zlar\u0131n\u0131n okula ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in \u015fehre gitmekle bir s\u00fcreli\u011fine de olsa son veriyorlar. Ne “tesad\u00fcft\u00fcr” ki, yeni hayatlar\u0131na ad\u0131m atacaklar\u0131 s\u0131rada kar\u015f\u0131lar\u0131na ilk \u00e7\u0131kan; \u015fehir hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez par\u00e7as\u0131 olan “siyaset” oluyor; se\u00e7im propagandas\u0131 yapan ki\u015filerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar.Ve yava\u015f yava\u015f o sukunetten, bir ke\u015fmeke\u015fe do\u011fru ilerliyorlar. T\u0131pk\u0131 bizlerin her g\u00fcn i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ke\u015fmeke\u015fe do\u011fru…<\/p>\n
<\/p>\n
Modern d\u00fcnya; kainat; tefekk\u00fcr; tan\u0131mlamalar\u0131m\u0131z; alg\u0131lamalar\u0131m\u0131z; kabullerimiz; “in”lerimiz; “out”lar\u0131m\u0131z… Nelerin alt\u0131n\u0131n bizim taraf\u0131m\u0131zdan \u00e7ok koyu \u00e7izilece\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131labilecek bir ke\u015fmeke\u015f bu\u2026<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
02.09.2008 G\u00dcR\u00dcLT\u00dcL\u00dc B\u0130R \u015fehir \u0130stanbul. Ayn\u0131 zamanda kalabal\u0131k. Ve ayn\u0131 zamanda trafikten tutun da hava kirlili\u011fi, d\u00fczensiz yap\u0131lanma gibi daha bir\u00e7ok sorunu olan bir \u015fehir. Ama nedense ben dahil \u00e7evremde olan \u00e7o\u011fu kimse \u0130stanbul’da ya\u015famaya al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, ba\u015fka bir yer ile \u0130stanbul ile kurdu\u011fu ba\u011f\u0131 kuram\u0131yor. Ba\u015fka yerlere gidiliyor evet ama, hep bir “\u0130stanbul \u00f6zlemi”dir […]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[172],"class_list":["post-89251","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n