07.03.2007<\/p>\n
\u0130SLAM K\u00dcLT\u00dcR ve d\u00fc\u015f\u00fcnce hayat\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelinceye kadar \u00fc\u00e7 menfezde ilerlemi\u015ftir. Bunlardan ilki Peygamberimizin ameline vas\u0131l olan evliyalard\u0131r. \u0130kincisi onun (sav) ilmine vas\u0131l olan alimlerdir. Bir di\u011fer menfez de asfiya mesle\u011fidir ki bunlar Peygamberimizin hem ilmine, hem de ameline vas\u0131l olmu\u015flard\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Evliya Peygamberimize ve kainata muhabbet ile nazar eder. Bu anlamda tasavvuf \u00e7izgisini temsil eder. Alim ise Peygamberimize ve kainata muhatabane nazar eder. Bu da medrese \u00e7izgisini temsil eder. Asfiyalar Resulallah\u2019\u0131n hem ilmine, hem de ameline vas\u0131l olmu\u015flard\u0131r. Asfiya Peygamberimize ve kainata muhatabane bir muhabbet ile nazar ederek din ilimleri ile fen ilimlerinin birlikte tedris edildi\u011fi bir marifet sistemini temsil eder. Bu ki\u015filer safiyet, kemalat ve takva sahibi olup Hz. Peygamber (sav) yolundan gider. Bir k\u0131s\u0131m asfiyaya asfiya-i muhakkikin denir. Bunlar hakikati tam olarak ara\u015ft\u0131ran, delilleriyle ispat eden b\u00fcy\u00fck \u0130slam alimleridir. Asfiya-i m\u00fcdakkikin denilen asfiyalar ise ayet ve hadislere dayanarak do\u011fru ve isabetli h\u00fck\u00fcmler \u00e7\u0131karan alimler demektir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Asfiyal\u0131k b\u00fct\u00fcn zahiri ve batini azalar\u0131n f\u0131trata muvaf\u0131k bir tarzda i\u015flettirilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilen bir muktesebat\u0131n sonucu meydana gelir. Kulluk ve intisap noktas\u0131nda bir manevi cehd gerekti\u011fi gibi, maddi cehd de gerekir. Bu yolda kalb, ruh, g\u00f6n\u00fcl, s\u0131r gerekti\u011fi gibi, ak\u0131l, zihin ve nefs de gereklidir. Ve her hal\u00fckarda bunlar bir denge halinde bulunmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Asfiyal\u0131k makam\u0131 ve asfiyaya intisap durumu di\u011fer iki menfeze g\u00f6re daha fazla bedel ister. Bunun i\u00e7in asfiyal\u0131k mesle\u011fi di\u011fer iki mesle\u011fe g\u00f6re kemiyeten daha az ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zira asfiyalar \u201cHeves\u201d ehlinden ziyade nispeten \u201chavas\u201d ehline hitap etmi\u015ftir. Asfiyalar tabilerinin say\u0131s\u0131 binlerce artma ihtimale ra\u011fmen mesleklerinden hi\u00e7bir \u015fekilde taviz vermemi\u015flerdir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale-i Nur kadim \u0130slam tefekk\u00fcr ve tefsir gelene\u011fi i\u00e7inde bir taraf\u0131yla bir in\u015fa ve ibda, di\u011fer taraf\u0131yla da tecdid vasf\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Kur\u2019an di\u011fer kutsal kitap ve suhuflarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck, bununla beraber nas\u0131l bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyorsa – te\u015fbihte hata olmas\u0131n – Risale de s\u00f6z konusu gelenekle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6yle bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve farkl\u0131l\u0131k arz eder. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu meyanda din ilimleri ile fen ilimlerinin birlikte tedris edildi\u011fi medreset\u00fczzehre fikrini savunan <\/p>\n
<\/p>\n
Risale evliya, alim ve asfiya gelene\u011fi i\u00e7inde en \u00e7ok asfiya, hassaten asfiya-i muhakkikin \u00e7izgisine yak\u0131n durur.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eu kadar y\u0131ll\u0131k Risale okumalar\u0131mdan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7 \u015fu ki, Risalenin \u00fcslubunda as\u0131l belirleyici olan akl\u0131n merkeze al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir dildir. Bu anlamda tasavvufun \u201ckalb\u201d merkezli tavr\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r. \u00d6te yandan Risale akl\u0131 merkeze koyarken onun etraf\u0131na kalb, ruh, s\u0131r, nefs, vicdan gibi manevi azalar\u0131 da ekler ki bu y\u00f6n\u00fcyle de sadece akl\u0131 \u00f6nemseyen ulemadan ayr\u0131l\u0131r. Risale\u2019nin bir di\u011fer hususiyeti de Kur\u2019an\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck mucizesi olan i\u2019caz ve belagat\u0131na dayanarak olu\u015fturdu\u011fu dildir ki bir\u00e7ok noktada asfiya mesle\u011fine yak\u0131n olan Risale bu y\u00f6n\u00fcyle de asfiya mesle\u011finden ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kadim \u0130slam medeniyeti i\u00e7inde Risale m\u00fcellifi d\u0131\u015f\u0131nda insan\u0131n b\u00fct\u00fcn manevi azalar\u0131n\u0131n bir e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve denge i\u00e7inde belagatl\u0131 ve i\u2019cazla bir dille sunuldu\u011fu bu kadar yayg\u0131n bir cemaat kitlesine sahip \u00e7ok az m\u00fcfessir, m\u00fctefekkir ve m\u00fcellif vard\u0131r. \u0130\u015fte i\u015fin en d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc taraf\u0131 budur. Nas\u0131l oluyor da Risale gibi bir taraf\u0131 bedel \u00fczerine kurulan asfiya mesle\u011fine dayanan bir me\u015frep \u00e7ok k\u0131sa bir zaman da bu kadar \u00e7ok \u015fakirdi kendine tabi k\u0131labilmi\u015ftir? <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kanaatimce bu sorunun cevab\u0131n\u0131 Risale m\u00fcellifinin kadim \u0130slam birikimini \u00e7ok iyi ihata edebilmesinde aramak gerekir. Kendini herhangi bir zaman ve mekanla, \u0131rk ve \u00fclke ile, yerel k\u00fclt\u00fcr ve adetle s\u0131n\u0131rlamamas\u0131nda aramak gerekir. \u00c7a\u011f\u0131n de\u011fi\u015fen siyasi, iktisadi ve sosyolojik \u015fartlar\u0131n\u0131 iyi okuyabilmesinde aramak gerekir. Haz\u0131r zaman\u0131n iyi okumas\u0131n\u0131n yan\u0131nda gelecek zaman\u0131n mezkur \u015fartlar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilmesinde aramak gerekir. K\u0131sacas\u0131 bu sorunun cevab\u0131n\u0131 Risale\u2019nin yaz\u0131l\u0131\u015f ser\u00fcveninde, usul, \u00fcslup ve esaslar\u0131nda aramak gerekir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale\u2019nin \u0130slam birikiminden en \u00f6nemli fark\u0131 Rab ile kul aras\u0131ndaki ili\u015fkiye getirdi\u011fi \u00f6zg\u00fcn denklemdir. Risale Rabb ile kul aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi iman-\u0131 bill\u00e2h, iman-\u0131 billah i\u00e7indeki marifetullah, marifetullah i\u00e7indeki muhabbetullah ve muhabbetullah i\u00e7indeki lezzet-i ruhaniye s\u00fcreci ile a\u00e7\u0131klar. Hilkatin en y\u00fcksek gayesini ve f\u0131trat\u0131n en y\u00fcce neticesini iman-\u0131 bill\u00e2h olarak tespit eder. \u0130nsaniyetin en \u00e2li mertebesini ve be\u015feriyetin en b\u00fcy\u00fck makam\u0131n\u0131, iman-\u0131 bill\u00e2h i\u00e7indeki marifetullah olarak tavsif eder. Cin ve insin en parlak saadetini ve en tatl\u0131 nimetini, o marifetullah i\u00e7indeki muhabbetullah olarak tarif eder. Be\u015fer ruhu i\u00e7in en h\u00e2lis s\u00fcruru ve insan kalbi i\u00e7in en s\u00e2fi sevinci, o muhabbetullah i\u00e7indeki lezzet-i ruhaniye olarak tesmiye eder. B\u00fct\u00fcn hakik\u00ee saadetin ve h\u00e2lis s\u00fcrurun ve \u015firin nimetin ve s\u00e2fi lezzetin marifetullah ve muhabbetullahta oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdikten sonra Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u0131 tan\u0131man\u0131n ve sevmenin \u00f6nemini ifade eder. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale\u2019nin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u201ciman-\u0131 bill\u00e2h, marifetullah, muhabbetullah ve muhabbetullah ve lezzet-i ruhaniye\u201d denklemi kadim islam d\u00fc\u015f\u00fcnce, k\u00fclt\u00fcr ve birikimi i\u00e7inde yeni bir metodun ip u\u00e7lar\u0131n\u0131 verdi\u011fi gibi Risale\u2019nin telifindeki temel kavramlara da i\u015faret eder. Risale tan\u0131may\u0131 sevmenin, muhatap olmay\u0131 muhabbet etmenin \u00f6n\u00fcne koyar. Marifetullah\u0131n, Allah\u2019\u0131 tan\u0131man\u0131n ve bilmenin yolunun iman-\u0131 billahdan, Allah\u2019a iman etmekten ge\u00e7ti\u011fini, muhabbetullah\u0131n, Allah\u2019a muhabbet etmenin yolunun marifetullahtan, Allah\u2019\u0131 bilmekten ve tan\u0131maktan ge\u00e7ti\u011fini, ger\u00e7ek ruhani lezzetin muhabbetullahdan, Allah\u2019\u0131 sevmekten ge\u00e7ti\u011fini ifade eder. \u00d6zetle Risale \u00f6nce iman et der, sonra tan\u0131 yani muhatap ol, sonra sev yani muhabbet et, sonra bunun i\u00e7indeki ruhani lezzeti hisset, der. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Buradan bak\u0131l\u0131nca bu usul ve \u00fcslup asfiya mesle\u011fine ve me\u015frebine yak\u0131n durur. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Oysa \u0130slam gelene\u011fi Risale\u2019ye gelinceye kadar umumiyetle \u201ciman etmek, tan\u0131mak (muhatap olmak), sevmek (muhabbet etmek) ve ruhani lezzeti hissetmek\u201d denklemi Risale\u2019deki gibi bir \u00e7evrim i\u00e7ermemi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ba\u015fta da belirtti\u011fimiz gibi tasavvuf \u00e7izgisinde olan evliyalar muhabbeti merkeze alarak ruhani bir lezzet almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Muhatap olmak yerine muhabbet etmeyi tercih etmi\u015flerdir. Onlarda bu s\u00fcre\u00e7 iman-\u0131 billah, muhabbetullah ve lezzet-i ruhaniye \u015feklinde tecelli etmi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Alimler daha \u00e7ok Rabbe muhatap olmak meselesine odakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Onlar Allah\u2019\u0131 iman ve onu tan\u0131mak noktas\u0131nda hayli mesafe kaydettikleri halde muhabbet ve ruhani lezzet noktas\u0131nda nispeten nak\u0131s kalm\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. H\u00fclasa bu s\u00fcre\u00e7 onlarda iman-\u0131 billah ve marifetullah ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f, muhabbetullah ve lezzet-i ruhaniye a\u015famas\u0131na yeterinde ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6zetle bu meselede Risale iman-\u0131 billah, marifetullah, muhabbettullah zincirinden lezzet-i ruhaniyeye ula\u015fmay\u0131 \u00f6nemser. \u0130nsan\u0131n di\u011fer varl\u0131klarla ili\u015fkisini muhatap olmaktan ziyade muhabbet yada adavet etmek \u00fczerine kurmay\u0131 tercih etti\u011fi bir d\u00f6nemde muhatap olmay\u0131 \u00f6nerir. Heves \u00e7a\u011f\u0131nda insan\u0131 havas olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale\u2019nin temel denklemlerinden bir di\u011feri de acz, fakr, \u015fefkat ve tefekk\u00fcr denklemidir. Risale\u2019ye g\u00f6re tefekk\u00fcr tasavvuftaki a\u015fk olgusundan daha keskin ve daha sa\u011flam bir yoldur.<\/p>\n
<\/p>\n
Burada tefekk\u00fcrden maksad\u0131n Hakim ismine isal eden Rabbe muhatap olmak oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Risale insanlar\u0131n konu\u015fmay\u0131 okuman\u0131n, hissetmeyi tefekk\u00fcr etmenin \u00f6n\u00fcne koymaya meyyal oldu\u011fu bir d\u00f6nemde bir bedel ile, \u201ctefekk\u00fcr\u201d ile insan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale\u2019nin temel denklerimden bir di\u011feri de mana-i ismi yerine mana-i harfi ile kainata nazar etmesidir. Risale e\u015fyaya Rab ad\u0131na nazar eder. E\u015fyan\u0131n kendine bakan y\u00fcz\u00fcyle yani mana-i ismi ile bakmaz. Risale bu \u00f6zelli\u011fiyle \u00e7a\u011f\u0131n materyalist ve pozitivist alg\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eder. Bu ki\u015filerin kar\u015f\u0131s\u0131na \u201cTabiat Risale\u201dsi gibi bir eserle ortaya \u00e7\u0131kar ki o g\u00fcne kadar ne bu \u015fekilde materyalist ve pozitivist d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar gelmi\u015ftir, ne de bu minvalde bir eser telif edilmi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale\u2019nin en temel \u00f6\u011fretisi din ilimleri ile fen ilimlerinin birlikte tedris edildi\u011fi medreset\u00fc\u2019z zehra sistemidir. Risale sadece din ilimlerinin \u00f6nemsendi\u011fi tasavvufi ve mistik bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemedi\u011fi gibi, sadece fen ilimlerinin okutuldu\u011fu medrese hassaten pozitivist ve materyalist ekol\u00fc de kabul etmez. Risale m\u00fcellifi Medreset\u00fc\u2019z zehra sistemini Risale\u2019de uygulayarak insan\u0131n dolay\u0131s\u0131yla ilmin par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ak\u0131l ile kalbi, din ilmi ile fen ilmini, marifetullah ile muhabbetullah\u0131, muhatabiyet ile muhabbeti birle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zeyl. Risale\u2019nin bu kadar k\u0131sa bir zamanda bu kadar insan\u0131 kendine \u015fakirt k\u0131labilmesi nedeni olsa olsa insana f\u0131tri\/insani bir dil ile hitap ederek m\u00fcmin\/kafir herkesin i\u00e7indeki ak\u0131l\/kalb, ilim\/amel, din ilmi\/fen ilmi \u015feklindeki par\u00e7alanmay\u0131 gidermeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n heveslerine hitap etmektense onlar\u0131 havas olmaya sevk eden azalar\u0131na hitap etmesinde aranmal\u0131d\u0131r. Mesle\u011finden ve me\u015frebinden hi\u00e7bir \u015fekilde taviz vermemesinde aranmal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir zaman kemiyeti keyfiyetin, niceli\u011fi niteli\u011fin \u00f6n\u00fcne koymamas\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r. Her \u015feyden \u00e7ok bir evliya ve alim muktesebat\u0131 ile de\u011fil, asfiya vasf\u0131n\u0131 kazand\u0131racak bir muktesebat ile ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
07.03.2007 \u0130SLAM K\u00dcLT\u00dcR ve d\u00fc\u015f\u00fcnce hayat\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelinceye kadar \u00fc\u00e7 menfezde ilerlemi\u015ftir. Bunlardan ilki Peygamberimizin ameline vas\u0131l olan evliyalard\u0131r. \u0130kincisi onun (sav) ilmine vas\u0131l olan alimlerdir. Bir di\u011fer menfez de asfiya mesle\u011fidir ki bunlar Peygamberimizin hem ilmine, hem de ameline vas\u0131l olmu\u015flard\u0131r. Evliya Peygamberimize ve kainata muhabbet ile nazar eder. Bu anlamda tasavvuf \u00e7izgisini temsil […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[170],"class_list":["post-89177","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n