11.02.2006<\/p>\n
DO\u011eRU S\u00d6YLEYEN\u0130 dokuz k\u00f6yden kovarlar derler. Garip ki, tekerr\u00fcrden ibaret olan tarih de bu atas\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frular. Hatta bu atas\u00f6z\u00fcne yeni kelimeler ekler. Do\u011fru kavram\u0131n\u0131 farkl\u0131 bir y\u00f6nden tan\u0131mlar. <\/p>\n
<\/p>\n
D\u00fcnyadan deli \u00f6rnekleriyle ba\u015flayarak bu atas\u00f6z\u00fcn\u00fc biraz daha a\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn..<\/p>\n
<\/p>\n
Dinledi\u011fim bir tarih dersi, bu konuda benim i\u00e7in olduk\u00e7a ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 oldu ve ben de bunlar\u0131 payla\u015fmak istedim.<\/p>\n
<\/p>\n
Belki kendisine deli denilen isimlerin ba\u015f\u0131nda gelen Galileo, \u201cd\u00fcnya yuvarlakt\u0131r ve d\u00f6n\u00fcyor\u201d demi\u015fti. \u0130lk defa kulland\u0131\u011f\u0131 teleskopu ile bilimsel bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunu ifade ediyordu ve do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyordu.. Ama bu d\u00fc\u015f\u00fcncesini kabul etmeyen Engizisyon Mahkemesi onu su\u00e7lu olarak yarg\u0131lam\u0131\u015ft\u0131.. Sonunda iddialar\u0131n\u0131 geri \u00e7eken ve \u201ctevbe\u201d eden Galileo, yine de i\u015fkencelerden ve cezalardan kurtulamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Leuwenhook isimli mucit, mikroskopu icat etti\u011finde ona da herkes deli demi\u015fti.. Mikroskopun mucidinin mesle\u011fi ne olabilir?.. Benim akl\u0131ma ilk gelenler, biyolog, bilim adam\u0131, m\u00fchendis gibi mesleklerdi.. <\/p>\n
<\/p>\n
Oysa bu \u00f6nemli icad\u0131n sahibi \u00e7ok zengin bir kuma\u015f t\u00fcccar\u0131 idi.. Babadan kalma bir serveti ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Kuma\u015flar\u0131n kalitesine bakmak i\u00e7in mercek kullan\u0131rken, bu mercekleri inceltmi\u015f inceltmi\u015f ve \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc artt\u0131rd\u0131k\u00e7a daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Mikroorganizmalar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.. Art\u0131k her \u015feyi merak ediyor ve bir dereden buldu\u011fu \u00e7amurlu suyu, yeyip i\u00e7tiklerini hep mercek arkas\u0131ndan izliyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feylerin resimlerini \u00e7iziyordu. Sonra mektuplar yazarak bunlar\u0131 \u0130ngiltere Kraliyet Akademisi\u2019ne g\u00f6nderiyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
Leuwenhook\u2019un evlenme \u00e7a\u011f\u0131nda iki k\u0131z\u0131 vard\u0131 ve \u00f6nceleri sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve serveti nedeniyle k\u0131zlar\u0131na pek \u00e7ok talip \u00e7\u0131karken, mikroskopu ke\u015ffettikten sonra ad\u0131 Deli Leuwenhook\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve k\u0131zlar\u0131 da kendisini reddetmi\u015flerdi..<\/p>\n
<\/p>\n
Yeni ke\u015fifler, do\u011frular, hep bir reddedilmi\u015flikle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu. Ama ke\u015ffetmek, bilgi sahibi olmak \u00f6yle bir \u015feydi ki, bazen her \u015fey geri plana at\u0131labiliyordu. Dokuz k\u00f6yden de kovulsalar, do\u011fruyu bilenler bu bilgiyi payla\u015fmakta \u0131srar ediyorlard\u0131. \u0130yi ki de payla\u015f\u0131yorlard\u0131, yoksa bunca bilgi geride kalm\u0131\u015f, yeni ufuklar a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f olacakt\u0131. Her \u015fey sabit bir paradigmadan ibaret kalacakt\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
Leuwenhook, kendisine deli diyenlere ald\u0131rmad\u0131 ve, Histoloji, Embriyoloji ve Mikrobiyoloji gibi \u00f6nemli bilim dallar\u0131 geli\u015fti. <\/p>\n
<\/p>\n
**<\/p>\n
<\/p>\n
Yine tarihin eski sayfalar\u0131ndan birinde, 1500l\u00fc y\u0131llarda Vesalius isimli bir doktor, \u00f6nyarg\u0131lardan uzak, bilimsel bir yakla\u015f\u0131mla insan v\u00fccudunu incelemi\u015fti. Daha \u00f6nce bu alanda yap\u0131lm\u0131\u015f olan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ne kadar yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ancak, sab\u0131rla pek \u00e7ok \u00f6l\u00fc bedeni inceleyerek ke\u015ffedebilmi\u015fti. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6nceleri bir otorite olan Galen isimli bilim adam\u0131n\u0131n o zamanki en b\u00fcy\u00fck kaynak olan anatomi \u00e7izimlerinin asl\u0131nda hayvan bedenlerine ait oldu\u011funu ancak y\u0131llar sonra Vesalius \u00e7\u00f6zebilmi\u015fti..<\/p>\n
<\/p>\n
Vesalius\u2019un hocas\u0131 Silvius, <\/p>\n
<\/p>\n
-Vesalius, Vel salius (Deli olma)<\/p>\n
<\/p>\n
demi\u015fti ona.. ve eklemi\u015fti<\/p>\n
<\/p>\n
-Anatomi hata yapar, Galen hata yapmaz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte b\u00f6ylesine yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde kuram haline gelmi\u015f bilgiler, ancak sab\u0131rla, g\u00f6zlemle ve do\u011fru bildi\u011fini sahiplenmekle y\u0131k\u0131labiliyordu..<\/p>\n
<\/p>\n
Yaln\u0131z hani do\u011fru s\u00f6yleyen dokuz k\u00f6yden kovuluyordu ya, i\u015fte Vesalius\u2019un sonu da hazin olmu\u015ftu.. Kilise taraf\u0131ndan aforoz edilmi\u015f, gen\u00e7 ya\u015fta s\u00fcrg\u00fcnlere g\u00f6nderilmi\u015f ve orada hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti..<\/p>\n
<\/p>\n
Bir ba\u015fka \u00f6rnekte, Semmelweis isimli bir doktor, hen\u00fcz mikroplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedilmemi\u015fken, bir hastay\u0131 tedavi ettikten sonra ba\u015fka hastalara temas ettikten bir s\u00fcre sonra ilk hastada var olan hastal\u0131\u011f\u0131n zincirleme \u015fekilde t\u00fcm hastaneye yay\u0131labildi\u011fini g\u00f6zlemlemi\u015fti. Ellerini y\u0131kamay\u0131 denedi.. Ellerini y\u0131kad\u0131ktan sonra, ayn\u0131 \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini fark edince, t\u00fcm mestekla\u015flar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde uyard\u0131: G\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen baz\u0131 canl\u0131lar var ve ellerimizi y\u0131karsak bu canl\u0131lardan korunmu\u015f oluruz, l\u00fctfen hastalar\u0131m\u0131zla temas kurduktan sonra ellerimizi y\u0131kayal\u0131m..<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte Semmelweis de b\u00f6ylece, ellerimizi y\u0131kamam\u0131z\u0131 \u00f6nerdi\u011fi i\u00e7in tarihin deli dedikleri aras\u0131na kat\u0131ld\u0131 ve maalesef bir ak\u0131l hastanesine yat\u0131r\u0131ld\u0131, 20 sene orada kald\u0131ktan sonra vefat etti. <\/p>\n
<\/p>\n
Tarih, birilerine deli dedi durdu..<\/p>\n
<\/p>\n
Ancak, bu deliler bug\u00fcn sahip oldu\u011fumuz bilgilerin ve teknolojinin \u00f6nc\u00fcleriydiler.<\/p>\n
<\/p>\n
Bug\u00fcn ise, kendisine \u201cdeli\u201d denilecek insanlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 \u00e7arp\u0131yor insan\u0131n g\u00f6z\u00fcne. <\/p>\n
<\/p>\n
\u201cKe\u015fke birileri yine “deli\u201d olsa da, ortaya m\u00fcthi\u015f bulu\u015flar \u00e7\u0131ksa\u201d diyor insan kendi kendine. <\/p>\n
<\/p>\n
\u201cD\u00fcnyan\u0131n ve tarihin b\u00f6ylesi delilere ihtiyac\u0131 var\u201d diyor..<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
11.02.2006 DO\u011eRU S\u00d6YLEYEN\u0130 dokuz k\u00f6yden kovarlar derler. Garip ki, tekerr\u00fcrden ibaret olan tarih de bu atas\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frular. Hatta bu atas\u00f6z\u00fcne yeni kelimeler ekler. Do\u011fru kavram\u0131n\u0131 farkl\u0131 bir y\u00f6nden tan\u0131mlar. D\u00fcnyadan deli \u00f6rnekleriyle ba\u015flayarak bu atas\u00f6z\u00fcn\u00fc biraz daha a\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn.. Dinledi\u011fim bir tarih dersi, bu konuda benim i\u00e7in olduk\u00e7a ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 oldu ve ben de bunlar\u0131 payla\u015fmak […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[166],"class_list":["post-88915","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n