27.12.2005<\/p>\n
ARKAMA D\u00d6N\u00dcP maziye bakt\u0131\u011f\u0131mda, daha d\u00fcn do\u011fdun, b\u00fct\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bir g\u00fcn sanki diyesim geliyor. Sahi bizim bu d\u00fcnyada olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman m\u00fcddeti yan\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedir ki\u2026 Bir as\u0131rl\u0131k bir m\u00fcddet i\u00e7inde mikro saniye bile olmaz herhalde. Oysa d\u00fcnyay\u0131 ne kadar da sahiplenmi\u015fim. Sanki hep benimmi\u015f de bensiz d\u00fcnya olmazm\u0131\u015f gibi geliyor bana. Ne garip de\u011fil mi? K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6mr\u00fcne g\u00f6re belki de bir an \u00f6nce bu d\u00fcnyada yoktuk ve bir an \u00f6nce var edildik. Bal gibi de biliyoruz ki buraya gelmeyi biz tercih etmedik. D\u00fcnyaya te\u015frif ederken bize sormad\u0131lar bile. Bizi bu d\u00fcnyaya getirdi\u011fini zannedenler de d\u00fcnyaya nas\u0131l birinin g\u00f6nderilece\u011fini bilmiyorlard\u0131, belki h\u00e2l\u00e2 nas\u0131l biri oldu\u011fumuz bilinmiyor. Kendimiz bile kendimiz \u00fczerinde olup bitenlerden haberdar de\u011filiz. Bildiklerimiz bilmediklerimizin yan\u0131nda k\u00e2inat\u0131n \u00f6mr\u00fc i\u00e7inde bir an h\u00fckm\u00fcnde.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu meseleleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131ma hep o menk\u0131be gelir. Hani \u015fu ma\u011frur \u00e2limin menk\u0131besi. Anlatmadan ge\u00e7emeyece\u011fim. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130smi gerekmez, zaman\u0131m\u0131zda dahi hakl\u0131 bir \u015f\u00f6hrete sahip \u00e2limlerden biri \u00e2lim kisvesine b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ilk y\u0131llar\u0131nda bir hayli ma\u011frurmu\u015f. Kendine olduk\u00e7a g\u00fcvenen ve ba\u015fkalar\u0131na tepeden bakan bir h\u00e2li varm\u0131\u015f. Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z havas\u0131ndan ge\u00e7ilmiyormu\u015f. Bir g\u00fcn \u00e2lim zat mescitte halka vaz ederken mescide dervi\u015f k\u0131l\u0131kl\u0131 biri girmi\u015f. Tevazuundan hemen kap\u0131n\u0131n e\u015fi\u011fine oturmu\u015f ve ba\u015flam\u0131\u015f \u00e2limi dinlemeye. Sohbetin sonlar\u0131na do\u011fru \u00e7ekingen bir edayla destur istemi\u015f. \u201cBir soru sorabilir miyim?\u201d demi\u015f. \u00c2lim kendinden emin bir tav\u0131rla, \u201cElbette sorabilirsin. Yakla\u015f ve sor\u201d demi\u015f. Dervi\u015f sormu\u015f, \u201cAllah’\u0131n t\u00fcm insanlara verdi\u011fi ilimle onun kendi ilmini bize k\u0131yaslar m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d \u00c2lim, elbette, diyerek bir bo\u015f sahife istemi\u015f. \u201c\u015eu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz sahifeyi nihayetsiz farzedin.\u201d demi\u015f ve k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n ortas\u0131na g\u00f6r\u00fclmeyecek derecede k\u00fc\u00e7\u00fck bir nokta koyarak, \u201cAllah\u2019\u0131n ilmi bu sahifenin tamam\u0131 ise, t\u00fcm insanlara bah\u015fetti\u011fi ilim bu nokta kadar bile de\u011fil.\u201d diye yan\u0131tlam\u0131\u015f dervi\u015fin sorusunu. Dervi\u015f aya\u011fa kalkm\u0131\u015f ve \u00e2lime hitaben, \u201cO zaman kendi ilmimi se\u00e7 al oradan.\u201d demi\u015f ve yoluna gitmi\u015f. \u0130\u015fte o \u00e2lim zat, bu olaydan sonra tevazunun m\u00e2n\u00e2s\u0131n\u0131 anlayarak ger\u00e7ek \u00e2lim olmu\u015f, diye rivayet ederler. Ama do\u011fru ama yanl\u0131\u015f. K\u0131ssada aslolan ondan al\u0131nan hissedir, diyelim ve konumuza d\u00f6nelim.<\/p>\n
<\/p>\n
Birileri sizin elinizi, a\u011fz\u0131n\u0131z\u0131, g\u00f6zlerinizi ba\u011flam\u0131\u015f, bay\u0131ltm\u0131\u015f ve bir araca bindidrerek uzak bir yere g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f olsun. Ay\u0131l\u0131p a\u011fz\u0131n\u0131z\u0131, g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda soraca\u011f\u0131n\u0131z ilk sorular: Neredeyim? Beni buraya kim getirdi? Ni\u00e7in getirdi? Ve buras\u0131 neresi? <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsan f\u0131trat\u0131 gere\u011fi bu t\u00fcr sorular\u0131 sorar ve cevap arar. Bu sorulara cevap vermeksizin rahata kavu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ve yine her insan kendini ve yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri anlaml\u0131 k\u0131lmak ister. Bu, insan olman\u0131n zorunlu bir ger\u00e7e\u011fidir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsan bu d\u00fcnyaya kendi iste\u011fii ile gelmeyip getirildi\u011fini, bunun bir anlam\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini bilir ve bu anlam\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bir anlamda mutlulu\u011fu ve huzuru bu anlam\u0131 anlamland\u0131rmaya ba\u011fl\u0131d\u0131r, diyebiliriz. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsan \u201cvar edilmi\u015f ve var ediliyor oldu\u011funu\u201d bilmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130nsan, bu a\u00e7\u0131k ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda iki t\u00fcrl\u00fc tav\u0131r sergiler: Birinci tav\u0131r tevazudur. Yani yarat\u0131lm\u0131\u015f ve halen yarat\u0131l\u0131yor oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini kabul edip kendisini var edip varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettireni tan\u0131maya, bilmeye muhta\u00e7 oldu\u011funu anlayarak O\u2019nu tan\u0131maya ve bilmeye ve hatta kendisinden isteklerini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kinci tav\u0131r ise bu ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten gelip haz\u0131r rahat\u0131n\u0131 bozmamak ad\u0131na tesad\u00fcfen var olmu\u015f\u00e7as\u0131na keyfine g\u00f6re tak\u0131lmakt\u0131r. Kendimin sahibi benim, diledi\u011fimi yapmakta h\u00fcr\u00fcm, iddialar\u0131nda bulunmakt\u0131r ki bu kendi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmezlikten gelip kendini kand\u0131rma m\u00e2n\u00e2s\u0131na da gelen gurur halidir. <\/p>\n
<\/p>\n
Yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu kabul eden m\u00fctevazi ki\u015fi, kendisini var edeni tan\u0131maya muhta\u00e7 oldu\u011funu bildi\u011fi gibi kendisine O\u2019ndan bahsedip tan\u0131tacak yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6revlendirdi\u011fi birilerini de arar. Bu hal, insan\u0131n bilmedikleri hakk\u0131nda bilgilenmeye muhta\u00e7 oldu\u011fu m\u00e2n\u00e2s\u0131na gelen nasihate muhta\u00e7 olma halidir. Bu ba\u011flamda insan\u0131n nasihate muhta\u00e7 oldu\u011funu bilmesi tevazudur.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n gaypten ve bilmedi\u011fi \u00e2lemlerden, yarat\u0131c\u0131s\u0131ndan bahseden vahiy ve onun tefsiri olan iman\u00ee eserlerden istifade edebilmesinin belki de ilk \u015fart\u0131 nefsini nasihate muhta\u00e7 bilme m\u00e2n\u00e2s\u0131nda tevazudur. M\u00fctevazi olmakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Kalbin hakikati g\u00f6rmesi ve akl\u0131n bunu tasdik etmesi m\u00e2n\u00e2lar\u0131na gelen iman\u0131n tahakkuku i\u00e7in tevazu olmazsa olmaz bir \u015fartt\u0131r. Yarat\u0131lm\u0131\u015f ve yarat\u0131l\u0131yor oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini kabul etmeyen nas\u0131l O\u2019nu tan\u0131y\u0131p tasdik edebilir? \u0130man, Yarat\u0131c\u0131n\u0131n kendini kuluna bildirmesi ise e\u011fer, bu, iman\u0131n elde edilmesinde kula d\u00fc\u015fen ilk g\u00f6rev onu bilmeye muhta\u00e7 oldu\u011funu kabul etmesi m\u00e2n\u00e2s\u0131nda m\u00fctevazi olmakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda kendisini ikna etmeyenin ba\u015fkas\u0131n\u0131 ikna etmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. \u0130kna olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyle insan bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 nas\u0131l ikna eder. \u00dcstad, \u201cBen kendi nefsimi herkesten ziyade nasihate muhta\u00e7 biliyorum. E\u011fer sen de benim gibi bu ihtiyac\u0131 hissediyorsan ben, kendimi ikna etti\u011fim hususlar\u0131 sana bildirece\u011fim, sen de dinle.\u201d tarz\u0131nda yakla\u015f\u0131m\u0131 ile ba\u015fkas\u0131n\u0131 ikna etmenin yolunun kendini ikna etmek oldu\u011funu belirtmek istiyor. Bu m\u00e2n\u00e2y\u0131 teyit eden bir yoruma R\u00e2zi\u2019nin tefsirinde de raslad\u0131m. As\u0131l maksad\u0131m da bunu aktarmakt\u0131 ki s\u00f6z uzay\u0131p gitti. Fahruddin-i R\u00e2zi\u2019nin tefsirine nasihatle ilgili ayetlerin yorumunu okumak i\u00e7in m\u00fcracaat etmi\u015ftim ki bir ayetin izah\u0131nda Birinci S\u00f6z\u2019\u00fcn giri\u015findeki ifadeye benzer bir ifadeye rastlad\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
Nasihat kelimesi mukaddes kitab\u0131m\u0131z Kur\u2019an\u2019da on civar\u0131nda ge\u00e7mekte ve genellikle bu kelime peygamberlerin kavimlerine ikazlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6l\u00fcmlerde yeralmaktad\u0131r. R\u00e2zi bir\u00e7ok yerde ge\u00e7en bu kelimeyi genelde izahs\u0131z ge\u00e7erken, Nuh (as)\u2019un k\u0131ssas\u0131yla alakal\u0131 mealen \u201cEy kavmim! Siz kendisinden ba\u015fka ilahl\u0131k vasf\u0131na sahip olmayan Allah\u2019a ibadet edin.\u201d ifadeleriyle ba\u015flay\u0131p \u201cSize Rabbimin vahyettiklerini tebli\u011f ediyorum, size nasihatte bulunuyorum. Ben sizin bilemeyece\u011finiz \u015feyleri Allah\u2019\u0131n bildirmesiyle biliyorum.\u201d tarz\u0131nda devam eden Araf 59-62 ayetlerinin tefsiri bab\u0131nda konuyla ilgili \u015f\u00f6yle bir yorum yapmakta:<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cNasihat\u0131n \u00f6z\u00fc; niyet, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u015faibesinden uzak olarak,-ba\u015fkalar\u0131n\u0131- faydalar\u0131 oalan \u015feye te\u015fvik etmektir. Buna g\u00f6re ayetin- 62.- ma\u00e2n\u00e2s\u0131 \u2018Ben size Allah\u2019\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 tebli\u011f ediyor, sizi en do\u011fru, menfaatinize en uygun \u015feye g\u00f6t\u00fcrmek istiyorum. Ve sizi, Allah\u2019\u0131n \u2018beni \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, kendim i\u00e7in olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fim \u015feyin sizin i\u00e7in de olmas\u0131n\u0131 arzu ediyorum\u2019<\/i><\/b><\/p>\n
<\/p>\n
…. \u015feklinde olur.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Ayr\u0131ca \u015funu da belirtmek isterim ki; iman\u0131n insana verilmesinin ilk \u015fart\u0131 tevazu oldu\u011fu gibi iman\u0131n terakkisi i\u00e7in de gerekli olan ilk \u015fart tevazudur. Risaleler tevazu ile ba\u015flar ve tevazunun ifadesi olan meleklerin \u201csubhaneke la ilme lenna illa ma allemtena inneke entel AlimulHakim\u201d s\u00f6z\u00fc ile biter. M\u00fctevazi olan ki\u015fi kendinin her an muhta\u00e7 oldu\u011funu bilir ve bu halin hi\u00e7 bitmeyece\u011fini de Rabbin bildirmesiyle bilir. B\u00f6ylece kul yarat\u0131c\u0131s\u0131 ile ilgili s\u0131n\u0131rs\u0131z bir marifete ula\u015f\u0131r. O halde biz de b\u00f6yle bir kulun dedi\u011fi gibi diyelim:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Allah\u0131m! Kalplerimizi iman nuruyla nurland\u0131r. Sana olan fakrimizi artt\u0131rarak bizi gani k\u0131l. Sana ihtiya\u00e7 duymama fakirli\u011fine bizi d\u00fc\u015f\u00fcrme. Bize tavazu ile haddini bilip Habibinin edebiyle edeplenmeyi nasib-i m\u00fcyesser eyle. Hadsiz selat ve selam \u00e2lemlere rahmet k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n Habibin \u00fczerine olsun. Amin\u2026 <\/i><\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
27.12.2005 ARKAMA D\u00d6N\u00dcP maziye bakt\u0131\u011f\u0131mda, daha d\u00fcn do\u011fdun, b\u00fct\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bir g\u00fcn sanki diyesim geliyor. Sahi bizim bu d\u00fcnyada olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman m\u00fcddeti yan\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedir ki\u2026 Bir as\u0131rl\u0131k bir m\u00fcddet i\u00e7inde mikro saniye bile olmaz herhalde. Oysa d\u00fcnyay\u0131 ne kadar da sahiplenmi\u015fim. Sanki hep benimmi\u015f de bensiz d\u00fcnya olmazm\u0131\u015f gibi geliyor bana. Ne garip de\u011fil […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[164],"class_list":["post-88831","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n