11.04.2006<\/p>\n
KANAAT\u0130MCE BED\u0130\u00dcZZAMAN hayat\u0131 boyunca, \u0130slamiyet ve \u0130nsaniyet dairelerinde \u0130man hakikatlerinin inki\u015faf\u0131n\u0131 gaye edinmi\u015f, bunun neticesi olarak, eserlerinde kulland\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131, \u015eeriat\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde, \u0130man-k\u00fcf\u00fcr ekseninde tesis etmeyi hedeflemi\u015ftir. Bedi\u00fczzaman eserlerinde \u0130man hakikatlerini izah etmi\u015f ve hayat\u0131n bu \u0130man hakikatlerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l tanzim edilece\u011finin yollar\u0131n\u0131 da g\u00f6stermi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok insan\u0131n do\u011frudan \u0130manla alakal\u0131 g\u00f6rmedi\u011fi meselelerin \u0130manla olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren Bedi\u00fczzaman, haz\u0131r medeniyet taraf\u0131ndan dayat\u0131lan hayat\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc reddedip \u015firkin izalesini ve Tevhidin ikamesini hedeflemi\u015fitr. Buna paralel olarak M\u00fcnazarat\u2019ta ele al\u0131nan kavramlar da g\u00fcndelik siyasi tart\u0131\u015fmalar veya siyasi geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan toplumsal re\u00e7eteler ekseninde de\u011fil \u0130man\u0131n inki\u015faf\u0131 perspektifinde de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\t\u00dcstad\u2019\u0131n M\u00fcnazarat adl\u0131 eseri \u0130kinci Me\u015frutiyet sonras\u0131 do\u011fudaki a\u015firetler aras\u0131nda, Me\u015frutiyet\u2019e kar\u015f\u0131 olu\u015fan tepkilerin izalesi ve Me\u015frutiyet\u2019in benimsenmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan sohbetler s\u0131ras\u0131nda kendisine y\u00f6neltilen sorulara verdi\u011fi cevaplardan olu\u015fmaktad\u0131r. Eserde, Me\u015frutiyet ve istibdad kavramlar\u0131 izah edilmekte; \u0130stibdad\u0131n t\u00fcrleri a\u00e7\u0131klanmakta; H\u00fcrriyetin tarifi yap\u0131larak, h\u00fcrriyetin \u0130man\u0131n bir hassas\u0131 oldu\u011fu vurgulanmakta; \u0130lmi istibdad\u0131n taklidi do\u011furdu\u011fu anlat\u0131larak toplum \u0130mana sahip \u00e7\u0131kmaya davet edilmekte; Me\u015fruti y\u00f6netimin gelmesiyle ortya \u00e7\u0131kan uygulamalar\u0131n \u015feriata uygunlu\u011funa dair sorulara cevap verilmekte; M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birlikteli\u011finin nas\u0131l tesis edilece\u011fi ortaya konmakta ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zindan-\u0131 atalete d\u00fc\u015fme sebepleri ve bu durumdan kurtulma \u00e7areleri anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\t\u00dcstad\u0131n eski Said d\u00f6neminde yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan eser 1950\u2019li y\u0131llarda Bedi\u00fczzaman taraf\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irilerek yeniden yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcnazarat, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n eski Said d\u00f6nemindeki temel hizmet d\u00fc\u015f\u00fcncesi ekseninde \u0130slam toplumunda \u0130man\u0131n inki\u015faf\u0131 i\u00e7in gerekli olan prensipleri ihtiva eden bir metin olarak okunabilece\u011fi gibi, Yeni Said d\u00f6nemindeki genel hizmet d\u00fcsturlar\u0131 ekseninde hususi manada bir ferdin hayat\u0131nda \u0130man\u0131n inki\u015faf edebilmesi i\u00e7in gerekli olan prensipleri ihtiva eden bir metin olarak da okunabilir. Hatta e\u011fer ifrat olmazsa bu eserin nefsin dayana\u011f\u0131 olan sosyal i\u00e7erikli arg\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 getirilen cevaplar olarakta i\u00e7sel bir okuma yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu hayat\u0131n i\u00e7inde dengeyi tutturamayan m\u00fc\u2019minlere bir rehber mahiyetinde olabilir ki \u00dcstad eserinin \u015fimdiki Nur talebelerine de bir ders olabilece\u011fini s\u00f6yleyerek bunu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\tBedi\u00fczzaman, \u0130\u015farat-\u00fcl \u0130\u2019caz\u2019da s\u0131n\u0131rs\u0131z arzu ve ihtiya\u00e7 sahibi fertlerden olu\u015fan toplumda adaletin tesisinin ancak k\u00fclli bir ak\u0131lla m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini, bunun da kanun \u015feklinde olabilece\u011fini ve bu kanunun da ancak \u015eeriat olabilece\u011fini ifade eder: \u201c Fakat insandaki kuvve-i akliyye Sani taraf\u0131ndan tahdit edilmedi\u011finden ve insan\u0131n c\u00fcz-i ihtiyarisiyle terakkisini te\u2019min etmek i\u00e7in bu kuvvetler ba\u015f\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan muamelatta zul\u00fcm ve tecav\u00fczler vukua gelir. Bu tecav\u00fczleri \u00f6nlemek i\u00e7in cemaat-i insaniye, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n semerelerini m\u00fcbadale etmekte adalete muhta\u00e7t\u0131r. Lakin her ferdin akl\u0131 adaleti idrakten aciz oldu\u011fundan, k\u00fclli bir akla ihtiya\u00e7 vard\u0131r ki fertler, o k\u00fclli ak\u0131ldan istifade etsinler. \u00d6yle k\u00fclli bir ak\u0131l da ancak kanun \u015feklinde olur. \u00d6yle k\u00fclli bir kanun, ancak \u015eeriatt\u0131r.\u201d Buradan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi adaletin temini bireyin kapasitesini a\u015fan bir meseledir. Birey ve topluluklar insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ihata edecek bir nazara sahip olamazlar. K\u00fclli nazar ancak b\u00fct\u00fcn kainat\u0131n ve herbir insan\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan \u015eeriat\u0131n sahibinin nazar\u0131 olabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu ba\u011flamda h\u00fcrriyet kavram\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde h\u00fcrriyetin \u00e7er\u00e7evesini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da bireyin veya bireylerden m\u00fcte\u015fekkil topluluklar\u0131n belirleyebileyemeyece\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yani h\u00fcrriyetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ancak kainat\u0131n ve insan\u0131n hal\u0131k\u0131n\u0131n K\u00fclli kanunu olan \u015eeriat belirleyebilir. Bedi\u00fczzaman da h\u00fcrriyet, me\u015frutiyet, cumhuriyet gibi kavramlar\u0131n \u00f6n\u00fcne me\u015fru kayd\u0131n\u0131 koyarak bu kavramlar\u0131n \u015eeriat dairesi i\u00e7erisinde ele almakta ve yorumlamaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
M\u00fcnazarat\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00f6ncelikle istibdad, me\u015frutiyet ve h\u00fcrriyet kavramlar\u0131n\u0131n me\u015fru zeminde tariflerini yapmaktad\u0131r. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n hedefi \u0130man\u0131n inki\u015faf\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u201cH\u00fcrriyet iman\u0131n hassas\u0131d\u0131r\u201d prensibinden hareketle h\u00fcrriyete \u00e7ok \u00f6nem vermekte ve bu \u00f6nemi h\u00fcrriyet bahsi sual edildi\u011finde \u201cYirmi seneden beri onu, hatta r\u00fcyalarda takip eden ve o sevda ile her\u015feyi terkeden birisi size g\u00fczel cevap verebilir\u201d c\u00fcmlesiyle ifade etmektedir. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n hedefledi\u011fi \u0130manl\u0131 birey ve \u0130manl\u0131 toplum ancak h\u00fcrriyet zemininde ne\u015fv\u00fc nema bulacakt\u0131r. Bedi\u00fczzaman \u0130man\u0131n h\u00fcrriyetin hassas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek \u0130man ne kadar m\u00fckemmel olursa h\u00fcrriyet de o derece parlar demektedir. Burada \u0130man nispetinde h\u00fcr olunabilece\u011fini ve h\u00fcrriyet nispetinde de \u0130manda inki\u015faf edilebilece\u011fini vurgulayarak h\u00fcrriyet ve \u0130man\u0131n birbirinden ayr\u0131lamaz iki unsur oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. M\u00fcnazarat\u2019ta a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak istibdat kavramlar\u0131n\u0131 ele almas\u0131n\u0131n sebebi \u0130man\u0131n inki\u015faf\u0131na mani olan taklidin kayna\u011f\u0131n\u0131n istibdat olmas\u0131d\u0131r. \u0130stibdad\u0131n oldu\u011fu bir ortamda \u0130man ye\u015feremeyecektir. \u0130stibdattan ar\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u00fcr; ve h\u00fcrriyetimiz nispetinde de imanl\u0131 oluruz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yeni saidin risalelerinden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla istibdad\u0131n en \u015fedidi nefsin uygulad\u0131\u011f\u0131 istibdatt\u0131r ve de b\u00fct\u00fcn istibdatlar\u0131n da ba\u015f\u0131d\u0131r. O zaman h\u00fcr olmaya nefsimizin \u00fczerimizdeki tahakk\u00fcmlerinden kurtularak ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Zaaflar\u0131m\u0131z h\u00fcrriyetimizin, dolays\u0131yla da iman\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde duran en b\u00fcy\u00fck engeller bilip i\u015fe onlar\u0131n izalesiyle ba\u015flayal\u0131m. Bu konuda vicdan en g\u00fczel yarg\u0131\u00e7. Herkez vicdan\u0131na dan\u0131\u015fsa zaaflar\u0131n\u0131 bulabilir. \u00dcstad \u201conlar\u0131n size tahakk\u00fcmleri zaaflar\u0131n\u0131zdan istifadeleridir\u201d c\u00fcmlesiyle bize nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n i\u015faretini veriyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Nefsin zaaflar\u0131na dair s\u00f6ylenecek \u00e7ok \u015fey var. \u0130n\u015fallah ba\u015fka yaz\u0131larda konu\u015fma niyetiyle.<\/p>\n
<\/p>\n
Rabbim bizleri zaaflar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp itiraf eden ve de keremiyle zaaflar\u0131n\u0131 onu tan\u0131ma vesilesi k\u0131lan kullar\u0131ndan eylesin. Nefsimizi kendimize ve neslimize efendi olmaktar koruyarak imanl\u0131 h\u00fcrriyete nail olmay\u0131 nasib etsin.<\/b> <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
11.04.2006 KANAAT\u0130MCE BED\u0130\u00dcZZAMAN hayat\u0131 boyunca, \u0130slamiyet ve \u0130nsaniyet dairelerinde \u0130man hakikatlerinin inki\u015faf\u0131n\u0131 gaye edinmi\u015f, bunun neticesi olarak, eserlerinde kulland\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131, \u015eeriat\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde, \u0130man-k\u00fcf\u00fcr ekseninde tesis etmeyi hedeflemi\u015ftir. Bedi\u00fczzaman eserlerinde \u0130man hakikatlerini izah etmi\u015f ve hayat\u0131n bu \u0130man hakikatlerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l tanzim edilece\u011finin yollar\u0131n\u0131 da g\u00f6stermi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok insan\u0131n do\u011frudan \u0130manla alakal\u0131 g\u00f6rmedi\u011fi meselelerin […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[164],"class_list":["post-88821","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n