29.01.2012<\/p>\n
TAKVA \u0130LE iman aras\u0131ndaki ili\u015fki nas\u0131ld\u0131r? Bedi\u00fczzaman bu ili\u015fkinin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u0130\u015farat-ul \u0130caz adl\u0131 eserinde \u201cellezine yu\u2019minune bil gaybi\u201d bahsini anlat\u0131rken vermektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bakara suresinin ilk ayetlerinin tefsiri sadedinde muttakilerden bahsederken takvan\u0131n \u00fc\u00e7 mertebesini anlatmaktad\u0131r. Takvan\u0131n kalbin temizlenmesi manas\u0131nda tahliye vazifesi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve iman\u0131nda kalbe ihsan\u0131 bab\u0131nda s\u00fcsleyici, tahliye edici g\u00f6revi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgular. Biz de bu bahisten hareketle takva ile iman aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi anlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. <\/p>\n
<\/p>\n
Bakara suresinin ba\u015f\u0131nda Kur\u2019ana bir \u00f6vg\u00fc var. Kitab\u0131n i\u00e7inde hi\u00e7bir \u015f\u00fcphenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 vurgusunu yapt\u0131ktan sonra adeta, bunun do\u011frulu\u011funun \u015fahidi muttakilerdir, der. Bir yandan ancak muttakilerin Kur\u2019an\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini anlayabilece\u011fi vurgulanmakta, bir yandan da muttakileri bu \u00f6zelli\u011fin tezah\u00fcr etti\u011fi bir meyve suretinde tasvir etmektedir. Zira a\u011fac\u0131n kemali, meyvesinde tezah\u00fcr eder. Bu ayetler hem Kur\u2019an\u0131 \u00f6vmekte hem de onun meyvesi olan muttakileri \u015fahit g\u00f6sterip \u00f6vmektedir. Burada Ku\u2019ran hidayet kayna\u011f\u0131 olarak bahsedilirken muttaki olmay\u0131 da bu hidayete ula\u015fman\u0131n vesilesi olarak vurgulamaktad\u0131r. Yani Ku\u2019ran hidayetin kayna\u011f\u0131 takva da o hidayete ula\u015fman\u0131n vesilesi. Yarat\u0131c\u0131 hidayet eder yani iman\u0131 verir. \u0130man ona aittir. Kul, takva vesilesiyle o iman\u0131 kesbeder, kendine mal eder. Yani takva iman\u0131n kalbe gelmesinin vesilesidir. Ancak muttaki olan imana ula\u015fabilir. Ya da iman muttaki olanlara ihsan edilen bir nurdur. Ve takvan\u0131n devam\u0131 iman\u0131n devam\u0131n\u0131n ve kemale ula\u015fmas\u0131n\u0131n vesilesidir. <\/p>\n
<\/p>\n
Burada Bediuzzaman imanla birlikte takvay\u0131 da derecelendirmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Takvan\u0131n ilk mertebesi \u015firki terktir<\/b>. Bu da iman\u0131n kalbe gelmesinin vesilesidir. Kul, \u015firkten uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a kalpte iman fiili icra olur.<\/p>\n
<\/p>\n
Takva burada tahliye g\u00f6revini yani temizlenme g\u00f6revini \u00fcstlenir. Cam\u0131n \u00fczerindeki kir temizlendi\u011finde \u0131\u015f\u0131k camdan ge\u00e7erek odaya dolar. Ya da kalp penceresi \u00f6n\u00fcnde duran nefis perdesi ne kadar \u015feffafla\u015f\u0131rsa iman \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 o nispette kalp hanesine girer ve h\u00fckm\u00fcn\u00fc icra eder. Yani kalbi tahliye eder, s\u00fcsler. <\/p>\n
<\/p>\n
Burada takvan\u0131n birinci mertebesi tefekk\u00fcr vesilesiyle \u015firkten kurtulmaya delalet etti\u011fi gibi kalbin ameli ve z\u00eeneti olan iman etme fiilinin de vesilesi olur. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu merhalede ki\u015fi m\u00fcmin de\u011filken iman\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alar ve \u015firkten kurtulmak suretiyle m\u00fcmin olur. Burada takva imandan \u00f6nce gelip iman\u0131n kalbe girmesine vesile olur. Ki\u015fi, \u201cBen hakikati tam manas\u0131yla ihata edemem. Belki benim fikrim yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ben nas\u0131l her \u015feyi billebilirim?\u201d tarz\u0131nda takvan\u0131n eseri olan tefekk\u00fcr\u00fc yapmak suretiyle ger\u00e7e\u011fe kaynakl\u0131k yapma iddias\u0131ndan vazge\u00e7er, akl\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr,yanl\u0131\u015f yapma ihtimalinden \u00e7ekinir-korkar- ve hakikati \u00f6\u011frenme yoluna girer. Kendisi gibi b\u00fct\u00fcn mahl\u00fbkat\u0131n aczini g\u00f6rmek suretiyle kendisini ve her \u015feyi yaratana y\u00f6nelir. Onun yard\u0131m\u0131 olmadan hakikati bulamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlar. Ve \u015firkten kurtulur. Yarat\u0131c\u0131 da onun kalbinde iman nurunu yakar. Onu vahye muhatap eder. <\/p>\n
<\/p>\n
Takvan\u0131n ikinci merhalesi inand\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131c\u0131ya isyandan korunmak manas\u0131nda g\u00fcnahtan uzakla\u015fmak, \u201cmaasiyi terk\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Ki\u015finin iman ediyor olmas\u0131 onun g\u00fcnah i\u015flemeyece\u011fi ya da isyan ifade eden tavr\u0131 g\u00f6stermeyece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Kalbin ameli, \u015firkten kurtulman\u0131n vesilesidir fakat isyandan kurtulmak i\u00e7in isyan\u0131 ima eden fiillerin terk edilmesi gerekir. Yani Allah\u2019\u0131n emrine kar\u015f\u0131 gelmekten ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu a\u015famada Allah, fiili hidayet vesilelerini devreye sokar. Ki\u015fi art\u0131k isyandan ka\u00e7mak suretiyle kainatta delilleriyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve sevdi\u011fi Allah\u2019\u0131n emirlerine itaat nimetiyle nimetlendirilir. Ki\u015fi yarat\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131, \u201cNe yapmal\u0131y\u0131m ki sana isyan etmi\u015f olmayay\u0131m, senin raz\u0131 oldu\u011fun do\u011fru i\u015f hangisidir?\u201d tavr\u0131n\u0131 tak\u0131n\u0131r, ona kar\u015f\u0131 edepsizlik yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r. Ve Rabbinin raz\u0131 olaca\u011f\u0131 amele y\u00f6nelir. Bu, bedenin ibadetini netice verir ki bunun da en cami tezah\u00fcr\u00fc namazd\u0131r. Zira Kur\u2019anda, \u201cNamaz, insan\u0131 fah\u015f\u00e2dan, m\u00fcnkerden, her \u00e7e\u015fit \u00e7irkinlik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar. (28\/45)\u201d ayetinde oldu\u011fu gibi insan\u0131 isyandan al\u0131koyaca\u011f\u0131n\u0131 vurgular. Burada insan kalbin amelini namaz\u0131na ya da bedeni ile yapt\u0131\u011f\u0131 amellere yans\u0131tmak suretiyle isyandan kurtulur. Yani kalbi ile iman etti\u011fi ve sevdi\u011fi Rabbe bedeni ile de itaat eder. Amelinin saiki iman ve yarat\u0131c\u0131ya duyulan muhabbet olur. Allah ad\u0131na i\u015fler, ba\u015flar, al\u0131r, verir vs. Azalar\u0131n\u0131 ve di\u011fer donan\u0131mlar\u0131n\u0131 Allah\u2019\u0131n emretti\u011fi \u015fekilde kullan\u0131r, Allah\u2019\u0131n Resul\u00fcne uymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u015feriata tabi k\u0131lar.<\/p>\n
<\/p>\n
Kalbin ameli olan iman, as\u0131ld\u0131r. Bediuzzaman bunu bir sonraki ayeti izah ederken vurgulamakta yani \u201cellezine\u201d izah\u0131nda \u201cel m\u00fcminu\u201d de \u201cel\u201d yerine \u201cellezine\u201d nin kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n maksad\u0131n\u0131n kelimenin s\u0131las\u0131na g\u00f6nderme yapmak oldu\u011funu s\u00f6ylemek suretiyle makbul olan\u0131n iman oldu\u011funu, ki\u015finin iman fiilini yerine getirdi\u011fi i\u00e7in \u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgular. Yani iman di\u011fer \u00fc\u00e7 mertebeyi de i\u00e7eren amelin ruhu h\u00fckm\u00fcnde olan bir cevherdir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6nce kalp takva yoluyla, iman vesilesiyle itaat eder ve ki\u015fi \u015firkten kurtulur, daha sonra iman bedenin efaline de sirayet etmek suretiyle ya da amelini ibadete tahvil etmek suretiyle isyandan kurtulur. <\/p>\n
<\/p>\n
Takvan\u0131n son merhalesi masivaullah\u0131 terktir<\/b>. Burada esbab\u0131n vesilelikten tamam\u0131yla azledilmesi ve dolays\u0131yla m\u00fclk\u00fcn tamam\u0131yla sahibine iadesi s\u00f6z konusudur. \u201cA\u00e7\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc! Allah’\u0131n dostlar\u0131 \u00fczerine ne korku vard\u0131r, ne de onlar mahzun olurlar. Onlar ki, iman etmi\u015fler ve Allah’a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. (Yunus Suresi, 62-63)<\/b> ayetlerinde de vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi kul kalbinde ve ruhunda ondan gayrisine kar\u015f\u0131 minnet duymaz, korku ve h\u00fcz\u00fcn ya\u015famaz. Allah\u2019\u0131n velisi, dostu olur. Dikkat edersek ayette ilk iki takva merhalesine sarahaten i\u015faret edilmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu a\u015famada zek\u00e2t yani mal ile yap\u0131lan ibadet devreye girer. Kul her \u015feyi ile Allah\u2019a ait oldu\u011funu ilan ve izhar bab\u0131nda sahip olduklar\u0131n\u0131 ya da emanet olarak kendinde bulundurduklar\u0131n\u0131 gerekti\u011finde Allah ad\u0131na harcamakta teredd\u00fct g\u00f6stermez. \tZek\u00e2t\u0131n en zirvesi \u015fahadettir. \u015eahadet de bir nevi zek\u00e2tt\u0131r. Yeri geldi\u011finde sahip oldu\u011fu en k\u0131ymetli \u015feyi Allah\u2019a iade etmek ve her \u015feyi ona ait k\u0131lmay\u0131 bilfiil g\u00f6stermektir. Ama as\u0131l olan her an b\u00fct\u00fcn sahip olduklar\u0131n\u0131 Allah\u2019\u0131n oldu\u011fu bilincinde ona feda ederek ya\u015famakt\u0131r. Her an\u0131n\u0131 ve her \u015feyini ona feda etmektir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6zetle, ki\u015fi \u00f6nce esbab\u0131n tesirini azletmek suretiyle \u015firkten kurtulur, imana girer. Sonra kendi fiilinde etkin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve yarat\u0131c\u0131 ad\u0131na kendisine verilenleri istimal etmek suretiyle isyandan kurtulur. Rabbe muti bir abd olur. Daha sonra ondan gayrisini terk etmek suretiyle ya da her \u015feyini ve her \u015feyi ona feda etmek ona ait k\u0131lmak ya da nefsi de terk etmek suretiyle k\u00e2mil bir insan olur. Belki hadis-i kutside bahsedildi\u011fi tarzda \u201cAllah\u2019\u0131n g\u00f6ren g\u00f6z\u00fc i\u015fiten kula\u011f\u0131 vs.\u201d olur. Masivaullah\u0131 terk ancak amelini tamamen Rabbin r\u0131zas\u0131na uydurup m\u00fclk\u00fc ona teslim etmekle, onun yolunda feda edebilmekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n
<\/p>\n
Burada her \u00fc\u00e7 merhalede de takva, imana \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapmaktad\u0131r. \u0130lk a\u015fama iman\u0131n kalbe girmesi a\u015famas\u0131d\u0131r ki ki\u015fi kendinin dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm yarat\u0131lanlar\u0131n yan\u0131labilir olaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek yani \u201cYa benim bildi\u011fim yanl\u0131\u015fsa, hem ben nas\u0131l beni a\u015fan bir hususta h\u00fck\u00fcm verebilirim.\u201d kabilinden tav\u0131rlar sergileyerek takvaya sar\u0131l\u0131r ve neticesinde iman onun kalbine ihsan edilir. Bu a\u015famada takva bir nevi enaniyetin ve kibrin terkine bakar. Hodbinlikten vazge\u00e7ip tevazu yolu tutulur. \u0130nsan kendi yarad\u0131l\u0131\u015f ger\u00e7e\u011fini kabul eder. Kalbini ilm-el yakin imana mazhar eder. Bu a\u015famada ki\u015fiye Allah\u2019\u0131n insan bedeninde konu\u015fan dili olan vicdan \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kinci a\u015famada ise takva, yarat\u0131c\u0131ya itaati netice veren amele binektir. Ki\u015fiyi ayn-el yakin iman\u0131n e\u015fi\u011fine ta\u015f\u0131r. Kul, fiiliyle yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131, yarat\u0131c\u0131n\u0131n h\u00e2kimiyetini onaylar. Ona isyan\u0131 terk etmek suretiyle emre muti olma nimetine mahzar olur. Kalbi ile yapt\u0131\u011f\u0131 iman etme amelini fiiline yans\u0131t\u0131r. Bu a\u015famada \u015feriat ve Allah Resul\u00fcn\u00fcn (asm) s\u00fcnneti \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapar. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc merhalede de takva ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k, bineklik vazifesini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ve insan\u0131 kemalat\u0131n zirvesine \u00e7\u0131kar\u0131r. Yani hakk\u2019al yakin iman mertebesine ula\u015ft\u0131r\u0131r. Kul, masivaullah\u0131 terk etmek suretiyle t\u0131pk\u0131 Rasulullah\u2019\u0131n (asm) Mirac\u2019\u0131nda oldu\u011fu gibi k\u00e2inat\u0131 ard\u0131nda b\u0131rakarak O\u2019na y\u00f6nelir. O\u2019nun i\u00e7in her \u015feyi hatta nefsini de terk eder. O\u2019na yana\u015f\u0131r. Her daim huzurda olur. Bu a\u015famada vicdan ve s\u00fcnnetin yan\u0131nda bizzat Allah\u2019\u0131n akrebiyeti ile cezbi \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu a\u015fama bizim gibi nefisperestlerin anlay\u0131\u015f merhalesinin \u00e7ok fevk\u0131nde oldu\u011fundan sadece Bediuzzaman\u2019\u0131n ifadelerinden yola \u00e7\u0131karak kendi anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131 zikrettim. Rabbim takvan\u0131n \u00fc\u00e7 merhalesinde kalbin, bedenin ve mal\u0131n ibadetine nail olarak O\u2019nun kurbiyetine yana\u015fmay\u0131 ve masivaullah\u0131 terke muvaffak olup O\u2019na k\u00e2mil bir kul olarak mukabele etmeyi nasip etsin. Bizi korku ve endi\u015feden azade olmu\u015f dostlar\u0131ndan eylesin. \u00c2min.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
29.01.2012 TAKVA \u0130LE iman aras\u0131ndaki ili\u015fki nas\u0131ld\u0131r? Bedi\u00fczzaman bu ili\u015fkinin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u0130\u015farat-ul \u0130caz adl\u0131 eserinde \u201cellezine yu\u2019minune bil gaybi\u201d bahsini anlat\u0131rken vermektedir. Bakara suresinin ilk ayetlerinin tefsiri sadedinde muttakilerden bahsederken takvan\u0131n \u00fc\u00e7 mertebesini anlatmaktad\u0131r. Takvan\u0131n kalbin temizlenmesi manas\u0131nda tahliye vazifesi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve iman\u0131nda kalbe ihsan\u0131 bab\u0131nda s\u00fcsleyici, tahliye edici g\u00f6revi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgular. Biz de bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[164],"class_list":["post-88805","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n