03.05.2020<\/p>\n
KAINATA neden ve nas\u0131l bakmal\u0131?
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
KUR\u2019\u00c2N-I HAK\u00ceM\u2019DE SIK\u00c7A TEKRARLANAN ib\u00e2relerden biridir, \u201cg\u00f6klerde ve yerde ne varsa\u2026\u201d Y\u00fbnus s\u00fbresinde de benzer bir ifadeyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z, \u201cG\u00f6klerde ve yerde neler var, bir baksan\u0131za\u201d buyurur sem\u00e2v\u00e2t ve arz\u0131n m\u00e2liki olan Rabbimiz. Ba\u015fta al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hikmetiyle \u0130bn At\u00e2ulallah el-\u0130skender\u00ee, bu \u00e2yet-i ker\u00eemeden hareketle bizlere bir tefekk\u00fcr dersi veriyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Tefekk\u00fcr Kur\u2019\u00e2n\u2019da yine \u00e7ok\u00e7a rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir emirdir. \u0130lk vahiyle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde okumal\u0131, \u0130skender\u00ee\u2019nin bu hikmette i\u015faret etti\u011fi ilgili ayet ve di\u011fer \u201cbak\u0131n\u0131z, bakmazlar m\u0131?\u201d \u015feklindeki ibareleri i\u00e7eren ayetleri hat\u0131rda tutarak \u201cbakmal\u0131\u201d ve tefekk\u00fcr etmeliyiz. Hatta belki ilkin bakma eylemi, sonra okuma ve en son da tefekk\u00fcr eylemi oraya \u00e7\u0131kara bu silsilede. Bu bak\u0131\u015f, yani nazar, nas\u0131l bir bak\u0131\u015f okumal\u0131d\u0131r? Kafa g\u00f6z\u00fcyle bakmak yeterli olmasa gerek. Burada nazardan biraz daha soyutlanm\u0131\u015f bir bak\u0131\u015f\u0131, hatta belki \u00f6nce i\u00e7e d\u00f6n\u00fck, ard\u0131ndan kainata d\u00f6n\u00fck bak\u0131\u015f\u0131 anlayabiliriz. Nitekim \u201ckendini bilen Rabbini bilir\u201d ilkesinden hareketle, kendi i\u00e7ine bakmayan Rabbini bilemez\/bulamaz. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130skender\u00ee\u2019nin bu hikmette de\u011findi\u011fi \u201cbak\u0131\u015f\u201d yolculu\u011fu, ayet-i kerimedeki s\u0131ralamas\u0131yla \u201c\u00e2f\u00e2kta ve enf\u00fcste\u201d (Fussilet 41\/53) bulunan il\u00e2h\u00ee ayetlerin g\u00f6r\u00fclmesi, ard\u0131ndan okunmas\u0131, sonra tefekk\u00fcr edilmesi ve nihayet tahakkuk ettirilmesi, yani i\u00e7selle\u015ftirilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. \u00c2f\u00e2kta, \u201cg\u00f6klerde ve yerde\u201d, yani insan\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131nda ba\u015flayan bak\u0131\u015f ser\u00fcveninin hedefi olan Rabbi tan\u0131ma, marifetullaha ula\u015fma a\u015famas\u0131na eri\u015febilmesi i\u00e7in nazar\u0131n \u201ckaymamas\u0131 ve s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fma\u201dmas\u0131 (Necm 53\/17) elzemdir. Bu bak\u0131\u015fta kendi z\u00e2tlar\u0131yla k\u00e2im olamayan mevc\u00fbd\u00e2t\u0131n d\u0131\u015ftaki varl\u0131klar\u0131na de\u011fil, varl\u0131klar\u0131n\u0131 daimi bir tecellisine bor\u00e7lu olduklar\u0131 Cenab-\u0131 Vacibu\u2019l-V\u00fcc\u00fb\u2019a odaklanmak gerekir. Aya odaklanmak, onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcne\u015ften ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla esas bak\u0131lmas\u0131 gerekenin g\u00fcne\u015f oldu\u011funu bize unutturabilir. Bedi\u00fczzaman bu haleti, \u201ckesrette akl\u0131n bo\u011fulmas\u0131\u201d tabiriyle kar\u015f\u0131l\u0131yor \u00e7o\u011funlukla. Tefekk\u00fcr yolculu\u011funun en b\u00fcy\u00fck risklerinden biri bu olsa gerek. Hedefe varamadan, vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanarak yolda tak\u0131lmak, manen bo\u011fulmak\u2026 <\/p>\n
<\/p>\n
Bu y\u00fczdendir ki, yine Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n kavram d\u00fcnyas\u0131yla \u0130skender\u00ee\u2019nin bu hikmetini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak, Allah\u2019\u0131n v\u00e2hidiyyeti ve ehadiyyeti aras\u0131nda s\u00fcrekli bir dengenin oldu\u011funun ay\u0131rd\u0131na varmas\u0131 isteniyor kulun. Cemab-\u0131 Hak g\u00fcne\u015f sistemini, gezegenleri, g\u00f6kleri yaratan ve idare eden, yani isim, s\u0131fat ve fiilleriyle oralarda her an tecellide oldu\u011fu gibi, sivrisine\u011fin g\u00f6z\u00fcn\u00fc de pirenin midesini de anbean O yaratmakta, orada isim-s\u0131fat ve fiilleriyle tecelli etmekte. <\/p>\n
<\/p>\n
Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye\u2019de yer alan \u201cTevhid Denizinden [Bir] Katre\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan enfes risalesine Bedi\u00fczzaman, bu hikmeti anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak \u00e7ok \u00f6nemli bir mukaddimeyle ba\u015fl\u0131yor. \u201cK\u0131rk sene \u00f6mr\u00fcmde, otuz sene tahsilimde yaln\u0131z d\u00f6rt kelime ile d\u00f6rt kelam \u00f6\u011frendim\u201d diyor ve bu d\u00f6rt kelimenin \u201cm\u00e2n\u00e2-y\u0131 harf\u00ee, m\u00e2n\u00e2-y\u0131 ism\u00ee, niyet ve nazar\u201d oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u0130skender\u00ee\u2019nin hikmette i\u015faret etti\u011fi \u201cmevc\u00fbd\u00e2ta bakma\u201d eylemi, bir tevhid yolculu\u011funun, seyrus\u00fcl\u00fbk\u00fcn gere\u011fidir asl\u0131nda. Burada da Bedi\u00fczzaman bu tevhid yolculu\u011fundan, \u201cdenizinden\u201d bir katre sundu\u011fu bu risalesinde ilk \u00f6nc\u00fcl olarak bu d\u00f6rt kelimeyi ortaya koyuyor ki asl\u0131nda \u0130skender\u00ee\u2019nin hikmetinde dedi\u011fi ile ayn\u0131 \u015feyi ifade ediyor. G\u00f6klere ve yere de\u011fil, onlarda olana, yani Hakk\u2019\u0131n tecellilerine bakmak, ancak burada Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u201cm\u00e2n\u00e2-y\u0131 harf\u00ee\u201d ile bakma \u015feklinde form\u00fcle etti\u011fi nazar ile m\u00fcmk\u00fcn. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu \u015fu demek, tekv\u00een\u00ee bir kitap olan kainat\u0131n harfleri h\u00fckm\u00fcnde olan mevc\u00fbd\u00e2t\u0131n, kendi varl\u0131klar\u0131na elbette bir i\u015faretleri var, \u00f6rne\u011fin \u015furada yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cA\u201d harfi gibi. Fakat bu harflerin mefhumlar\u0131na i\u015faretleri, kendi zatlar\u0131na i\u015faretlerinden \u00e7ok daha fazla ve asl\u0131nda esas varl\u0131k sebepleri de bu: nazar\u0131 kendisini yazan katibe \u00e7ekmek.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
03.05.2020 KAINATA neden ve nas\u0131l bakmal\u0131? KUR\u2019\u00c2N-I HAK\u00ceM\u2019DE SIK\u00c7A TEKRARLANAN ib\u00e2relerden biridir, \u201cg\u00f6klerde ve yerde ne varsa\u2026\u201d Y\u00fbnus s\u00fbresinde de benzer bir ifadeyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z, \u201cG\u00f6klerde ve yerde neler var, bir baksan\u0131za\u201d buyurur sem\u00e2v\u00e2t ve arz\u0131n m\u00e2liki olan Rabbimiz. Ba\u015fta al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hikmetiyle \u0130bn At\u00e2ulallah el-\u0130skender\u00ee, bu \u00e2yet-i ker\u00eemeden hareketle bizlere bir tefekk\u00fcr dersi veriyor. Tefekk\u00fcr Kur\u2019\u00e2n\u2019da […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[156],"class_list":["post-88476","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n