24.05.2020<\/p>\n
\u201cEN CAH\u0130L insan, ba\u015fkas\u0131n\u0131n zann\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendi yak\u00eenini terk edendir.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Nefsinin kusurunu bilmemek en b\u00fcy\u00fck cehalettir
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\u0130NSANO\u011eLUNUN \u00c2LEMDEK\u0130 SER\u00dcVEN\u0130 ESASEN bir fiille ifade edilebilir. \u00c2limlerimiz bu fiili ifade eden \u201cBen cinleri ve insanlar\u0131, ancak bana kulluk etsinler diye yaratt\u0131m\u201d (Z\u00e2riy\u00e2t 51\/56) ayet-i kerimesindeki \u2018kulluk etme\u2019 (li-ya\u2018bud\u00fbn) ib\u00e2resini, \u2018bilme\u2019 (li-ya\u2018rif\u00fbn) olarak tefsir etmi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n bu \u00e2lemde tek bir amac\u0131 olmal\u0131d\u0131r ki o da Rabbini bilmektir. S\u00fbf\u00eelerin tabiriyle bilen bulur, bulan olur. V\u00fcc\u00fbd (varl\u0131k) ile vecede (bulmak) aras\u0131nda da \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir ili\u015fkiden bahseder s\u00fbf\u00eeler. Kendinden ge\u00e7me anlam\u0131ndaki \u2018vecd\u2019 de esasen ancak O\u2019nu bulan\u0131n kendisini kaybetmesinin bir di\u011fer ifadesidir.<\/p>\n
<\/p>\n
Olmaya giden bu yolun ilk basama\u011f\u0131 olan bilmenin de -alemdeki her olgu ve nesne i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011fu gibi- dereceleri vard\u0131r. En temelde \u00fc\u00e7 dereceli bir bilgiden bahseder d\u00fc\u015f\u00fcnce gelene\u011fimiz: ilmelyak\u00een, aynelyak\u00een ve hakkalyak\u00een. \u00d6z\u00fcn\u00fc Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem\u2019in ilgili ayetlerinden alan bu tasnifte, bilginin z\u0131dd\u0131 olan zann\u0131n yeri yoktur. Zan bilginin bir alt mertebesi olamaz zira o cehaletin ilim san\u0131lmas\u0131 gibi bir yan\u0131lsaman\u0131n ad\u0131d\u0131r esasen. Yoklu\u011fun varl\u0131k san\u0131lmas\u0131 gibidir bu.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130lmelyak\u00een kabaca bir olguyu veya hakikati teorik\/nazar\u00ee olarak bilmek, aynelyak\u00een m\u00fc\u015fahede etmek suretiyle bilmek, hakkalyak\u00een ise tecr\u00fcb\u00ee olarak bilmek demektir. Tek\u00e2s\u00fcr s\u00fbresinde ibretlik bir bi\u00e7imde \u00e2hiretin \u00f6nce ilmelyak\u00een, sonra aynelyak\u00een bilinece\u011finin vurgulanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u201chakkalyak\u00een\u201d ismi zikredilmeden \u201cSonra o g\u00fcn, nimetlerden mutlaka hesaba \u00e7ekileceksiniz\u201d (Tek\u00e2s\u00fcr 102\/8) hakkalyak\u00een bilmenin ne kadar \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bili\u015f tarz\u0131 oldu\u011funu tekid eden bir i\u015faret bar\u0131nd\u0131r\u0131r i\u00e7inde. Yani \u2018hesap verme hakikati o kadar apa\u00e7\u0131k, o kadar ayan beyan olacak ki, onu tavsif etmeye, tan\u0131mlamaya dahi gerek kalmayacak sizin i\u00e7in, o hakikati bittecr\u00fcbe bileceksiniz\u2019, demektir bu bir nevi.<\/p>\n
<\/p>\n
Yak\u00een dendi\u011finde i\u015fte bilgini bu en \u00fcst mertebesi kasdedilir, yani hakkalyak\u00een. S\u00fbf\u00eeler tasfiye ve tezkiye metodlar\u0131yla bu bilgiye eri\u015ftiklerini s\u00f6ylerler. Bunu bilgi-eylem ili\u015fkisiyle a\u00e7\u0131klarlar. \u0130lmelyak\u00een veya aynelyak\u00een d\u00fczeyindeki bilgi eyleme ge\u00e7irildi\u011finde Cen\u00e2b-\u0131 Hak bu bilgi t\u00fcr\u00fcnden olmayan \u00e7ok daha farkl\u0131 bir yak\u00eeni kuluna bah\u015feder ki buna s\u00fbf\u00eeler ke\u015fif, marifet, ilm-i led\u00fcn gibi \u00e7e\u015fitli isimler vermi\u015flerdir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
En yal\u0131n hakikat: nefis kusurludur
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\u0130bn At\u00e2ullah el-\u0130skender\u00ee\u2019nin ba\u015fta zikretti\u011fimiz hikmetinde ifade etti\u011fi bilgi i\u015fte bu yak\u00eendir, yani marifet-i nefs veya marifetullaht\u0131r. Nitekim birini bilen, di\u011ferini de bilmi\u015f-bulmu\u015f olacakt\u0131r: \u2018Nefsini bilen, Rabbini bilir\u2019. Bu hikmetin \u015ferhinde baz\u0131 \u015f\u00e2rihler ki\u015fini kendi kusurlar\u0131n\u0131 -marifet-i nefs- bildi\u011fi halde, d\u0131\u015far\u0131dan gelen \u00f6vg\u00fclerle kendinde bir kem\u00e2l oldu\u011funu zannetmesine vurgu yapm\u0131\u015flard\u0131r. Yani insan kendi aczini ve kusurunu en iyi bilen oldu\u011fu halde, d\u0131\u015far\u0131dan kendisinde olmayan bir vas\u0131fla \u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kusurlar\u0131na dair yak\u00een\u00ee bilgisini terk edip kendisini \u00f6venlerin h\u00fcsn-i zann\u0131na t\u00e2bi olur bazen. \u0130skender\u00ee\u2019ye g\u00f6re bu, insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelebilecek en b\u00fcy\u00fck yan\u0131lsamad\u0131r. Nitekim bu insan, insanlar\u0131n en cahili olarak tavsif edilir. Halbuki ba\u015fta yak\u00een\u00ee bilgiye sahipken, k\u00fc\u00e7\u00fck bir s\u0131nanman\u0131n ard\u0131ndan ceh\u00e2lete d\u00fc\u00e7ar olabilmektedir insan. Ceh\u00e2letin en koyusu ise, cehl-i m\u00fcrekkeptir ki bu bilmedi\u011fi halde bildi\u011fini sanmak, zann\u0131n\u0131 yak\u00een olarak g\u00f6rmektir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte \u0130skender\u00ee hazretleri bu hikmetiyle hem i\u00e7 d\u00fcnyam\u0131zda zanna hem de d\u0131\u015far\u0131dan gelen zann\u00ee uyar\u0131c\u0131lara kulak asmamam\u0131z, \u00f6zellikle de kendi nefsimize dair yak\u00een\u00ee ve esasen vicd\u00e2n\u00ee-f\u0131tr\u00ee bilgimiz olan nefsimizin mutlak aciz, mutlak fakir ve binlerce kusuru oldu\u011fu \u015feklindeki en temel bilgilerimizi hi\u00e7bir zanna kurban etmememiz gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor bizlere. Bu hat\u0131rlatma di\u011fer taraftan \u015fu anlam\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r: \u2018(Ancak) nefsini bilen rabbini bilebilir\u2019 kaidesince bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, e\u011fer nefsimize dair bu yak\u00een\u00ee bilgimizin yerini zanna b\u0131rak\u0131rsak rabbimizi tan\u0131mam\u0131z, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n biricik gayesi olan marifetullaha ula\u015fmam\u0131z da imk\u00e2ns\u0131z olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
24.05.2020 \u201cEN CAH\u0130L insan, ba\u015fkas\u0131n\u0131n zann\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendi yak\u00eenini terk edendir.\u201d Nefsinin kusurunu bilmemek en b\u00fcy\u00fck cehalettir \u0130NSANO\u011eLUNUN \u00c2LEMDEK\u0130 SER\u00dcVEN\u0130 ESASEN bir fiille ifade edilebilir. \u00c2limlerimiz bu fiili ifade eden \u201cBen cinleri ve insanlar\u0131, ancak bana kulluk etsinler diye yaratt\u0131m\u201d (Z\u00e2riy\u00e2t 51\/56) ayet-i kerimesindeki \u2018kulluk etme\u2019 (li-ya\u2018bud\u00fbn) ib\u00e2resini, \u2018bilme\u2019 (li-ya\u2018rif\u00fbn) olarak tefsir etmi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[156],"class_list":["post-88472","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n