08.03.2006<\/p>\n
YA\u011eMUR, SA\u0130D Nurs\u00ee\u2019nin perdesiz tecelli etti\u011fini s\u00f6yledi\u011fi d\u00f6rt unsur \u201chayat, v\u00fccut, nur ve rahmet\u201dten sonuncusunun tezah\u00fcr\u00fc oldu\u011fundan al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k kurallara ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Hemen her zaman, bir g\u00f6n\u00fcl dostumuzun kulland\u0131\u011f\u0131 bir deyimle \u201cezber bozan\u201d bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Bunu \u00f6\u011frenim d\u00fczeyi ne olursa olsun hemen herkes kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 ile do\u011frulayabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u011fmurlu olmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz \u2013 \u00f6zellikle Ege ve Akdeniz b\u00f6lgelerinde \u2013 aral\u0131k ay\u0131nda gece ayazlar\u0131 ve g\u00fcne\u015fli g\u00fcnler ya\u015fan\u0131rken, kurak olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fubat ay\u0131 ya\u011fmurlu ge\u00e7ebilir. Rahmet y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131n bol bol gelmesini bekledi\u011fimiz may\u0131s ay\u0131 bazen ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bazen kurak ge\u00e7ebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bazen de nispeten kurak ge\u00e7en bir may\u0131s ay\u0131, kuzeyden imdada g\u00f6nderilen serin ve nemli nesimler sayesinde, tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri yeterli seviyede geli\u015febilir, bir k\u0131tl\u0131k ya\u015fanmayabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Co\u011frafya kitaplar\u0131na bakarsan\u0131z, bir yerin ne kadar ya\u011f\u0131\u015f alaca\u011f\u0131 \u015fu fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Denize yak\u0131nl\u0131k: Denize yak\u0131n yerler az ya\u011f\u0131\u015f al\u0131rken uza yerler daha az ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r. \u00d6rnek olarak deniz kenar\u0131ndaki \u0130zmir y\u0131lda 700 mm ya\u011f\u0131\u015f al\u0131rken, denizlerden uzak Malatya (F\u0131rat) 241 mm ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Da\u011flar\u0131n denize bakan ve \u201cya\u011f\u0131\u015f getiren\u201d r\u00fczg\u00e2rlara d\u00f6n\u00fck yama\u00e7lar\u0131 aksi y\u00f6ndeki yama\u00e7lar\u0131ndan ve d\u00fcz yerlerden daha fazla ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r. Mesela, s\u0131rt\u0131n\u0131 yama\u00e7lara vermi\u015f Antalya\u2019ya y\u0131lda (1.000 mm.) d\u00fcz bir ovada bulunan Adana\u2019dan (600 mm.) daha fazla ya\u011fmur verilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Denizlerde s\u0131cak ak\u0131nt\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu kesimler, so\u011fuk ak\u0131nt\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu yerlere nispeten daha fazla ya\u011fmur al\u0131r. S\u0131cak su ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi \u0130ngiliz adalar\u0131 yeterli ya\u011f\u0131\u015f al\u0131rken, so\u011fuk ak\u0131nt\u0131lara maruz Namibya k\u0131y\u0131lar\u0131nda on y\u0131llarca ya\u011fmur g\u00f6rmeyen kesimler vard\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Pekiyi, bu kurallar evrensel midir? Hay\u0131r, de\u011fil. Deniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7 kesimlere g\u00f6re daha fazla ya\u011f\u0131\u015f ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledik. Oysa deniz kenar\u0131ndaki \u0130skenderiye kentine y\u0131lda, Toros da\u011flar\u0131n\u0131n gerisindeki Konya d\u00fczl\u00fcklerine verilen ya\u011fmurun nerdeyse yar\u0131s\u0131n\u0131n verildi\u011fini biliyor muydunuz? <\/p>\n
<\/p>\n
Sebepler dairesi i\u00e7inde ya\u011fmurun meydana gelebilmesi i\u00e7in hava k\u00fctlesinin y\u00fckselmesi ve so\u011fumas\u0131 gereklidir. \u0130skenderiye\u2019de hava k\u00fctlelerine \u00e7o\u011fu zaman y\u00fckselme de\u011fil de al\u00e7alma emri verilmi\u015ftir. Meteorolog ve klimatolojistler bu alana subtropikal y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alan\u0131 ad\u0131n\u0131 verirler. Bunun sonucu, nemin kayna\u011f\u0131 vehmedilen koskoca Akdeniz, hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki \u0130skenderiye\u2019ye ya\u011fmur verememektedir. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, nemin kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu san\u0131lan Atlas Okyanusu hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki Namibya d\u00fczl\u00fcklerine ya\u011fmur bah\u015fedememektedir. (Oraya nemli r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fini, bu sayede g\u00fcr bir \u00e7\u00f6l bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn geli\u015ferek l\u00fctfun tecelli etti\u011fini anlatmak ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu.) <\/p>\n
<\/p>\n
Yine, ya\u011fmurun geli\u015finde \u00f6nemli bir fakt\u00f6r zannedilen da\u011flar da aciz birer vesiledir. Diyelim ki, Rize\u2019de hava k\u00fctleleri y\u00fckseldi ve tepelerde ya\u011fmur ba\u015flad\u0131, ba\u015flayacak. O anda kudret ba\u015fka bir tecelli g\u00f6sterir; denizden gelmekte olan r\u00fczg\u00e2rlar tersine \u00e7evrilir de kara i\u00e7lerinden \u2013 Erzurum, Artvin \u2013 gelmeye ba\u015flarsa, hava k\u00fctlelerinin y\u00fckselmesine vesile olarak ya\u011fmura zemin haz\u0131rlayan da\u011flar, hava k\u00fctlesinin al\u00e7alarak \u0131s\u0131nmas\u0131na, hatta k\u0131\u015f ay\u0131nda orman yang\u0131nlar\u0131na sebep olacak kadar \u0131s\u0131nmas\u0131na neden oldu\u011funu da biliyoruz. <\/p>\n
<\/p>\n
Yine okyanus ortas\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 olaca\u011f\u0131 san\u0131lan bir ada grubundaki baz\u0131 \u015fehirlere iki ay s\u00fcreyle hi\u00e7 ya\u011fmur ya\u011fd\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 oluyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Demek ki deniz, da\u011f, ak\u0131nt\u0131 gibi sebepler birer bahanedir. Rahm\u00e2n ve Rezz\u00e2k olan Allah (cc) nereye ne kadar ya\u011fmur vermek isterse oraya diledi\u011fi kadar verir. \u0130sterse \u00e7\u00f6le rahmet verir, orada g\u00fcller a\u00e7t\u0131r\u0131r. \u0130sterse, deniz ortas\u0131ndaki adaya \u2013 on dokuzuncu y\u00fczy\u0131lda \u0130rlanda\u2019da oldu\u011fu gibi – ya\u011fmur vermez, onlar\u0131 kurakl\u0131k \u201cmusibet\u201di ile s\u0131nar. Zira O \u00e2detullah olarak bildi\u011fimiz Kendi kanunlar\u0131na tabi de\u011fildir; F\u00e2il-i Muht\u00e2rd\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
08.03.2006 YA\u011eMUR, SA\u0130D Nurs\u00ee\u2019nin perdesiz tecelli etti\u011fini s\u00f6yledi\u011fi d\u00f6rt unsur \u201chayat, v\u00fccut, nur ve rahmet\u201dten sonuncusunun tezah\u00fcr\u00fc oldu\u011fundan al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k kurallara ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Hemen her zaman, bir g\u00f6n\u00fcl dostumuzun kulland\u0131\u011f\u0131 bir deyimle \u201cezber bozan\u201d bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Bunu \u00f6\u011frenim d\u00fczeyi ne olursa olsun hemen herkes kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 ile do\u011frulayabilir. Ya\u011fmurlu olmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz \u2013 \u00f6zellikle Ege ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[154],"class_list":["post-88441","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n