15.03.2006<\/p>\n
YAKIN VE uzak \u00e7evremizdeki e\u015fya ve hadiseleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, ilk \u00f6nce kendi zihnimizdeki \u00f6nyarg\u0131, \u015fablon ve sezileri kullan\u0131r\u0131z. Bize ilk \u00f6nce kendi paradigmalar\u0131m\u0131z yol g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, sade \u201cvatanda\u015flar\u201ddan tutun da \u00e7e\u015fitli derecelerden akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bilim insanlar\u0131na kadar ge\u00e7erli olan bir durumdur. Yani, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flarken sade vatanda\u015f\u0131n kafas\u0131nda da belli \u00f6n yarg\u0131lar vard\u0131r, bilim insanlar\u0131n\u0131n da. Ama, dikkatli insan, kar\u015f\u0131ms\u0131ndaki olay\u0131 tam anlam\u0131yla kavramaya \u00e7al\u0131\u015farak, g\u00f6rmek istedi\u011fini de\u011fil de g\u00f6r\u00fcnmesi gerekeni g\u00f6rerek bu engeli a\u015fabilir. Bu dikkat g\u00f6sterilmezse, e\u015fya ve hadiseler hakk\u0131ndaki, yanl\u0131\u015f alg\u0131lamalardan gelen yanl\u0131\u015flar\u0131m\u0131z birer yarg\u0131 haline gelerek s\u00fcr\u00fcp gider. <\/p>\n
<\/p>\n
Hemen herkesin hayat\u0131nda, yukar\u0131da de\u011findiklerimi g\u00fc\u00e7lendirecek tecr\u00fcbeler vard\u0131r. Kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bir \u00f6rne\u011fi dile getireyim: Sanal posta kutumun gelen k\u0131sm\u0131nda \u201cnoreply\u201d \u015feklinde bir e-posta adresi g\u00f6rd\u00fcm ve \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Herhalde \u00fcyesi oldu\u011fum gruba, muhtemelen \u0130ngilizce konu\u015fan bir m\u00fchtedi kat\u0131lm\u0131\u015f; ad\u0131 da Nur. Ama, az dikkat edince g\u00f6rd\u00fcm ki bu bir \u201ccevap-vermeyin\u201d mesaj\u0131 idi ve bir online al\u0131\u015fveri\u015f \u015firketinden geliyordu. <\/p>\n
<\/p>\n
Bunu g\u00fc\u00e7lendiren, Ege\u2019den daha \u00e7arp\u0131c\u0131 bir anekdot. TRT\u2019de K\u00fc\u00e7\u00fck \u015eeyler adl\u0131 programda Prof. \u00dcst\u00fcn G\u00f6kmen anlatm\u0131\u015ft\u0131. \u201cBelki U\u015fak\u2019a belki de Bal\u0131kesir\u2019e giden bir trene, \u0130zmir\u2019in Basmane istasyonundan ya\u015fl\u0131 bir teyze biner. \u0130zmir\u2019in ko\u015fu\u015fturmas\u0131ndan yorulmu\u015f olacak ki, bilet kontrol\u00fc s\u0131ras\u0131nda kond\u00fckt\u00f6re, \u2018beni Menemen\u2019de uyand\u0131r\u0131ver yavr\u0131m\u2019 der ve kafay\u0131 vurup uyur. Ancak, kond\u00fckt\u00f6rler teyzeyi dedi\u011fi istasyonda uyarmay\u0131 unuturlar. Menemen\u2019i ge\u00e7eli neredeyse yar\u0131m saat olmu\u015ftur. Tren Gediz Nehri\u2019nin b\u00fckl\u00fcmlerine uyarak k\u0131vr\u0131m k\u0131vr\u0131m yol almaktad\u0131r. Hemen ko\u015farlar, makiniste haber verirler. \u2018Teyzeyi uyand\u0131racakt\u0131k; unutmu\u015fuz. Gecenin bu vaktinde ya\u015fl\u0131 kad\u0131nca\u011f\u0131z\u0131 da\u011f ba\u015f\u0131nda b\u0131rakamay\u0131z. Ne yapal\u0131m, yetkililer \u2018niye ge\u00e7 kald\u0131n\u0131z?\u2019 derlerse yanl\u0131\u015f makasa girmi\u015fiz deriz\u2019 demi\u015fler ve tekrar yar\u0131m saat geriye giderek Menemen\u2019e gelmi\u015fler ve \u2018Teyze haydi, uyan art\u0131k, Menemen\u2019e geldik\u2019 derler. Kad\u0131nca\u011f\u0131z \u00f6nce \u2018hay \u00f6mr\u00fcne bereket yavr\u0131m, Allah ne murad\u0131n varsa versin!\u2019 dedikten sonra \u00e7antas\u0131ndan ilac\u0131n\u0131 ve suyunu \u00e7\u0131kar\u0131r ve bir bardak su ile hap\u0131n\u0131 i\u00e7er, inecek bir yolcunun g\u00f6stermedi\u011fi tela\u015fs\u0131zl\u0131k i\u00e7inde. Kond\u00fckt\u00f6rler, \u2018teyze sen inmeyecek miydin, \u2018Hay\u0131r, doktoru gidivediydim yavr\u0131m da, o da haplar\u0131n birini \u015fimdi, ikincisini de Menemen\u2019de i\u00e7eceksin\u2019 dediydi de ondan uyand\u0131rman\u0131z\u0131 istediydim.\u201d Ondan sonras\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedi anlatan. Trencilerin nas\u0131l mukabelede bulunduklar\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Ancak, ikinci kez b\u00f6yle bir uyand\u0131rma ricas\u0131 ald\u0131klar\u0131nda, umulur ki daha dikkatli davranm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Durum buyken, g\u00f6r\u00fcnenleri \u2013 veya belki g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc san\u0131lanlar\u0131- bile yanl\u0131\u015f g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnken, g\u00f6r\u00fcnenlerden yola \u00e7\u0131karak zihnimizdeki bo\u015fluklar\u0131 doldurma (extrapolation) davran\u0131\u015f\u0131 ne kadar isabetlidir? Hele, ileti\u015fim g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde de\u011fil de uzaklardaki bir ara\u00e7 vas\u0131tas\u0131yla gerekle\u015fiyorsa? <\/p>\n
<\/p>\n
O halde, b\u00fct\u00fcn kond\u00fckt\u00f6rler; idareciler, sorumluluk sahipleri, l\u00fctfen biraz daha dikkat! <\/p>\n
<\/p>\n
Aile reisleri dikkat; han\u0131m\u0131n\u0131z ola ki size olan sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil de a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluktan dolay\u0131, size surat asma gibi gelen bir tav\u0131r g\u00f6stermi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130dareciler dikkat; size telefonda g\u00f6n\u00fcls\u00fcz gibi konu\u015ftu\u011fu san\u0131lan ast\u0131n\u0131z, ihtimal ki, kendini \u00e7ok sarsan ba\u015fka bir olaydan dolay\u0131 b\u00f6yle davranm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Ey medya patronlar\u0131; gazetenizde, derginizde, televizyon kanal\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fan biri, ola ki o tenkidi sizi hedef alarak yapmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Ey parti liderleri, akl\u0131n\u0131 sizin cebinize koyma gibi bir sorumlulu\u011fu bulunmayan partiliniz, o sivri s\u00f6z\u00fcn\u00fc, belki sizi kastederek de\u011fil, \u201cortaya\u201d konu\u015fmu\u015f olabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Ey savc\u0131lar, y\u00fcksek savc\u0131lar, h\u00e2kimler, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takarak okula giden biri, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc ola ki, okul d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fkalar\u0131na \u00f6rnek olmak i\u00e7in de\u011fil de hak bildi\u011fi Rabbinin emirlerine uymak i\u00e7in tak\u0131yor olabilir. Ola ki, \u201c\u0130mk\u00e2nat ba\u015fkad\u0131r, vukuat ba\u015fkad\u0131r\u201d kaidesi gere\u011fince, sizin, g\u00f6r\u00fcnenden \u00e7\u0131karak y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz mant\u0131klar yanl\u0131\u015f olabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131, e\u015fya ve hadiseler hakk\u0131nda do\u011fru yarg\u0131lara var\u0131lacaksa, bu \u201cg\u00f6r\u00fclenler\u201din, tam olarak incelenmesini, sabr\u0131, insanlar\u0131n birbirine tahamm\u00fcl etmesini gerektirir.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15.03.2006 YAKIN VE uzak \u00e7evremizdeki e\u015fya ve hadiseleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, ilk \u00f6nce kendi zihnimizdeki \u00f6nyarg\u0131, \u015fablon ve sezileri kullan\u0131r\u0131z. Bize ilk \u00f6nce kendi paradigmalar\u0131m\u0131z yol g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, sade \u201cvatanda\u015flar\u201ddan tutun da \u00e7e\u015fitli derecelerden akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bilim insanlar\u0131na kadar ge\u00e7erli olan bir durumdur. Yani, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flarken sade vatanda\u015f\u0131n kafas\u0131nda da belli \u00f6n yarg\u0131lar vard\u0131r, bilim […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[154],"class_list":["post-88440","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n