10.06.2009<\/p>\n
GE\u00c7EN N\u0130SAN ve may\u0131s aylar\u0131nda nehirlerle hafta sonlar\u0131nda bir s\u00fcre arkada\u015fl\u0131k ettim. A\u015fa\u011f\u0131da \u00e7\u0131z\u0131kt\u0131rd\u0131klar\u0131m bu arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n bir meyvesi. <\/p>\n
<\/p>\n
Y\u00fcksek da\u011flar\u0131n sarp yama\u00e7lar\u0131nda \u00e7a\u011flayan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck dereler celali ders verir bize. Oysa ovalarda akan koca nehirler, o k\u00fc\u00e7\u00fck derelerin belki bin kat\u0131 su ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 halde, sessiz sedas\u0131zd\u0131r. Bu oturmu\u015fluk cemali anlat\u0131r g\u00f6rene. Onlar\u0131 cevelan ettirenin hikmeti gere\u011fi, ta\u015fma emrini al\u0131nca da kahr\u0131n birer tecellig\u00e2h\u0131 olurlar. <\/p>\n
<\/p>\n
Ancak ben bug\u00fcn onlar\u0131n ba\u015fka bir y\u00f6n\u00fcnden s\u00f6z edece\u011fim.<\/p>\n
<\/p>\n
Akarsular\u0131n kimi ya\u011fmurla, baz\u0131s\u0131 g\u00f6l sular\u0131yla, baz\u0131lar\u0131 kar veya buz sular\u0131 ile beslenir. <\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u011fmurla beslenen dereler, e\u011fer su s\u0131zd\u0131rmayan araziden ge\u00e7en selintiler ile besleniyorsa, ya\u011fmurun indirili\u015finden en ge\u00e7 bir iki saat i\u00e7inde sel olup akarlar. Oysa arazinin ge\u00e7irgen oldu\u011fu, rahmetin yeralt\u0131ndaki galeriler ve ma\u011faralar halinde cisimle\u015fti\u011fi y\u00f6relerde ya\u011f\u0131\u015fla nehirlerde ak\u0131m aras\u0131ndaki zaman mesafesi a\u00e7\u0131l\u0131r. Karla veya buzullarla beslenen akarsular\u0131n da azami ak\u0131\u015f de\u011ferlerini bulmalar\u0131 kar\u0131n ya\u011fd\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan iki ay, daha serin yerlerde ise \u00fc\u00e7 ay sonra m\u00fcmk\u00fcn olabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte, iklim \u015fartlar\u0131 ile nehirlerin ak\u0131m\u0131 aras\u0131ndaki bu zaman fark\u0131ndan dolay\u0131, b\u00fcy\u00fck akarsular\u0131n y\u0131ll\u0131k ak\u0131m-rejim grafi\u011fini \u00e7izen co\u011frafyac\u0131lar, ak\u0131m d\u00f6nemini takvim y\u0131l\u0131 ile ba\u015flatmazlar; bunun yerine ekim ay\u0131nda ba\u015flat\u0131r gelecek y\u0131l\u0131n eyl\u00fcl ay\u0131nda bitirirler. Mesela Ege B\u00f6lgesinde en az ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ay temmuz ise de nehirlerin en susuz ay\u0131 genellikle eyl\u00fcld\u00fcr. K\u0131\u015f\u0131n da en \u00e7ok ya\u011fmurlu ay aral\u0131kt\u0131r, oysa nehirlerin en \u00e7ok su ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ay martt\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131, nehirler hava \u015fartlar\u0131n\u0131 birka\u00e7 ay gecikmeli olarak izler. <\/p>\n
<\/p>\n
Sosyal hadiselerde de benzer bir e\u011filim g\u00f6zlenir. Hele, geni\u015f bir kesimi ilgilendiren, m\u00fcspet veya menfi bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131n, bir ba\u015flang\u0131c\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 hemencecik ortaya \u00e7\u0131kmaz. Hay\u0131rl\u0131 ya da hay\u0131rs\u0131z bir giri\u015fimin neticelerinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in birka\u00e7 nesil beklemek gerekir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu hususta, Alemlere Rahmet\u2019in (sav) haktan varisi \u015fefkat kahraman\u0131 Bedi\u00fczzaman Ankara\u2019daki makamlara da g\u00f6nderilen Hasb\u0131halinin(1) ekinde, dinde, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar zaman\u0131ndaki l\u00e2\u00fcbal\u011fin 1944 veya 1945\u2019te deh\u015fetli neticeler ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, o tarihlerde yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar\u0131n da elli sene sonraki gen\u00e7lik i\u00e7in ne kadar zararl\u0131 d\u00fc\u015fece\u011fini \u015fu paragrafla ilan ediyor: <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunu teyit eden \u00f6rnekler \u00e7oktur. Ezc\u00fcmle: birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce, devletin resmi bir kanal\u0131nda ya\u015fl\u0131 birileri hat\u0131ralar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken \u201c1930 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir Kar\u015f\u0131yaka\u2019da sadece bir polis karakolu vard\u0131. Orada g\u00f6revli iki polis memuru vard\u0131, ikisi de ak\u015fama dek uyuklarlard\u0131\u201d demi\u015fti. Polisin bu i\u015fsizli\u011fi, bu huzur ve asayi\u015f o zaman milleti idare ediyor g\u00f6r\u00fcnenlerin bir erdemi, bir art\u0131s\u0131 de\u011fildi elbet. Bu huzur hali Osmanl\u0131dan miras kalan, eksi\u011fi kusuru ile \u0130slami terbiyeydi. <\/p>\n
<\/p>\n
Aynen \u00f6yle de, 1930\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda haz\u0131rlanan ve milletin de\u011ferleri ile kavgal\u0131 kitaplar\u0131 okuyanlar\u0131n yirmi sene sonra yapt\u0131klar\u0131 yanl\u0131\u015flardan da, birinci derecede yirmi sene \u00f6nce o kitaplar\u0131 yazd\u0131ranlar sorumluydu. <\/p>\n
<\/p>\n
Sonraki on y\u0131llarda, o ders kitaplar\u0131na, ufak tefek r\u00fctu\u015flar d\u0131\u015f\u0131nda, pek dokunulmad\u0131. Onlar\u0131 okuyanlar\u0131n yetmi\u015fli y\u0131llarda hangi huzur bozucu hadieselere kalt\u0131ld\u0131klar\u0131 bellli. Seksenli, doksanl\u0131 y\u0131llar\u0131n hayali ihracat\u00e7\u0131lar\u0131, banka hortumcular\u0131 da \u2013 iradelerini yanl\u0131\u015fta kullanmalar\u0131 elbette kendilerini sorumluluktan kurtarmaz- en az iki ya da \u00fc\u00e7 on y\u0131l \u00f6ncesi i\u015flenen hata ve ihamllerin sonu\u00e7lar\u0131 de\u011filler miydi? <\/p>\n
<\/p>\n
Daha yak\u0131na bakarsak, 1997\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan; di\u011fer yanl\u0131\u015flar\u0131 yan\u0131nda Kur\u2019an\u2019\u0131 belli bir ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklara okutma yasa\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7ine alan plan\u0131n da deh\u015fetli sonu\u00e7lar\u0131 da, o tarihten bir yirmi, yirmi be\u015f sene ge\u00e7tikten sonra g\u00f6r\u00fclecek. <\/p>\n
<\/p>\n
Belki de o m\u00fcthi\u015f yanl\u0131\u015f plan\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, onu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyanlar\u0131n bir \u00e7o\u011funun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bir zamanda g\u00f6r\u00fclecek. O zaman, o menhus plan\u0131 i\u015flemez hale getirme gayreti g\u00f6stermeyerek m\u00fcspet bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7(a)mayanlar da bu pi\u015fmanl\u0131ktan nasiplerini alacaklar. <\/p>\n
<\/p>\n
O g\u00fcn kabirde pi\u015fman olmamak i\u00e7in \u015fimdi bu k\u00f6t\u00fc \u00e7\u0131\u011f\u0131ra dur demek gerekmez mi? Ya da o g\u00fcn, torunlar\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f ya\u015fl\u0131lar olarak, onlar\u0131n istiskaline maruz kalmamak i\u00e7in, \u015fimdi bir \u015feyler yapmak gerekmez mi? <\/p>\n
<\/p>\n
Zira Kur\u2019an\u2019dan dersini tam alamam\u0131\u015f nesillerin bir kural\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum; her \u015feyi yapabilirler. O zaman k\u00f6t\u00fcl\u00fck seli \u00f6yle bir hal al\u0131r ki; \u00f6n\u00fcnde ne baraj, ne k\u00f6pr\u00fc, ne yol, ne in\u015faat projeleri durabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u015eairin dedi\u011fi gibi \u201cOluklar \u00e7ift, biirinden nur akar, birinden kir\u201d. Nur ak\u0131tan\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme yolunda az\u0131msanmayacak bir gayret g\u00f6sterildi. Bu gayret g\u00f6sterenlerden olursak, gelecek nesiller taraf\u0131ndan kabrimizde hay\u0131rla yad edilece\u011fiz. De\u011filse\u2026 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi bile deh\u015fetli.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Mehmed Boyac\u0131o\u011flu<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
10.06.2009 GE\u00c7EN N\u0130SAN ve may\u0131s aylar\u0131nda nehirlerle hafta sonlar\u0131nda bir s\u00fcre arkada\u015fl\u0131k ettim. A\u015fa\u011f\u0131da \u00e7\u0131z\u0131kt\u0131rd\u0131klar\u0131m bu arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n bir meyvesi. Y\u00fcksek da\u011flar\u0131n sarp yama\u00e7lar\u0131nda \u00e7a\u011flayan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck dereler celali ders verir bize. Oysa ovalarda akan koca nehirler, o k\u00fc\u00e7\u00fck derelerin belki bin kat\u0131 su ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 halde, sessiz sedas\u0131zd\u0131r. Bu oturmu\u015fluk cemali anlat\u0131r g\u00f6rene. Onlar\u0131 cevelan ettirenin hikmeti […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[154],"class_list":["post-88410","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n