16.11.2018<\/p>\n
GE\u00c7EN HAFTA yazmaya niyet edip ba\u015flayamad\u0131\u011f\u0131m konu, taklidi iman ile tahkiki iman\u0131n tazammunlar\u0131 idi. \u0130lmin belirli se\u00e7ilmi\u015f bir z\u00fcmreye has olmad\u0131\u011f\u0131, her birimizin ba\u015fta tercih etti\u011fi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, var olu\u015fu yorumlama bi\u00e7imi ile bizzat ya\u015fayarak tecr\u00fcbe edi\u015fi ile hayat\u0131n i\u00e7inde marifet yolcusu, ilim talebesi oldu\u011fu, olmas\u0131 gerekti\u011fi, olu\u015funu muhafaza etmesi gereklili\u011fi \u00fczerine yazm\u0131\u015f idim. Hal b\u00f6yle iken iman etmenin de bir tahkik veya taklit ikileminde bulundu\u011funu ifade etmemiz gerekiyor. Dima\u011fdaki muhtelif mertebeleri, d\u00fc\u015f\u00fcnmedeki derinlik ekseninde seyrekten yo\u011funa do\u011fru de\u011fi\u015fen hayal etme, tasavvur, akletme gibi h\u00fck\u00fcms\u00fcz mertebelerden, tasdik, izan, iltizam, itikad gibi s\u0131ras\u0131yla daha derinlemesine h\u00fck\u00fcm i\u00e7eren mertebeler var. \u0130man\u0131n bir h\u00fck\u00fcm olu\u015fu, izan olu\u015fu dolay\u0131s\u0131yla iman etmenin bir tasdik eylemi olmas\u0131 gereklili\u011fi a\u015fikard\u0131r. Bununla birlikte, akl\u0131n yol bulamad\u0131klar\u0131na iman etmek esasen taklidi iman etmek kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. Amiyane iman da diyebilece\u011fimiz, tahkik, tasdik etmeksizin takliden iman etmek, hal itibariyle bir\u00e7ok safsatan\u0131n reva\u00e7 bulmas\u0131na sebebiyet verebilece\u011fi gibi, k\u00e2inatta ve Kur\u2019an\u2019da tefekk\u00fcr\u00fcm\u00fcze ihsan edilen ve hak etti\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tahkiki iman olan ayetlerin hayatlar\u0131m\u0131za istikamet vermesine de engel te\u015fkil etmektedir. Tekrar edecek olursak, Kur\u2019an tahkik etsinler diye ekser insanlar\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek hitap etmektedir: \u2018Ve keza, Kur\u2019an b\u00fct\u00fcn insanlara hitap eder. Ve ekseriyetin fehmini m\u00fcraat eder ki, tahkiki bir marifet sahibi olsunlar. Fen ise, yaln\u0131z fencilerle konu\u015fur, avam\u0131 nazara alm\u0131yor; avam taklitte kal\u0131yor.\u2019[1]<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hak\u00eem olan Rabbimizin, belirli bir intizam, \u00f6l\u00e7\u00fc, ahenk i\u00e7inde sundu\u011fu k\u00e2inat ayetlerinden, esma\u2019\u00fcl h\u00fcsna talimi yaparak maddi manevi a\u00e7\u0131l\u0131mlara vesile olmak, i\u00e7 alemlerimizde ak\u0131l, kalp ve duygular\u0131m\u0131zla zenginle\u015fmemiz, tekemm\u00fcl etmemiz m\u00fcmk\u00fcn iken, taklidi iman var olan\u0131 fesad etme, olmayana v\u00fccud rengi verme gibi ar\u0131zalarla sahte melekutlar \u00fcreterek insan\u0131 en g\u00fczel k\u0131vam\u0131ndan bamba\u015fka bir hilkat garibesine \u00e7evirebilmektedir. \u0130nsan kendi imkanlar\u0131n\u0131 taklidi iman\u0131 ile k\u0131s\u0131tlar iken, muzahref felfesefik malumatlara da yenik d\u00fc\u015ferek \u0130slam\u2019\u0131n mal\u0131 olmayan safsatalar\u0131, hurafeleri de \u0130slam\u2019a mal edebilmektedir. Nihayetinde sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken bir inan\u00e7 sistemine do\u011fru evrilmenin e\u015fi\u011fine gelebilmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130lk olarak yakla\u015f\u0131k 10 sene \u00f6nce Francis Collins\u2019in \u2018The Language of God\u2019 isimli kitab\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m bo\u015fluklar\u0131n ilah\u0131 (God of the gaps) kavram\u0131 taklidi iman, tahkiki iman aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015flerin ehemmiyetini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir. Hakk\u0131nda g\u00fczelce yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zet wikipedia bilgisi[2] de bulunan bu kavram, ilk anlam\u0131 ile bilimin a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131, a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan aciz kald\u0131\u011f\u0131 olgular \u00fczerinden geli\u015ftirilen bir iman\u0131 ifade ediyor. Di\u011fer bir ifadeyle, bilimsel bilgilerdeki bo\u015fluklar Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na delil olarak kullan\u0131l\u0131yor. \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u0131ralar\u0131nda, Alman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Dietrich Bonhoeffer, Nazi hapishanesinde yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015f: \u2018bilgimizin eksikli\u011fini kapatmak maksad\u0131 ile Allah\u2019\u0131 kullanmak ne kadar yanl\u0131\u015ft\u0131r. O zaman, bilgimizin s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fledik\u00e7e, Allah geri plana itilecektir ve biri ilerler iken di\u011feri geri \u00e7ekilecektir. Allah\u2019\u0131 bildiklerimizde bulmal\u0131y\u0131z, bilmediklerimizde de\u011fil\u2019. R. Laird Harris de bu kavram\u0131, yanl\u0131\u015f bir Allah alg\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek i\u00e7in kullanm\u0131\u015f: \u2018Allah, tabiat kanunlar\u0131 gibi fiziksel olaylarda tasarruf ediyor olu\u015funun yan\u0131nda, fiziksel olmayan ruhani olgularda da tasarruf etmektedir\u2019. Benzer \u015fekilde John Habgood da bu kavram\u0131 ele\u015ftirel olarak kullanm\u0131\u015f: \u2018Allah\u2019\u0131n fiillerine delil olarak tabiat\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki de\u011fil tabiattaki s\u00fcre\u00e7leri de\u011ferlendirmek, dini anlamda daha tatminkard\u0131r. T\u0131pk\u0131 bir kitab\u0131n manas\u0131n\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t ve m\u00fcrekkebini a\u015fmakla birlikte, onlardan da ba\u011f\u0131ms\u0131z olmamas\u0131 gibi\u2019. Bo\u015fluklar\u0131n ilah\u0131 kavram\u0131 zihinlerimize, petekte zahiren yaz\u0131lan Allah lafz\u0131, secde \u015feklinde bulunan a\u011fa\u00e7 gibi normal d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rnekler \u00fczerinden bize iman, hayret tekliflerini hat\u0131rlatabilir. Hatta ge\u00e7en g\u00fcn telefonuma tahkik etmeksizin y\u00f6nlendirilen bir payla\u015f\u0131m, fonunda Rahman Suresi \u2018O halde rabbinizin hangi nimetlerini yalanl\u0131yorsunuz?\u2019 olan bir video limon \u00e7ekirde\u011fi ile nar \u00e7ekirde\u011finin bir kaps\u00fcl i\u00e7inde topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcp, h\u0131zland\u0131rma ile ilerleyen zamanda b\u00fcy\u00fcyen bitkinin limona benzeyen meyvesinin kopar\u0131l\u0131p kesilince i\u00e7inde nar \u00f6zelliklerinin g\u00f6r\u00fclmesini i\u00e7eriyor! Bu videoyu izleyip hayrete, heyecana gelenlerin say\u0131s\u0131 az olmasa gerek. Biraz ara\u015ft\u0131r\u0131nca anla\u015f\u0131l\u0131yor ki \u015faka ama\u00e7l\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir video d\u00fczenleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. Kendi me\u015fhudat\u0131m\u0131z ile ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f, bizatihi k\u00e2inat tefekk\u00fcr\u00fcnden elde edilmemi\u015f, tecr\u00fcbe etmedi\u011fimiz, tahsilinde bulunmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcredi bir bilgi. \u00dcstelik teknolojik sihir bula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir bilgi. \u0130\u015fte tahkiksiz bir iman. Felsefe nazar\u0131n\u0131n bizim i\u00e7in yarat\u0131l\u0131\u015fta \u2018istisna\u2019 olan\u0131, her biri bir ayet mesabesinde olan \u2018s\u0131radan\u2019 olana \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmesi. Tahkiksizlik y\u00fcz\u00fcnden de bu nazar\u0131 benimseyerek hayrete d\u00fc\u015fme durumu. Hepsi bu\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u2018Ey iman edenler,\u2026 iman edin.\u2019[3] hitab\u0131 taklidimizi tahkike \u00e7evirme emri de olabilir mi? \u2018Ey iman edenler! Size bir fas\u0131k bir haber getirirse, bilmeyerek bir toplulu\u011fa zarar verip yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131za pi\u015fman olmamak i\u00e7in o haberin do\u011frulu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131n.\u2019[4] tahkik etme emri de\u011fil mi? Peki \u2018Ey iman edenler! Zann\u0131n bir\u00e7o\u011fundan sak\u0131n\u0131n.\u2019[5] emri, \u2018Hakk\u0131nda kesin bilgi sahibi olmad\u0131\u011f\u0131n \u015feyin pe\u015fine d\u00fc\u015fme. \u00c7\u00fcnk\u00fc kulak, g\u00f6z ve kalp, bunlar\u0131n hepsi ondan sorumludur.\u2019[6] emri\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130man kabaca taklidi bir tasdikten ibaret olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Said Nursi\u2019nin ifadesi ile ehl-i hakikatin ittifak ettikleri \u2018b\u00fct\u00fcn ilimlerin ve marifetlerin ve kemalat-\u0131 insaniyenin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc imand\u0131r ve iman-\u0131 tahkikiden gelen tafsilli ve b\u00fcrhanl\u0131 marifet-i kudsiyedir\u2019. Taklidi iman \u015f\u00fcphelere ma\u011flup olabiliyor. Risale-i Nur k\u00fclliyat\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere, ilmelyakin, aynelyakin, hakkalyakin gibi mertebeler tahkiki imana atfediliyor[7]. \u0130lmelyakin \u00e7ok b\u00fcrhanlar\u0131n kuvvetleriyle binler \u015f\u00fcphelere dayan\u0131yor. Aynelyakin derecesindeki bir iman\u0131n da \u00e7ok mertebeleri var ki esma-i ilahiye adedince tezah\u00fcr dereceleri var. B\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131 bir Kur\u2019an gibi okuyabilmek derecesi s\u00f6z konusu. Hakkalyakinin de \u00e7ok mertebeleri var ki, b\u00f6yle imanl\u0131 zatlar \u015f\u00fcphelere ma\u011flup olmuyorlar. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Biz biz olal\u0131m, iman edelim. Bo\u015fluklar\u0131 doldurdu\u011fumuz taklidi bir imana de\u011fil, bildiklerimizi, g\u00f6rd\u00fcklerimizi, i\u015fittiklerimizi, tahsil ettiklerimizi, tecr\u00fcbe ettiklerimizi tahkik etti\u011fimiz bir imana talip olal\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Harun Pirim<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
16.11.2018 GE\u00c7EN HAFTA yazmaya niyet edip ba\u015flayamad\u0131\u011f\u0131m konu, taklidi iman ile tahkiki iman\u0131n tazammunlar\u0131 idi. \u0130lmin belirli se\u00e7ilmi\u015f bir z\u00fcmreye has olmad\u0131\u011f\u0131, her birimizin ba\u015fta tercih etti\u011fi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, var olu\u015fu yorumlama bi\u00e7imi ile bizzat ya\u015fayarak tecr\u00fcbe edi\u015fi ile hayat\u0131n i\u00e7inde marifet yolcusu, ilim talebesi oldu\u011fu, olmas\u0131 gerekti\u011fi, olu\u015funu muhafaza etmesi gereklili\u011fi \u00fczerine yazm\u0131\u015f idim. […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[152],"class_list":["post-88313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n