22.06.2019<\/p>\n
KUR’AN’IN HERB\u0130R ayetinin di\u011fer ayetlere bakar bir y\u00fcz\u00fc, g\u00f6r\u00fcr bir g\u00f6z\u00fc var. Kur’an semas\u0131ndaki ayet y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n herbirinin bahis olan mevzulara g\u00f6re di\u011ferlerine nispeten merkeziyeti s\u00f6z konusu. Kainat dedi\u011fimiz, cisimle\u015fmi\u015f Kur’an da \u00f6yle de\u011fil mi? Blaise Pascal’\u0131n ifadesiyle ‘Tabiat, merkezi her yerde olan \u00e7evresi hi\u00e7bir yerde olmayan sonsuz bir k\u00fcre’. Do\u011fruluk konusunda, merkeziyeti oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm Hud suresiyle birlikte, her vadide gezen, ger\u00e7ekte yapmad\u0131klar\u0131 \u015feyleri s\u00f6yleyen \u015fairleri ele\u015ftiren \u015euara suresinin y\u00fczleri ve g\u00f6zlerini takip edebiliriz. <\/p>\n
<\/p>\n
H\u0131zla ak\u0131p giden hayat\u0131m\u0131z\u0131n seyrinden, muhasebesinden bizi mahrum b\u0131rakan bir bezginlik s\u00f6z konusu. \u0130stibdad\u0131n yadigar\u0131 ‘neme laz\u0131m’c\u0131l\u0131k, her geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesen \u00fcmitsizlik yan\u0131ba\u015f\u0131m\u0131zda. \u0130\u015flerin d\u00fczg\u00fcn gitmedi\u011finin; makine-i ahvalin g\u00fczelce i\u015flemedi\u011finin, bak\u0131ma ihtiyac\u0131 oldu\u011funun fark\u0131nday\u0131z. Fark\u0131nday\u0131z ama k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z, k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131m\u0131z, iki mahalleden olu\u015fan \u00fclke ve d\u00fcnya tasavvurumuz d\u00fcnyalar\u0131m\u0131za sirayet edip bizi ve i\u015flerimizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek fikir ve deneyimlere kap\u0131 aralam\u0131yor maalesef. Kur’an ayetlerinin kalplerimize \u015fifa olaca\u011f\u0131 iradi k\u0131vam\u0131n uza\u011f\u0131nday\u0131z. Halbuki, \u0130bn Arabi(ks) F\u00fct\u00fbh\u00e2t-\u0131 Mekkiyye’de ifade etmi\u015f: ‘Kur’an’daki herbir ayetin o kulun kalbinde bir h\u00fckm\u00fc vard\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc Kur’an h\u00fck\u00fcm vermek \u00fczere inmi\u015ftir, yoksa h\u00fckme konu olmak i\u00e7in de\u011fil’. S\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ma\u011fralar\u0131m\u0131zda, bazen ne arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmeden bazen de bildi\u011fimiz halde nas\u0131l bulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kestiremeden ya\u015f\u0131yoruz. Dolay\u0131s\u0131yla, kehf gen\u00e7lerinin ya\u015fad\u0131klar\u0131 devirdeki zorbal\u0131klar ve adaletsizliklerden s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 yer olam\u0131yor ma\u011faralar\u0131m\u0131z. O gen\u00e7ler gibi kurtulu\u015f ve do\u011frulu\u011fa ula\u015fma duas\u0131na duram\u0131yoruz. Oysaki ‘Nas\u0131l d\u00fczelece\u011fim(z)?’ sorusunun cevab\u0131 o ma\u011faradan gelen duan\u0131n i\u00e7inde: ”do\u011frulu\u011fa ula\u015fabilmek”.<\/p>\n
<\/p>\n
Do\u011frulu\u011fu istikamet, r\u00fc\u015fd ve s\u0131dk b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Seyid \u015eerif C\u00fcrcani (1340-1413) Ta’rifat eserinde s\u0131dk\u0131 ‘helak olaca\u011f\u0131n yerde dahi hak s\u00f6z\u00fc, yalandan ba\u015fka kurtulu\u015f yolu g\u00f6z\u00fckmeyen yerde dahi do\u011fruyu s\u00f6ylemektir. S\u0131dk yalan\u0131n z\u0131dd\u0131d\u0131r ve bir \u015feyi oldu\u011fu gibi s\u00f6ylemektir.’ olarak tan\u0131ml\u0131yor. \u0130stikamet tarifi ise: ‘verilen s\u00f6z ve yap\u0131lan ahidlerin hepsine vefal\u0131 olmak ve s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakimde olmaya devam etmektir. Bu devaml\u0131l\u0131k; yemede, i\u00e7mede, giyinmede ve her t\u00fcrl\u00fc dini, d\u00fcnyevi i\u015flerde itidal \u00fczere bulunmakla olur…Zikredilen \u015fekilde b\u00fct\u00fcn i\u015flerde orta yola riayet etmenin me\u015fakkatli bir i\u015f oldu\u011funu Efendimiz(sav), “emrolundu\u011fun gibi istimaket \u00fczere ol!…” ayeti nazil olunca “Hud suresi beni ihtiyarlatt\u0131” diyerek belirtmi\u015ftir.’ Do\u011frulu\u011fun istikamet \u015fubesinde devaml\u0131l\u0131k vurgusu \u00e7ok m\u00fchim. \u0130stikamet, do\u011fruluk ihlasla da yak\u0131ndan ili\u015fkilidir ki Ebu Ali ed-Dekkak(v.1015) istikametin bir derecesini kalbin temizlenip halis hale getirilmesi olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Yine Ta’rifat ihlas\u0131, ‘kalbi onun safiyetine mani olan her \u015feyden kurtarmak, temizlemek’ olarak tarif ediyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Yahudi alimlerinden Abdullah ibni Selam gibi insanlar Peyramber Efendimizi(sav) g\u00f6r\u00fcnce ‘\u015fu simada yalan yok’ diyerek imana gelmi\u015fler[1]. Dosdo\u011fru olman\u0131n de\u011ferini ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in Muhammed’ul Arabi(sav)’nin[2] ‘Hud suresi ve arkada\u015flar\u0131(V\u00e2k\u0131a, M\u00fcrsel\u00e2t, Nebe ve Tekvir) beni ihtiyarlatt\u0131’ hadisi yeterlidir. Hususan ‘\u00d6yle ise emrolundu\u011fun gibi dosdo\u011fru(istikamet \u00fczere) ol, beraberindeki t\u00f6vbe edenler de olsunlar. Hak ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fclerini a\u015fmay\u0131n. \u015e\u00fcphesiz O, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 hakk\u0131yla g\u00f6r\u00fcr'[3] ayeti i\u00e7in Razi ve Elmal\u0131l\u0131 tefsirlerinde Abdullah b. Abbas(ra)’\u0131n ‘B\u00fct\u00fcn Kur’an i\u00e7inde Resulullah’a bu ayetten daha a\u011f\u0131r ve daha \u00e7etin bir ayet nazil olmam\u0131\u015ft\u0131r’ dedi\u011fi nakledilir. \u0130\u015farat’\u00fcl \u0130’caz tefsirin\u0131n Fatiha k\u0131sm\u0131nda insana verilen \u00fc\u00e7 ana ak\u0131m duygu olarak \u015fehvet, gadap ve akl\u0131n vasat\u0131 olarak istikametten bahseder ve istikametin neticesi de adalettir. Di\u011fer bir ifade ile s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakim adalettir. Hud suresi ilgili ayeti, bu y\u00f6n\u00fcyle ki\u015fisel duygular\u0131n istikametine de emrediyor diyebiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla hem kendi duygulan\u0131mlar\u0131m\u0131zda, hem de b\u00fct\u00fcn i\u015flerimizde ifrat-tefrite savrulmadan orta yolu tutturabilmenin, adil olabilmenin ma\u011faram\u0131z\u0131n i\u00e7indeki kurtulu\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. <\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman’\u0131n M\u00fcnazarat\u0131nda kendisine sorulan ”Her \u015feyden evvel bize laz\u0131m olan nedir?” sorusuna verdi\u011fi cevap ‘do\u011fruluk’dur. ‘Daha?’s\u0131na cevab\u0131 ‘yalan s\u00f6ylememektir’. Takribi d\u00f6nemde verdi\u011fi me\u015fhur \u015eam Hutbesinde ‘necat yaln\u0131z s\u0131dkla, do\u011frulukla olur. ”urvet-\u00fcl v\u00fcska” s\u0131dkt\u0131r. Yani en muhkem ve onunla ba\u011flanacak zincir do\u011fruluktur’ demi\u015ftir. Neticede an be an, s\u00fcrekli ya\u015fayabildi\u011fimiz do\u011fruluklar bizi d\u00fczeltebilir ki en laz\u0131m\u0131m\u0131zd\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn hayat ser\u00fcvenimiz asl\u0131nda Rabbimizin bize ihsan etti\u011fi istidat ve kabiliyetlerimiz ak\u0131l, kalp, ruh ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn latife ve hislerimizle ruhlar aleminde verdi\u011fimiz “evet” O’nu tan\u0131ma s\u00f6z\u00fcne sad\u0131k kalabilmekten ibaret. Bu s\u00f6z imtihan i\u00e7in g\u00f6nderildi\u011fimiz karmakar\u0131\u015f\u0131k alemde \u00e7ok ciddi bir duru\u015f gerektiriyor. G\u00fcncel hadiselere verece\u011fimiz tepkiler, insan ili\u015fkilerindeki tasannu ve riyaya(Hutbe-i \u015eamiye’de riyakarl\u0131k fiili yalanc\u0131l\u0131kla \u00f6zde\u015fle\u015ftiriliyor. \u0130\u015farat’ul \u0130’caz’da yalan riyan\u0131n babas\u0131, tasannunun annesi olarak tarif ediliyor) olan meyillerle m\u00fccadelemiz, i\u00e7 alemimizde t\u00f6vbelerimizin sahihli\u011fi…hepsi do\u011frulu\u011fa ba\u011fl\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
————————————————————<\/p>\n
<\/p>\n
[1] Said Nursi, Mektubat, 19. Mektup<\/p>\n
<\/p>\n
[2] K\u0131z\u0131l \u0130’caz’da Bedi\u00fczzaman ‘Arabi’ lafz\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle \u015ferh ediyor: ”do\u011fruluk ve zeka, onun evlatlar\u0131ndad\u0131r”<\/p>\n
<\/p>\n
[3] Bkz. Hud:112<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
22.06.2019 KUR’AN’IN HERB\u0130R ayetinin di\u011fer ayetlere bakar bir y\u00fcz\u00fc, g\u00f6r\u00fcr bir g\u00f6z\u00fc var. Kur’an semas\u0131ndaki ayet y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n herbirinin bahis olan mevzulara g\u00f6re di\u011ferlerine nispeten merkeziyeti s\u00f6z konusu. Kainat dedi\u011fimiz, cisimle\u015fmi\u015f Kur’an da \u00f6yle de\u011fil mi? Blaise Pascal’\u0131n ifadesiyle ‘Tabiat, merkezi her yerde olan \u00e7evresi hi\u00e7bir yerde olmayan sonsuz bir k\u00fcre’. Do\u011fruluk konusunda, merkeziyeti oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[152],"class_list":["post-88287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n