03.07.2020<\/p>\n
\u0130NSANLARIN BU D\u00dcNYADA BA\u015eLARINA gelenleri bilme, anlama dereceleri vard\u0131r. \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bunlar temelde \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n
<\/p>\n
1.Aynelyakin (g\u00f6zlemle elde edilen bilgi),<\/p>\n
<\/p>\n
2.\u0130lmelyakin (\u201ckesin olan akl\u00ee ve nakl\u00ee delillerin ifade etti\u011fi bilgi\u201d[1]),<\/p>\n
<\/p>\n
3.Hakkalyakin (\u201ci\u00e7 duyu veya i\u00e7 tecr\u00fcbe yoluyla ula\u015f\u0131lan ve kesinlik bak\u0131m\u0131ndan en son merhaleyi te\u015fkil eden do\u011fru bilgi\u201d[2]).<\/p>\n
<\/p>\n
Bu s\u0131ralama basitten geli\u015fmi\u015fe do\u011frudur. Buna g\u00f6re bug\u00fcn bilim denilen \u015fey ancak ilkine vak\u0131f olabilecek durumdad\u0131r. Bilimin \u0130sl\u00e2m\u2019daki \u201cilim\u201d kavram\u0131ndan geride olu\u015fu bu sebeptendir. Sonuncusu ise \u00f6zellikle tasavvufta ama\u00e7lanan bilgi seviyesidir. Belki somut delillerle ispatlanamaz ama b\u00fct\u00fcn bilgilerden daha ger\u00e7ektir, Hak\u2019t\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Allah, el-Al\u00eem ismiyle herkesin her bir konuda bu bilme a\u015famalar\u0131ndan hangisine eri\u015febilece\u011fini bilir ve insanlar\u0131n bu noktaya ula\u015fmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak yollar a\u00e7ar, imk\u00e2nlar sunar. Gerisi insana kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bir \u00f6nceki c\u00fcmlede ge\u00e7en \u201cyollar a\u00e7mak, imk\u00e2nlar sunmak\u201d ise kanaatimce imtihan (ve dolay\u0131s\u0131yla tecr\u00fcbe) denilen olguyla ger\u00e7ekle\u015fir her \u015feyden \u00f6nce ve belki de en \u00e7ok\u00e7a. B\u00f6ylece eri\u015filmek istenen basama\u011f\u0131n y\u00fcksekli\u011fiyle do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak imtihan\u0131n \u015fiddeti de artar. Nitekim Kur\u2019\u00e2n\u2019daki peygamber k\u0131ssalar\u0131 da bunu destekler niteliktedir (bu ba\u011flamda \u00f6zellikle Hz. Y\u00fbsuf k\u0131ssas\u0131na bak\u0131labilir).<\/p>\n
<\/p>\n
Bahsi ge\u00e7en bu \u00fc\u00e7l\u00fc bilme, anlama halinin insan i\u00e7in bu d\u00fcnyada \u00f6zellikle \u015fu \u00fc\u00e7 temel hususta ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
(Buraya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 eklemiyorum bile zira o olmazsa di\u011ferlerinin zaten hi\u00e7bir anlam\u0131 kalmamaktad\u0131r.) \u00c7\u00fcnk\u00fc bu say\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fc, insan hayat\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. O halde her bir insan i\u00e7in bu \u00fc\u00e7 hususta de\u011fi\u015fen derecelerde hep bir imtihan hali s\u00f6z konusudur. Burada imtihandan kas\u0131t Allah\u2019\u0131n hem vermesi hem almas\u0131na y\u00f6nelik imtihan\u0131d\u0131r ama a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 gibi \u00f6zellikle ikincisine dair olanlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131saca, insanlar genellikle kendilerine verilenlerle unutkanl\u0131\u011fa, bilgisizli\u011fe, cahilli\u011fe y\u00f6nelirken (\u00f6rne\u011fin Enf\u00e2l 8\/28\u2019de buyruldu\u011fu gib: \u201cBiliniz ki, mallar\u0131n\u0131z ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z birer imtihan sebebidir.\u201d) kendilerinden al\u0131nanlarla hat\u0131rlamaya ve anlamaya y\u00f6nelirler.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir imtihan olarak kaybetmek ve Hakk\u2019\u0131 bulmak
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
S\u00f6z konusu \u00fc\u00e7l\u00fc bilme basamaklar\u0131ndan en \u00e7ok arzu edilecek olan\u0131 elbette \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Ama buna eri\u015febilmek pek \u00e7ok \u015feye ba\u011fl\u0131d\u0131r; niyet, kapasite (istidat), l\u00fctuf gibi. Bir de yukar\u0131da bahsi ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere imtihanlar\u0131n has\u0131na haz\u0131r olma haline. Hatta bazen ayn\u0131 imtihan\u0131n tekrar tekrar gelip \u00e7atmas\u0131na haz\u0131r olma haline\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Bu ba\u011flamda \u00f6\u011frenilmesi istenen \u015feylerin belki de en temeli ve imtihanlar\u0131n da en vurucusu \u015funa dair oland\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Allah\u2019a muhabbet ve yak\u0131nl\u0131k. Bunu dile getirmek kolay ancak anlamas\u0131 zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7i\u00e7e\u011fi, denizi ya da bir insan\u0131 sevmek gibi de\u011fildir O\u2019nu sevmek. Bunun i\u00e7in \u00f6nce O\u2019nu en \u00e7ok seveni yani peygamberleri (ve tabi \u00f6zellikle Peygamberimizi -aleyhissal\u00e2tuvessel\u00e2m- sevmek laz\u0131md\u0131r hakk\u0131yla. Sonra O\u2019nu tan\u0131mak, O\u2019nu O yapan ve ba\u015fka her \u015feyden ay\u0131ran \u00f6zellikleriyle tan\u0131mak yani marifet laz\u0131md\u0131r. Bir de O\u2019ndan gayr\u0131s\u0131n\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gelip ge\u00e7ici oldu\u011funun idrak edilmesi… \u0130\u015fte bu son nokta, vurucu dedi\u011fim imtihanlar\u0131n da kap\u0131s\u0131n\u0131 aralamaktad\u0131r. Buna dair bir \u00f6rnek vereyim.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7e\u015fitli sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc insanlar\u0131n hidayet s\u00fcre\u00e7lerine dair ara\u015ft\u0131rma yapmaya ilgi duyuyorum. Bu ba\u011flamda takip etti\u011fim isimlerden bir tanesi bir \u0130ngiliz genci. Bu gen\u00e7, d\u00fcnyay\u0131 dola\u015f\u0131rken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 daha iyi anlamak ad\u0131na \u0130sl\u00e2miyet\u2019i inceliyor ve bu inceleme s\u00fcrecini video g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00fczerinden insanlarla payla\u015f\u0131yor. Son yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 videolar\u0131ndan birinde[3] kendisini \u0130slam\u2019\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya iten \u015feyleri anlat\u0131rken hayat hik\u00e2yesine de\u011finiyor; bir ya\u015f\u0131nda terk edip giden bir baba, k\u00f6t\u00fc bir \u00fcvey baba, alkole d\u00fc\u015fk\u00fcn hale gelen bir anne, \u00e7ok sevdi\u011fi ve iyi bir insan oldu\u011funu dile getirdi\u011fi b\u00fcy\u00fckbabas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ve kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybedi\u015fi\u2026 Bunlar\u0131n ard\u0131ndan \u015f\u00f6yle bir c\u00fcmle kuruyor: \u201cBirka\u00e7 ayd\u0131r burada yaln\u0131z\u0131m ama ger\u00e7ek anlamda yaln\u0131z de\u011filim. Allah var ve benim yan\u0131mda. Beni izliyor, do\u011fru yolda olmam i\u00e7in beni destekliyor.\u201d <\/p>\n
<\/p>\n
Bildi\u011fim kadar\u0131yla hen\u00fcz tam anlam\u0131yla m\u00fcsl\u00fcman olmayan bu gencin \u00e7ok derinden idrak etti\u011fi \u015feyi bu zamana de\u011fin kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde idrak edemedi\u011fimi fark ediyorum sonra. Bunun sebebini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken fark ediyorum ki Allah\u2019\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hakkalyakin bilmeye kap\u0131 aralayan, imk\u00e2n veren imtihanlar\u0131n (ve bu imtihanlar\u0131 kabulleni\u015fin) farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olsa gerek. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu imk\u00e2n en \u00e7ok kay\u0131plar \u00fczerinden sa\u011flan\u0131yor. Kaybetme imtihanlar\u0131 \u00fczerinden\u2026 Ne kadar \u00e7ok ve yine yeniden kaybediyorsa bir \u015feyleri insan, onun o kadar ge\u00e7ici oldu\u011funu ve \u00f6te yandan Allah\u2019\u0131n o kadar kal\u0131c\u0131 oldu\u011funu hissedebiliyor. Belki herkese g\u00f6re de\u011fi\u015febilir ancak bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde say\u0131lan \u00fc\u00e7 temel husustan mal-m\u00fclk ve kariyer hususlar\u0131nda kay\u0131plar ya\u015fayarak Allah\u2019\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hakkalyakin \u015feklinde idrakine eri\u015fmenin daha kolay oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama insani m\u00fcnasebetlerdeki kay\u0131plar yok mu! Hem imtihanlar\u0131 \u00e7ok yak\u0131c\u0131 hem onlar\u0131n ge\u00e7icili\u011finin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131ndan Allah\u2019\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131na uzanmay\u0131 devaml\u0131 bir surette hakkalyakin ile idrak etmek o derece zor. San\u0131r\u0131m bu, f\u0131trat\u0131m\u0131zla ilgili bir durum. \u0130nsan somut bir dayanak ar\u0131yor yan\u0131nda, \u00f6n\u00fcnde, arkas\u0131nda. <\/p>\n
<\/p>\n
Asl\u0131nda bu payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00f6rne\u011fin izlerini Peygamberimizin -alehissal\u00e2tuvessel\u00e2m- hayat\u0131nda birebir g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Daha ufakkenden itibaren s\u0131ras\u0131yla babas\u0131n\u0131, annesini ve dedesini, sonra da sevgili e\u015fini kaybediyor. Ve baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, torunlar\u0131n\u0131, dostlar\u0131n\u0131\u2026 Allah istiyor ki g\u00f6z ucuyla bile onlardan birinin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve deste\u011fini Allah\u2019\u0131nkinin yerine ikame etmesin. Elbette s\u00f6z konusu peygamber olunca bahsi ge\u00e7en imtihanlardan hareketle konuya dair k\u00e2mil ve kal\u0131c\u0131 bir idrak s\u00f6z konusu olabiliyor. Bize ise ancak olabildi\u011fince ona yakla\u015fma hayali kal\u0131yor. <\/p>\n
<\/p>\n
Velhas\u0131l annelerin varl\u0131\u011f\u0131 fiziksel olarak kal\u0131rken ba\u015fka a\u00e7\u0131lardan zay\u0131flayabiliyor, babalar \u00f6l\u00fcyor, karde\u015fler-\u00e7ocuklar b\u0131rak\u0131p gidebiliyor, arkada\u015flar-dostlar de\u011fi\u015febiliyor ve yollar ayr\u0131labiliyor, e\u015fler s\u00f6zlerinden cayabiliyor ve beklenenler yine yeniden ortadan kaybolabiliyor. B\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fclere kap\u0131lmadan (hi\u00e7 kap\u0131lmadan diyemeyece\u011fim zira bunlar\u0131n \u00fcz\u00fcc\u00fc olmas\u0131 da f\u0131tridir, t\u0131pk\u0131 o\u011flunun mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda niye a\u011flad\u0131\u011f\u0131 soruldu\u011funda Hz. Muhammed\u2019in \u201ckalp \u00fcz\u00fcl\u00fcr, g\u00f6z a\u011flar\u201d dedi\u011fi gibi) b\u00fct\u00fcn bunlardan murat edilen bir \u015fey olmal\u0131 dedi\u011finizde kar\u015f\u0131n\u0131za sadece bir \u015fey \u00e7\u0131k\u0131yor: O\u2019na yak\u0131nl\u0131k. <\/p>\n
<\/p>\n
\u201cOl hikmetini i\u015fler\u201d
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Fakat buraya kadar yazd\u0131klar\u0131m bir kaybetme g\u00fczellemesi, bu d\u00fcnyadan elini ete\u011fini \u00e7ekme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ya da \u00f6l\u00fcm \u00f6zenci gibi alg\u0131lanmas\u0131n. Bilakis yine Peygamberimizin -aleyhissal\u00e2tuvessel\u00e2m- ve di\u011fer peygamberlerin hayat\u0131ndan g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere bu d\u00fcnyada ne kadar \u00e7ok \u015fey insan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde pul kadar bir de\u011fere iniyor, varl\u0131\u011f\u0131 ve yoklu\u011fu e\u015fitleniyor, insan bir \u015feylerin pe\u015finden ne kadar az ko\u015fup adeta \u00f6lmeden \u00f6nce \u00f6lebiliyor ve \u015fu sat\u0131rlar\u0131 en derininden diyebiliyorsa, <\/p>\n
<\/p>\n
Bir i\u015fi mur\u00e2d itme<\/p>\n
<\/p>\n
Hak\u2019dand\u0131r O red itme<\/p>\n
<\/p>\n
Old\u0131ysa in\u00e2d itme<\/p>\n
<\/p>\n
Mevl\u00e2 g\u00f6relim neyler<\/p>\n
<\/p>\n
Neylerse g\u00fczel eyler<\/p>\n
<\/p>\n
Hakk\u2019\u0131n ol\u0131cak i\u015fler<\/p>\n
<\/p>\n
Ol hikmetini i\u015fler<\/p>\n
<\/p>\n
Bo\u015fdur gam u te\u015fvi\u015fler<\/p>\n
<\/p>\n
Mevl\u00e2 g\u00f6relim neyler<\/p>\n
<\/p>\n
Neylerse g\u00fczel eyler[4]<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Allah da (ger\u00e7ek anlamda ve kal\u0131c\u0131) l\u00fctfunu o derece indiriveriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyor ki insan ancak b\u00f6ylesi bir ruh halinde \u015feyleri yerli yerine koyabiliyor, onlar\u0131 hakkaniyetli bir \u015fekilde de\u011ferlendirebiliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Zeyneb Hafsa<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
03.07.2020 \u0130NSANLARIN BU D\u00dcNYADA BA\u015eLARINA gelenleri bilme, anlama dereceleri vard\u0131r. \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bunlar temelde \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r: 1.Aynelyakin (g\u00f6zlemle elde edilen bilgi), 2.\u0130lmelyakin (\u201ckesin olan akl\u00ee ve nakl\u00ee delillerin ifade etti\u011fi bilgi\u201d[1]), 3.Hakkalyakin (\u201ci\u00e7 duyu veya i\u00e7 tecr\u00fcbe yoluyla ula\u015f\u0131lan ve kesinlik bak\u0131m\u0131ndan en son merhaleyi te\u015fkil eden do\u011fru bilgi\u201d[2]). Bu s\u0131ralama basitten geli\u015fmi\u015fe do\u011frudur. Buna […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[148],"class_list":["post-88100","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n