03.01.2022<\/p>\n
KUR\u2019\u00c2N-I KER\u00ceM\u2019\u0130N HER B\u0130R AYET\u0130 say\u0131lamayacak kadar hikmetle, anlamla dolu diye iman etmekteyiz. Bunlar aras\u0131nda insan\u0131n anlam d\u00fcnyas\u0131na en \u00e7ok yans\u0131yanlar san\u0131r\u0131m ki insan\u0131n ya\u015fay\u0131p tecr\u00fcbe ettikleri ve me\u015fgul oldu\u011fu \u015feylerle en \u00e7ok ilgili olanlar\u0131d\u0131r. Benim i\u00e7in de iktisat, ticaret, r\u0131z\u0131k, zenginlik vb. hususlarla ilgili ayetler, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m alan olan \u0130slam iktisad\u0131yla ba\u011f\u0131ndan dolay\u0131 b\u00f6ylesi bir konumda. Bu kapsamda bu yaz\u0131da de\u011finmek istedi\u011fim ayet, Tevbe 28. Bahsi ge\u00e7en ayetin meali \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ayette m\u00fc\u015friklerin Kabe\u2019ye al\u0131nmamas\u0131 ile ilgili h\u00fck\u00fcmler bizim buradaki ana mevzumuz de\u011fildir. Dileyenler buna dair detaylara Diyanet\u2019in meal-tefsirinden bakabilir.(*1) Burada as\u0131l odaklanmak istedi\u011fim husus, ayetin ikinci k\u0131sm\u0131d\u0131r. Bu k\u0131sm\u0131n ba\u015f\u0131nda ne denmektedir? \u201cE\u011fer yoksulluktan endi\u015fe ederseniz\u2026\u201d Ayetin ba\u015f\u0131 ile buras\u0131 aras\u0131nda ne gibi bir ili\u015fki vard\u0131r? Tefsirlerden ve hadis literat\u00fcr\u00fcnden edindi\u011fimiz bilgilere g\u00f6re Kabe, \u0130slamiyet\u2019ten \u00f6nce de \u00f6nemli bir ticaret merkezidir. M\u00fc\u015friklerin oradan al\u0131konulmas\u0131 demek orada ticaret yapacak bir grubun ortadan kalkmas\u0131 demektir. Ekonomi diliyle s\u00f6yleyecek olursak m\u00fc\u015frik \u00fcreticilerin arz\u0131n\u0131n ve m\u00fc\u015frik t\u00fcketicilerin talebinin azalmas\u0131 demektir. <\/p>\n
<\/p>\n
B\u00f6ylesi bir durum bug\u00fcn\u00fcn ekonomi literat\u00fcr\u00fcnden de\u011ferlendirilecek olsayd\u0131 \u015fu gibi \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapmak s\u00f6z konusu olurdu; talep ve arz\u0131n d\u00fc\u015fmesi demek, toplam t\u00fcketim ve \u00fcretim hacminin azalmas\u0131, buna ba\u011fl\u0131 olarak istihdam\u0131n azalmas\u0131, daha az \u00fcretim ve daha az sat\u0131\u015f, daralma, az kazan\u00e7, yoksulla\u015fma demektir. Nitekim ayette de bu en son noktaya vurgu yap\u0131l\u0131yor; \u201ce\u011fer yoksulluktan endi\u015fe ederseniz\u2026\u201d Ayette endi\u015fe etmekle ilgili kelime olarak \u201cve in h\u0131ft\u00fcm\u201d yani \u201ckorkmak\u201d kelimesi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu da bir ba\u015fka yaz\u0131s\u0131n\u0131n konusu olsun in\u015fallah diyerek devam edelim. Bir \u00fcst paragrafta s\u0131ralad\u0131klar\u0131m\u0131z ise bug\u00fcnk\u00fc ekonomi bilimi mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hatta bu mant\u0131k art\u0131k genel insan mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r da. Bu mant\u0131k deterministik, rasyonel bir mant\u0131\u011fa dayanmaktad\u0131r: Kabe\u2019ye m\u00fc\u015frik gelmemesi e\u015fittir daha az kazan\u00e7, e\u015fittir yoksulluk. Halbuki bu mant\u0131k ayn\u0131 zamanda pozitivist bir mant\u0131kt\u0131r da. Yani sadece fiziksel, maddi aleme odakl\u0131 olup metafizik alemin olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 safd\u0131\u015f\u0131 etmektedir. Nitekim ayetin geri kalan k\u0131sm\u0131 tam da buna dairdir: \u201c\u2026 unutmay\u0131n\u0131z ki Allah size -dilerse- kendi l\u00fctfuyla bolluk verir.\u201d Ezc\u00fcmle, maddi alemdeki b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131 rasyonel \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131 a\u015fma kudretindeki yegane varl\u0131k olarak Allah e\u011fer dilerse -ki ayetin en sonunda vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bu, \u00e2lim\/bilici ve hikmetli bir dilemedir- kendi s\u0131n\u0131rs\u0131z l\u00fctfundan verir de ortada yoksulluk kalmad\u0131\u011f\u0131 gibi bilakis z\u0131dd\u0131 dahi vuku bulabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Son olarak, neden bu yaz\u0131da \u00f6zellikle bu ayete de\u011finmek istedim? \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn dahi ve belki de \u00f6zellikle bug\u00fcn bizlere \u00e7ok \u015feyler s\u00f6ylemektedir bu ayet. Ekonominin gerek d\u00fcnya genelinde gerek T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan birincil mevzu haline geldi\u011fi bu g\u00fcnlerde insano\u011flu kolayl\u0131kla r\u0131z\u0131k kayg\u0131s\u0131na kap\u0131l\u0131p yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerden sapabilir. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu durumlar i\u00e7in bu ayeti hat\u0131rlamak faydal\u0131 olacakt\u0131r. Zira ayetin dedi\u011fi gibi, e\u011fer Allah taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 istenenler yap\u0131l\u0131rsa g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde zorlu bir durum olsa bile Allah\u2019\u0131n bu durumu tersine \u00e7evirme g\u00fcc\u00fc vard\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Zeyneb Hafsa<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
03.01.2022 KUR\u2019\u00c2N-I KER\u00ceM\u2019\u0130N HER B\u0130R AYET\u0130 say\u0131lamayacak kadar hikmetle, anlamla dolu diye iman etmekteyiz. Bunlar aras\u0131nda insan\u0131n anlam d\u00fcnyas\u0131na en \u00e7ok yans\u0131yanlar san\u0131r\u0131m ki insan\u0131n ya\u015fay\u0131p tecr\u00fcbe ettikleri ve me\u015fgul oldu\u011fu \u015feylerle en \u00e7ok ilgili olanlar\u0131d\u0131r. Benim i\u00e7in de iktisat, ticaret, r\u0131z\u0131k, zenginlik vb. hususlarla ilgili ayetler, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m alan olan \u0130slam iktisad\u0131yla ba\u011f\u0131ndan dolay\u0131 b\u00f6ylesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[148],"class_list":["post-88095","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n