04.01.2009<\/p>\n
TEVAFUKEN \u201c\u015eEB-\u0130 Arus\u201d haftas\u0131na rastgelen bir okuman\u0131n tesirindeyim. \u201cMevlana ile bir \u00f6m\u00fcr\u201d ge\u00e7iren merhum \u015eefik Can\u2019\u0131n hat\u0131ralar\u0131n\u0131 okuyorum bug\u00fcnlerde. Sonra d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, sapla saman\u0131n bu kadar uyumlu birliktelik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir yer var m\u0131 diye… \u00d6yle ya, bir tersten okumad\u0131r gidiyor, daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc okumadan tersine \u00e7ekme, hatta alet etme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da alm\u0131\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. Ba\u015flar verilen davalara, kara kara lekeler i\u015fleniyor.<\/p>\n
<\/p>\n
1960 senelerinde ba\u015flad\u0131m diyor, \u015eefik dede. Hz. Mevlana\u2019n\u0131n iki bin k\u00fcsur rubaisini toplad\u0131m. Yazma ve bask\u0131 divanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rd\u0131m, \u201cne olursan ol gel\u201d beyti hazrete ait de\u011fildir, oysa hepsinde \u201cBen ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m m\u00fcddet\u00e7e bende-i Kur\u2019an\u0131m (Kuran\u2019\u0131n kulu ve k\u00f6lesiyim), Hz Muhammed\u2019in aya\u011f\u0131n\u0131 bast\u0131\u011f\u0131 topra\u011f\u0131n tozuyum\u201d beyti ge\u00e7er, insanlar\u0131n bu beyti g\u00f6rmeyip de Hz. Mevlana\u2019ya ait olmayan bir s\u00f6z\u00fc ona mal etmelerine \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum, diyor. Sonra devam ediyor: Hz. Mevlana\u2019ya ait oldu\u011fu s\u00f6ylenen bu me\u015fhur dizelerin, Kirmani isminde bir \u015faire ait oldu\u011funu Ziya Pa\u015fa \u201cHarabat\u201d adl\u0131 eserinde belirtiyor. Sonra Mevlana dergah\u0131ndan Necati Bey ad\u0131nda bir katip, nas\u0131l olduysa bir dergide bu beytin alt\u0131nda Mevlana yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, her yerde s\u00f6ylemi\u015f, diyor \u015eefik dede… Yine her nas\u0131lsa bu bilgi hi\u00e7 tadile u\u011framadan t\u00e2 bug\u00fcnlere dek gelmi\u015f.. <\/p>\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn felsefemizi \u00fczerine bina etti\u011fimiz Mevlana\u2019y\u0131 nereye koyaca\u011f\u0131z \u015fimdi? Bu beyti o s\u00f6ylemediyse, bu topraklar\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi en nadiden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, en sevgili h\u00fcmanist kim olacak! \u201cAllah\u2019\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesmeyiniz\u201d mealindeki Kur\u2019an ayetinin bir tefsiri olabilir bu s\u00f6z diyor \u015eefik Can dede. Yoksa y\u00fcz kere t\u00f6vbeni boz demek de\u011fil. \u00c7arp\u0131c\u0131 seslerden, tan\u0131t\u0131m filmleri e\u015fli\u011finde s\u0131k s\u0131k duydu\u011fumuz \u201cY\u00fcz kere t\u00f6vbeni bozmu\u015f olsan da yine gel\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc kime bina edece\u011fiz, bu derin manay\u0131 neyle dolduraca\u011f\u0131z \u015fimdi? Merhametli ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmakla h\u00fcmanist olmay\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmadan, tam bir M\u00fcsl\u00fcmanla \u0131l\u0131ml\u0131 ve insanc\u0131l M\u00fcsl\u00fcman olma aras\u0131ndaki \u201cu\u00e7urum\u201du neyle kapataca\u011f\u0131z? Ne b\u00fcy\u00fck bir bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcyoruz, tek bir beyti yitirince, ne ilgin\u00e7! Binlerce beyit yerli yerinde dururken…<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ok de\u011ferli bilgilerin bulundu\u011fu kitapta en can al\u0131c\u0131 noktalardan birini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor \u015eefik dede: \u0130kinci Mahmud d\u00f6neminde Bekta\u015fili\u011fin la\u011fvedilmesiyle Mevlevihanelere s\u0131zan Bekta\u015filer \u201crind me\u015freb\u201d ad\u0131 verilen bir olu\u015fumun temeli olmu\u015ftur. Hatta bu etkiyle Hz. Mevlana\u2019y\u0131 Alevi gibi g\u00f6stermek isteyen akl\u0131evveller zuhur etmi\u015f, mesela \u0130ranl\u0131 edip Hidayet Han Divan-\u0131 \u015eems\u00fc\u2019l-Hak\u00e2y\u0131k ad\u0131 ile bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 eserde \u015eiaya ait h\u00fck\u00fcmlerin i\u015flendi\u011fi ama Mevlana\u2019ya ait olmayan onlarca beyit yaz\u0131vermi\u015f. Ve ekliyor, \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr ki, Tahran \u00dcniversitesi profes\u00f6rlerinden Bedi\u00fczzaman Firuzanfer Mevlana\u2019ya ait t\u00fcm divanlar\u0131 inceleyerek, n\u00fcsha farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00f6stererek, ger\u00e7ek Mevlana beyitlerini se\u00e7ip yedi cilt halinde bir \u201cDivan-\u0131 Kebir\u201d bast\u0131rd\u0131. Ancak bu tehlikenin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen var oldu\u011funu unutmadan ekliyor: Tabii ki, Mevlana da Hz. Ali gibi efendimizin aziz dostlar\u0131n\u0131 sever ve eserlerinde onlardan bahsederdi, ama asla ehl-i S\u00fcnnet anlay\u0131\u015f\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun bir \u00f6rne\u011fi olarak gerek Mesnevi\u2019de gerek Divan-\u0131 Kebir\u2019de d\u00f6rt halifeden de \u00f6vg\u00fcyle bahsedilir, diye devam ediyor. Mesela Hz. Ebubekir-i S\u0131dd\u0131k\u2019\u0131n ismi Mesnevi\u2019de on yerde, Divan\u2019da sekiz yerde, Hz. \u00d6mer-i Faruk\u2019un ismi Mesnevi\u2019de onsekiz yerde, Divan\u2019da yirmi yerde, Hz. Osman Mesnevi\u2019de d\u00f6rt yerde, Divan\u2019da sekiz yerde, Hz. Ali Mesnevi\u2019de k\u0131rkbir yerde, Divan\u2019da yirmi\u00fc\u00e7 yerde ge\u00e7iyor.. <\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ok \u00f6nemli bir bilgi bu. Tam ondokuz y\u0131l\u0131n\u0131 Mevlana eserleri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na adayan bir mesnevihan\u0131n b\u00fcrhana dayanan s\u00f6zleri bunlar. Tek tu\u015fla t\u00fcm eserde arama yapma mucizelerinin olmad\u0131\u011f\u0131, bu say\u0131lar\u0131 belirlemek i\u00e7in her beytin defalarca tek tek i\u015flenmesinin gerekti\u011fi y\u0131llar… Ama kendi beyitleri dipdiri ortada dururken dahi Mevlana\u2019y\u0131 okumak yerine ona ait olmayan bir beyitle okumadan yorumlayanlar varken, kim oturur ara\u015ft\u0131r\u0131r, kim g\u00f6r\u00fcr de anlar bu de\u011ferleri?<\/p>\n
<\/p>\n
Ancak tersten okumalar, okumadan anlamalar, hatta yalandan okumalar bununla kalm\u0131yor tabii. Bu bilgilerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajlar\u0131 yaparken 90\u2019l\u0131 ya\u015flar\u0131nda \u015eefik dede: ama \u00f6yle yan\u0131yor ki y\u00fcre\u011fi, bir c\u00fcmle daha aktarsa g\u00fcl g\u00fclistan oluyor i\u00e7i. Yak\u0131n d\u00f6neme kadar camilerde m\u00fcezzin gibi g\u00f6revli ve maa\u015f alan sesli \u015fekilde cemaate Mesnevi okuyan \u201cmesnevihan\u201dlardan bahsediyor ve \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar \u00e7e\u015fitli yerlerde durmadan verdi\u011fi Mesnevi derslerinden, art\u0131k g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmemeye ba\u015flay\u0131nca da Mesnevihanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenen dostlar\u0131ndan… \u00c7ok keyifli bir sohbet bu, dolu dolu ve \u00e7arp\u0131c\u0131. Bir hazine \u015eefik dede ve s\u00f6yleyecek \u00e7ok s\u00f6z\u00fc var, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok hatalar var. Mesela; Mevlevilik Mevlana\u2019dan sonra kuruldu diyor, Mevlana Mevlevi de\u011fildir! Mevlevilik H\u00fcsamettin \u00c7elebi ve Sultan Veled taraf\u0131ndan tesis edilmi\u015ftir. Mevlana babas\u0131n\u0131n tarikat\u0131ndand\u0131, babas\u0131 da b\u00fcy\u00fck veli Necmeddin-i K\u00fcbra hazretlerine ba\u011fl\u0131 idi. Onun i\u00e7in Hz. Mevlana \u201cK\u00fcbreviyye\u201d tarikat\u0131na mensuptu, ancak kendi tarikat taraftar\u0131 de\u011fildi. \u201cBizim tarikat\u0131m\u0131z, Tarikat-\u0131 Muhammediye\u2019dir, bizim yolumuz ilahi yoldur\u201d buyururdu.<\/p>\n
<\/p>\n
Ama uyar\u0131yor \u015eefik dede, yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, daha onun zaman\u0131nda s\u00fcnnet-i seniyyeden ayr\u0131lma e\u011filiminde olan olu\u015fumlar, kendilerini tarikat ehli ve mesul olmayacak ehl-i a\u015fk \u015feklinde sunmak isteyenler zuhur etmi\u015flerdi, onlara tepki verirdi. \u0130ki gen\u00e7 hikayesi bunu anlat\u0131r. Yoksa kendinden \u00f6nceki b\u00fcy\u00fck velilere sayg\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Hatta Mevlevili\u011fin i\u00e7inde \u201c\u015eems kolu,\u201d \u201cVeled kolu\u201d diye iki anlay\u0131\u015ftan bahsedilir. \u015eems kolundan oldu\u011funu s\u00f6yleyenler, namaz bile k\u0131lmaz, ak\u015famlar\u0131 demlenir: oysa bu iki anlay\u0131\u015f Mevlevilerin farkl\u0131 hallerinden tezah\u00fcr etmi\u015ftir. Ve Mevlevili\u011fin \u00f6z\u00fcnde \u015feriat vard\u0131r, diyor ve Mesnevi\u2019den bir beyitle devam ediyor:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck veli ve asr\u0131n\u0131n m\u00fcceddidi Hz Mevlana, kendine ait olmayan bir beyitle h\u00fcmanistli\u011fin bir numaral\u0131 temsilcisi haline getirilen.. Okumay\u0131 ve anlamay\u0131 bilmeden yorum yapanlarca \u015feriata \u00f6zensiz rind me\u015frep g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan b\u00fcy\u00fck peygamber a\u015f\u0131\u011f\u0131.. Sana ve eserlerine \u00f6m\u00fcr adayanlar da var bu topraklarda, \u00e7a\u011fr\u0131na kula\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7an ve kafa g\u00f6z\u00fcne g\u00f6n\u00fcl g\u00f6z\u00fcn\u00fcn kat\u0131p eme\u011fine odaklanan.. <\/p>\n
<\/p>\n
Var elbet, herkes s\u00f6m\u00fcr\u00fcyor, herkes ba\u015fka tarafa \u00e7ekiyor de\u011fil, en az\u0131ndan ilk insan peygamberle ba\u015flay\u0131p efendimizde kemalini bulan silsilenin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funun bilincinde \u00fcstadlar\u0131n\u0131n \u00fcstadlar\u0131ndan belleyip seni, hakikatini biliyor ve o muhabbetle, dahil oldu\u011fun zincirin her halkas\u0131 gibi seni de g\u00f6zleri ba\u015flar\u0131 \u00fcst\u00fcnde ta\u015f\u0131yorlar.. <\/p>\n
<\/p>\n
\u015e\u00fck\u00fcr ki..<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
04.01.2009 TEVAFUKEN \u201c\u015eEB-\u0130 Arus\u201d haftas\u0131na rastgelen bir okuman\u0131n tesirindeyim. \u201cMevlana ile bir \u00f6m\u00fcr\u201d ge\u00e7iren merhum \u015eefik Can\u2019\u0131n hat\u0131ralar\u0131n\u0131 okuyorum bug\u00fcnlerde. Sonra d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, sapla saman\u0131n bu kadar uyumlu birliktelik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir yer var m\u0131 diye… \u00d6yle ya, bir tersten okumad\u0131r gidiyor, daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc okumadan tersine \u00e7ekme, hatta alet etme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da alm\u0131\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[146],"class_list":["post-88045","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n