18.04.2011<\/p>\n
\u00c7OCUK VE bayram ne ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn, de\u011fil mi? Hele ismi \u201c\u00c7ocuk Bayram\u0131\u201d olursa kula\u011fa ne ho\u015f geliyor. Ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki sadece ismi bayram oldu\u011fu i\u00e7in bir bayram sevinci ya\u015fam\u0131yor t\u00fcm \u00e7ocuklar. Her bayram eksik olduklar\u0131 gibi 23 Nisan bayram\u0131n\u0131 da \u0131skalayan \u00e7ocuklar i\u00e7in bu \u00f6nemli bir kay\u0131p olabilir. Bayramlar\u0131n hakiki olanlar\u0131nda boynumuz b\u00fck\u00fck, ama bunun ad\u0131 \u00e7ocuk bayram\u0131, bir defas\u0131nda da bize u\u011frasa \u015fu bayram\u0131n ad\u0131.. diyen \u00e7ocuklar elbet vard\u0131. Ve bu sesi birileri duydu. Madem ad\u0131 \u00e7ocuk bayram\u0131, ne yap\u0131yorsunuz \u00e7ocuklara bir g\u00fcnl\u00fck bir bayram ya\u015fatmak ad\u0131na diye sordu. Ortada i\u015fe yarar hi\u00e7bir \u015fey yoktu\u2026 <\/p>\n
<\/p>\n
Deniz Feneri Derne\u011fi\u2019nin g\u00fczel insanlar\u0131 kollar\u0131 s\u0131vad\u0131lar ve “1001 \u00c7ocuk 1001 Dilek Projesi” diye harika bir uygulamay\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Ve 81 ilin en fakir b\u00f6lgelerindeki okullardan tespit edilmi\u015f 23.300 \u00e7ocu\u011fa tam sekiz y\u0131ld\u0131r bir g\u00fcnl\u00fck bir \u00e7ocuk bayram\u0131 ya\u015fatt\u0131lar. <\/p>\n
<\/p>\n
2003 y\u0131l\u0131ndan beri her y\u0131l dilek mektuplar\u0131 derne\u011fe ula\u015fan bin bir tane ihtiya\u00e7 sahibi \u00e7ocu\u011fun dile\u011fi 23 Nisan\u2019da kendilerine hediye ediliyor. Ancak bu y\u0131l bir yenilik var, bu y\u0131l yaln\u0131zca yetimlerin dilekleri toplan\u0131yor. Ve projenin start\u0131 da en sevgili yetim Hz. peygamberimizin do\u011fum g\u00fcn\u00fc olan 14 \u015eubat’ta verildi. Sebebin bu oldu\u011fu da a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi. \u0130\u015fin tevafuklu yan\u0131 da \u015fu oldu: Efendimizin hicri do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde, kandilde ba\u015flayan proje onun miladi do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fcn kutland\u0131\u011f\u0131 kutlu do\u011fum haftas\u0131nda son buluyor. <\/p>\n
<\/p>\n
8 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bu projede her y\u0131l elimden geldi\u011fince, \u00f6zellikle mutfak k\u0131sm\u0131nda, yer almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu y\u0131l \u00f6ncelikle mektuplardan ba\u015flad\u0131m yine. Gelen mektuplar\u0131n sisteme kayd\u0131 yap\u0131l\u0131yor ve ben de taranm\u0131\u015f bir \u015fekilde elime ula\u015fan bu mektuplar\u0131 veri olarak kaydediyorum evden. Her y\u0131l bu a\u015famada korkun\u00e7 darbeler al\u0131yorum elbette. \u00c7ocuklar\u0131n c\u00fcmleleri \u00f6yle net, duygular\u0131n\u0131 anlat\u0131\u015flar\u0131 \u00f6yle saf ve durumlar\u0131 \u00f6yle \u00fcz\u00fcc\u00fc ki. Ve istekleri \u00f6ylesine garip…!<\/p>\n
<\/p>\n
“Babam\u0131 geri getirmek istiyorum” “Anneme ila\u00e7 almak istiyorum” “Karde\u015fimin y\u00fcr\u00fcmesini istiyorum” gibi insan\u0131 peri\u015fan eden istekleri oldu\u011fu gibi \u015f\u00fck\u00fcrs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc y\u00fcz\u00fcm\u00fcze vuran “de\u011fi\u015fik” istekleri de var; “Meyveli s\u00fct isterdim” “Kuru fasulye yemek isterdim” “Okula beslenme g\u00f6t\u00fcrmek isterdim” gibi.<\/p>\n
<\/p>\n
Mektuplar bir form \u015feklinde haz\u0131rlan\u0131yor ve genelde \u00f6\u011fretmenlerin kontrol\u00fcnde m\u00fcsait bir vakitte okulda doldurtuluyor. B\u00f6yle olmas\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 direk yans\u0131tmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli, d\u0131\u015far\u0131dan kimse m\u00fcdahale etmeden \u00e7ocuklar kendilerini ifade ediyor. Formda \u00e7ocuklar\u0131n psikolojilerini anlamaya y\u00f6nelik sorular da var, onlar\u0131 tan\u0131mak ve dileklerini \u00f6\u011frenmek ad\u0131na sorulanlardan ba\u015fka. Bunun sebebi elbette \u00e7ocuklar\u0131n duygular\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrmek de\u011fil. Aksine daha sonra bu cevaplar derne\u011fin yoksulluk ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 birimleri taraf\u0131ndan ve sosyal uzmanlarca inceleniyor, yeri geliyor bir seminer konusu oluyor ve proje geli\u015ftirmek, uygun ileti\u015fimi sa\u011flamak, kal\u0131c\u0131 destek gibi projelerde kaynak olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
Zaten i\u015fin ciddiyetini ancak bu \u015fekilde anl\u0131yorsunuz. E\u011fer b\u00f6yle a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 sorular olmasa bir \u00e7ocuk dilek mektubunda neden s\u00fct ister, bunu anlayabilir misiniz? Bu \u00e7ocuklar\u0131n d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 anlamadan, onlar\u0131 nas\u0131l mutlu edebilirsiniz\u2026 <\/p>\n
<\/p>\n
Formun ilk sorunlar\u0131ndan biri \u201cEn \u00e7ok hangi yeme\u011fi seviyorsun\u201d sorusu. Verilen cevaplar size \u00e7ocu\u011fun nas\u0131l beslendi\u011finin ilk ipucunu veriyor. Ve genelde cevaplar olduk\u00e7a benzer, makarna, k\u0131zartma, pilav, patates yeme\u011fi vs. Sonra \u201changi oyunlar\u0131 sevdikleri\u201d soruluyor \u00e7ocuklara. Bu cevaplar sizi ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu zamanda bu soruya saklamba\u00e7, ebeleme, k\u00f6rebe, seksek, yerden y\u00fcksek gibi eski zaman oyunlar\u0131n\u0131 yazacak \u00e7ocuklara rastlamak g\u00fc\u00e7. \u201cB\u00fcy\u00fcy\u00fcnce ne olmak istiyorsun\u201d sorusu, genelde benim \u00e7ocu\u011fu ke\u015ffetti\u011fim sorudur. \u00c7o\u011funlukla genel meslekler yazarlar: \u00f6\u011fretmen, polis, doktor… Bu \u00e7ocuklar\u0131n t\u00fcm\u00fc ilk\u00f6\u011fretim \u00e7ocu\u011fudur, en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc 14 ya\u015f\u0131ndad\u0131r ve bu ya\u015ftan b\u00fcy\u00fckleri projeye al\u0131nmaz. \u00c7ok az \u00e7ocuk daha bu ya\u015flarda kendine somut bir hedef belirlemeyi ba\u015far\u0131r. \u00c7ocuklardan biri oto tamircisi olmak istedi\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6nce \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m, sonra \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm kadar takdir de ettim. Bir tanesi ise firma bile se\u00e7mi\u015fti kendisine, \u0130zmir\u2019den bir \u00e7ocuk \u201cEgepen\u2019de \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorum\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131. Ne ho\u015f. Bunun haricinde Beyin cerrah\u0131, Genel cerrah, Teknoloji m\u00fchendisi gibi belirli hedefleri yazan \u00e7ocuklar da hemen fark ediliyor zek\u00e2s\u0131yla. <\/p>\n
<\/p>\n
Ve bu tan\u0131\u015fma fasl\u0131nda sonra can al\u0131c\u0131 bir soru geliyor. Daha \u00f6nce hi\u00e7birinizin hi\u00e7bir \u00e7ocu\u011fa sormad\u0131\u011f\u0131, sorman\u0131n akl\u0131na bile gelmeyece\u011fi bir soru bu; \u201cOkula her g\u00fcn beslenme g\u00f6t\u00fcrebiliyor musun?\u201d Sizi oturdu\u011funuz yere m\u0131hlayan soru. G\u00f6zleriniz korka korka iniyor cevap sat\u0131r\u0131na, ne yaz\u0131k ki siz i\u00e7inizde bir yerlerde bu soru burada niye var diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken \u201cHay\u0131r\u201d kelimesi bir bomba gibi iniveriyor sat\u0131ra. Beslenme saati diye bir \u015fey vard\u0131r de\u011fil mi okullarda. Az \u00f6nceye kadar sakland\u0131klar\u0131 yerlerden birden \u00e7\u0131k\u0131verir \u00e7antalar, yemeklerin kokusu her yeri kaplar. Peki beslenmesi olmayan \u00e7ocuklar bu durumda ne yapar? Belki camdan bak\u0131yorlard\u0131r, bah\u00e7eye \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131r, \u00fcz\u00fcl\u00fcyorlard\u0131r, hem de \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyorlard\u0131r..<\/p>\n
<\/p>\n
Ne garip, biz \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 yemekli okullara g\u00f6nderip, bir de yedek para veriyoruz kantin amcay\u0131 zengin etsinler diye. Oysa yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda \u2018okula beslenme g\u00f6t\u00fcremeyen \u00e7ocuklar\u2019 diye bir kategori var. Ve bundan haberimiz bile yok. S\u0131ra bu soruya her geldi\u011finde garip bir heyecan duyuyorum i\u00e7imde, her evet cevab\u0131 sevindiriyor, her hay\u0131r cevab\u0131nda bir kez daha yan\u0131yor i\u00e7im.<\/p>\n
<\/p>\n
Sonra \u00e7ocuklara beslenmenize ne koyulsa sizi mutlu eder sorusu soruluyor. Enteresan cevaplar\u0131n geldi\u011fi bir di\u011fer soru bu. \u015ea\u015f\u0131lacak \u015fekilde benzer cevaplar veriyorlar ve hepsi sizin veya \u00e7ocu\u011funuzun akl\u0131na bile gelmeyecek \u015feyleri hayal ediyorlar. En \u00e7ok rastlad\u0131klar\u0131m; \u201cMeyve suyu, meyveli s\u00fct, s\u00fct, tost, kek, meyve, muz..\u201d Ama en \u00e7ok \u015fu cevab\u0131 sevdim ben, \u201cYeter ki olsun Allah ne verdiyse\u201d. Bir ilk\u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencisinin beslenme \u00e7antas\u0131 hayali bu tevekk\u00fcl i\u015fte..<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cNe yapmak seni mutlu eder?\u201d Ne enteresan \u00e7ocuklar bunlar b\u00f6yle. Her t\u00fcrl\u00fc imkana sahip \u00e7ocuklar\u0131n bitmez mutsuzlu\u011fu yan\u0131nda ne k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feylerle mutlu oluyor bu \u00e7ocuklar. \u201cDers yapmak, annemle konu\u015fmak, arkada\u015f\u0131m\u0131n bize gelmesi, resim yapmak, bebe\u011fimin olmas\u0131, top oynamak..\u201d Bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ise gayet net bir \u015fekilde kendisi mutlu edecek \u015feyin \u015fu oldu\u011funu yaz\u0131yor: Matematik dersini ve \u00f6\u011fretmenini sevmek isterdim\u2026 Bir ba\u015fka \u00e7ocu\u011fun ise mutluluk iksiri \u015fu: Denizi hi\u00e7 g\u00f6rmedim bir sahile gitmek isterim.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cAnnen ve baban hayatta m\u0131?\u201d bir can al\u0131c\u0131 soru daha.. Yine g\u00f6zlerinizin alt sat\u0131ra inmesini istemiyorsunuz. \u00c7ocuklar\u0131n hepsinin yetim oldu\u011funu bildi\u011finiz halde her hay\u0131r cevab\u0131nda ayn\u0131 vuruluyorsunuz. \u201cYetim ne demek biliyor musun?\u201d Evet, \u00e7ok iyi biliyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ben de bir yetimim. E\u011fer \u00e7ocuk ortaokul s\u0131n\u0131flar\u0131ndaysa genelde cevap bu minvalde oluyor. E\u011fer ilkokul \u00e7a\u011flar\u0131ndaysa \u201cEvet, biliyorum babas\u0131 olmayana yetim denir.\u201d gibi gayet net bir cevap veriyor. Ne demek oldu\u011funu bilmedi\u011fini yazanlar\u0131 da g\u00f6rd\u00fcm. Belki bu bir tepki, bilmiyorum. Ama ger\u00e7ekten de\u011fi\u015fik cevaplar da geliyor. En \u00f6nemli soru \u015fu: \u201cBir \u00e7ocu\u011fun anne ya da babas\u0131n\u0131n olmamas\u0131n\u0131n en zor yan\u0131 sence nedir?\u201d. Bu sorunun cevaplar\u0131n\u0131 herkesin okumas\u0131n\u0131 isterdim. Bir yetimi anlaman\u0131n ne ince i\u015f oldu\u011funu, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n, eksiklerinin hi\u00e7 de bildi\u011finiz gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yorsunuz. <\/p>\n
<\/p>\n
Her cevap ayr\u0131 ayr\u0131 yaz\u0131lmal\u0131 ama not ald\u0131klar\u0131mdan birka\u00e7 tanesini yaz\u0131p b\u0131rakmak durumunday\u0131m. \u0130lk okudu\u011fumda inanamad\u0131\u011f\u0131m en k\u0131sa cevap \u015fuydu; \u201cA\u00e7 kalmas\u0131.\u201d \u201cBayramda el \u00f6pecek birinin olmamas\u0131.\u201d \u201cOkula veli \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda babam\u0131n olmamas\u0131.\u201d <\/p>\n
<\/p>\n
Bize g\u00f6re ne uzak ayr\u0131nt\u0131lar de\u011fil mi? \u00d6zlem duygusu, kimseye g\u00fcvenememe, yaln\u0131z kalma, ailenin da\u011f\u0131lmas\u0131, alaya al\u0131nmak, di\u011fer \u00e7o\u011funluk cevaplar.. <\/p>\n
<\/p>\n
Ge\u00e7en y\u0131llardan birka\u00e7 \u00e7ocuk kalm\u0131\u015ft\u0131 akl\u0131mda ve bu y\u0131l g\u00f6rebildi\u011fim kadar\u0131yla da iki \u00e7ocuk ya\u015flar\u0131ndan beklenmeyecek bir not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi bu soruya. Ankara\u2019dan yazan 9 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu \u015f\u00f6yle cevap veriyor, \u201cYetim olmak \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir duygu, Allah kimseye b\u00f6yle bir ac\u0131 ya\u015fatmas\u0131n. AMA \u00dcZ\u00dcLM\u00dcYORUM \u00c7\u00dcNK\u00dc PEYGAMBER\u0130M\u0130Z (SAV)\u2019DE YET\u0130MD\u0130. ONUN \u0130\u00c7\u0130N YET\u0130ML\u0130KLE ONUR DUYUYORUM.\u201d <\/p>\n
<\/p>\n
Bu k\u0131sm\u0131 Nurdan\u2019\u0131n mektubundan bakarak direk al\u0131nt\u0131lad\u0131m. Salavat k\u0131sm\u0131 dahil her \u015fey orijinal. Ve bu \u00e7ocuk hen\u00fcz 9 ya\u015f\u0131nda. Bu \u015fuuru nas\u0131l kazanm\u0131\u015ft\u0131r sizce. Kendi kendini b\u00f6ylesi teselli etmeyi nas\u0131l ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Evet, b\u00f6yle yetim mektuplar\u0131na rastl\u0131yorum, hepsini de al\u0131nlar\u0131ndan \u00f6p\u00fcyorum t\u00fcm y\u00fcre\u011fimle.. <\/p>\n
<\/p>\n
E\u011fer dayanacak haliniz kald\u0131ysa devam ediyorsunuz mektuplar\u0131 okumaya. Genelde projenin internet sayfas\u0131ndaki spotlara yazmak i\u00e7in en \u00e7ok faydaland\u0131\u011f\u0131m soru ise \u015fu, \u201cBir \u015feyleri de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fcn olsa neyi de\u011fi\u015ftirirdin?\u201d Spota yaz\u0131l\u0131yorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc tek kelimeyle \u201c\u00e7arp\u0131c\u0131\u201dlar. Bu soruya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk \u201cBabam\u0131 geri getirirdim\u201d cevab\u0131n\u0131 verdi. Bir k\u0131sm\u0131 ise tek kelime yazd\u0131 \u201chayat\u0131m\u0131\u201d. \u201cEvimizi de\u011fi\u015ftirirdim, t\u00fcm e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirirdim, annemi iyile\u015ftirirdim\u201d gibi \u00f6zel cevaplar ve \u201cfakirli\u011fi yok ederdim\u201d gibi genel cevaplar..<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ocuklardan biri ise de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fc olsa yapaca\u011f\u0131 \u015feye \u015funu yazm\u0131\u015f: \u201cSihir g\u00fcc\u00fcm olmas\u0131n\u0131 isterdim, b\u00f6ylece ge\u00e7mi\u015fe gidip babam\u0131 g\u00f6rebilirdim. Onu g\u00f6rmeyi \u00e7ok istiyorum ama o ben 10 g\u00fcnl\u00fckken \u00f6lm\u00fc\u015f..\u201d <\/p>\n
<\/p>\n
Pes demek istiyorsunuz, de\u011fil mi. Ama diyemezsiniz \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar demiyorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cParan olsa ne almak istersin?\u201d \u00c7ocuklar\u0131n cevaplar\u0131 dayan\u0131lacak gibi de\u011fil. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir k\u0131z iki tane \u015fey yazm\u0131\u015f; yiyecek ve ekmek! K\u0131yafet almak isterim, kalem al\u0131r\u0131m, anneme ila\u00e7 al\u0131r\u0131m, ders \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in bilgisayar al\u0131r\u0131m, \u00e7al\u0131\u015fma masas\u0131 al\u0131r\u0131m. En \u00e7ok yaz\u0131lanlardan biri de \u015fu, abur cubur al\u0131rd\u0131m, \u00e7ikolata, cips.. Bir bebek, anneme \u00e7ama\u015f\u0131r makinas\u0131, karde\u015fime top.. Veya sihir g\u00fcc\u00fc olmas\u0131n\u0131 isteyen \u00e7ocu\u011fun yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, camiye ba\u011f\u0131\u015f yapard\u0131m.. Yani yard\u0131m ederdim. Evet, en basit \u015feylerin hayalini kuran bu \u00e7ocuklar paralar\u0131 olsa ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m edeceklerini yaz\u0131yorlar. Ne g\u00fczel \u00f6rnek.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu mektuplar al\u0131nt\u0131larla anlat\u0131lacak gibi de\u011fil. K\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve art\u0131k bitirmek durumunday\u0131m. Akl\u0131mda kalan son notlardan biri, \u201cbize ailenden bahseder misin\u201d k\u0131sm\u0131na yaz\u0131lan cevaplardan olu\u015fuyor. \u00c7ocu\u011fu, ailesini, nas\u0131l yeti\u015ftirildi\u011fini, nas\u0131l bir psikoloji i\u00e7inde oldu\u011funu anlayabildi\u011finiz b\u00f6l\u00fcm buras\u0131. \u00c7ocuk burada bir yard\u0131m derne\u011fine durumunun zorlu\u011funu ifade ediyor. Kimi durumunu direk yaz\u0131yor. Kimi zaten olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc olan duruma olduk\u00e7a duygusall\u0131k kat\u0131yor. Kimi uzun uzun yard\u0131m istiyor. Bir k\u0131sm\u0131 ise yard\u0131m almay\u0131 umdu\u011fu derne\u011fe durumunun k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazarken dahi bir mutluluk tablosu \u00e7iziyor. \u201cBizim \u00e7ok mutlu bir ailemiz vard\u0131r.\u201d \u201cBenim annem d\u00fcnyan\u0131n en iyi annesidir.\u201d \u201c4 tane ablam var, onlarla \u00e7ok iyi ge\u00e7iniyorum, \u00e7ok iyi bir ailem var..\u201d Ve size bir direk al\u0131nt\u0131 daha; \u201c Babam \u00f6ld\u00fc. Annem ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lamada zorlan\u0131yor. Bazen \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum. Ama Allah\u0131n emri bu. Buna uymam\u0131z gerekiyor.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Yeterince k\u0131sa ve net de\u011fil mi?<\/p>\n
<\/p>\n