27.12.2003<\/p>\n
\u0130NSAN ARDINDA B\u0130R\u015eEYLER BIRAKARAK gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir taraftan gidici oldu\u011funu kabullenmek, bir taraftan kal\u0131c\u0131 bir\u015feyler b\u0131rakmak tela\u015f\u0131 ve \u00e7eli\u015fkisi yiyip kavuruyor insan\u0131. Elbette her insan\u0131n bu g\u00f6kkubbe alt\u0131nda kendine mahsus bir izi olacakt\u0131r. Hi\u00e7bir insano\u011fluna silik, savruk bi\u00e7imde ge\u00e7mek yak\u0131\u015fm\u0131yor \u015fu \u00e7\u00f6l misali d\u00fcnyadan. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
L\u00e2kin, insan\u0131n d\u00fcnya \u00e7\u00f6l\u00fc \u00fczerinde bir iz b\u0131rakma arzusu s\u0131rf d\u00fcnyev\u00ee payandalara dayan\u0131nca, dayan\u0131lmaz bir zavall\u0131l\u0131k ve komiklik \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyor zihnime. D\u00fcnyev\u00eelikle m\u00e2lul insan, kendisini Rabbine nisbet etmekten uzaklarda, k\u0131ymetini ve endam\u0131n\u0131 yine gelip ge\u00e7ici \u015feylerde ar\u0131yor. Ard\u0131s\u0131ra b\u0131rakt\u0131klar\u0131 da d\u00fcnya topra\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131na ge\u00e7medik\u00e7e, hayat\u0131 bir kum f\u0131rt\u0131nas\u0131n\u0131n savruklu\u011fu ve peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde eriyiveriyor; bir bi\u00e7ime bile b\u00fcr\u00fcmeden kay\u0131p gidiyor. D\u00fcnyay\u0131 s\u0131rf d\u00fcnyadan ibaret bilenleri kutuplardan tropiklere hediye olarak buzdan yap\u0131lm\u0131\u015f tak\u0131lar g\u00f6t\u00fcren zavall\u0131n\u0131n haline benzetesim geliyor. D\u00fcnyan\u0131n oyalamas\u0131 i\u00e7inde bir bi\u00e7im ve de\u011fere sahip g\u00f6z\u00fcken \u015feyler, berzah\u0131n s\u0131cac\u0131k ger\u00e7ekli\u011fine dokununca eriyiveriyor; hi\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcyorlar \u00f6ylece. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Modern insan\u0131n bir garip al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, her\u015feyi ald\u0131\u011f\u0131 neticeye g\u00f6re de\u011ferlendirmek. Yani, sebeplerden mutlaka sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma tela\u015f\u0131, kayg\u0131s\u0131 ve saplant\u0131s\u0131 b\u00fcr\u00fcyor insan\u0131. Kendini sebepler ve sonu\u00e7lar aras\u0131na hapsediyor. Sa\u2019yimiz, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z b\u00f6ylece elde edece\u011fimiz sonu\u00e7larla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcyor; ebed\u00ee hayattan soluklanmas\u0131 gereken insan kalbi i\u015f bitirmeler aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131yor. \u00c7ok\u00e7a emek verdi\u011finiz bir i\u015ften sonu\u00e7 alamazsan\u0131z, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z bo\u015fa gitti, eme\u011finiz heba oldu demektir. \u0130\u015fte d\u00fcnyas\u0131 bu d\u00fcnyadan ibaret insan i\u00e7in, sebepler ve sonu\u00e7lar aras\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoktur. D\u00fcnyev\u00eelik, insana elde etti\u011fi sonu\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda bir k\u0131ymet h\u00fckm\u00fc veremez. Tek boyutlu bir ya\u015faman\u0131n i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131r insan. Bu d\u00fcnyan\u0131n \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde ezilip b\u00fcz\u00fcl\u00fcr; kendi anlam\u0131n\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n sarp yollar\u0131n\u0131n sonunda arar. Ki, vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar ne kadar b\u00fcy\u00fckse o kadar b\u00fcy\u00fck, ne kadar \u00f6nemsizse o kadar \u00f6nemsiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde k\u00fc\u00e7\u00fck kalmam\u0131z, hatta ezilip toz olmam\u0131z gerekir bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re. Zira sonuca eri\u015fmek insan\u0131n elinde de\u011fildir; insan\u0131n yapabildi\u011fi en iyi \u015fey sonuca g\u00f6t\u00fcren sebepleri biraraya getirmektir. Sebeplerin haz\u0131rlanmas\u0131nda ne kadar maharetli ise, sonuca o kadar l\u00e2y\u0131k oluyor insan; ama asla sonucu elde edemiyor\u00f3sonu\u00e7 veriliyor. \u0130nsan sebepleri haz\u0131r etmekle sonucu sadece istiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
O halde insan\u0131n de\u011feri, elde ettikleri ile de\u011fil, istedikleri ile \u00f6l\u00e7\u00fclmeli de\u011fil midir? B\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lara eri\u015fenlerin bununla \u00f6v\u00fcnme hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, sebepleri iyi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 halde sonuca eri\u015fme nasibi olmayanlar\u0131n da yerinmesi gerekmez. Ancak, b\u00fcy\u00fck \u015feyi istemi\u015f olmakla k\u0131ymetini i\u015fin ba\u015f\u0131nda belirler insan. B\u00fcy\u00fck \u015feyi elde etmek ise, sonu\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in, ne insan\u0131n elindedir, ne de elinde kal\u0131r. O halde, yeter ki b\u00fcy\u00fck \u015feyler isteyin\u00f3ama usul\u00fcne uygun, \u00e2d\u00e2b\u0131na m\u00fcnasip olarak\u00f3endam\u0131n\u0131z ba\u015f\u0131ndan belirlenir. Sonuca eri\u015fmeniz sizi daha da b\u00fcy\u00fctmeyece\u011fi gibi, eri\u015fememeniz de sizi k\u00fc\u00e7\u00fcltmeyecektir. Siz her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda b\u00fcy\u00fck isteyen birisiniz ve bu da size yeter. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunu peygamberlerin hayatlar\u0131ndaki \u00fcmmet ve himmet fark\u0131yla da do\u011frulayabiliriz. Bir peygamberin kendisine \u00fcmmet edinmesi sa\u2019yinin, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonucudur. Aciz ve fakir bir kul olarak peygamber \u00fcmmet sahibi olmay\u0131 ister, fakat \u00fcmmet sahipi olmak elinde de\u011fildir. Hikmet-i il\u00e2h\u00ee iktiza ederse, bu iste\u011fine kendisine t\u00e2bi olan insanlar\u0131n \u00e7oklu\u011fu ile cevap verilir. Amma hikmet ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc iktiza eder de res\u00fbl\u00fcn iste\u011fi \u00fcmmet sahibi olmakla cevapland\u0131r\u0131lmazsa, peygamberin el\u00e7ilik vazifesi iptal edilmez, peygamberlik \u00fcnvan\u0131 da elinden al\u0131nmaz. Zira Rabbimiz kulunu \u2018elde etti\u011fi\u2019 sonuca g\u00f6re de\u011fil, niyet etti\u011fine, yani istedi\u011fine g\u00f6re de\u011ferlendirir. Bu a\u00e7\u0131dan peygamberli\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc \u00fcmmet de\u011fil, himmettir. \u015eu d\u00fcnyadan \u00fcmmetsiz peygamberler gelip ge\u00e7mi\u015ftir, ama himmetsiz tek bir peygamber bile g\u00f6sterilemez. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu ger\u00e7e\u011fin bir ucu bu zamanda bizi biraz \u00e7a\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itece\u011fe benziyor. Pek yerinde olarak \u2018sonu\u00e7 alma sanat\u0131\u2019 diye tarif edilen siyaset bu zamanda hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131na sinsice s\u0131z\u0131yor. Hele bu tarife, son zamanlarda \u2018i\u015fbitiricilik\u2019 gibi alabildi\u011fine pragmatik ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir s\u0131fat da eklendik\u00e7e, kendimizi d\u00fcnyev\u00eeli\u011fin batakl\u0131klar\u0131 i\u00e7ine s\u00fcrd\u00fck\u00e7e s\u00fcrd\u00fck. \u0130\u015f bitirmek ya da sonu\u00e7 almak, belli bir hedef u\u011fruna yoldaki her\u015feyi m\u00fcbahla\u015ft\u0131ran bir cenderenin ucuna getiriyor insan\u0131. Bir kere davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za sonu\u00e7lara g\u00f6re y\u00f6n vermeye kalk\u0131nca, gizliden gizliye kendimizi \u00e2lemlerin Rabbi yerine koyuyor, neyin olmas\u0131 neyin olmamas\u0131 gerekti\u011fine karar veren bir Kad\u00eer-i Mutlak\u2019\u0131n rol\u00fcne soyunuyoruz. Kendi hevesimizi k\u00e2inata m\u00fchendis eyliyoruz. Tevekk\u00fcl\u00fcn sebeplere harfiyen riayetten sonra tevfiki M\u00fcsebbib\u00fc\u2019l-Esbab\u2019a b\u0131rakma teslimiyeti, yerini hem sebeplere hem sonu\u00e7lara h\u00fckmetme tela\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131yor. Geriye kendisini sebeplerin k\u00f6r ve sa\u011f\u0131r \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fan, asla dolduramayaca\u011f\u0131 bir rol\u00fcn yapmac\u0131kl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ezilen zelil firavuncuk m\u00fcsveddesi insanlar kal\u0131yor. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Oysa iman insan\u0131 Rabbine nisbet eder; yapt\u0131klar\u0131na de\u011fil. M\u00fc\u2019min insan\u0131n yapt\u0131klar\u0131\u00f3d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde b\u00fcy\u00fck de g\u00f6r\u00fcnse, k\u00fc\u00e7\u00fck de g\u00f6r\u00fcnse\u00f3Rabbine nisbetle her zaman b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemlidir. B\u00f6ylece m\u00fc\u2019min, kalbini sebep ve sonu\u00e7lar\u0131n dar cenderesinden \u00e7\u0131kar\u0131p, her an niyetinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re k\u0131ymet alan bir ebed\u00ee misafir konumuna yerle\u015fir. \u0130\u015fbitiricili\u011fine g\u00f6re de\u011fil, niyetine g\u00f6re k\u0131ymet ve endam kazan\u0131r m\u00fc\u2019min. \u0130\u015flerinin me\u015frulu\u011funu ve g\u00fczelli\u011fini ula\u015faca\u011f\u0131 hedefe hapsetmez, hedefe giden yolun her ad\u0131m\u0131nda, ba\u015fvurdu\u011fu her vesilede g\u00fczel bir niyet giyinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. G\u00fczelli\u011fi her \u00e2n\u0131na ta\u015f\u0131r. D\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc erteleme ihtiyac\u0131 hissetmez.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sonu\u00e7lar insan i\u00e7in hi\u00e7 eri\u015femeyece\u011fi yar\u0131nlar gibidir. Sonucu elde etmede eli k\u0131sad\u0131r, kudreti yoktur; yani sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcd\u00fcr insan. Sebepler ise, insan\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcne benzer. Bug\u00fcn elinde haz\u0131rd\u0131r, bug\u00fcne eri\u015fmi\u015ftir. Bug\u00fcn\u00fc ebed\u00ee renklerini ald\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 eyleyebilir kendine. Bug\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde ve eline verilmi\u015f sebepler aras\u0131nda hi\u00e7 \u00f6lmeyecekmi\u015f gibi ya\u015far. Sonucu istemekte, sebeplere ba\u015fvurarak hayra niyetlenmekte faildir, \u2018i\u015fbitirici\u2019dir. Hep ba\u015flang\u0131\u00e7larda ya\u015far insan ve sonu\u00e7lar eri\u015femeyece\u011fi g\u00fcnler gibi uza\u011f\u0131ndad\u0131r. \u00d6yleyse k\u0131ymetini ba\u015flamaklarda aramal\u0131 insan. Ba\u015flamaktan \u00f6tesi yok nas\u0131lsa… <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
H\u00e2s\u0131l\u0131, insan ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 ile de\u011fil, \u00f6n\u00fcnde niyetlendikleri ile beka bulur.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
27.12.2003 \u0130NSAN ARDINDA B\u0130R\u015eEYLER BIRAKARAK gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir taraftan gidici oldu\u011funu kabullenmek, bir taraftan kal\u0131c\u0131 bir\u015feyler b\u0131rakmak tela\u015f\u0131 ve \u00e7eli\u015fkisi yiyip kavuruyor insan\u0131. Elbette her insan\u0131n bu g\u00f6kkubbe alt\u0131nda kendine mahsus bir izi olacakt\u0131r. Hi\u00e7bir insano\u011fluna silik, savruk bi\u00e7imde ge\u00e7mek yak\u0131\u015fm\u0131yor \u015fu \u00e7\u00f6l misali d\u00fcnyadan. L\u00e2kin, insan\u0131n d\u00fcnya \u00e7\u00f6l\u00fc \u00fczerinde bir iz b\u0131rakma arzusu s\u0131rf […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[144],"class_list":["post-87954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n