28.12.2003<\/p>\n
[*] Bu yaz\u0131n\u0131n ana malzemeleri, Henry David Thoreau\u2019nun yaz\u0131lar\u0131ndan derlenmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
KEND\u0130 HAL\u0130NDE, ORTA B\u00dcY\u00dcKL\u00dcKTE B\u0130R G\u00d6LD\u00dcR WALDEN. Concorde\u2019un g\u00fcneyinde koyu, derin bir mavili\u011fin k\u0131p\u0131r k\u0131p\u0131r oyna\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00e2lemdir buras\u0131. Concorde mu? Memleketim. Do\u011fdu\u011fum yer yani. Amerika\u2019n\u0131n Do\u011fu sahillerinde, Kanada s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasaba. Beni sorarsan\u0131z, kimisine g\u00f6re dik kafal\u0131 bir serseri, kimine g\u00f6re a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 bir veliyim. Ne de olsa, g\u00fcnlerimi \u015fu g\u00f6l\u00fcn kenar\u0131nda avare avare dola\u015fmakla ge\u00e7iriyorum kimilerinin g\u00f6z\u00fcnde. Yoo, pek zengin say\u0131lmam. \u0130\u015fte orta halli bir ailenin iki o\u011flundan k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc, Henry David\u2019im. Ailecek kur\u015funkalem imal edip satarak ge\u00e7iniriz. Ben de zaman zaman yard\u0131m etmiyor de\u011filim babama. Ama ne zaman \u015f\u00f6yle birazc\u0131k param olsa, f\u0131rsat bu f\u0131rsat deyip al\u0131r ba\u015f\u0131m\u0131 dere tepe dola\u015fmaya \u00e7\u0131kar\u0131m. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Do\u011frusunu isterseniz, insanlardan beni anlamalar\u0131n\u0131 da beklemiyorum art\u0131k. Hayatlar\u0131n\u0131 \u00f6yle ayr\u0131nt\u0131lara bo\u011fmu\u015flar ki, \u015fa\u015fars\u0131n\u0131z. Hani kime sorsan\u0131z, hep daha iyi bir hayat s\u00fcrmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p didiniyorum der ya, ama nedense didinmesini bitirip, \u015fu daha iyi hayat\u0131 ya\u015famaya ba\u015flayan birini g\u00f6remedim \u00e7evremde. Anla\u015f\u0131lan, her zaman \u015fimdiki hayatlar\u0131n\u0131 u\u011frunda harcayacaklar\u0131 “daha iyi bir hayat” bulabiliyorlar. Ben de az u\u011fra\u015fmad\u0131m hani. Her gen\u00e7 gibi, \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131m\u0131n hepsini, gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131m\u0131n \u00e7o\u011funu, o okul senin bu okul benim, dirsek \u00e7\u00fcr\u00fcterek ge\u00e7irdim. Harvard\u2019\u0131 bitirdim. Hatt\u00e2 birka\u00e7 y\u0131l \u00f6\u011fretmenlik bile yapt\u0131m. Ama k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcmden beri ill\u00e2 da b\u00fcy\u00fck bir yazar olmak istedi\u011fimden mi, yoksa s\u0131rf bu kaprisli toplumu protesto etmek i\u00e7in mi bilmem, \u00f3galiba ikisi de do\u011fru\u00f3 bu garip hayat tarz\u0131n\u0131 se\u00e7tim. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte bu g\u00f6l\u00fcn kenar\u0131nda avare avare dola\u015fmakl\u0131\u011f\u0131m da bu y\u00fczden. \u0130ki y\u0131l oldu buraya geleli… Gelir gelmez ilk i\u015fim, hemen g\u00f6l\u00fcn kenar\u0131nda \u015furadaki yamaca, buran\u0131n k\u00f6yl\u00fclerine inat sade mi sade, \u00e7ok basit bir ev yapmak oldu \u00f3siz isterseniz kul\u00fcbe deyin. \u015e\u00f6yle bir do\u011fuya, bir de bat\u0131ya bakan iki pencere ay\u0131rd\u0131m kul\u00fcbeme; g\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131 her saat girsin diye. N\u2019apal\u0131m, herkes zenginli\u011fini parayla \u00f6l\u00e7er, benim de servetim bu g\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131. Eh paraca olmasa bile, parlak g\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131nca, s\u0131cak yaz g\u00fcnlerince hepinizin en zengini say\u0131l\u0131r\u0131m diyorum k\u00f6yl\u00fclere. Anlam\u0131yorlar. Tahmin etti\u011finiz gibi, kul\u00fcbemin tek odas\u0131 var. Pencerelerden birinin kenar\u0131na \u015f\u00f6yle ufak bir \u00e7al\u0131\u015fma masas\u0131 yerle\u015ftirdim. \u00d6b\u00fcr penceremin dibinde de al\u00e7ak bir sedir. Ortada \u00fc\u00e7 tane sandalye. \u0130\u015fte bu fazladan iki sandalye hayat\u0131m\u0131n tek l\u00fcks\u00fc. Sandalyelerin birincisi, tabi\u00ee kendim i\u00e7in, ikincisi bir arkada\u015fl\u0131k i\u00e7in, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de daha kalabal\u0131k beraberlikler i\u00e7in. Ama, size hayat\u0131m\u0131 \u00f6zetlesem, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sandalyelerin nadiren doldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yaln\u0131z ya\u015f\u0131yorum burada. R\u00fczg\u00e2rlar\u0131, ku\u015f c\u0131v\u0131lt\u0131lar\u0131n\u0131, ya\u011fmur damlalar\u0131n\u0131n yapraklardan d\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dinleyerek ge\u00e7iyor g\u00fcnlerim, gecelerim. Tek arkada\u015f\u0131m \u015fu g\u00f6l. Walden g\u00f6l\u00fc. Gen\u00e7li\u011fimin hayallerini sanki bu g\u00f6l\u00fcn sal\u0131n\u0131\u015flar\u0131 ile \u00f6rd\u00fcm. K\u00f6yl\u00fclere sorarsan\u0131z dibi yokmu\u015f. H\u0131h, dipsiz bir g\u00f6l? Ne yalan s\u00f6yleyeyim, ben de hi\u00e7 dipsiz g\u00f6l olur mu diyemedim ilk zamanlar. Neden derseniz, benim i\u00e7in \u00f6ylesine derin ki bu g\u00f6l, insan ruhunun anla\u015f\u0131lmaz, ula\u015f\u0131lmaz derinli\u011fini g\u00f6rd\u00fcm onda. \u0130nsan ve hayat ger\u00e7e\u011finin g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 derinli\u011fini hep anlatt\u0131 bana.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Devaml\u0131 kaynay\u0131p duran bir hayat gibi, o da t\u00e2 dibinden \u00e7\u0131kan taze sularla her an kendini yeniliyor. Sessizce. Hissettirmeden. O da bir insan gibi yery\u00fcz\u00fc ile g\u00f6ky\u00fcz\u00fc aras\u0131nda ya\u015f\u0131yor. Renginin ye\u015filli\u011fini yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ye\u015filinden, mavisini g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn mavisinden al\u0131yor. Bir insana bakar gibi, ona da ilk bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00f6nce girintili, \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, d\u00fczensiz, \u015fekilsiz bir sahille \u00e7evrili bir y\u00fcz g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hani yazar olmak i\u00e7in gelmi\u015ftim ya buraya. \u0130\u015fte Walden\u2019da g\u00f6rd\u00fcklerimi, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerimi yaz\u0131yorum \u015fimdi size. \u00c7oklar\u0131 Walden\u2019la tan\u0131r beni. Yani Walden\u2019da yazd\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnl\u00fcklerimle. \u015eimdilerde elinizde kitap olmu\u015f olmal\u0131lar: Sahiden Walden deyince akla Henry David Thoreau, Henry David Thoreau deyince de Walden gelir. Walden\u2019la arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6yle ba\u015flad\u0131. G\u00f6r\u00fcyorsunuz, h\u00e2l\u00e2 devam ediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u00fcnyada ba\u015fka g\u00f6l m\u00fc yok diyeceksiniz? Hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Ba\u015fka herhangi bir g\u00f6l de Walden kadar g\u00fczel olamaz m\u0131? Elbette! Bak\u0131n size bir\u015fey s\u00f6yleyeyim, g\u00fczelli\u011fi ya her yerde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, ya da hi\u00e7bir yerde. Bura k\u00f6yl\u00fclerine, Concorde\u2019daki hem\u015fehrilerime defalarca s\u00f6yledim: G\u00fczellik ne oradad\u0131r, ne burada; ne \u015fu zamanda, ne bu zamanda; ne Roma\u2019da, ne Atina\u2019da. G\u00fczellik, hayran olabilen bir ruh neredeyse oradad\u0131r. Ba\u015fka yerde ararsan\u0131z, nafile! \u0130\u015fte, \u00e7ok merak ediyorsan\u0131z, as\u0131l mesle\u011fim bu. \u0130\u015fim yery\u00fcz\u00fcn\u00fc gezmek. K\u00f6\u015fe bucak, dere tepe. Gecesiyle, g\u00fcnd\u00fcz\u00fcyle, yaz\u0131yla, k\u0131\u015f\u0131yla, solan yapraklar\u0131yla, a\u00e7an \u00e7i\u00e7ekleri ile Allah\u2019\u0131n bu g\u00fczel eserlerini seyretmek. \u0130nsanda, k\u00e2inatta Allah\u2019\u0131 g\u00f6rmeye, anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Onun i\u00e7in hayat\u0131m\u0131 b\u00fct\u00fcn l\u00fczumsuz teferruattan ar\u0131nd\u0131rd\u0131m. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ya\u015famak. Kelimenin tam anlam\u0131yla, sadece ya\u015famak istiyorum. T\u0131pk\u0131 gen\u00e7 bir aslan\u0131n av\u0131n\u0131 nas\u0131l avlayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmesi gibi, ben de ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011freniyorum. Geceyle ya\u015famay\u0131, g\u00fcnd\u00fczle ya\u015famay\u0131, ay\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ya\u015famay\u0131, g\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ya\u015famay\u0131…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hep seyrediyorum. Benim i\u00e7in basit bir sabah y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc bile Kuzey Kutbunu ke\u015ffetmeye gitmek kadar heyecanl\u0131, macera dolu. Etraf\u0131mda olup bitenlere hayret etmeyi \u00f6\u011freniyorum. B\u00fct\u00fcn bu hareketlerin, de\u011fi\u015fimlerin, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin gerisinde k\u00e2inat\u0131n Y\u00fcce Sanatk\u00e2r\u0131n\u0131n kendine has fiilleri olmal\u0131. R\u00fczg\u00e2r\u0131n \u00f6n\u00fcnde kay\u0131p giden bir yelkenli, durmadan akan bir dere, sal\u0131nan bir a\u011fa\u00e7, esip duran r\u00fczg\u00e2r… Allah\u2019\u0131n bizim i\u00e7in kurdu\u011fu bu g\u00fczel bah\u00e7ede dinmek bilmeyen bu ne\u015fe ve hareket \u00f6ylesine uyumlu, \u00f6ylesine nezih ki, bunlar\u0131 g\u00f6ren bir insan\u0131n akl\u0131na \u00e7irkin bir\u015fey gelmemeli, zihnine g\u00fcnah d\u00fc\u015fmemeli.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130nsanlar daha bu masumluk halini ya\u015famaya haz\u0131r de\u011fillerse, \u00e7ok g\u00f6rkemli, \u00e7ok g\u00f6steri\u015fli mabedler yapmaktan vazge\u00e7sinler diyece\u011fim geliyor. O kadar mermere, ta\u015fa, elmasa yaz\u0131k! Kendilerini bu cennetten \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar bir kere \u00f3gerisi bo\u015f. Bana sorarsan\u0131z, mabed t\u00fcm yery\u00fcz\u00fc. Allah\u2019a burada dua etmeli, g\u00fcnahlar\u0131n \u00e7irkinli\u011finden burada kurtulmal\u0131 insan. Bak\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck bir ot par\u00e7as\u0131 bile, \u00fczerine bir \u015febnem d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, daha bir ye\u015filleniyor, daha bir parl\u0131yor. Biz de \u00f6n\u00fcm\u00fczde her an olup biten onca olaydan birer ibret alsak, \u00fczerine d\u00fc\u015fen en k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7i\u011f tanesini bile kendini kirlerden ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in f\u0131rsat bilen k\u00fc\u00e7\u00fck ot par\u00e7as\u0131 gibi, g\u00f6zbebe\u011fimize gelen, kula\u011f\u0131m\u0131za \u00e7arpan, kalbimizi sevindiren her\u015feyi birer f\u0131rsat bilsek ya. Hayat\u0131m\u0131zdan geriye iz b\u0131rakan, sadece bu f\u0131rsatlardan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizdir. Gerisi g\u00fcndelik maceralar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde savrulan birer m\u00fcsveddedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yeter ki, insan al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131d\u0131k sahilini terketmeyi g\u00f6ze alabilsin. O zaman bak sen, ne yeni k\u0131talar, ne yeni d\u00fcnyalar ke\u015ffetmeye ba\u015flar kendi i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda. Hak veriyorum, kolay i\u015f de\u011fil do\u011frusu. Herkesin Kristof Kolomb gibi tan\u0131d\u0131k bir sahili geride b\u0131rak\u0131p, hi\u00e7 bilmedi\u011fi bir sahilde yelken a\u00e7acak cesarette olmas\u0131 zor. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama o tan\u0131d\u0131k sahilde kalmak da baya\u011f\u0131 zor olmal\u0131. \u015e\u00f6yle bir bak\u0131yorum da penceremden, insanlar nas\u0131l da b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck edip, parsellemi\u015fler hayatlar\u0131n\u0131. Yok i\u015fti, yok mesaiydi, yok giyimdi, modayd\u0131, parayd\u0131, bankayd\u0131 derken hayatlar\u0131n\u0131 nice teferruata bo\u011fmu\u015flar. Hayat\u0131n kendisini b\u0131rakm\u0131\u015flar, kabu\u011funda kendilerine g\u00f6re e\u011flenip gidiyorlar. Hele \u015fu gazetelerin sayfalarca verdi\u011fi haberler! \u0130nan\u0131n hepsi de gazete ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131n kendisinden daha ince. Bu ceviz kabu\u011funu doldurmayan \u015feylerle hayatlar\u0131n\u0131 nas\u0131l doldururlar, anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fil.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hayat b\u00f6yle kolayca harcanacak kadar ucuz mu ki? Ama, Sezar\u2019\u0131n hakk\u0131n\u0131 Sezar\u2019a vermeli; baya\u011f\u0131 da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Kime sorsam bug\u00fcn ne kadar \u00e7ok i\u015f yaparsan yar\u0131n o kadar \u00e7ok bo\u015f vaktin olur diyor. Ama ne garip, yar\u0131n dedikleri g\u00fcn geldi\u011finde de onu u\u011frunda harcayacaklar\u0131 bir ba\u015fka yar\u0131n geliyor nedense. \u0130\u015fte insanlar\u0131n terketmekten korktuklar\u0131 d\u00fcnyalar \u00f3ne matah bir\u015feyse… \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, bu d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 terketmedik\u00e7e kendilerini bulamayacaklar. Kim olduklar\u0131n\u0131 bile soramayacaklar. Kainatla olan sonsuz ili\u015fkilerini g\u00f6remeyecekler.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte, milyonlarca insan\u0131 bu haliyle ho\u015fg\u00f6rebiliyorsan\u0131z, var\u0131n beni de bu m\u00fcnzevili\u011fim ile ho\u015fg\u00f6r\u00fcn. B\u0131rak\u0131n, benim de, en yak\u0131n arkada\u015f\u0131m yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131m olsun. Hi\u00e7 de olmazsa, ben, benim ben oldu\u011fumu g\u00f6rebiliyorum ya. Bana verilen nimetleri hissediyorum. Beni benden daha iyi bilen, benimle ve b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131yla ilgilenen, beni ben yapan birini biliyorum. Etraf\u0131mdaki her olay\u0131 anlaml\u0131 biliyorum. Her\u015feyi en g\u00fczel halinde g\u00f6r\u00fcyorum. G\u00f6z\u00fcme \u00e7irkinlik \u00e7arpm\u0131yor. Kulaklar\u0131ma hi\u00e7 k\u00f6t\u00fc haber gelmiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn mesele, kendimizi k\u00e2inat\u0131n g\u00fczelliklerini \u00fczerimizde yans\u0131tacak kadar saf tutabilmekte. Ruhumuzun kristal aynas\u0131na d\u00fc\u015fen her\u015feyi b\u00fct\u00fcn m\u00fckemmelli\u011fiyle, b\u00fct\u00fcn g\u00fczelli\u011fiyle hi\u00e7 \u00e7arp\u0131tmadan geriye yans\u0131tabilmekte. Hem bundan daha b\u00fcy\u00fck mutluluk, daha geni\u015f h\u00fcrriyet olabilir mi ki?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hi\u00e7bir \u015fey do\u011fu\u015ftan \u00e7irkin de\u011fil oysa. Araya \u00e7irkinlikleri, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri biz koyuyoruz. Biz insanlar. Yoksa Allah bizi niye mutsuz etmek istesin ki? Yak\u0131nd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n hepsi, be\u011fenmediklerimizin hepsi sadece bizim kendi tutumlar\u0131m\u0131zd\u0131r. E\u011fer y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz yol size \u00e7ok engebeli geliyorsa, dikkat edin, mutlaka yanl\u0131\u015f y\u00fcr\u00fcyorsunuzdur. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc d\u00fczeltin. Ya da \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yoku\u015fa \u00e7ok dik demek \u00fczereyseniz, hemen hat\u0131rlatay\u0131m, dizleriniz dermans\u0131zd\u0131r da ondan.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Dedim ya, bo\u015f yere mermerden mabetler yapmay\u0131n diye. \u0130nsan\u0131n kendisi mabettir; insan\u0131n kendisi. O mabedinde kendi diledi\u011fi gibi Rabbine dua eder. Asl\u0131nda, hepimiz birer heykeltra\u015f, birer ressam say\u0131l\u0131r\u0131z. Malzememiz ise kendi etimiz, kemi\u011fimiz, kan\u0131m\u0131zd\u0131r. Onlar\u0131 hoyrat\u00e7a harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ba\u015flar, k\u00f6t\u00fcl\u00fckler, \u00e7irkinlikler. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Walden\u2019dan uzaklarday\u0131m art\u0131k. Concorde\u2019a d\u00f6nd\u00fcm. Kendi memleketime yani\u00f3her ne demekse. Nedense \u2018benim memleketim\u2019 kelimesi yabanc\u0131 geliyor bana. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer, buras\u0131 ya da oras\u0131, i\u015fte her neresiyse, g\u00f6rd\u00fcklerimizin, sevdiklerimizin, duyduklar\u0131m\u0131z\u0131n hepsi de\u011fil mi? Yani, kendimizi, kendi duyduklar\u0131m\u0131z\u0131 anlat\u0131yor de\u011fil mi? Yani “buras\u0131,” “oras\u0131” derken kendimizi, kendi duygular\u0131m\u0131z\u0131 anlat\u0131yor de\u011fil miyiz? Bana \u00f6yle geliyor ki, insan d\u00fcnya i\u00e7inde, bir tomurcu\u011fun i\u00e7indeki ta\u00e7 yapraklar gibi, ya da kendi kabu\u011fu i\u00e7indeki bir palamut gibidir. Birbirinden nas\u0131l ay\u0131rabilirsiniz ki d\u00fcnyay\u0131 ve insan\u0131? Ya\u015faman\u0131n, duyman\u0131n, hissetmenin ta kendisi “buras\u0131” dedi\u011fimiz \u015fey. Sizin i\u00e7in \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bir dantela buras\u0131. Siz de tam ortas\u0131ndaki d\u00fc\u011f\u00fcms\u00fcn\u00fcz. \u0130yi, m\u00fckemmel ne varsa hepsi burada. Yani sevdi\u011fin yer neresiyse orada. Ki, benim sevmedi\u011fim yer yoksa e\u011fer, memleketim Concorde de\u011fil, b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc. Hatta g\u00f6ky\u00fcz\u00fc, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n aras\u0131, ay\u0131n arkas\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bir bilseniz, i\u00e7inizde nas\u0131l bir \u00e2lem sakl\u0131 oldu\u011funu. Nas\u0131l bir \u00fclkenin kral\u0131 oldu\u011funuzu bir d\u00fc\u015f\u00fcnseniz. Sezar\u2018\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 bile, buzlar\u0131n terketti\u011fi \u00e7irkin bir tepe gibi kal\u0131r sizin saltanat\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131nda. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Haydi, verin elinizi. Size kendi \u00fclkemi gezdirmek istiyorum. Daha do\u011frusu kendi \u00fclkenizi… <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130lk randevumuz ilkbaharla. \u0130\u015fte pencereme beni erkenden uyand\u0131rmaya geldi. Ben de her zamankinden birka\u00e7 saat daha erken uyan\u0131yorum. Ger\u00e7i ser\u00e7eler \u00f6tmeye ba\u015flamam\u0131\u015f daha, ama siz yine de r\u00fczg\u00e2r\u0131n y\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc ok\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131, t\u00e2 uzaklardan leylaklar\u0131n, zambaklar\u0131n kokusunu getiri\u015fini doyas\u0131ya duyun. Uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u015f\u00fckredin. Tabi\u00ee sadece gecenin mahmurlu\u011fundan uyanman\u0131z yetmez. Bunlar\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in en ola\u011fan, en s\u0131radan i\u015flerin sarho\u015flu\u011fundan da uyanmal\u0131s\u0131n\u0131z. Her\u015feye hayran olmay\u0131 \u00f6\u011frenmelisiniz. Mesel\u00e2, kime sorsan\u0131z, size “Tabi\u00ee ki her g\u00fcn g\u00fcne\u015f do\u011far ve batar” der, de\u011fil mi? Peki, bir de \u015f\u00f6yle sorun: “Ka\u00e7 tanesi size do\u011fdu bu g\u00fcne\u015flerin?” Sabah\u0131nda uyan\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m g\u00fcn i\u00e7in “g\u00fcn do\u011fdu” demem ben. Yoksa g\u00fcn \u00e7ok, g\u00fcn size do\u011fmad\u0131ktan sonra…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Gece. Ger\u00e7i, g\u00fcne\u015f batal\u0131 15 dakika oldu, ama \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 h\u00e2l\u00e2 meydanda, ufuktan parlay\u0131p yar\u0131 yolda fersizle\u015fip d\u00fc\u015fen birer m\u0131zrak gibi her biri. Hemen g\u00fcne\u015fin ard\u0131ndan, boz bulan\u0131k bir sis kaplar ufku, giden bir g\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan kalkan toz bulutu gibi. \u00d6tede a\u011fa\u00e7l\u0131klar aras\u0131nda ince bir s\u00fctun halinde baca dumanlar\u0131 y\u00fckselir, sanki \u0131\u015f\u0131k tekrar gelene kadar sema kubbesini ayakta tutmak istiyorlar gibi. Demek ki, g\u00fcnbat\u0131m\u0131n\u0131 seyretmek i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi mek\u00e2nlar, vakitler kadar \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit diller d\u00f6k\u00fcyor \u015fu soluk \u0131\u015f\u0131klar. Herkese duymak istedi\u011fini s\u00f6yleyip herkesi yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hat\u0131rl\u0131yorum, ge\u00e7en k\u0131\u015f da, yine burada ba\u015fka \u015feyler s\u00f6ylemi\u015flerdi bana. Yine bu \u00e7imenlikte y\u00fcr\u00fcyordum. \u015euradaki p\u0131nar biraz daha co\u015fkuyla ak\u0131p, a\u015fa\u011f\u0131larda k\u00fc\u00e7\u00fck bir dereye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. G\u00fcne\u015f so\u011fuk ve bulutlu bir g\u00fcn\u00fc geride b\u0131rakm\u0131\u015f, ufukta bulutsuz bir yere inmi\u015fti. \u0130nan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z, \u0131l\u0131k g\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00fcn par\u0131lt\u0131lar\u0131yla kuru \u00e7ay\u0131rlar\u0131 gezindik\u00e7e, kar\u015f\u0131 ufuktaki kuru a\u011fa\u00e7lar\u0131n dallar\u0131na, g\u00f6vdelerine \u00e7arpt\u0131k\u00e7a ve hemen yan\u0131ba\u015f\u0131m\u0131zdaki kay\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n cilal\u0131 yapraklar\u0131nda par\u0131ldad\u0131k\u00e7a, \u00f6yle e\u015fsiz bir manzara ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ki, sanki g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm her\u015fey g\u00fcm\u00fc\u015f bir zeminin \u00fczerine i\u015flenmi\u015f dev kabartma tablo olmu\u015ftu. Zaman durmu\u015f, her\u015fey donmu\u015ftu. Bir dakika \u00f6nce hayal edemeyece\u011fim bir manzarayd\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm. Sonra d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bu g\u00fczel manzara sadece bir defal\u0131\u011f\u0131na olmu\u015f da, bundan sonra hi\u00e7 tekrarlanmayacak de\u011fildi. Y\u0131llar y\u0131l\u0131 tekrarlanacak, benden sonra buralar\u0131 ad\u0131mlayan bir ba\u015fka insano\u011flu da ona bak\u0131p hayran kalabilecekti. \u0130\u015fte bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, manzaraya olan hayranl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bir kat daha artt\u0131rd\u0131. Diyebilirim ki, bu ger\u00e7e\u011fi bilmeseydim, manzara eksik kal\u0131rd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Do\u011fru ya, bir\u015feyin fanili\u011fini g\u00f6rmek insan\u0131 az \u00fczm\u00fcyor. Kim sonsuza kadar ya\u015famak istemez! Hele \u015fu sonbaharlar\u0131n ikindileri yok mu? G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e k\u0131sal\u0131yor da k\u0131sal\u0131yorlar, daral\u0131yor da daral\u0131yorlar. Hani, g\u00fcn ge\u00e7iyor, g\u00fcne\u015f tam tepeye \u00e7\u0131k\u0131p par\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131n zirvesine vard\u0131\u011f\u0131nda, birden bast\u0131r\u0131yor ak\u015fam. Alacakaranl\u0131k, evlere do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor hepimizi \u00f3\u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn k\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak istercesine. Hi\u00e7 de olmazsa, y\u0131l\u0131n bu alacakaranl\u0131k mevsiminde fanili\u011fimizi hat\u0131rlay\u0131p, daha bir d\u00fc\u015f\u00fcnceli olal\u0131m diye herhalde. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama dikkat ederseniz, k\u00e2inat\u0131n her ferdi bize \u015fu ger\u00e7e\u011fi f\u0131s\u0131ldar: Bir hayat\u0131n gidi\u015fi mutlaka bir ba\u015fka hayat\u0131n geli\u015fine yer haz\u0131rlamak i\u00e7indir. Bak\u0131n me\u015fe a\u011fac\u0131 bile, devrilip topra\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, geriye say\u0131s\u0131z tohumlar b\u0131rak\u0131r ki, her biri yeni bir orman\u0131 filizlendirebilir. Neden bizim hayat a\u011fac\u0131m\u0131z da ebediyete uzanan tohumlar, meyveler yeti\u015ftirecek berekette olmas\u0131n? <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunu farketti\u011fimden beri, o herkese h\u00fcz\u00fcn veren d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f yapraklar, solmu\u015f \u00e7i\u00e7ekler, aksine benim sevin\u00e7 kayna\u011f\u0131m oldu. Neden olmas\u0131n ki? Her biri bir y\u0131ld\u0131z\u0131n patlayarak \u00f6l\u00fc\u015f\u00fc gibi, son anda hem renklerinin en parlak tonunu al\u0131yor, hem de giderayak gelece\u011fe uzanan tohumlar b\u0131rak\u0131yorlar topra\u011fa. Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00e7i\u00e7e\u011fin \u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fumudur. Onlar da en az astronomlar\u0131n kocaman teleskoplarla seyretti\u011fi y\u0131ld\u0131zlar kadar e\u015fsiz ve \u00f6nemli asl\u0131nda. Onlara da en az bir Galile, bir Kepler gerekiyor. \u0130\u015fte alt\u0131n sar\u0131s\u0131 renkleriyle patika yollara d\u00fc\u015f\u00fcyor yapraklar. Bronz par\u0131lt\u0131lar\u0131 \u015fimdi yery\u00fcz\u00fcn\u00fc renklendiriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
K\u0131\u015f. Ne garip d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz! Allah, omuzlar\u0131m\u0131za y\u0131ld\u0131z ya\u011fd\u0131r\u0131yor da, biz kendi zavall\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda so\u011fu\u011fu, ya\u011fmuru \u00e7eki\u015ftirip duruyoruz. Bir kar tanesinden ya da bir \u00e7i\u011f tanesinden daha b\u00fcy\u00fck bir emekle i\u015flenmi\u015f bir m\u00fccevher g\u00f6sterebilir misiniz? R\u00fczg\u00e2rlarla d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f, so\u011fukla yontulmu\u015f, g\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131yla bezenmi\u015f her birisinde sanat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fcnerlerini g\u00f6steriyor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, hi\u00e7bir \u015fey alel\u00e2de, s\u0131radan olabilir mi? Kar tanesi, \u00e7i\u011f tanesi bile O Sanatk\u00e2r\u0131n sonsuz \u00f6zenine mazhar olduktan sonra \u015fu d\u00fcnyada…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eimdi anlad\u0131n\u0131z m\u0131 k\u0131\u015flar\u0131 neden her yerin ayn\u0131 renge boyand\u0131\u011f\u0131n\u0131? G\u00f6zlerimizi \u00e7evremizin b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndan \u00e7ekip, s\u0131radan diye bildiklerimizi tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r bizi k\u0131\u015flar. Oldu\u011fumuz yerde oturtup, bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 kendi i\u00e7 d\u00fcnyam\u0131za \u00e7evirir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
* * *<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130yisi mi daha yaz gelmeden yaln\u0131z b\u0131rakmal\u0131 sizi. Kendi \u00fclkenizde, kendinizle ba\u015f ba\u015fa dola\u015f\u0131n biraz. Benden bu kadar. Ama s\u00f6yleyeceklerim bu kadar de\u011fil tabii. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm her\u015feyi bilmem ka\u00e7 bin sayfal\u0131k Journal\u2019\u2019\u0131ma oldu\u011fu gibi yazd\u0131m. Sonradan saym\u0131\u015flar da tam iki milyona yak\u0131n kelime tutmu\u015f hepsi. Bilirsiniz, s\u00f6ylenenlerin m\u00e2n\u00e2s\u0131n\u0131 kelimeler de\u011fil, insanlar belirler. Yani siz ve ben. Eh, kendinizi bilirsiniz. Beni de biraz olsun tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6re, fazla s\u00f6ze ne hacet? Y\u0131llar \u00f6nce toprak olmu\u015f bir Henry Thoreau vard\u0131 deyin ge\u00e7in. O da bir kar tanesi gibi O Sanatk\u00e2r\u0131n elinden \u00f6zenle \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sanat eseriydi deyin. Kendisine verilmi\u015f kabiliyetleri, duygular\u0131 kar\u0131nca karar\u0131nca bozmamaya, \u00e7irkinle\u015ftirmemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f “g\u00fczel bir eserdi” deyin.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
28.12.2003 [*] Bu yaz\u0131n\u0131n ana malzemeleri, Henry David Thoreau\u2019nun yaz\u0131lar\u0131ndan derlenmi\u015ftir. KEND\u0130 HAL\u0130NDE, ORTA B\u00dcY\u00dcKL\u00dcKTE B\u0130R G\u00d6LD\u00dcR WALDEN. Concorde\u2019un g\u00fcneyinde koyu, derin bir mavili\u011fin k\u0131p\u0131r k\u0131p\u0131r oyna\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00e2lemdir buras\u0131. Concorde mu? Memleketim. Do\u011fdu\u011fum yer yani. Amerika\u2019n\u0131n Do\u011fu sahillerinde, Kanada s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasaba. Beni sorarsan\u0131z, kimisine g\u00f6re dik kafal\u0131 bir serseri, kimine g\u00f6re […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[144],"class_list":["post-87948","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n