28.03.2011<\/p>\n
PE\u015e\u0130NEN S\u00d6YLEMEM gerek. A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z, kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmamakta teredd\u00fct edece\u011finiz ifadelerin hi\u00e7biri herhangi bir ilahiyat\u00e7\u0131 ya da t\u0131p\u00e7\u0131y\u0131 hedeflemiyor. Yaz\u0131da sadece \u201cilahiyat\u00e7\u0131l\u0131k\u201d ya da \u201ct\u0131p\u00e7\u0131l\u0131k\u201d tarif edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u201c\u0130lahiyat\u00e7\u0131l\u0131k\u201d ya da \u201ct\u0131p\u00e7\u0131l\u0131k\u201d bir tavr\u0131n ad\u0131d\u0131r. \u00d6yle ki, \u201cilahiyat\u00e7\u0131\u201d olmak i\u00e7in ilahiyat\u00e7\u0131 olmak gerekmedi\u011fi gibi, t\u0131p doktoru olmayanlardan da \u201ct\u0131p\u00e7\u0131\u201d olmak beklenebilir. \u0130lahiyat ya da t\u0131p e\u011fitimi alan ya da veren muhterem insanlar\u0131 k\u0131namak de\u011fil elbette maksad\u0131m, ancak ilahiyat\u00e7\u0131 ya da t\u0131p\u00e7\u0131lar\u0131 da etkileyebilecek bir savrulmaya dikkat \u00e7ekmeye niyetliyim.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015e\u00f6yle ki: T\u0131p\u00e7\u0131lar nas\u0131l insan\u0131n selameti i\u00e7in insan\u0131 kadavrala\u015ft\u0131r\u0131yorsa, ilahiyat\u00e7\u0131lar da dini bi\u00e7imsel kategorilere ay\u0131r\u0131rlar. Ben de bir t\u0131p\u00e7\u0131 olarak gayet iyi biliyorum ki, kadavra \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken de, yo\u011fun bak\u0131mda ya da acil serviste bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken de insanla samimi olmak zorunda de\u011fildir hekim. <\/p>\n
<\/p>\n
Cerrahlar insan\u0131n kendisine muhatap olmadan, muhatap olmak zorunda kalmadan, muhatap olmaya ihtiya\u00e7 duymadan, insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc, dizini, beynini opere edebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bazen bu istenir bile. Hekimler insan\u0131n kendisiyle oyalanmadan ve tan\u0131\u015fmadan “i\u015f”lerini daha iyi yapabilirler.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde ilahiyat\u00e7\u0131 da bir ayetin kelimelerini hece hece inceleyebilir, kelimelerin etimolojisine derinlemesine n\u00fcfuz edebilir, bir hadisin rivayet zinciri \u00fczerinde uzun tezler yazabilir. Ancak bu s\u0131rada ayete ve hadise muhatap olmayabilir, muhatap olmamay\u0131 bir eksiklik saymayabilir, hatta muhatap olmamay\u0131 i\u015finin gere\u011fi sayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilahiyat\u00e7\u0131 da t\u0131p\u00e7\u0131 da operasyon adam\u0131d\u0131r, eylem uzman\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 taksiciler gibidirler. Taksici kimin nereye, niye gitti\u011fiyle ilgilenmez, ilgilenmek zorunda de\u011fildir, ilgilenmemesi gerekir. Taksici operasyonunu yapar; \u015fehrin hangi semtinde g\u00fczel yemek yenece\u011fi, hangi sahilde daha keyifli gezilece\u011fi m\u00fc\u015fteriyi ilgilendirir. Taksicinin m\u00fc\u015fterisine verebilece\u011fi en iyi hizmet, sokaklar\u0131, caddeleri, \u00e7\u0131kmazlar\u0131, meydanlar\u0131 avucunun i\u00e7i gibi bilmektir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
S\u00f6zgelimi, bir hadis\u00e7i, bir hadisin nerede, kime, nas\u0131l, hangi kanaldan, ka\u00e7 versiyonla geldi\u011fini, zay\u0131f m\u0131, sahih mi, mevzu mu ince ince bilir, s\u00f6yler. Ancak bu s\u0131rada s\u00f6z\u00fcn neyi kastetti\u011fini tatmak akl\u0131na gelmese de olur. Hadis\u00e7i hadisin tad\u0131n\u0131 almadan doktora tezi bile yazabilir, yazd\u0131rabilir. \u0130lahiyat\u00e7\u0131ya g\u00f6re, mesela bir ayetle samimi ili\u015fki kurman\u0131n ad\u0131 “tasavvufi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131”d\u0131r; sadece bir a\u00e7\u0131 fark\u0131 olarak kaydetmek zorundad\u0131r bu i\u00e7tenli\u011fi. Nefsin hallerini sayabilir, saymal\u0131d\u0131r ama \u201cemmare\u201d olan nefsini \u201cmutmainne\u201d olarak ya\u015famak ilahiyat m\u00fcfredat\u0131nda yoktur; olmas\u0131 gerekmez, olmamas\u0131 gerekebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130lahiyat\u00e7\u0131 i\u00e7ti\u011fi suyun tad\u0131na de\u011fil etiketine bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr; suyun tad\u0131na a\u015fina olma zorunlulu\u011fu yoktur. Hamidiye suyunun \u00fczerine \u00c7\u0131r\u00e7\u0131r suyu etiketi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z, suyu \u00c7\u0131r\u00e7\u0131r olarak tarif edecektir. \u00c7\u0131r\u00e7\u0131r suyu etiketli bir suyun, Hamidiye suyu da olabilece\u011fi iddialar\u0131n\u0131 “zay\u0131f” ve “mevzu” olarak tan\u0131mlayacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130lahiyat\u00e7\u0131, mesela Mevlana’n\u0131n hadis kitaplar\u0131nda yer bulmayan hadisleri \u00e7ok\u00e7a zikretmesine, hatta t\u00fcm davas\u0131n\u0131 o hadislerin anlam\u0131 \u00fczerine in\u015fa etmesine mesafeli bakacakt\u0131r. Hadis sahih de\u011filse, hadis\u00e7iye g\u00f6re, hadise dair yorumlar da sahih olmaktan \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u0130lle de g\u00f6n\u00fcl adam\u0131 olacaksa, bunu ilahiyat\u00e7\u0131 kimli\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda bir alana ge\u00e7erek yapmak zorundad\u0131r. Oysa Mevlana da Geylani de, Gazali de Nursi de Peygamber s\u00f6zlerinin tiryakisidir. Tiryakiler s\u00f6z\u00fc tad\u0131ndan tan\u0131r; etiketinden de\u011fil. O s\u00f6z teknik olarak sahih hadis say\u0131lmasa da, bir s\u00f6z\u00fcn peygamber\u00ee tav\u0131r i\u00e7inde kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131 anlamlar arar, bulur.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu konuda \u201cSen olmasayd\u0131n, sen olmasayd\u0131n\u2026\u201d diye ba\u015flayan \u201cLevl\u00e2ke\u2026\u201d hadisi \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnektir. \u0130lahiyat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131k\u0131 disiplini bu s\u00f6ze hadis kaynaklar\u0131nda net olarak yer verilmemesi \u00fczerine sadece susar, \u201csahih\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 notunu d\u00fc\u015fmekle yetinir. Fazlas\u0131 disiplin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak demeye gelir. S\u00f6z\u00fcn kendisiyle ancak laboratuvar \u015fartlar\u0131nda muhatap olmak zorundad\u0131r ilahiyat\u00e7\u0131. S\u00f6z\u00fc y\u00fcre\u011fine de\u011fdirmek, g\u00f6nl\u00fcnde bu s\u00f6z\u00fcn anlam alan\u0131na tekab\u00fcl edecek bir hakikat aramak ilahiyat\u00e7\u0131 olarak i\u015fi de\u011fildir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eu halde ilahiyat\u00e7\u0131 tavr\u0131n\u0131 hakk\u0131yla benimsemi\u015f bir ilahiyat\u00e7\u0131dan Said Nursi’nin “bana yazd\u0131r\u0131ld\u0131…” “kalbe ihtar edildi…” t\u00fcr\u00fcnden, hakikatle samimiyet ili\u015fkisini anlamas\u0131 ve tartmas\u0131 beklenemez. Tartmaya kalkarsa, ancak teknik olarak tartar; en iyi ihtimalle “peygamberlik iddias\u0131” kapsam\u0131nda yorumlanabilmesine ses \u00e7\u0131karmaz, bir de \u015fahsi hesab\u0131 varsa, \u201cpeygamberlik iddias\u0131\u201d kapsam\u0131na koyuverir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Said Nurs\u00ee, \u0130mam Ali’nin[ra] eserlerinde Risale-i Nur’a dair i\u015faretler oldu\u011funu kaydeder; a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgular, talebelerine anlat\u0131r. Elbette ki bunu da Risale-i Nur’a dokunulmaz \u201ckutsal kitap\u201d stat\u00fcs\u00fc kazand\u0131rmak i\u00e7in de\u011fil, \u0130mam\u2019\u0131n kerameti ad\u0131na s\u00f6yler. Kald\u0131 ki Said Nurs\u00ee, s\u0131rf Risaleleri okuyup yazmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc insafs\u0131z mahkemelerce idam iddias\u0131yla yarg\u0131lanan talebelerine moral destek sa\u011flamak i\u00e7in bu i\u015faretlerin alt\u0131n\u0131 \u00e7izer, ama ilahiyat\u00e7\u0131n\u0131n bu zamandan o zamana bak\u0131\u015f\u0131 son derece so\u011fukkanl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Said Nurs\u00ee ve talebeleriyle empati kuracak insaf ve anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 esirgerse, kimse ilahiyat\u00e7\u0131ya bir \u015fey diyemez, insaf meslek gere\u011fi de\u011fildir. \u0130mam Ali’nin[ra], harf devrimleriyle ve yasaklarla kaynak \u00e7orakl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, Kur’\u00e2n’la bizi do\u011frudan tan\u0131\u015ft\u0131ran, bize Kur’\u00e2n’a d\u0131\u015far\u0131dan bakt\u0131rmaktan \u00f6te bize Kur’\u00e2n’la bakmay\u0131 \u00f6\u011freten bir esere manevi ilgisini g\u00f6rmemek meslek erbab\u0131 i\u00e7in kusur de\u011fildir. \u0130lahiyat\u00e7\u0131 olarak hakl\u0131d\u0131r. Kalbinizi \u00e7ok teknik bir operasyonla yeniden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran bir cerrahtan niye bir de tebess\u00fcm bekleyesiniz?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130nsan\u00ee nezaketi tak\u0131narak bakarsan\u0131z, “Bana yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u2026\u201d ve \u201cKalbe ihtar edildi\u2026\u201d gibi c\u00fcmlelerin tekebb\u00fcr i\u00e7in de\u011fil tevazu sonucu s\u00f6ylendi\u011fini anlamakta zorlanmazs\u0131n\u0131z. T\u0131pk\u0131 \u201cben \u00e7ok g\u00fcnahk\u00e2r\u0131m\u2026\u201d diyen bir adam\u0131n, \u201cben\u201dle ba\u015flayan c\u00fcmlesini \u201co\u201d diye ba\u015flayan c\u00fcmleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde gramatik bilgi hatas\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z halde, nezaket hatas\u0131 yapman\u0131z gibi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bir insan \u201cBen g\u00fcnahk\u00e2r\u0131m\u201d derken, kendi i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi \u00fczerinden kendini ba\u011flayan bir bildirimde bulunur. Onun kendi s\u00fcbjektif alg\u0131s\u0131nda \u201cg\u00fcnah\u201d diye alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sizin \u201cg\u00fcnah\u201d diye alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131zla e\u015fle\u015fmiyor olabilir. Onun \u201cben g\u00fcnahk\u00e2r\u0131m\u201d deyi\u015fi ile sizin \u201cben g\u00fcnahk\u00e2r\u0131m\u201d deyi\u015fi ayn\u0131 nesnel ger\u00e7e\u011fi ifade etmez. O halde, bu c\u00fcmleyi \u201co g\u00fcnahk\u00e2rd\u0131r\u201d diye terc\u00fcme edemezsiniz; \u00e7\u00fcnk\u00fc onun g\u00fcnah diye kastetti\u011fini ancak o bilir, o anlar. \u201cBana bildirildi\u2026\u201d c\u00fcmlesi de ancak \u201cben\u201d \u00f6znesiyle nakledilmelidir. S\u00f6z sahibinin i\u00e7 ger\u00e7ekli\u011fiyle ilgilidir. Bu c\u00fcmleyi \u201cSaid Nursi\u2019ye bildirildi, yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u2026\u201d diye \u00e7evirirseniz, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bir nesnel ger\u00e7eklik olarak alg\u0131lars\u0131n\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130lle de ilahiyat\u00e7\u0131lara anlatmak gerekirse, “Sen att\u0131\u011f\u0131nda, sen atmad\u0131n; velakin atan Allah’t\u0131r” mealindeki ayetin ekseninde s\u00f6ylenmi\u015f olamaz m\u0131 bu c\u00fcmle? Atma eylemini tercih eden insand\u0131r; ama eylemi yaratan Allah’t\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, yazma eylemini de var eden, yaratan Allah’t\u0131r. Tercih eden Said Nurs\u00ee’dir. \u0130\u015f bu kadar kolayca anla\u015f\u0131labilecekken, i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrme, bin dereden su getirme niyeti pek\u00e2l\u00e2 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc yorumlar\u0131n malzemesi de yapabilir bu c\u00fcmleyi. Bu da, yorum sahibinin Said Nurs\u00ee\u2019nin ne s\u00f6yledi\u011fiyle de\u011fil, Said Nurs\u00ee\u2019nin s\u00f6yledi\u011finden ne anla(t)mak istedi\u011fiyle ilgilidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hem sonra \u201ckalbe ihtar edildi\u2026\u201d s\u00f6z\u00fcne kim hangi hakla kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar? Allah kulunun kalbinden bihaber midir? \u0130nsaf, sadece insaf! \u201cKalbe ihtar edildi\u201d demek kalbine ihtar edileni b\u00fcy\u00fctmez, kalbe ihtar edenin keremini ve ilmini, rahmetini ve ihsan\u0131n\u0131 hissettirir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Said Nurs\u00ee s\u00f6zlerinden peygamberlik imas\u0131 \u00e7\u0131karmaya kalkmak, ciddi bir yetersizli\u011fin de ucunu g\u00f6sterir. Akl\u0131n\u0131zdaki alg\u0131lama \u00e7er\u00e7evesi yeterince geni\u015f de\u011filse, her t\u00fcrl\u00fc veriyi bu \u00e7er\u00e7eveye s\u0131\u011fd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Ger\u00e7ekli\u011fin kolu baca\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evenizin d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131rsa, ink\u00e2r eder, yok sayar; biraz daha ileri gider sa\u00e7mal\u0131kla etiketleyebilirsiniz. Bu da bir ger\u00e7ekliktir; kim ne diyebilir? Oysa veriler de\u011fildir sa\u00e7ma olan, veriyi alg\u0131layan akl\u0131n anlam alan\u0131nda verilerin kendine yer edinememesidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015e\u00f6yle anlatay\u0131m: E\u011fer, bak\u0131rc\u0131l\u0131kla me\u015fgulseniz, her t\u00fcrl\u00fc de\u011feri sadece bak\u0131rla \u00f6l\u00e7ersiniz. Yedi\u011finiz ekme\u011fi de, giydi\u011finiz elbiseyi de… Alt\u0131ndan bihaberseniz, alt\u0131n’\u0131 unutmu\u015fsan\u0131z tek yapaca\u011f\u0131n\u0131z budur. Ayn\u0131 \u015fekilde, kafan\u0131zda sadece kibirlenme\/b\u00fcy\u00fcklenme \u00e7er\u00e7evesi yer etmi\u015fse, hele bir de g\u00f6kten yere dokunu\u015flar\u0131n c\u00fcmlesini \u201cvahyin ini\u015fi\u201d kapsam\u0131nda alg\u0131layacak esneklikten yoksunsan\u0131z, \u201cvahiy\u201d deyince akl\u0131n\u0131za sadece doktora tezlerinin ba\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcsleyen l\u00fcgat tan\u0131mlar\u0131 geliyorsa, Said Nurs\u00ee’nin bu c\u00fcmlelerini tekebb\u00fcre, b\u00fcy\u00fcklenmeye yormaktan ba\u015fka se\u00e7ene\u011finiz kalmaz.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kategorize d\u00fc\u015f\u00fcnen bir akl\u0131n \u201cbana yazd\u0131r\u0131ld\u0131..\u201dlardan anlayaca\u011f\u0131 tek \u015fey \u201cbana peygamber gibi vahiy indirildi\u201d imas\u0131 olacakt\u0131r. Bu \u015fekilde in\u015fa edilmi\u015f bir akl\u0131n terazisinde ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir de\u011fer tart\u0131lmaz.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eimdi \u201cBunlar da benim kalbime ihtar edildi; bana da bunlar yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u201d deyiversem, “bana vahiy geldi\u201d mi demek isterim?<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
28.03.2011 PE\u015e\u0130NEN S\u00d6YLEMEM gerek. A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z, kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmamakta teredd\u00fct edece\u011finiz ifadelerin hi\u00e7biri herhangi bir ilahiyat\u00e7\u0131 ya da t\u0131p\u00e7\u0131y\u0131 hedeflemiyor. Yaz\u0131da sadece \u201cilahiyat\u00e7\u0131l\u0131k\u201d ya da \u201ct\u0131p\u00e7\u0131l\u0131k\u201d tarif edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u201c\u0130lahiyat\u00e7\u0131l\u0131k\u201d ya da \u201ct\u0131p\u00e7\u0131l\u0131k\u201d bir tavr\u0131n ad\u0131d\u0131r. \u00d6yle ki, \u201cilahiyat\u00e7\u0131\u201d olmak i\u00e7in ilahiyat\u00e7\u0131 olmak gerekmedi\u011fi gibi, t\u0131p doktoru olmayanlardan da \u201ct\u0131p\u00e7\u0131\u201d olmak beklenebilir. \u0130lahiyat ya da t\u0131p […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[144],"class_list":["post-87829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n