24.07.2008<\/p>\n
BUG\u00dcN YOLCULU\u011eUMUZUN ikinci dura\u011f\u0131na, geli\u015fimizin as\u0131l sebebine gitme zaman\u0131. Srebrenitza\u2019ya. Gorajde\u2019den bizi yolcu eden mihmandar\u0131m\u0131za Bo\u015fnak\u00e7a \u201cAllah\u2019a Emanet\u201d diyor, ayr\u0131l\u0131yoruz. (Bu c\u00fcmle T\u00fcrk\u00e7e ile ayn\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.) Yolumuz uzun, da\u011fl\u0131k, virajl\u0131. En k\u00f6t\u00fcs\u00fc de, bu b\u00f6lgenin tamam\u0131 Republica S\u0131rpska ad\u0131 ile an\u0131lan S\u0131rp b\u00f6lgesine ait. Bosna-Hersek Devleti Dayton anla\u015fmas\u0131ndan sonra \u00fc\u00e7 b\u00f6lgeye ayr\u0131lm\u0131\u015f. Bo\u015fnak, S\u0131rp ve H\u0131rvat kantonlar\u0131. B\u00f6lgelerin idaresi b\u00f6lge mensuplar\u0131na ait, ama halk\u0131n tamam\u0131 Bosna-Hersek vatanda\u015f\u0131. Bu anla\u015fmadan sonra Bo\u015fnaklar\u0131n g\u00fczelim zambakl\u0131 bayra\u011f\u0131 da Avrupa birli\u011fini and\u0131ran y\u0131ld\u0131zl\u0131 bir bayra\u011fa yerini b\u0131rakm\u0131\u015f. B\u00fcy\u00fck \u015fehirleri Bo\u015fnaklar idare ediyorlar, ancak yine de \u00fclkenin tamam\u0131 onlar\u0131n kontrol\u00fcnde de\u011fil.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015e\u00f6f\u00f6r\u00fcm\u00fcz M\u00fcnevver, iki k\u0131z \u00e7ocuk babas\u0131 bir Bo\u015fnak. Onlar M\u00fcnevver ismini erkekler i\u00e7in kullan\u0131yorlar. G\u00fclery\u00fczl\u00fc bir adam. Uzun s\u00fcren yolda mola vermek istiyoruz. Da\u011f ba\u015flar\u0131nda, yahut k\u00f6ylerde durmak ve bu Hansel ve Gretel evlerini yak\u0131ndan incelemek, buz gibi g\u00fczel sular\u0131 olan \u00e7e\u015fmelerinden su i\u00e7mek arzu ediyoruz. M\u00fcnevver \u201cOlmaz!\u201d diyor. \u201cBuras\u0131 S\u0131rp b\u00f6lgesi, duramay\u0131z. Problem \u00e7\u0131kar, g\u00fcvenli de\u011fil.\u201d Biraz sonra erkekler sabredemeyip tekrar rica ediyorlar M\u00fcnevver\u2019den. Bir sigara molas\u0131 i\u00e7in duruluyor. \u201cDa\u011f ba\u015f\u0131 kimsecikler yok, buras\u0131 rahat\u201d diyoruz. Yama\u00e7lara \u00e7\u0131k\u0131p oturmak isteyenlere sesleniyor M\u00fcnevver. \u201cDikkat edin, may\u0131n olabilir.\u201d Tedirgin biniyoruz otob\u00fcse. Srebrenitza\u2019ya yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, S\u0131rp polisi ile kar\u015f\u0131la\u015fmaya ba\u015fl\u0131yoruz, sokakta gen\u00e7ler bize bo\u011faz kesme i\u015fareti yap\u0131yorlar, bir de \u00c7etnik i\u015fareti yolluyorlar pe\u015finden. \u00dcrk\u00fcyoruz. Bu, \u201cf\u0131rsat\u0131n\u0131 bulursak sizi de do\u011frar\u0131z\u201d demek oluyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eehre girdi\u011fimiz andan itibaren bir a\u011f\u0131r hava sar\u0131yor hepimizi. Havada sanki kibrit \u00e7aksan patlay\u0131verecek kadar patlay\u0131c\u0131 gaz var. Sokaklar \u0131ss\u0131z. \u0130HH g\u00f6revlisi bize sokakta orta ya\u015fl\u0131 Bo\u015fnak erkek bulamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, zira hepsinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor. Yolda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz t\u00fcm orta ya\u015f ve \u00fcst\u00fc adamlar S\u0131rplar. Bir halk\u0131n t\u00fcm erkeklerinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne, Firavun d\u00f6neminden sonra bir kez daha rastl\u0131yoruz.Dili tutulas\u0131 bir hayret ya\u015f\u0131yoruz duyduklar\u0131m\u0131zla. \u015eehirde halihaz\u0131rda 5000 Bo\u015fnak, 6000 S\u0131rp ya\u015f\u0131yor. Bu sava\u015f \u00f6ncesinde b\u00f6yle de\u011filmi\u015f. O zamanlar n\u00fcfusun y\u00fczde sekseni M\u00fcsl\u00fcmanm\u0131\u015f. Zihnimde kaba bir hesap yaparak y\u00fcz\u00fcm\u00fc buru\u015fturuyorum. \u015eu an mevcut S\u0131rp n\u00fcfusun y\u00fczde yirmiyi olu\u015fturdu\u011fu bu \u015fehirde evvelden 24000 Bo\u015fnak ya\u015famaktayd\u0131 demek oluyor bu. Aradaki farka bak\u0131lacak olursa, ne feci bir katliam g\u00f6rd\u00fckleri a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ac\u0131 olan \u015fu ki, Gorajde halk\u0131n\u0131n aksine Srebrenitza halk\u0131 kendilerinden olmayanlara g\u00fcvenmenin bedelini \u00f6demi\u015fler. Hollandal\u0131lar\u0131n elindeki Birle\u015fmi\u015f Milletler kamp\u0131na s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, silahlar\u0131n\u0131 teslim etmi\u015fler. Ancak kadeh toku\u015fturmalar\u0131n, toplu tecav\u00fczlerin ve katliam\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ememi\u015f kuzu kuzu teslim olu\u015flar\u0131. Bug\u00fcn bile kemikleri bulunamam\u0131\u015f insanlar var. Baz\u0131lar\u0131 bir yerden, baz\u0131lar\u0131 ba\u015fka yerden \u00e7\u0131kabiliyor kemiklerin. Bulunan kal\u0131nt\u0131lar DNA testine tabi tutulup, kime ait oldu\u011fu tespit ediliyor. Bizim kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z anma g\u00fcn\u00fcnde de topluca, kad\u0131n-erkek, cenaze namaz\u0131 k\u0131l\u0131p bu bulunan kemikleri sahiplerinin isimleri ile topra\u011fa verdik. \u0130mam sordu: \u201cHakk\u0131n\u0131z\u0131 helal ediyor musunuz?\u201d (Bunu T\u00fcrk\u00e7e sordu, zira aynen bu c\u00fcmleyi kullan\u0131yorlar.) \u0130nsanlar \u201cHelal olsun\u201d diye ba\u011f\u0131rd\u0131lar. Herkes a\u011fl\u0131yordu. Bu benim de ilk cenaze namaz\u0131md\u0131. Belki hayat\u0131m boyunca k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m tek cenaze namaz\u0131 da olacakt\u0131. Bunun Srebrenitza halk\u0131 i\u00e7in olmas\u0131na memnunum.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yan\u0131mda birlikte Cuma ve cenaze namazlar\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m Bo\u015fnak han\u0131m (Emira Albayrak) \u015f\u00f6yle anlat\u0131yordu: \u201cBiz onlara g\u00fcvendik. Hatta onlar\u0131 sevdik. Ama karde\u015flik, bar\u0131\u015f, e\u015fitlik, Yugoslavya, buna sadece biz inan\u0131yormu\u015fuz. Onlar bizi bulduklar\u0131 ilk f\u0131rsatta yok etmeye kalkt\u0131lar.\u201d Sonra birlikte \u015fu ayeti and\u0131k: \u201cSiz onlar\u0131 sevdi\u011finiz halde onlar sizi sevmezler. (\u00c7\u00fcnk\u00fc) siz Kitab\u0131n t\u00fcm\u00fcne inan\u0131yorsunuz.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mezarl\u0131kta oturmaya devam ediyoruz. A\u011flayan insanlar var. Babas\u0131n\u0131n yan\u0131na diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bir delikanl\u0131, Emira\u2019n\u0131n terc\u00fcme etmesi ile anl\u0131yorum ki, \u201cBabac\u0131\u011f\u0131m\u201d diyor. \u201cSeni kaybetti\u011fimde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcm, ama seni r\u00fcyamda \u00e7ok g\u00f6rd\u00fcm. Bana \u2018O\u011flum, oku, iyi bir adam ol\u2019 dedin. \u2018Bu ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 anlatan bir kitap yaz\u2019 dedin, \u2018\u00e7ok kal\u0131n olmasa da ger\u00e7ekleri anlatan bir kitap olsun\u2019 dedin, bak ben okulumu bitirdim, kitab\u0131n\u0131 yazd\u0131m, sana hediye getirdim\u201d diyor. A\u011flamamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u0130mam Cuma\u2019y\u0131 k\u0131ld\u0131r\u0131rken \u00f6yle ayetler se\u00e7mi\u015f ki… \u201cAllah insana ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131 y\u00fck\u00fc y\u00fcklemez, kafirlere kar\u015f\u0131 yard\u0131m et bize, Allah sabredenlerle beraberdir\u2026ilaahir,\u201d herkes k\u0131yamda titriyor. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne sal\u0131n\u0131yor ayetler bir bir. Semadaki \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 huzura d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye u\u011fra\u015f\u0131yor, insanlara yeniden Rahman\u2019\u0131 hat\u0131rlatmaya, onlar\u0131 yeis \u00e7ukurundan kurtarmaya \u00e7abal\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ak\u015fama do\u011fru, \u00e7ay\u0131rlarda oturmaktan yorulup, k\u0131z\u0131mla beraber Sarajevo\u2019ya d\u00f6nmeye karar veriyorum. Gruba kat\u0131l\u0131yorum. E\u015fimi i\u015fi icab\u0131 Srebrenitza\u2019da b\u0131rak\u0131yorum. Onlar sabaha kar\u015f\u0131 d\u00f6necekler, e\u011fer o saatlerde araba kullanacak bir Bo\u015fnak bulabilirlerse elbette. Uzun yollardan b\u00fcy\u00fck bir i\u00e7 karanl\u0131\u011f\u0131 ile Sarajevo\u2019ya d\u00f6n\u00fcyoruz. G\u00f6z\u00fcm ne \u015fehri g\u00f6r\u00fcyor, ne gruptaki insanlar\u0131. Odama \u00e7\u0131k\u0131yorum, k\u0131z\u0131m\u0131 yat\u0131r\u0131yorum, namazlar\u0131 k\u0131l\u0131p yat\u0131yorum. Saat 03:30 civar\u0131 nefes alamayarak uyan\u0131yorum. M\u00fcthi\u015f bir ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131, odada pencere ar\u0131yorum, bulam\u0131yorum. \u00c7at\u0131 kat\u0131 bir tavan e\u011fimi \u00fczerime geliyor. Mezarda gibi hissediyorum kendimi. Oysa benim klostrofobim yoktur. \u00d6rt\u00fcn\u00fcp otel koridoruna f\u0131rl\u0131yor, d\u0131\u015far\u0131da pencere ar\u0131yorum. Tam bu s\u0131rada e\u015fim geliyor Allah\u2019tan. A\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131, ellerimin titredi\u011fini g\u00f6r\u00fcyor, tela\u015flan\u0131yor o da. Bir pencere a\u00e7\u0131yor tavandan, uzun uzun \u00e7ekiyorum i\u00e7ime gecenin serin havas\u0131n\u0131, sakinle\u015fiyorum yava\u015f yava\u015f. \u201cBana ne oldu?\u201d diyorum. \u201cHerhalde \u00e7ok etkilendin g\u00f6rd\u00fcklerinden\u201d diyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sabah olunca e\u015fimden i\u015fitiyorum ki gece boyunca S\u0131plar domuz \u00e7evirme \u015fenlikleri yapm\u0131\u015flar. Ate\u015fler yak\u0131lm\u0131\u015f, herkes bah\u00e7elere \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ate\u015fte \u00e7eviriyorlarm\u0131\u015f domuzlar\u0131, t\u00fcm \u015fehre a\u011f\u0131r bir duman ve domuz kokusu sinmi\u015f. Bunu her y\u0131l tam 11 Temmuz gecesinde yap\u0131yor ve Bo\u015fnaklara \u201cSizi nas\u0131l b\u00f6yle domuz gibi \u00e7evirdik\u201d demek istiyorlarm\u0131\u015f. Te\u015fbih yapm\u0131yorum, zira katliam s\u0131ras\u0131nda insanlar\u0131 ger\u00e7ekten i\u015fkence olsun diye \u015fi\u015fe ge\u00e7irip pi\u015firmi\u015fler. Annelerinin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 pi\u015firip annelere zorla yedirmi\u015fler. Hayat\u0131mda zulm\u00fcn bu kadar\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00f6zlerimle g\u00f6rmemi\u015ftim. \u00dcstelik kad\u0131nlara nas\u0131l eziyet edeceklerini tesbit edip onlara bildiren de S\u0131rp h\u00fck\u00fcmetinden bir kad\u0131nm\u0131\u015f. Do\u011fal olan da bu ya; kad\u0131nlar kad\u0131nlar\u0131n nelerden en \u00e7ok \u0131zd\u0131rap duyacaklar\u0131n\u0131 en iyi bilirler. Y\u0131ld\u0131rmak, hakaret etmek, g\u00f6\u00e7e zorlamak, etnik temizlik, soyu bozmak, her t\u00fcrl\u00fc psikolojik harp metodu ve i\u015fkence denenmi\u015f. Bunlar\u0131 yerinde gidip g\u00f6rmek, insanlarla tan\u0131\u015fmak, g\u00f6zya\u015flar\u0131na dokunmak, sar\u0131l\u0131p sizden medet umu\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek asla televizyonda izlemeye benzemiyor. Kom\u015fusunu hala sokakta g\u00f6ren, onun o\u011flunu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilen kad\u0131nlar\u0131n \u00e7aresizli\u011fini, adalet aray\u0131\u015f\u0131n\u0131, imdat deyi\u015fini hi\u00e7bir lisan anlatm\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ortada bir s\u00fcr\u00fc yetim var. Anneleri bu \u00e7ocuklar\u0131 g\u00f6rmek istemiyorlar. Tecav\u00fczler sonucu do\u011fmu\u015f bu \u00e7ocuklara yard\u0131m etmek gerekiyor. Sarajevo\u2019da kendilerini ziyaret etti\u011fimiz S\u00fcmeyye Vakf\u0131 gibi kad\u0131n dernekleri bunlara yard\u0131mc\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Yetimleri okutmaya, bar\u0131nd\u0131rmaya, onlara Kur\u2019an \u00f6\u011fretmeye; han\u0131mlara diki\u015f kursu, dil kursu vermeye \u00e7abal\u0131yor, yetimlere toplu iftarlar d\u00fczenliyorlar. Onlara \u0130slam\u2019\u0131 sevdirmeye, hayata kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu \u00e7ocuklar Bosna\u2019n\u0131n gelece\u011fi olacaklar. Bizden de yard\u0131m bekliyorlar. Yetimlere anne -aba olmak da bize d\u00fc\u015f\u00fcyor. Hatta belki de Efendimiz (a.s.m.)\u2019\u0131n Muhacirin ve Ensar aras\u0131nda tesis etti\u011fi karde\u015fli\u011fi tesis etmek ve her T\u00fcrk ailesinin bir Bo\u015fnak ailesi ile karde\u015f olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gerekiyor. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc yaralar iyile\u015fmeyecek; zira insanlar\u0131n nefretle a\u00e7\u0131lan yaralar\u0131n\u0131 ancak sevgi iyile\u015ftirebilir.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
24.07.2008 BUG\u00dcN YOLCULU\u011eUMUZUN ikinci dura\u011f\u0131na, geli\u015fimizin as\u0131l sebebine gitme zaman\u0131. Srebrenitza\u2019ya. Gorajde\u2019den bizi yolcu eden mihmandar\u0131m\u0131za Bo\u015fnak\u00e7a \u201cAllah\u2019a Emanet\u201d diyor, ayr\u0131l\u0131yoruz. (Bu c\u00fcmle T\u00fcrk\u00e7e ile ayn\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.) Yolumuz uzun, da\u011fl\u0131k, virajl\u0131. En k\u00f6t\u00fcs\u00fc de, bu b\u00f6lgenin tamam\u0131 Republica S\u0131rpska ad\u0131 ile an\u0131lan S\u0131rp b\u00f6lgesine ait. Bosna-Hersek Devleti Dayton anla\u015fmas\u0131ndan sonra \u00fc\u00e7 b\u00f6lgeye ayr\u0131lm\u0131\u015f. Bo\u015fnak, S\u0131rp […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[140],"class_list":["post-86530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n