14.08.2008<\/p>\n
KISKAN\u00c7LIK, TEMELDE insan\u0131n sahip oldu\u011fu varl\u0131\u011f\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle kendi varl\u0131k alan\u0131n\u0131 koruma bi\u00e7imlerinden biridir. Benlik, kendine in\u015fa etti\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine girebilecek her t\u00fcrl\u00fc yabanc\u0131ya kar\u015f\u0131 \u201cYakla\u015fma, yakar\u0131m!\u201d tepkisi verir. En halim selim, sevgi dolu insanlar bile, onlar\u0131n benlik s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ihlal etmeye kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, hatta bunu ima edecek en ufak bir harekette bulundu\u011funuzda canavara d\u00f6nerler. Bu kabil k\u0131skan\u00e7l\u0131k f\u0131tridir. Ya\u015fam\u0131 korumak i\u00e7in verilmi\u015f kuvve-i gadabiyenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ancak insan bazen benlik s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izmekte hataya d\u00fc\u015fer. Kendisine ait olmayan \u015feyleri kendisinin tevehh\u00fcm eder ve hususi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fletir. Onu bir imparatorluk haline getirir. Tebaas\u0131n\u0131n da o s\u0131n\u0131rlar\u0131 ihlal etmemesini bekler. Ancak bunlar me\u015fru bir haktan do\u011fan s\u0131n\u0131rlar de\u011fildir. Bizim iktidar\u0131m\u0131z alt\u0131nda addetti\u011fimiz varl\u0131klar, genellikle bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 bir yerlerden delerler. Zira onlar da kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 in\u015fa etmekle me\u015fguld\u00fcrler. Birilerini \u00fclkelerine misafir ederler. Yahut g\u00f6\u00e7 edip gitmeye kalkarlar. \u0130\u015fte b\u00f6yle durumlarda asl\u0131nda o topraklara giren s\u00f6zde i\u015fgalcilere kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f, yahut gitmek isteyeni tutma \u00e7abas\u0131yla geli\u015ftirilen k\u0131skan\u00e7l\u0131k duygusu korkun\u00e7 ak\u0131betlere gebedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u201cAtonement (kefaret)\u201d filmi, bu konuyu \u00e7ok muhte\u015fem oyunculuklarla ve y\u00f6netmen Joe Write\u2019\u0131n kanaatimce isabetli bir \u015fekilde alt\u0131 dalda Oscar\u2019a aday g\u00f6sterilecek maharette anlat\u0131m\u0131yla \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyuyor. Filmde a\u015fk\u0131n kendilerini bir araya getirdi\u011fi, ama bir k\u0131skan\u00e7l\u0131k sonucu at\u0131lan bir iftira ile trajik bir ak\u0131bete s\u00fcr\u00fcklenen hayatlar anlat\u0131lmakta. Y\u00f6netmen bize, k\u0131skan\u00e7 bir k\u0131z\u0131n g\u00f6zlerinde, ger\u00e7e\u011fin nas\u0131l suret de\u011fi\u015ftirece\u011fini, her \u015feyin nas\u0131l bamba\u015fka tasvir edilebilece\u011fini, hatta iftiras\u0131na kendisinin bile nas\u0131l tutkuyla inanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok zarif bir dille anlatm\u0131\u015f.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu film bana muhabbetle iftiran\u0131n nas\u0131l bir araya gelebilece\u011fini vaz\u0131h bir bi\u00e7imde g\u00f6sterdi. Oysa daha \u00f6nce \u00dcstad\u0131m\u0131n Barla Lahikas\u0131\u2019nda \u201cyirmiikinci mektubun hatimesindeki bahse bir zeyldir\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda s\u00f6ylediklerini tam kavrayamam\u0131\u015ft\u0131m. \u015e\u00f6yle diyordu \u00dcstad: \u201cVe bilhassa b\u00f6yle g\u0131ybet ehl-i namus ve ehl-i haysiyet hakk\u0131nda olsa ve bilhassa ehl-i ilim hakk\u0131nda olsa ve ak\u0131ldan hari\u00e7 bir tarzda olsa\u2026Mesela: Namuslu bir zat, kendi gayet yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, bir cihette m\u00fckemmel ve ailesine kemal-i itimad\u0131 oldu\u011fu halde; hi\u00e7bir cihetle ona mukabil gelemeyen ve onun hizmetkar\u0131 h\u00fckm\u00fcnde ve ona nisbeten \u00e7irkince bir insan ve d\u00fcnyada onlar\u0131n i\u00e7tima\u0131n\u0131 hi\u00e7bir f\u0131trat ve vicdan kabul etmedi\u011fi bir surette o bi\u00e7are ailesini o suretle g\u0131ybet etmek, bu nevi g\u0131ybetin en \u015fe\u2019nidir. B\u00f6yle e\u015fne g\u0131ybetin sebebi, olsa olsa insan\u0131n dest-i ihtiyar\u0131nda olmayan bir muhabbet vas\u0131tas\u0131yla yine kad\u0131nlar\u0131n k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan ve habbeyi kubbe g\u00f6r\u00fcp ve kendi iffetini g\u00f6stermekle ba\u015fkas\u0131n\u0131 ittiham etmek nevinden bu nevi \u015fayialar meydan al\u0131yorlar\u2026.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunu okudu\u011fumda \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Birileri hakk\u0131nda bilip bilmeden edilen dedikodular\u0131, iftiraya varan zanlar\u0131, k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve gizli bir muhabbete ba\u011fl\u0131yordu \u00dcstad. Bu o kad\u0131nlar\u0131n iftira ettikleri kad\u0131n\u0131n e\u015fine bir \u201cBizi de\u011fil, onu almakla hata ettin\u201d mesaj\u0131 idi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Filmde de izledi\u011fim aynen buydu. Kendisinin bo\u011fulurken hayat\u0131n\u0131 kurtaran bir delikanl\u0131ya olan a\u015fk\u0131 sebebiyle onun hayat\u0131n\u0131 mahvediyordu gen\u00e7 k\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc delikanl\u0131 ablas\u0131na a\u015f\u0131kt\u0131. Beraberinde ablas\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 da harcamaya teredd\u00fct etmiyordu. Adeta onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc kendi k\u0131ymetini tasdik edecek, onlara birbirlerini sevdikleri i\u00e7in ne kadar hatal\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ispat edecekti.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Benzer bir \u015fikayeti bir arkada\u015f\u0131mdan da duymu\u015ftum. Bir ba\u015fka arkada\u015f\u0131n\u0131 \u015fikayet ediyordu isim vermeden, \u201c Ona ne oldu\u011funu anlam\u0131yorum, benim hakk\u0131mda \u00f6yle \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor ki beni \u00f6nceden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131na inanam\u0131yorum, neden?\u201d diye soruyordu bana. O zaman da ona ayn\u0131 cevab\u0131 vermi\u015ftim. Fark\u0131nda olarak veya olmadan onun \u201cBenim\u201d dedi\u011fi bir \u015feye elini mi uzatt\u0131n? Arkada\u015f\u0131m \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla bana bakt\u0131, \u201c evet\u201d dedi. Bana olay\u0131 anlatmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in isabetli cevab\u0131m onu hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. \u201cSebebi budur. B\u0131rak bir s\u00fcre ge\u00e7sin, o da al\u0131\u015f\u0131r, sen de al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n, k\u0131skan\u0131yordur\u201d demek durumunda kald\u0131m. Bu cevap k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 arkada\u015f\u0131na biraz merhamet etmesini sa\u011flad\u0131 san\u0131r\u0131m\u2026 <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu \u015fekilde bakacak olursak, Hz.Ai\u015fe\u2019ye at\u0131lan iftiray\u0131 da ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc okumak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. M\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ve Efendimize bizzat eza etmek isteyenleri bir tarafa b\u0131rak\u0131rsak, m\u00fc\u2019minlerin bu ifk hadisesine kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da sebeplerinden biri de buydu. \u015eaiay\u0131 yayan kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu, belki de Hz. Ai\u015fe\u2019den daha iyi olduklar\u0131n\u0131, peygamber e\u015fi olmaya daha lay\u0131k olduklar\u0131n\u0131, bu yolla anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u00c7ok \u00e7irkin bir yoldu bu\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yine Sure-i Yusuf\u2019ta, a\u015fk\u0131 dillere destan Z\u00fcleyha\u2019n\u0131n Yusuf\u2019a nas\u0131l iftira etti\u011fini, \u201cBenim olmayacaksa s\u00fcr\u00fcns\u00fcn\u201d dedi\u011fini apa\u00e7\u0131k g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Nas\u0131l bir muhabbetti bu, anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fildi. Seven insan nas\u0131l sevdi\u011fini eza i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcr ve \u201cOh olsun!\u201d derdi? Bilakis onun kendisi yahut ba\u015fkas\u0131 ile, ne surette olursa olsun mutlu olmas\u0131, onu mutlu etmeli de\u011fil miydi? Onun de\u011fil eziyet \u00e7ekmesini en ufac\u0131k bir bunalmas\u0131n\u0131 dahi y\u00fcre\u011finde hissederdi a\u015f\u0131k birisi .<\/p>\n
<\/p>\n
Onun huzuru kendi huzuru i\u00e7in birinci \u015fartt\u0131 zira. Ancak o zaman huzur i\u00e7inde ba\u015f\u0131n\u0131 yast\u0131\u011fa koyabilirdi? Ya ben \u00e7ok saft\u0131m (burada aptal anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, safiyet anlam\u0131nda de\u011fil), ya da bu muhabbet bahsini hen\u00fcz tam kavrayamam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Art\u0131k ne zaman o \u00e7ok sinirlendi\u011fim, ama mani olamad\u0131\u011f\u0131m dedikodular\u0131 duysam, \u201c Ben o zat\u0131n ahlak\u0131ndan edebinden ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6rmedim\u201d demenin yan\u0131nda bu arkada\u015flar\u0131n psikolojilerini de merak eder oldum. Birine olan engellenemez muhabbetin, hayranl\u0131\u011f\u0131n neticesi onu hayat\u0131n\u0131 karartacak dedikodularla y\u0131pratmak olmamal\u0131. B\u00f6yle \u00e7irkin bir muhabbetten Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmak laz\u0131m. Bu olsa olsa elini karde\u015finin kan\u0131na bulayan Kabil\u2019in muhabbeti gibi bir marazi muhabbet olabilir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130ftiralara k\u0131skan\u00e7l\u0131klara varacak muhabbet, insan\u0131 bir \u00f6m\u00fcr boyu kefaret \u00f6deyece\u011fi bir yola s\u00fcr\u00fckleyebilir. \u00dcstad\u0131n uyar\u0131s\u0131 ile de ki\u015fi aynen etti\u011fi iftiran\u0131n bir benzerine maruz kalabilir. Bu t\u00fcrl\u00fc s\u00fcfli bir muhabbetten Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmak laz\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu meseleden anlad\u0131\u011f\u0131m her \u015fey gibi muhabbetin de iyisi k\u00f6t\u00fcs\u00fc olabiliyormu\u015f. \u0130yisi, yani alas\u0131, ruh hesab\u0131na , k\u00f6t\u00fcs\u00fc, baya\u011f\u0131s\u0131 nefis hesab\u0131na olan muhabbetmi\u015f. Muhabbet ancak \u00e7ok s\u0131namalardan ge\u00e7tikten sonra saf ve ala oldu\u011funu kan\u0131tlayabilirmi\u015f. Bir de muhabbet ehlinin daima r\u0131za makam\u0131nda durmas\u0131 laz\u0131mm\u0131\u015f. Nasibine r\u0131za\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Dilerim kalplerimizdeki t\u00fcm muhabbetlerin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayabilir, ate\u015flerden ge\u00e7irip onlar\u0131 pisliklerden ar\u0131nd\u0131rabiliriz\u2026<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
14.08.2008 KISKAN\u00c7LIK, TEMELDE insan\u0131n sahip oldu\u011fu varl\u0131\u011f\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle kendi varl\u0131k alan\u0131n\u0131 koruma bi\u00e7imlerinden biridir. Benlik, kendine in\u015fa etti\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine girebilecek her t\u00fcrl\u00fc yabanc\u0131ya kar\u015f\u0131 \u201cYakla\u015fma, yakar\u0131m!\u201d tepkisi verir. En halim selim, sevgi dolu insanlar bile, onlar\u0131n benlik s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ihlal etmeye kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, hatta bunu ima edecek en ufak bir harekette bulundu\u011funuzda canavara d\u00f6nerler. […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[140],"class_list":["post-86522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n