29.01.2009<\/p>\n
R\u0130SALE-\u0130 NUR\u2019DA Esma-i H\u00fcsna sistemati\u011finin Uluhiyet-Rububiyet, Vahidiyet- Ehadiyet, Celal-Cemal dengesi \u00fczerinde oturdu\u011funu, bunun \u00fc\u00e7 ayakl\u0131 bir d\u00fczleme tekab\u00fcl etti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Seminerinde Sevgili Metin KARABA\u015eO\u011eLU\u2019nun s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi gibi, bu sistematik ilkinde Tevhid-i Azam\u2019a, ikincisinde Vahdaniyet\u2019e, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnde ise Kemal\u2019e bakan bir netice verir.<\/p>\n
<\/p>\n
Seminerde anlat\u0131lanlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, insanl\u0131k tarihinde de bu sisteme g\u00f6re kurulmu\u015f bir yap\u0131 var. \u0130lk \u00fcmmet nazar\u0131 ile bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Beni \u0130srail daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Tek \u0130lah fikri ile e\u011fitilmi\u015f, zaman\u0131n\u0131n \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 hakim k\u00fclt\u00fcrlerine bir Uluhiyet talimi ile g\u00f6nderilmi\u015f, \u201cBenden ba\u015fka ilahlar\u0131n olmayacak\u201d fikri ile aleme bir bayrak a\u00e7m\u0131\u015flar. Pe\u015fi s\u0131ra gelen \u00dcmmet-i \u0130sa (as)\u2019da Rab fikrinin daha ziyade i\u015flendi\u011fini \u0130ncillerde Rububiyet\u2019e vurgu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ediyoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
Hatta kimbilir belki bu y\u00fczden Yahudiler ne kadar sapm\u0131\u015f olurlarsa olsunlar Uluhiyetinde Allah\u2019a \u015ferik ittihaz etmezlerken, H\u0131ristiyanlar bunda bir zay\u0131fl\u0131k ya\u015fayabilmi\u015fler. Ayn\u0131 \u015fekilde hayatlar\u0131n\u0131 bir Rabbani terbiye ile bi\u00e7imlendirmek, g\u00fczel ahlakla donatmak noktas\u0131nda Yahudiler ne kadar zay\u0131f kalm\u0131\u015flarsa, H\u0131ristiyanlar da o kadar onlara fark atm\u0131\u015flar. Zira Hz. \u0130sa zaman\u0131nda sahih bir Uluhiyet fikri vard\u0131, eksik olan Rububiyet talimi idi, ki bu eksik tamamlanma yoluna gidilmi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n O Tek \u0130lah\u2019a hayatlar\u0131n\u0131 teslim edi\u015flerinde O\u2019nun iradesi do\u011frultusunda insaniyet hamurlar\u0131na \u015fekil veri\u015flerinde, ahlakta, kemalatta sorun vard\u0131. Demek insanlar \u0130lah olan Allah\u2019\u0131 tan\u0131y\u0131p hahamlar\u0131n\u0131 Rab\u2019ler ediniyorlard\u0131 ki, onlara \u201cRabbiniz Allah\u2019t\u0131r\u201d hat\u0131rlatmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 vacip oldu.<\/p>\n
<\/p>\n
Yine Yahudilerin Vahidiyet alg\u0131s\u0131nda bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131, ancak Ehadiyet alg\u0131lar\u0131 sorunlu oldu\u011fundan olsa gerek, tabiat-perestlik onlardan ne\u015fv-\u00fc nema bulmu\u015f. Evrenin tek bir Yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu bilmi\u015f olduklar\u0131 halde ancak nas\u0131l ya\u015famlar\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirme, yani Rab olma i\u015fini Hahamlar\u0131na verdilerse, kainatta olup biten \u015feyleri de Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda mevhum bir tabiata vermi\u015fler. B\u00f6ylece Yahudi itikad\u0131nda Allah, sosyal hayata da tabiat\u0131n i\u015fleyi\u015fine de kar\u0131\u015fmay\u0131 b\u0131rak\u0131p dinlenmeye \u00e7ekilmi\u015f, yedinci g\u00fcnde her\u015feyi b\u0131rak\u0131p gitmi\u015f bir Tanr\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu kudretinden \u015f\u00fcphe edilmeyen, ancak \u015fefkatinden \u015f\u00fcphe edilen bir Tanr\u0131. Yarat\u0131p terk ediyor, umursam\u0131yor. Burada Celal sahibi ama Cemal\u2019i olmayan bir \u0130lah var.<\/p>\n
<\/p>\n
H\u0131ristiyanlara gelince, onlar da her bir \u015feyi sordu\u011funuzda kolayca size bunu Tanr\u0131 yapt\u0131 dedikleri halde, sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisinde bir girdaba d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve sonu\u00e7lar\u0131 sebeplere hamledip esbap-perest olmu\u015flar. Bu da onlar\u0131n Vahidiyet kavramlar\u0131nda bir sorun olmas\u0131, Teslise inanmalar\u0131 ve Allah\u2019\u0131n iradesini bir \u00fc\u00e7leme ile tecelli ettirdi\u011fi zann\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f. \u00d6yle ya, Allah (ha\u015fa) insanlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak i\u00e7in bile hulul edip bir \u00f6l\u00fcml\u00fc kad\u0131ndan do\u011fmaya ve insanlar aras\u0131nda ya\u015fay\u0131p onlar i\u00e7in \u00f6lmeye gerek duyuyor, \u201cOl\u201d deyip olduram\u0131yor, illa bir sebebe ihtiya\u00e7 duyuyorsa o zaman esbab-perest olmay\u0131 da anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lamak gerekiyor. Bu anlay\u0131\u015f Allah\u2019\u0131 sebeplere mecbur ediyor. Bu noktada da kar\u015f\u0131m\u0131za \u015eefkatinden \u015f\u00fcphe edilmeyen ama Kudretinden \u015f\u00fcphe edilen bir Tanr\u0131 olgusu ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. \u00d6yle ya, g\u00fcc\u00fc \u201cOl\u201d demeye yetmiyor da, kullar\u0131n\u0131 kurtulu\u015fa erdirmek i\u00e7in ne \u00e7etrefilli yollar izlemek zorunda kal\u0131yor. Burada da Cemal Sahibi ama Celal\u2019i olmayan bir Rab bulunuyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Son \u00fcmmete gelince, ki o biz oluyoruz, b\u00f6yle bariz bir dengesizlik hamdolsun ki g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Elbette her \u00fcmmete gelen saf haliyle din-i m\u00fcbin bir denge halinde verilmi\u015fti. Ancak baz\u0131 taraflara maksada uygun olarak yap\u0131lan vurgu ve zaman\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131, \u00fcmmetlerin karakteristik \u00f6zellikleri bu makul vurguyu gayrimakul bir dengesizli\u011fe ta\u015f\u0131d\u0131. Allah Son Peygamber\u2019inde (sav) ve O\u2019na indirdi\u011fi mesaj\u0131nda Uluhiyet ve Rububiyet, Vahidiyet ve Ehadiyet, Celal ve Cemal dengesini en hassas mizanla kurmu\u015f, bizlere de Rahman suresinde \u201cSak\u0131n mizan\u0131 bozmay\u0131n\u201d diye uyar\u0131da bulunmu\u015ftur. Zira bu \u00fcmmetin Allah\u2019\u0131n halife olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 insandan alaca\u011f\u0131 neticeler i\u00e7in \u00e7ok az zaman\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131yamet yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu denklemde Vahyi Uluhiyetin, Hikmeti Rububiyetin taraf\u0131na koymak gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u201cBiz Musa\u2019ya Vahiy ve Hikmet verdik.\u201d \u201c\u0130sa\u2019ya Tevrat\u2019\u0131 ve \u0130ncili, vahyi ve hikmeti \u00f6\u011frettik\u201d ayetlerinden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fudur ki: Bu sistem bizim d\u00fcnyam\u0131zda Kur\u2019an ve S\u00fcnnete tekab\u00fcl etmektedir. Vahiy ile bizi her t\u00fcrl\u00fc \u015firkten azade bir tek \u0130lah\u2019a Kullu\u011fa \u00e7a\u011f\u0131ran Allah-\u0131 Z\u00fclcelal, S\u00fcnnet-i Seniyye ile bize Rububiyetini g\u00f6stermekte, \u201cAllah Rasul\u00fc\u2019nde size g\u00fczel \u00f6rnek vard\u0131r\u201d diyerek ona ittiba suretiyle terbiye olmam\u0131z, insaniyetin y\u00fcce maksatlar\u0131na ula\u015fmam\u0131z, evc-i kemalata uruc etmemiz sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Yine Kur\u2019an vahyinde bir genel \u00fcslup i\u00e7erisinde bizi kainatta seyreden bir seyyah gibi gezdiren Rabbimiz, daha geni\u015f bir dairede Vahidiyetine bakt\u0131rmakta, ahlak\u0131n, \u015feriat\u0131n genel esaslar\u0131n\u0131, s\u00fctunlar\u0131n\u0131 bina etmekte, S\u00fcnnet-i Rasulullah ile de su i\u00e7memizden, yata\u011f\u0131m\u0131zda sa\u011f taraf\u0131m\u0131za yatmam\u0131za, sevdiklerimize sevgimizi izhar etmemizden, selamla\u015fmam\u0131za, yerde bulunan bir ta\u015f\u0131 kald\u0131rmam\u0131za kadar n\u00fcfuz edilmekle Allah\u2019\u0131n her minik \u015feyde bir kainat kadar hikmetler derc etti\u011fini, k\u00fc\u00e7\u00fck bir adab\u0131m\u0131zla bile t\u00fcm kainat\u0131n alakadar oldu\u011funu bir Ehadiyet tecellisi olarak bize talim ettirmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Kuran okurken, \u00fcrperirsiniz, ha\u015fyet duyars\u0131n\u0131z. O \u00f6yle bir muhittir, \u00f6yle bir okyanustur ki, rehbersiz bo\u011fulmaktan korkars\u0131n\u0131z. Anlamlar d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ku\u015fatamaz, hayret i\u00e7inde ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz her \u015feyden akl\u0131n\u0131z\u0131n aczini itiraf ederek ayr\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu Kuran\u2019\u0131n celalidir. Onda ilerlemek Everest\u2019e t\u0131rmanmak gibidir. G\u00fczellik korkunun ve nefes kesen azametin ard\u0131ndan bakar. As\u0131l olan Kelam\u2019\u0131n mucizeli\u011fidir. Kudreti hisseder, aczinizi derk edersiniz. Kur\u2019an okumak size bir azamet verir, ehl-i Kuran ehl-i Vakard\u0131r. Kur\u2019an okumak sizi kendi nazar\u0131n\u0131zda k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcr, kainat nazar\u0131nda b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Kur\u2019an talebelerine Heybet ve Celal verir.<\/p>\n
<\/p>\n
Oysa s\u00fcnnet-i Rasulullah \u00f6yle midir? S\u0131cac\u0131kt\u0131r, yumu\u015fac\u0131kt\u0131r, g\u00fclen bir y\u00fczd\u00fcr, ba\u011fr\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131lan bir kucakt\u0131r. \u0130nsand\u0131r, sizdendir, i\u00e7inizdendir. Kalbinizin i\u00e7indendir. Her bir i\u015finizle bir anne \u015fefkatiyle ilgilidir. \u00dczerinize Rauf ve Rahimdir. O Rahmeten lil Alemin\u2019dir. D\u00fc\u015fersiniz, sizi kald\u0131r\u0131r. Size nurdan kanatlar takt\u0131r\u0131r, sizi elinizden tutar, korkusuzca diyar diyar dola\u015ft\u0131r\u0131r. Onun yan\u0131nda korku yoktur, emniyet vard\u0131r. O sizi saklar, size s\u0131\u011f\u0131nak olur. O kelimelerini se\u00e7emedi\u011finiz bir muhabbettir. A\u011fa\u00e7lar gibi siz de ona ko\u015fars\u0131n\u0131z, ta\u015flar gibi avucuna s\u0131\u011fars\u0131n\u0131z, ay gibi muhabbetinden kalbiniz ortadan ikiye ayr\u0131l\u0131r, ve O sizi de torunlar\u0131n\u0131 kucaklar gibi kucaklar. O a\u015f\u0131k olmamas\u0131 gayri kabil bir g\u00fczelliktir. \u00dcstelik sizi de yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fczelle\u015ftirir. Ayr\u0131ca \u201cKarde\u015fim Yusuf g\u00fczeldi, bense sevimliyim\u201d diyecek kadar da m\u00fctevazidir. Oysa O bizzat cemaldir. Allah\u2019\u0131n Cemal\u2019i en \u00e7ok ona bak\u0131nca g\u00f6r\u00fclmektedir. Onun rahmetinden istifade ettik\u00e7e siz de daha merhametli olursunuz, ona benzedik\u00e7e siz de g\u00fczelle\u015firsiniz. Kainat hayranl\u0131kla etraf\u0131n\u0131zda toplan\u0131r, melekler g\u00fczelli\u011finizi seyrederler. O size bakar ve \u201c\u0130\u015fte der, \u00dcmmetimle iftihar ederim\u201d ve hi\u00e7 esirgemez hemen ekler \u201cSizi \u00e7ok seviyorum\u201d. O sevgisini ne s\u00f6ylemede ne g\u00f6stermede, ne kalbinize sevgi takviyesi yapmada asla cimri de\u011fildir. S\u00fcnnet terbiyesi m\u00fcmine Rahmet ve Cemal verir.<\/p>\n
<\/p>\n
Elbette bizim de bu denge ve sistemati\u011fi anlamamam\u0131z dahilinde ya\u015fayabilece\u011fimiz sorunlar var. Baz\u0131lar\u0131n\u0131 el an ya\u015f\u0131yoruz da. Kimi dindar \u00e7evrelerde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir Kur\u2019an vurgusuna rastl\u0131yoruz mesela, ve bunu hadislerin en hafif tabiriyle tahfifinde, \u015f\u00fcphe ile yakla\u015f\u0131lmas\u0131nda, ya\u015fam rehberi olarak s\u00fcnnete de\u011fil akla yer verilmesinde, Kuran\u2019dan s\u00fcnnet olmaks\u0131z\u0131n bir \u015fey al\u0131nabilece\u011finin vehmedilmesinde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Bu bir Yahudile\u015fme temay\u00fcl\u00fc do\u011furuyor. Bunun sonucu olarak Efendimizi b\u0131rakan kitleler kendilerine yeni Efendiler ar\u0131yorlar. S\u00fcnneti b\u0131rakarak kendi akl\u0131na s\u0131\u011f\u0131nanlar yine kendi ak\u0131llar\u0131yla kalm\u0131yor, modern imamlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Yani aynen Beni \u0130srail gibi Rabbi\u2019ler ediniyorlar. Yahut ezberinde bir s\u00fcr\u00fc ayet bulunan, s\u00f6zde \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimseye b\u0131rakmayan, tak\u0131m tutar gibi bir dine taraftar olan, ancak ki\u015fisel ya\u015fant\u0131s\u0131nda, aile hayat\u0131nda, al\u0131\u015fveri\u015finde bu dinin hi\u00e7 yer bulmad\u0131\u011f\u0131 insanlara rastlayabiliyoruz. S\u00fcnnetsizlik adam\u0131 bu hale getiriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6te yandan \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6zellikle k\u0131rsal kesimlerde, e\u011fitim g\u00f6rmemi\u015f \u00e7evrelerde devam ede gelen bir dini gelenek var ki, bu insanlar fark\u0131nda olsun olmas\u0131n k\u00f6klerini s\u00fcnnetten al\u0131yor. Evet i\u00e7inde hurafeler de bar\u0131nd\u0131r\u0131yor, yahut yap\u0131lan haza hakikat dahi olsa insanlar bunun anlam\u0131n\u0131, hikmetini bilmedikleri i\u00e7in hem kendi nefislerine hem de sosyal hayat\u0131n sorular\u0131na cevap vermekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyorlar. Kimi bir dereceye kadar kendini bu yolla muhafaza ediyor olsa da \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, gen\u00e7lerini, etraflar\u0131n\u0131 bu yolla \u0130slam\u2019a davet edemiyorlar. \u0130nsanlar onlar i\u00e7in \u201cNe iyi teyze, ne iyi amca\u201d diyor ancak onlar\u0131n bu iyili\u011fini dinden m\u00fclhem g\u00f6rm\u00fcyor. Bu iyilik kendileriyle m\u00fcnhas\u0131r kal\u0131yor. Onlar\u0131n namaz\u0131 duas\u0131 hatta ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc kimsenin g\u00f6z\u00fcne batm\u0131yor zira temsil konumunda addedilmiyorlar. Tabiri caizse modern hayatta pek de adam yerine konmuyorlar. Bu taraf\u0131yla da din bir H\u0131ristiyanla\u015fma yoluna gidiyor, bireysel bir ibadet, mistik bir anlay\u0131\u015f, m\u00fcbarek ama toplumdan uzak, marjinal insanlar do\u011furuyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130lk kategoride, Allah\u2019\u0131n uluhiyeti vechesinde bir sorun ya\u015famayan, hatta en ince meselelerde bile \u015firk k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 fark edecek kadar hassas olan, selefi bir anlay\u0131\u015fla kolayca herkesi tekfir edebilen bir celali din alg\u0131s\u0131, hayat\u0131n i\u00e7ini adab\u0131, etvar\u0131 ku\u015fatmayan, bir s\u00fcr\u00fc meselede insan\u0131 rehbersiz ve sahipsiz, kendi akl\u0131 ile \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya, deneme yan\u0131lmaya terk eden vahidiyeti mevcut ama ehadiyeti eksik bir Allah inanc\u0131 duruyorken; ikinci durumda hayat\u0131n ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131nda bo\u011fulan, k\u00fc\u00e7\u00fck bir adaba ziyadesiyle ehemmiyet verdi\u011fi halde daha b\u00fcy\u00fck ve ciddi meselelere bigane kalabilen, par\u00e7adan b\u00fct\u00fcne gidemeyen, terbiye olsa da terbiye edemeyen, insanlar\u0131 b\u00fct\u00fcnsel bir d\u00fcnya alg\u0131s\u0131, tevhid i\u00e7inde dine davet edemeyen hurafelere ge\u00e7it veren, Kur\u2019an\u2019\u0131 \u00f6mr\u00fc boyu y\u00fcz\u00fcnden okumu\u015f ama Rabbim bana ne demi\u015f hi\u00e7 merak etmeyen bir insan kitlesi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Birinci vartaya daha \u00e7ok alimler okumu\u015flar, akl\u0131na g\u00fcvenenler, ikincisine ise daha \u00e7ok avam-\u0131 nas d\u00fc\u00e7ar oluyor. <\/p>\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n tarikat ele\u015ftirilerini, yahut alimlere y\u00f6nelik tenkitlerini anlamak ziyadesiyle m\u00fcmk\u00fcn oluyor. Zira istenen ve arzu edilen ne ruhsuz bir ceset, ne de cesetsiz bir ruh. \u0130kisinin izdivac\u0131 gerekiyor. Bu da ancak sevgili \u00dcstad\u0131m\u0131z\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi Uluhiyet-Rububiyet, Vahidiyet- Ehadiyet, Celal-Cemal dengesinin kurulmas\u0131ndan ge\u00e7iyor. B\u00f6ylece toplumdaki bir taraf\u0131 ta\u015f gibi sert ve m\u00fcsamahas\u0131z, bir taraf\u0131 sak\u0131z gibi yumu\u015fak ve omurgas\u0131z olan yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015flar derlenip toparlan\u0131yor, do\u011fru kal\u0131ba konulup k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerden tamir ediliyor. Risale-i Nur\u2019un b\u00fct\u00fcn\u00fcnde de bu denge ve hassasiyet \u00f6zenle g\u00f6zetiliyor ki, talebesi bu alanda geli\u015firken her taraftan e\u015fit ve orant\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcyor, z\u00fclcenaheyn oluyor. Zira o k\u00fclliyatta Kur\u2019an\u2019a ve s\u00fcnnete e\u015fit derecede ehemmiyet veriliyor, ayn\u0131 \u015fiddette vurgu yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
29.01.2009 R\u0130SALE-\u0130 NUR\u2019DA Esma-i H\u00fcsna sistemati\u011finin Uluhiyet-Rububiyet, Vahidiyet- Ehadiyet, Celal-Cemal dengesi \u00fczerinde oturdu\u011funu, bunun \u00fc\u00e7 ayakl\u0131 bir d\u00fczleme tekab\u00fcl etti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Seminerinde Sevgili Metin KARABA\u015eO\u011eLU\u2019nun s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi gibi, bu sistematik ilkinde Tevhid-i Azam\u2019a, ikincisinde Vahdaniyet\u2019e, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnde ise Kemal\u2019e bakan bir netice verir. Seminerde anlat\u0131lanlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, insanl\u0131k tarihinde de bu sisteme g\u00f6re kurulmu\u015f bir yap\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[140],"class_list":["post-86485","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n