15.04.2010<\/p>\n
BAL, SEM\u0130H Kaplano\u011flu\u2019nun Yusuf \u00dc\u00e7lemesi\u2019nin son filmi. \u00d6d\u00fcllere ve methiyelere doymayan, zihnini gelene\u011fe, kalbini Kitab\u2019a bat\u0131ran y\u00f6netmenin \u00e7ekti\u011fi, m\u00fcsl\u00fcman kadar sade ve g\u00fczel film.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu yaz\u0131y\u0131 yazmadan \u00f6nce film hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi, bende b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlenimleri bir arkada\u015f grubunda anlat\u0131rken \u015funu belirtmeden ge\u00e7emedim. Bal benim favorim de\u011fil. Ben \u00fc\u00e7lemenin ikinci filmi S\u00fct\u2019\u00fc daha ba\u015far\u0131l\u0131 bulmu\u015ftum, ve ilk film Yumurta da kanaatimce daha iyiydi. Ama bu filmi be\u011fenmedi\u011fim anlam\u0131na da gelmiyor. Bilakis be\u011fendim. Ama Kaplano\u011flu\u2019nu kendisiyle mukayese edince Bal\u2019\u0131 di\u011fer filmlerine nazaran daha az etkili buldum. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Semih Kaplano\u011flu bize hi\u00e7bir filminde s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 hikayeler anlatm\u0131yor. Hikayeleri de hayat gibi yal\u0131n, s\u0131radan. Bu da insan\u0131n filme, kendi hayat\u0131ndan bir par\u00e7aym\u0131\u015f gibi bakmas\u0131na izin veriyor. Bu y\u00f6nden bu film de ilk ikisinden farkl\u0131 de\u011fil . Ancak Kaplano\u011flu, filmlerini bir semboller, imgeler silsilesi halinde izleyiciye sunan da bir y\u00f6netmen. Film de hayat gibi okumak isteyen i\u00e7in i\u015faretlerle dolu. \u201cArife i\u015faret kafidir\u201d dercesine izleyiciden etkin bir tefekk\u00fcr \u00e7abas\u0131 istiyor. \u0130lk iki filmi be\u011fenenler Bal\u2019\u0131 da be\u011feneceklerdir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Acizane okuyabildiklerimi sizinle payla\u015fmak isterim. Ancak bilinmelidir ki bu okuma benim zaviyemden oldu\u011fu i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131yla benze\u015fmeyebilir, hatta y\u00f6netmenin maksad\u0131na isabet de etmeyebilir. Herkesin bir meselede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ancak kendi kadard\u0131r. Kendi rengine boyan\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Film, sabah\u0131n erken saatlerinde, ormanda yol alan bir baba o\u011fulla ba\u015flar. Bir de e\u015fekleri vard\u0131r. Bu sabah vaktinde, baba o\u011ful bir i\u015f yapma pe\u015finde, bir r\u0131z\u0131k arama derdindedirler, nitekim bir kovan\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7erlerken damlayan bal onlara r\u0131zk\u0131n yerini g\u00f6sterir. Sabah imgesi hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na i\u015faret eder. Sabah saatlerinde yol alan baba ve o\u011ful, izleyiciye Rab ile insan\u0131n beraberli\u011fini hat\u0131rlat\u0131r. Rabb \u00f6nce Rezzak olarak tecelli eder. Bir insan yavrusu do\u011fdu\u011funda ona gereken r\u0131zk\u0131 bulmak, onun hayat\u0131n\u0131n devam\u0131 i\u00e7in olmazsa olmazd\u0131r. R\u0131zk\u0131 kim verirse Rab odur. Burada Rab ismi de, Rezzak ismi de, babada tecelli eder.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Filmde ilk s\u00f6z\u00fc duydu\u011fumuz sahne, baban\u0131n \u00e7ocu\u011fa \u201cOku!\u201d dedi\u011fi sahnedir. Bu ilk kez Rabb\u2019in hitab\u0131na muhatap olan Efendimiz\u2019i(sav) hat\u0131rlat\u0131r. Nitekim filmdeki \u00e7ocuk da kek-k\u00fck, zorlayarak-zorlanarak harfleri \u00e7at\u0131p okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Okudu\u011fu bir takvim yapra\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Zaman bir takvim yapra\u011f\u0131nda ba\u015flar, filmin zaman\u0131, Yusuf\u2019un zaman\u0131, insan\u0131n zaman\u0131\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Babada Rab ve Rezzak isimlerinden ma\u00e2da, Rahim ismini de g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Baba Yusuf\u2019u kuca\u011f\u0131na oturtur, sever, Yusuf babas\u0131na g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir r\u00fcyadan s\u00f6z eder. Bu da baban\u0131n hikmetini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz and\u0131r. Yusuf\u2019a \u201cR\u00fcya \u00f6yle ortal\u0131k yerde anlat\u0131lmaz, kula\u011f\u0131ma anlat\u201d der. Sonra da tedbir al\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u201cSak\u0131n r\u00fcyan\u0131 ba\u015fkalar\u0131na anlatma!\u201d demesinde fark ederiz. Babada Hak\u00eem ve M\u00fcdebbir isimleri de tecelli eder.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Filmde baban\u0131n at\u00f6lyesini, yapt\u0131\u011f\u0131 marangozluk i\u015flerini de g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Babada Sani ismi de tecelli eder. \u0130tiraf etmeliyim ki, \u00f6nemli oldu\u011funu sezmeme ra\u011fmen, filmde \u00e7\u00f6zemedi\u011fim imgelerden biri sicim, urgan ile anlat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u015feydir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Baban\u0131n ad\u0131n\u0131n Yakub olu\u015fu, \u00e7ocu\u011fun r\u00fcya anlat\u0131\u015f\u0131 bizi Yusuf suresine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Zihnimiz en g\u00fczel k\u0131ssa etraf\u0131nda dola\u015f\u0131rken Yusuf\u2019un okula gitti\u011fini, di\u011fer \u00e7ocuklar gibi d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, biraz da onlara imrendi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Yusuf babas\u0131 \u201cOku!\u201d deyince okumakta iken, s\u0131n\u0131fta okuyamamaktad\u0131r. Anlar\u0131z ki okutan babad\u0131r. Yusuf(insan) ancak baban\u0131n(Rabbin) yan\u0131nda, ve onun kudretli sesi buyurdu\u011funda okumaya g\u00fc\u00e7 yetirebilmektedir . Bu da Yaratan Rabbin ad\u0131 ile okumaya bir i\u015faret olsa gerek\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yusuf annesi ile ileti\u015fim kurmamaktad\u0131r. Film boyunca annesiyle tek kelime bile konu\u015fmaz. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bunu tuhaf buldu\u011fumu belirtmeliyim. Yusuf babas\u0131yla konu\u015fmaktad\u0131r. Ona \u00e7i\u00e7eklerin isimlerini sormakta, ondan bilgiler almaktad\u0131r. Ancak ne kadar \u015fefkatli olursa olsun anne ile konu\u015fmaz. Annenin verdi\u011fi s\u00fct\u00fc i\u00e7mez. Annenin t\u00fcm \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131 beyhudedir. Yusuf annesine de\u011fil, babas\u0131na yard\u0131m etmeyi tercih eder. \u0130zleyici \u2018acaba anne \u00fcvey mi?\u2019 t\u00fcr\u00fcnden bir izlenime de kap\u0131l\u0131r. Ama bunu destekler bir sebep g\u00f6rm\u00fcyoruz. Yusuf ancak filmin sonlar\u0131nda, annesinin, babas\u0131n\u0131n gelmeyi\u015fine \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, annesi i\u00e7in bir \u015fey yapar. S\u00fct\u00fc sevmedi\u011fi halde onun hat\u0131r\u0131 i\u00e7in i\u00e7er. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, yumurtalar\u0131 k\u00fcmesten getirdi\u011fi sahnede dahi, asl\u0131nda annesine de\u011fil, babas\u0131na yard\u0131m etmektedir. Annesi, e\u015fi i\u00e7in \u00e7\u00f6rek yapmakta, Yusuf da bu y\u00fczden anneye laz\u0131m \u015feyleri ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yusuf\u2019un as\u0131l maksad\u0131 babas\u0131n\u0131 sevindirmektir. O ya\u015fta bir \u00e7ocu\u011fun neden annesiyle hi\u00e7 ileti\u015fim kurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak zor. Filmde bununla ilgili bir ipucu yok. Sanki bu k\u0131s\u0131mda biraz bo\u015fluk var.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Y\u00f6netmenin verdi\u011fi bir rop\u00f6rtaj g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulunca par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirme denemesi anlams\u0131zla\u015f\u0131yor. \u00dc\u00e7 Yusuf da farkl\u0131 insanlar. Ancak yine de psikolojik bir devaml\u0131l\u0131ktan s\u00f6z ediliyor. Bu anlat\u0131m dili bize mekanla ilgili olmasa da, anne \u00e7ocuk ili\u015fkisi ile ilgili soru i\u015faretleri b\u0131rak\u0131yor. Psikolojik devaml\u0131l\u0131ktan s\u00f6z edilince, anne \u00e7ocuk ili\u015fkisi bo\u015flukta b\u0131rak\u0131lamayacak kadar m\u00fchim bir ili\u015fki haline geliyor. Belki bunu da Yusuf suresindeki k\u0131ssaya ba\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn, zira onu da salt bir baba-\u00e7ocuk ili\u015fkisi olarak okuyoruz. Ancak Hz. Yusuf\u2019un annesi vefat etmi\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla bu bak\u0131mdan hikaye benze\u015fmiyor. Belki de y\u00f6netmen b\u00f6yle bir benzerlik aram\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130kinci filmle ilk film aras\u0131nda, anne-o\u011ful ili\u015fkisi par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirilebilen bir puzzle idi. Yumurta\u2019da Yusuf annesini y\u0131llard\u0131r g\u00f6rmemi\u015f vefas\u0131z evlatt\u0131. \u201cBir o\u011ful anneye neden s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6ner?\u201d sorusunun cevab\u0131n\u0131 bize, ikinci filmdeki Yusuf karakteri vermi\u015fti. S\u00fct\u2019te Yusuf annesinin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f etmek i\u00e7in onca \u00e7aba g\u00f6stermesine, s\u00fct satmas\u0131na, bal\u0131k tutmas\u0131na, annesine terlik bakmas\u0131na kar\u015f\u0131n, annesinin ba\u015fka bir adama y\u00f6nelmesi, bir k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011fa ve bir gurur incinmesine ve hatta k\u00fcsk\u00fcnl\u00fc\u011fe yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. S\u00fct\u2019teki Yusuf\u2019u g\u00f6r\u00fcnce onun \u00e7ocukken annesi ile de iyi bir ili\u015fkisi oldu\u011funu zannedebilirdik. Oysa yoktu. Nedeni de yoktu. \u0130kinci filmle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc film aras\u0131nda anne-o\u011ful ili\u015fkisi bak\u0131m\u0131ndan psikolojik bir devaml\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu hikayede de bir k\u0131skan\u00e7l\u0131k g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bir Yusuf Masal\u0131 k\u0131skan\u00e7l\u0131k olmadan olabilir mi hi\u00e7? Ancak burada k\u0131skanan Yusuf\u2019tur. Babas\u0131n\u0131n ilgisini bir okul arkada\u015f\u0131ndan k\u0131skan\u0131r. \u00dcstelik \u00e7ocuktan intikam da al\u0131r. Ancak sonra babas\u0131n\u0131n yonttu\u011fu oyuncak gemiyi \u00e7ocu\u011fa vermedi\u011fini anlar ve pi\u015fmanl\u0131k duyar. \u00d6zr\u00fc de Yusuf gibi fedakarcad\u0131r. Gider sessiz sedas\u0131z gemiyi \u00e7ocu\u011fa verir. \u00c7ocuk onun geldi\u011fini bilmez bile. Ama Yusuf\u2019a, kendisinin bilmesi k\u00e2f\u00eedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bir ba\u015fka ilgin\u00e7 sahne kad\u0131nlar\u0131n beyaz ba\u015f\u00f6rt\u00fclerle melekler gibi toplan\u0131p Buhari\u2019deki Mira\u00e7 bahsini okumalar\u0131d\u0131r. Orada \u00fc\u00e7 imge ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. S\u00fct, bal ve \u015farap. Efendimiz s\u00fct\u00fc al\u0131r. \u00dc\u00e7lemenin iki filmine g\u00f6nderme vard\u0131r. \u015earapla ve temsil etti\u011fi sekr hali ile belli ki y\u00f6netmenimizin i\u015fi yoktur. Bir di\u011fer g\u00f6nderme de, \u00e7ocu\u011fun defaatle masadaki s\u00fcte bak\u0131\u015f\u0131nda, k\u00fcmesten \u00fc\u00e7 yumurta al\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kad\u0131nlar okurlarken Yusuf bah\u00e7eye \u00e7\u0131kar. Bir kovada ay\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Ay dolunayd\u0131r. Parma\u011f\u0131yla suya dokunur, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kaybolur. \u0130nsan alemdeki gidi\u015fata parma\u011f\u0131n\u0131 bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn berrakl\u0131\u011f\u0131 kaybolur. Art\u0131k insan parma\u011f\u0131 kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, tecelli se\u00e7ilemez olmu\u015ftur. Sonra su tekrar durulur. Biz parma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hadisata ne kadar kar\u0131\u015ft\u0131rsak, dengeyi ne denli bozsak da Allah hayat\u0131 yeniden dengeye ula\u015ft\u0131r\u0131r. Kamer yine g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Yusuf bu kez kafas\u0131n\u0131 kovaya sokar. Bu da bizim tecellide g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze yak\u0131n olabilmek i\u00e7in neler yapabilece\u011fimizin g\u00f6stergesidir. \u0130nsan\u0131n istedi\u011fi yak\u0131nl\u0131kt\u0131r. \u201cFe inni Karib\u201d derken Allah bize yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ders verir. Allah Rububiyetiyle bize yak\u0131nd\u0131r. Efali ve icraat\u0131 yan\u0131ba\u015f\u0131m\u0131zdad\u0131r. Bunun fark\u0131na varanlar, \u201cO \u015fah damar\u0131m\u0131zdan daha yak\u0131n\u201d der ve akrebiyetle ne\u015fe i\u00e7inde ya\u015farlar. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Oysa Allah Z\u00e2t\u2019\u0131 itibariyle bizden nihayetsiz uzakt\u0131r. Bu da ay\u0131n g\u00f6kteki haline benzer. Ona Z\u00e2t itibariyle yak\u0131n olmak isteyen ehl-i a\u015fk bir \u00f6m\u00fcr ney gibi inler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kavu\u015fmak bu d\u00fcnyada de\u011fildir. Bu da bize kimin h\u00fcz\u00fcn kimin ne\u015fe tecellileriyle hemhal oldu\u011funu a\u00e7\u0131klar. Onu isim ve fiilleriyle hayatlar\u0131nda fark edenler ne\u015fe tecellilerine, Z\u00e2t\u2019\u0131 itibariyle isteyenler ise h\u00fczne gark olurlar. A\u015fk ac\u0131s\u0131n\u0131n da sebebi budur. Kul Ona Onun diledi\u011fi gibi muhatap olur, a\u015f\u0131k ise Ona kendi istedi\u011fi gibi muhatap olmak ister. Bu da olacakt\u0131r, ama sonra, bu d\u00fcnyadan sonra. A\u015f\u0131klar\u0131n tene kafes demesine \u015fa\u015fmamak laz\u0131m \u00f6yleyse.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Le\u011fen ve ay k\u0131ssas\u0131n\u0131 bilmeyen var m\u0131d\u0131r? Bir g\u00fcn bir z\u00e2t bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yan\u0131na gelir. Onu le\u011fene bakarken g\u00f6r\u00fcr. \u201cNe yap\u0131yorsun?\u201d der. \u201cLe\u011fende ay\u0131 seyrediyorum\u201d der beriki. Arkada\u015f\u0131 ona \u201cBa\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rsana be adam, boynunda \u00e7\u0131ban m\u0131 var?\u201d diye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131r. Bu varl\u0131kta Hakk\u0131n tecellisini g\u00f6rmekle, Onun kendisini g\u00f6rmek aras\u0131ndaki fark\u0131 anlatmak i\u00e7in harika bir meseldir. Biz bu d\u00fcnyada, varl\u0131kta Hak tecellisine muhatap oluruz. Bu filmimizde Yusuf\u2019un Hakk\u2019\u0131 babas\u0131nda g\u00f6rmesi gibidir. Bir \u00e7ocuk i\u00e7in bu normaldir. Fakat b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015fseniz ve hala kovaya ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 dald\u0131r\u0131yor, Hakk\u2019\u0131 tecelligahta yakalamak istiyorsan\u0131z, maalesef muvaffak olamazs\u0131n\u0131z. Elinizdeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fc de ka\u00e7ar yakalayamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bal bir ormanda ba\u015flar, bir ormanda biter. Orman kesrete i\u015faret eden bir sembol olmal\u0131. Biz kesret aleminde ya\u015fayan varl\u0131klar, ormanda birka\u00e7 ad\u0131m \u00f6tesini bile g\u00f6remeyen insanc\u0131klar de\u011fil miyiz? Yusuf da babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile bir ormanda geceler. \u0130nsan en \u00e7ok sevdi\u011finden ayr\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, kendini bir cang\u0131la d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f gibi hisseder ya! Yusuf\u2019un gecesi filmin sonudur. Hat\u0131rl\u0131yorum da S\u00fct de b\u00f6yle karanl\u0131kta, bir kafa feneri ile bitmi\u015fti. Allah g\u00f6klerin ve yerin Nur\u2019udur ya, insan Onsuz ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kamaz. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunlar bana Bal\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleridir. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren, hissettiren, sinema \u00f6rneklerinden g\u00fczel bir \u00f6rnek olan bu filmi izlemenizi tavsiye ederim. Allah bu t\u00fcr \u00e7abalar\u0131 da bizim medeniyetimizin karanl\u0131ktan ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na vesile k\u0131ls\u0131n. Kaplan Film\u2019in de yollar\u0131n\u0131 Fettah ismi ile a\u00e7s\u0131n, ihlaslar\u0131n\u0131 bozmas\u0131n. Zira mensup olduklar\u0131 yerde ihlas\u0131 korumak g\u00fc\u00e7 i\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15.04.2010 BAL, SEM\u0130H Kaplano\u011flu\u2019nun Yusuf \u00dc\u00e7lemesi\u2019nin son filmi. \u00d6d\u00fcllere ve methiyelere doymayan, zihnini gelene\u011fe, kalbini Kitab\u2019a bat\u0131ran y\u00f6netmenin \u00e7ekti\u011fi, m\u00fcsl\u00fcman kadar sade ve g\u00fczel film. Bu yaz\u0131y\u0131 yazmadan \u00f6nce film hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi, bende b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlenimleri bir arkada\u015f grubunda anlat\u0131rken \u015funu belirtmeden ge\u00e7emedim. Bal benim favorim de\u011fil. Ben \u00fc\u00e7lemenin ikinci filmi S\u00fct\u2019\u00fc daha ba\u015far\u0131l\u0131 bulmu\u015ftum, ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[130],"class_list":["post-86382","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n