03.05.2010<\/p>\n
BU HAFTA ne kadar da yo\u011fun ge\u00e7ti. On g\u00fcnd\u00fcr klavyeye tek bir harf yazmak i\u00e7in bile dokunmad\u0131m. Oysa harfler ne kadar \u00f6nemli benim d\u00fcnyamda. Kelimelerde hemen harflere bakar\u0131m ben. Bir lafz\u0131 dinlerken onu k\u00f6k harflerine ay\u0131r\u0131r, o kelimenin birka\u00e7 anlam\u0131n\u0131 hat\u0131r\u0131ma getirir, serbest \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla muhayyileme b\u0131rak\u0131r\u0131m. Bu y\u00fczden kimi zaman kelimelere tak\u0131lmaktan s\u00f6yleyenin maksad\u0131n\u0131 do\u011fru i\u015fitemedi\u011fim bile olur. En \u00e7ok, kelimelerle ilgili konu\u015fmay\u0131 severim. Ge\u00e7enlerde bir seminerde bir z\u00e2t\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131, ve dahas\u0131 tahtaya yazd\u0131\u011f\u0131 ve \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kelimelere, nas\u0131l da ho\u015f\u00e7a dal\u0131vermi\u015ftim. G\u00fcl\u00fcmseyerek hat\u0131rl\u0131yorum ki, konu\u015fmac\u0131 da ayn\u0131 zevkle dalm\u0131\u015ft\u0131 kelimeler denizine. \u00d6yle ki bu, kimilerinin \u201csadede gelelim\u201d t\u00fcr\u00fcnden ikazlar\u0131na sebebiyet vermi\u015fti. Anl\u0131yorum, herkes kelimelere \u00e2\u015f\u0131k de\u011fil. \u015e\u00fck\u00fcr ki, \u00e2\u015f\u0131k olanlar var, ve onlar\u0131n sohbetine doyum olmuyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir cerrah\u0131n titizli\u011fiyle yakla\u015f\u0131yorum kelimelere. \u0130ncecik aletler kullan\u0131yorum onlar\u0131 tutmak, ay\u0131rmak, bi\u00e7imlendirmek ve yeniden dikmek yahut yap\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in. Elbette canlar\u0131n\u0131 ac\u0131tmamak onlar\u0131 \u00e7eki\u015ftirip zorlamamak i\u00e7in nezaketi elden b\u0131rakm\u0131yorum. Ama bunu bir edibin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi de yapm\u0131yorum. Merak\u0131m anlama, i\u00e7eri\u011fe dair, bi\u00e7im ve esteti\u011fe de\u011fil. Sonra kelimelerin bir c\u00fcmlede s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131na bak\u0131yorum titizlikle. \u00d6nce gelen \u00f6nce gelmesi gerekti\u011fi i\u00e7in \u00f6nce gelmi\u015ftir. \u00d6ncelenmi\u015ftir. Acaba onu \u00f6nceleyen ne? E\u015f ve yak\u0131n anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fcklere onu tercih ettiren sebep ne ola ki? Bir c\u00fcmleyi b\u00f6yle al\u0131p okudu\u011funuzda, \u00f6zellikle Hikmetli Kitap\u2019ta \u00f6n\u00fcn\u00fcze u\u00e7suz bucaks\u0131z \u00e7ay\u0131rl\u0131klar, derin vadiler, u\u00e7urumlar, sarp kayal\u0131klar, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz yahut \u00e7alkant\u0131l\u0131 okyanuslar \u00e7\u0131k\u0131veriyor. Bir hadis metnine de b\u00f6yle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ger\u00e7ekten Rasul\u2019\u00fcn s\u00f6z\u00fcn\u00fcn di\u011fer s\u00f6zlere benzemedi\u011fini, onun s\u00f6z\u00fc \u00fczerine s\u00f6z s\u00f6ylenemeyece\u011fini derk ediyorsunuz. Ayn\u0131 \u015fey b\u00fcy\u00fck \u00e2limlerin kitaplar\u0131 i\u00e7in de s\u00f6ylenebilir. Bu y\u00fczden \u00dcstad\u0131m\u0131n kelime titizli\u011fine hayran\u0131m, yine bu y\u00fczden \u201cKe\u015fke \u0130bn-i Arabi\u2019yi Arap\u00e7a orjinalinden okuyabilecek kifayette olsayd\u0131m\u201d diyorum. Ama de\u011filim. Belki, ke\u015fke, F\u00fctuhat ve F\u00fcsus \u00e7evirileri de Risale metni gibi Osmanl\u0131ca kelimelere sad\u0131k kal\u0131narak yap\u0131labilse\u2026O zaman biraz daha der\u00fbna n\u00fcfuz etmek m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi de\u011fil mi? \u015eimdiki halde g\u00fczel bir saray\u0131n d\u0131\u015f duvar\u0131n\u0131n ard\u0131nda kal\u0131n\u0131yor, o duvara t\u0131rmanmaya g\u00fcc\u00fc yetmeyen saraya sadece uzaktan bakabiliyor. Giremiyor, yakla\u015fam\u0131yor.Bunca \u00e7eviriden maksat y\u00fczeysel bir fehim olmamal\u0131 de\u011fil mi? Umar\u0131m ilgilileri beni duyarlar.<\/p>\n
<\/p>\n
Mazide kelimeleriyle saraylar in\u015fa etmi\u015f bir medeniyetin \u00e7ocuklar\u0131 el an kulubelerde oturuyor. Raz\u0131 de\u011filim, gerekirse \u00f6mr\u00fcmce ta\u015f ta\u015f\u0131r\u0131m, ama o saray\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. \u00dcstelik yepyeni bir \u015fey de de\u011fil yapaca\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6ncekinin y\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan in\u015fa edece\u011fiz her \u015feyi. Malzeme harabe de olsa, elimizin alt\u0131nda. Her ta\u015f sapasa\u011flam durmakta, her nak\u0131\u015f k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f da olsa biti\u015ftirilip yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmakta. Bitti\u011fini g\u00f6remesem de, i\u00e7ine girip g\u00f6rkemini izleyemesem de, nak\u0131\u015flar\u0131na nazar edemesem de, hayalimde onu \u015fimdiden bitmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcyorum. O saray\u0131 niyet in\u015fa edecek. Madem bir kez oldu, \u00fctopya de\u011fil, yine olacak, in\u015fallah. Yard\u0131m edin bana, bir el de siz at\u0131verin. Ben de tadilat\u0131 yapanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fcm de onlara iktida ettim. Haydi siz de kat\u0131l\u0131n, bu bizim saray\u0131m\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir z\u00e2t seminerinde gelene\u011fimizin, bizim kelimelerimizin bat\u0131 kaynakl\u0131 kelimelere \u00e7evrilmemesini, bunun anlam kayb\u0131na sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Seyr-i Sul\u00fbk yerine ki\u015fisel geli\u015fim yahut inisiasyon, s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakim yerine do\u011fru yol, ene yerine ego, enaniyet yerine narsizim, ilm\u00fcnnefs yerine psikoloji koyulmamal\u0131. Zira bu kelimelerin bitti\u011fi toprak farkl\u0131, yeti\u015fti\u011fi iklim farkl\u0131, tarihi ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel arka plan\u0131 farkl\u0131, ve dahi i\u00e7erdi\u011fi anlam d\u00fcnyas\u0131 farkl\u0131. \u00dcstelik bat\u0131l\u0131lar i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7evirilerde kullan\u0131lmalar\u0131 belki, mazur g\u00f6r\u00fclebilecek bu kelimelerin(ger\u00e7i buna da tam i\u015ftirak etmem m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, zira onlar da bizim alimlerimizi anlamak i\u00e7in o kavramlar\u0131n orjinalini anlamak durumundad\u0131rlar),bir de bizim insanlar\u0131m\u0131z\u0131n okumas\u0131, dinlemesi i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce i\u00e7im s\u0131zl\u0131yor. Bundan vazge\u00e7mezsek kendimize oryantalistler gibi bakmaktan vazge\u00e7ebilir miyiz? \u00dcstelik bu yolla kendimizi onlar kadar bile anlayamay\u0131z, de\u011fil mi? Zira o kavramlara onlar kadar \u00e2\u015fina de\u011filiz. Dilsiz ve d\u00fc\u015f\u00fcncesiz b\u0131rak\u0131l\u0131yoruz. Dilerim okuyup yazmaya, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmeye ve hakikate yol a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar buna dikkat ederler. Yoksa bunca \u00e7aba z\u00e2yi olabilir, aman!<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cBunu insanlar anlas\u0131n diye yapt\u0131k\u201d diyorlar. \u0130nsanlar\u0131n kavram ve kelime d\u00fcnyas\u0131 kay\u0131p gittiyse onu d\u00fczeltmek de sizin i\u015finiz. Yanl\u0131\u015f yerden ba\u015flayarak bir do\u011fruyu \u00fcretemezsiniz. Bir \u00e7izgi e\u011frilip kayd\u0131 ise yap\u0131lacak i\u015f onu devam ettirmek ve sapmay\u0131 artt\u0131rmak de\u011fil onu d\u00fczeltmek olmal\u0131d\u0131r. Siz bu \u00e7abay\u0131 g\u00f6sterirseniz, inan\u0131n insanlar da o kavram d\u00fcnyas\u0131na girmek, \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stereceklerdir. O seminer salonlar\u0131na gelen, o kitaplar\u0131 al\u0131p okuyan insanlar zaten hakikate sevdal\u0131 yahut en az\u0131ndan talip olan insanlar. Bir kez daha g\u00fczel olan\u0131n tad\u0131n\u0131 ald\u0131lar m\u0131, onlar\u0131 bir daha eski, tats\u0131z tuzsuz kelimelerinize raz\u0131 edemezsiniz.<\/p>\n
<\/p>\n
Hem demiyor musunuz, b\u00fcy\u00fck alimlerin yapt\u0131\u011f\u0131 kelimeleri bozulmu\u015f anlamlar\u0131ndan temizleyip, sapmalar\u0131 d\u00fczeltip kayna\u011fa g\u00f6t\u00fcrmektir. Buyrunuz yap\u0131n\u0131z. B\u00fcy\u00fck alim olursunuz. Olamasan\u0131z da niyetiniz amelinizden hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Ba\u015fka bir z\u00e2t iki kavram\u0131 d\u00fcnyama kat\u0131yor. D\u0131yk-ul ibare, feth-\u00fcl ibare. \u0130lki daralmaktan, ikincisi a\u00e7\u0131lmaktan mefhum. Bizi ibareleri daraltmaya de\u011fil a\u00e7maya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Kimi \u2018merhamet\u2019 denilince ailesine bakmay\u0131, kom\u015fular\u0131na iyili\u011fi anlar, kimi ayn\u0131 ibareden \u2018v\u00fccudum cehennemi kaplasa da kimse giremese\u2019 manas\u0131n\u0131 fetheder. Anlamlar ibarelerden, kelimelerden feth olunur.<\/p>\n
<\/p>\n
Ki\u015filer adedince fethedilecek mana var. \u00dcstelik bir ki\u015finin \u00f6mr\u00fcnce ayn\u0131 ibareden feth edece\u011fi manalar da say\u0131lamayacak kadar \u00e7ok olabiliyor. Bir de siz bu ibarenin insanlarca ke\u015ffedilemeyen Rabbin yaln\u0131zca kendi ilmine m\u00fcnhas\u0131r k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 manalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Subhanallah!<\/p>\n
<\/p>\n
Bizim kelimelerimiz Kur\u2019an men\u015felidir. Kuran kaynakl\u0131 olmayanlar dahi ya Efendimizden, ya insanl\u0131\u011f\u0131n en se\u00e7kinleri olan Sahabi Efendilerimizden, ya ilmin \u015f\u00e2hikas\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u00e2lim ve m\u00fctefekkirlerimizden, ya kelimelere g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ak\u0131tm\u0131\u015f s\u00fbfi ve \u00e2riflerimizden has\u0131l olmu\u015flard\u0131r. O kelimelere h\u00fcrmet ayn\u0131 zamanda onlara h\u00fcrmettir. Eski g\u00fczel g\u00fcnlere hasretle bakmak yeterli de\u011fildir, o g\u00fcnlere yakla\u015fmak, ve hatta tarihin d\u00f6ng\u00fcsel ak\u0131\u015f\u0131ndan medetle, umutla, onlar\u0131 yeniden yakalamak i\u00e7in miras\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekir. Kelimeler onlardan bize kalan mirast\u0131r. Bir g\u00fcn aya\u011fa kalkacaksak, bu o kelimelerle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131n hakikati kelimelerde gizlidir. Sizi kelimelere \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum! Varl\u0131\u011fa ve dirili\u015fe. Kelimeler bize \u0130sa\u2019n\u0131n nefesi gibi can verecektir. Biz onlarla \u201cOl!\u201d emri alaca\u011f\u0131z, onlarla olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
Kelimeler d\u00f6lleyicidir. \u00d6yle olmal\u0131d\u0131r. G\u00f6n\u00fcl kelimelerle hamile kal\u0131r, ve insan onunla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bamba\u015fka bir insan olur ve ba\u015fka bir kendini do\u011furur. Bu zamanda fiziksel k\u0131s\u0131rl\u0131k artt\u0131\u011f\u0131 gibi kel\u00e2m\u00ee k\u0131s\u0131rl\u0131k da art\u0131yor, fark\u0131na var\u0131n\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
Kelimelerin bir s\u00f6zl\u00fck anlamlar\u0131 var, bir \u0131st\u0131lah\u00ee, bir de mecazi m\u00e2n\u00e2lar\u0131. \u00dcstelik ayn\u0131 kelime onu kullanan alime g\u00f6re de farkl\u0131 anlam elbiseleri de giyiyor. Bu y\u00fczden bir tek kelime temel anlam\u0131n\u0131 kaybetmemekle beraber mekana, zamana ve mizaca g\u00f6re tecdid ediliyor, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. G\u00f6rm\u00fcyormusunuz, kelimeler ya\u015f\u0131yor! Bir kelimeye vak\u0131f olabilmek, onun bidayetten bu yana kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm anlam katmanlar\u0131na ve giydi\u011fi t\u00fcm elbiselere bakabilmekten ge\u00e7iyor. Bu y\u00fczden \u00dcstad \u201cK\u0131rk senelik \u00f6mr\u00fcmde ve otuz senelik tahsilimde,yaln\u0131z d\u00f6rt kelime ve d\u00f6rt kelam \u00f6\u011frendim \u201d diyor. Adeta kelimeler e\u015feledik\u00e7e, kazd\u0131k\u00e7a m\u00fccevherler hediye eden hazinelere benziyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir de \u015fu s\u00f6z var ki \u00fczerine insan\u0131n ba\u015fka s\u00f6z s\u00f6yleyesi gelmiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cKelimelerin kalbine manalar\u0131 indiren Allah\u2019a hamdolsun.\u201d \u0130bn-i Arabi.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
03.05.2010 BU HAFTA ne kadar da yo\u011fun ge\u00e7ti. On g\u00fcnd\u00fcr klavyeye tek bir harf yazmak i\u00e7in bile dokunmad\u0131m. Oysa harfler ne kadar \u00f6nemli benim d\u00fcnyamda. Kelimelerde hemen harflere bakar\u0131m ben. Bir lafz\u0131 dinlerken onu k\u00f6k harflerine ay\u0131r\u0131r, o kelimenin birka\u00e7 anlam\u0131n\u0131 hat\u0131r\u0131ma getirir, serbest \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla muhayyileme b\u0131rak\u0131r\u0131m. Bu y\u00fczden kimi zaman kelimelere tak\u0131lmaktan s\u00f6yleyenin maksad\u0131n\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[130],"class_list":["post-86378","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n