11.11.2010<\/p>\n
KONEV\u0130\u2019N\u0130N KIRK Hadis \u015eerhi \u00fczerinde tefekk\u00fcre devam ediyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu kez tefekk\u00fcr mevzuu ism-i azam meselesi.<\/p>\n
<\/p>\n
Konevi s\u00f6ze \u00f6nce Peygamberimiz\u2019in farkl\u0131 farkl\u0131 dua ettikleri birka\u00e7 sahabesine \u201cismi azamla dua etti\u201d buyurmas\u0131n\u0131 nakille ba\u015fl\u0131yor. Nas\u0131l oluyor da her biri farkl\u0131 isimlerle dua ettikleri halde ism-i azamla dua etmi\u015f olabiliyorlar? \u201c\u0130sm-i azamla dua edenin duas\u0131 reddolunmaz\u201d hadisinin de m\u00fcjdesi ortada iken, hangisinin ism-i azam oldu\u011funu bilmek \u00f6nemli de\u011fil mi? Konevi de bu meseleye kafa yoruyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6nce \u201cAllah Adem\u2019e b\u00fct\u00fcn isimleri \u00f6\u011fretti\u201d ayeti ile ba\u015flayal\u0131m. Buradan \u00f6\u011freniyoruz ki insana \u00f6\u011fretilen isimler sonsuz. Zira \u2018b\u00fct\u00fcn isimler\u2019 kavram\u0131 Allah i\u00e7in s\u00f6z konusu edildi\u011finde, sonsuza tekab\u00fcl ediyor. \u0130nsan, marifeti geni\u015fledik\u00e7e bu isimlere yenisini kat\u0131yor. Marifet de ku\u015fkusuz marifet-\u00fcn nefsden ibaret. Zira isimler b\u00fcnyemizde derc edilmi\u015f, kendimizi bilme oran\u0131m\u0131z artt\u0131k\u00e7a isimleri de bilme oran\u0131m\u0131z art\u0131yor. Marifet\u00fcnnefsin marifetullaha g\u00f6t\u00fcrmesi s\u0131rr\u0131 burada gizli.<\/p>\n
<\/p>\n
Adem\u2019e isimlerin \u00f6\u011fretilmesinden sonra her bir peygambere farkl\u0131 isimlerin azam isim olarak verildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. F\u00fcsus-ul Hikem\u2019den yard\u0131m al\u0131rsak, her bir peygamberin kendisiyle tahakkuk etti\u011fi, sair isimleri onun penceresinden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, bir hakikati\/ayn-\u0131 sabitesi var. Bu hakikat bizatihi o ism-i azam. Bu di\u011fer insanlar i\u00e7in de ge\u00e7erli. Her birimizin \u00fczerimizde m\u00fctecelli di\u011fer isimlerden ayr\u0131, hayat\u0131m\u0131za \u015fekil vermede liderlik eden bir isim var. Bizim ism-i azam\u0131m\u0131z. \u0130bn\u00fcl Arabi terminolojisiyle Rabb-i Hass\u2019\u0131m\u0131z. \u0130nsan\u0131n kendi hakk\u0131nda da, Rabbi hakk\u0131nda da marifeti, bu isimle zirve yap\u0131yor. Rabbimizi bize en iyi anlatan isim bu, en az\u0131ndan bizim i\u00e7in. Bu da ashab\u0131n farkl\u0131 farkl\u0131 isimlerle dua etmelerine ra\u011fmen, Efendimiz\u2019in onlardan \u201c\u0130sm-i azamla dua ediyorlar\u201d diye s\u00f6z etmesini izah ediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Buraya kadar s\u00fcbjektif bir ism-i azamdan s\u00f6z ettik. Peki ism-i azam meselesinin objektif bir y\u00f6n\u00fc hi\u00e7 mi yok? Elbette var, \u015f\u00f6yle ki:<\/p>\n
<\/p>\n
Allah\u2019\u0131n isimlerinin her birinin aras\u0131nda mevcut bir hiyerar\u015fi de bulunuyor. Zat isimleri, s\u0131fat isimlerinden, s\u0131fat isimleri fiil isimlerinden k\u0131demli. Buna Risale terminolojisiyle \u015fuun, s\u0131fat ve esma da diyebilirsiniz. Zat isimleri ya da \u015fuun, di\u011fer isimlere k\u0131demli olmas\u0131 manas\u0131nda ism-i azam oluyorlar. Bu isimler Hayy, Alim, Murid, Kadir isimleri. Kudret t\u00fcm fiil isimlerinin \u00fczerinde cereyan eden bir isim. El K\u00e2dir ve el-Kad\u00eer bi\u00e7iminde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. El-Halik, el-Bari\u2019,el-Musavvir, el-K\u00e2b\u0131d, el-Bas\u0131t isimleri ondan zuhur ediyorlar. Kad\u00eer ismi hepsinin \u00fcmm\u00fc, yani anas\u0131, \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 yer. Bu anlamda Kadir ismi ile dua eden zikretti\u011fimiz t\u00fcm isimlerle bizatihi zikretmeden dahi dua etmi\u015f oluyor. Bu ba\u011flamda er-Rauf, el-Vedud, el-Atuf gibi isimler de el- Murid ismine tabiler. Hakeza, el- Hasib, er- Rakib, e\u015f- \u015eehid vb. isimler de el Alim ismine. Bu arada kudretin iradeye iradenin ilme ilmin ise hayata tabi oldu\u011funu belirtirsek, t\u00fcm isimlerin el Hayy\u2019da topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da rahatl\u0131kla g\u00f6rebiliyoruz. Bu da bize s\u00fcbjektif olan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131 bir ism-i azam anlay\u0131\u015f\u0131 veriyor. Bir \u00e7ok b\u00fcy\u00fck alimin Hayy isminin ism-i azam oldu\u011funu s\u00f6ylemelerinin alt\u0131nda b\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f yat\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir di\u011fer durum da marifetle ilgili. Her insan\u0131n marifetinin bir ar\u015f\u0131 var. O ar\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yani seyr-i sulukunda yol sonsuz oldu\u011fu halde o bir makama var\u0131p durdu\u011funda, o makamda h\u00fck\u00fcm ferma olan isim, yani Rabbe dair orada elde edilen bilgi, o ki\u015finin ism-i azam\u0131 oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc isim, zattan bilgi veren \u015feye denir. Zat mutlak manada bilinemeyece\u011fine g\u00f6re, elimizde O\u2019ndan haber veren sadece isim kal\u0131yor. Bilgimizin zirvesinde elde etti\u011fimiz ismin i\u00e7erdi\u011fi mana, bizim hakk\u0131m\u0131zda bir ism-i azam oluyor. Bunu \u201cAllah hakk\u0131nda bilgin artt\u0131k\u00e7a, duan reddolunmaz\u201d \u015feklinde de anlamak m\u00fcmk\u00fcn. Zira Konevi b\u00fcy\u00fck zatlar\u0131n ekseriyetle dualar\u0131n\u0131n reddolunmama sebebini, Allah hakk\u0131nda marifetlerinin derinli\u011fi olarak g\u00f6steriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Yani, bir isim sizin d\u00fcnyan\u0131zda ne denli sair isimlere perde de\u011fil, pencere oluyorsa, onlar\u0131 da b\u00fcnyesinde g\u00f6steriyor, hat\u0131rlat\u0131yorsa, o isimle ahlaklanman\u0131z ne denli di\u011fer ahlaklar\u0131 da suhuletle elde etmenize yol a\u00e7\u0131yorsa, o sizin ism-i azam\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bayezid-i Bistami\u2019ye \u201c\u0130sm-i azam nedir?\u201d diye sormu\u015flar:<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cBana k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterin ben de size b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyeyim. Allah\u2019\u0131n isimlerinin hepsi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. D\u00fcr\u00fcst ol, hangi isme ba\u011flan\u0131rsan ba\u011flan, o isim, seninle birlikte faal olur\u201d demi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
Son olarak Konevi\u2019nin s\u00f6yledi\u011fi bir husus var ki, beni \u015fa\u015f\u0131rtmad\u0131 diyemem. O da \u015fu: Konevi\u2019ye g\u00f6re ism-i azam bir y\u00f6n\u00fcyle de insan-\u0131 kamil. Bunu bize ismin zat hakk\u0131nda bilgi veren \u015fey oldu\u011fu tan\u0131m\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak izah ediyor. Madem ki zat hakk\u0131nda bilgi veren \u015feye isim deniliyor, o halde insan, Allah\u2019\u0131n zat\u0131 hakk\u0131nda en \u00e7ok bilgi veren varl\u0131k oldu\u011funa g\u00f6re, insan da bir isim. \u015eayet o insan kamil ise, Adem\u00ee cemiyeti itibariyle, t\u00fcm isimleri b\u00fcnyesinde toplar ve bir zirve isimle Rabb-i Hass\u2019\u0131n\u0131 bize anlat\u0131r. O insana bakarak, Allah hakk\u0131nda bilgi ediniriz. Bu Hz. Peygamber\u2019in \u201cYa\u015fayan Kuran\u201d olmas\u0131, \u201c\u0130nsan-\u0131 Kamil\u2019in Kuran\u2019\u0131n ikiz karde\u015fi olmas\u0131, mertebelerine g\u00f6re t\u00fcm m\u00fcminlerin, kimi zaman bir ayete, kimi zaman bir sureye denk gelecek bi\u00e7imde, Kur\u2019an olmalar\u0131 meselesi ile de \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. Hat\u0131rlay\u0131n Hz. Ali m\u0131zraklar\u0131n ucuna Kur\u2019an sayfalar\u0131n\u0131 takanlara nas\u0131l seslenmi\u015fti: \u201cEnel Kur\u2019an\u201d(Ben Kur\u2019an\u2019\u0131m) bu bir \u015fatiyat de\u011fil, bilakis bir hakikatti. Allah \u201c\u0130sa ve annesini(aleyhimasselam) bir ayet k\u0131ld\u0131k\u201d derken de ayn\u0131 noktaya i\u015faret ediyor. Burada ayet ve isim kelimeleri, O\u2019nu g\u00f6steren anlatan birer i\u015faret levhas\u0131, birer tarifname olarak e\u015fle\u015fiyorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
Tam da burada \u201cKainattan Hal\u0131k\u2019\u0131n\u0131 soran seyyah\u0131n m\u00fc\u015fahedat\u0131n\u0131\u201d hat\u0131rl\u0131yorum. Y\u0131ld\u0131zlardan cevv-i semaya, bitkilerden, hayvanlara, be\u015feri alemden, peygamberlerin nurlu kafilesine dek seyr-i suluk eden ve her mertebede \u00f6\u011frendiklerini cemmiyeti itibariyle b\u00fcnyesinde toplayan o seyyah, bizatihi ayet-\u00fcl k\u00fcbra de\u011fil miydi? O ayet bir ism-i azam manas\u0131 ta\u015f\u0131r. \u2018\u0130nsan-\u0131 kamil bir ism-i azamd\u0131r\u2019 diyen Konevi ile seyyah\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc ayet-\u00fcl k\u00fcbra olarak nazara veren Bedi\u00fczzaman, bir meselede daha \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Yine iki sad\u0131k \u015fahit bir meseleye m\u00fcbarek parmaklar\u0131yla i\u015faret ediyor, yine hakikat kamerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze hi\u00e7bir teredd\u00fct kalm\u0131yor. Allah o m\u00fcbaret parmaklar\u0131n oldu\u011fu elleri \u00f6pmeyi bize nasip etsin. Bizi de ism-i azam\/ayet-\u00fcl k\u00fcbra k\u0131ls\u0131n in\u015fallah.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cSenin \u00f6vg\u00fcn\u00fc hakk\u0131yla ifa edemem ve senin k\u00fcnh\u00fcne v\u00e2k\u0131f olamam\u201d hadisi de, ne olursak olal\u0131m, nereye \u00e7\u0131karsak \u00e7\u0131kal\u0131m, Onu hakk\u0131yla bilemece\u011fimiz,Onu hakk\u0131yla g\u00f6steremeyece\u011fimiz, Onunla tastamam tahakkuk edemeyece\u011fimiz, yani aciz oldu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fini \u201cBilmek bilmedi\u011fini bilmektir\u201d* dercesine hat\u0131rlat\u0131yor. Bu da yine hat\u0131ra tasavvufun kalbini \u201cBana en \u00e7ok bende olmayan \u015feylerle yakla\u015f\u0131rs\u0131n ey Bayezid\u201d diye Rabbinin sesleni\u015fini duyan Bayezid-i Bistami\u2019yi getiriyor. Bunu unutmayal\u0131m ki, kendimizi bir \u015fey san\u0131p \u015fa\u015f\u0131rmayal\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Mona \u0130slam<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
11.11.2010 KONEV\u0130\u2019N\u0130N KIRK Hadis \u015eerhi \u00fczerinde tefekk\u00fcre devam ediyorum. Bu kez tefekk\u00fcr mevzuu ism-i azam meselesi. Konevi s\u00f6ze \u00f6nce Peygamberimiz\u2019in farkl\u0131 farkl\u0131 dua ettikleri birka\u00e7 sahabesine \u201cismi azamla dua etti\u201d buyurmas\u0131n\u0131 nakille ba\u015fl\u0131yor. Nas\u0131l oluyor da her biri farkl\u0131 isimlerle dua ettikleri halde ism-i azamla dua etmi\u015f olabiliyorlar? \u201c\u0130sm-i azamla dua edenin duas\u0131 reddolunmaz\u201d hadisinin […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[140],"class_list":["post-86331","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n