09.01.2012<\/p>\n
GE\u00c7ENLERDE ZAMAN Gazetesinde Do\u00e7. Dr Ekrem Demirli ile Tasavvuf, \u0130slam Ahlak\u0131, Tefekk\u00fcr, \u0130bni Arabi konular\u0131nda bir rop\u00f6rtaj yap\u0131ld\u0131. Bu rop\u00f6rtaja ili\u015fkin ki\u015fisel yorumumu payla\u015fmak isterim. <\/p>\n
<\/p>\n
Rop\u00f6rtaj\u0131n genel mahiyetini \u00e7ok cedel \u00fcslubunda buldu\u011fumu belirtsem iyi olacak. Gerek Konevi\u2019nin gerek Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n dini meseleleri m\u00fctalaa ederken cedel uslubunu tercih etmedikleri, bundan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 sal\u0131k verdikleri bilinir. Siyasi meselelerde ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan cedel metodu maalesef dini meselelerde hakikatin \u00f6rt\u00fclmesine sebep olabiliyor. Buna dikkat etmek laz\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
S\u00f6ylediklerim bir tek zata, rop\u00f6rtaj\u0131 yapan Nuriye Akman han\u0131mefendiye y\u00f6nelik de\u011fildir. Burada, Karakalemde yazd\u0131klar\u0131m\u0131 takip edenler, bir ki\u015fiye y\u00f6nelik ele\u015ftiri yapmay\u0131 sevmedi\u011fimi, bundan titizlikle ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131, ama bir fikri her y\u00f6n\u00fcyle tart\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilirler. Ele\u015ftirilerim geneldir.<\/p>\n
<\/p>\n
Tasavvufun insan\u0131 be\u015feriyetten ar\u0131nd\u0131rma \u00e7abas\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f bir kan\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemekle ba\u015flayal\u0131m. Ayn\u0131 \u015fekilde damlan\u0131n deryada erimesi de \u00f6yle, bu ne kadar pop\u00fcler olsa da tasavvufun anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 veriyor. Be\u015feriyet biz nurcular\u0131n evrad\u0131m\u0131zda Peygamber Efendimizi methettimiz bir vas\u0131f. O evlendi, ticaret yapt\u0131, sava\u015ft\u0131, hatta pazarl\u0131k bile yapt\u0131. Elbette bu \u00fcmmette \u0130sevi me\u015frep veliler \u00e7ok\u00e7a olmu\u015ftur, ama \u0130bn-i Arabi bunlardan de\u011fildir. O be\u015feriyeti Muhammed Fass\u0131\u2019nda anlat\u0131rken be\u015feriyet erkek-kad\u0131n ili\u015fkisinden ba\u015flayarak t\u00fcm y\u00f6nleriyle harikulade bir mahiyet kazan\u0131r. Fass\u0131n sonunda \u201cHakk\u0131 bilmek i\u00e7in hakkaten be\u015fer olmak laz\u0131mm\u0131\u015f\u201d dersiniz. Peygamberin ruh maal cesed mirac\u0131n\u0131 anlar, onun semada bedeniyle, be\u015feriyetiyle dola\u015ft\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, meleklere \u201c Haza be\u015fer\u201d demek i\u00e7in Hakk\u2019\u0131n bir ayeti, bir ispat\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu da sizi Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Mirac bahsine getirir b\u0131rak\u0131r. \u0130bni Arabi de kendini Muhammedi velayete mensub sayar. Ya\u015fam\u0131 da buna delildir.<\/p>\n
<\/p>\n
Damlan\u0131n denize kavu\u015fmas\u0131 meselesine, Hallac\u2019dan i\u015fitmeye al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z cem meselesine gelince, bu \u0130bni Arabi\u2019de de vahdet-i v\u00fccud olarak tarif edilmez, en y\u00fcksek makam da say\u0131lmaz, bazen kul, vecd i\u00e7inde kendi ile rabbini iltibas edebilir, bu hal ge\u00e7er, vahdet-i v\u00fccud demek s\u00fcrekli bu halde ya\u015famak demek de\u011fildir. \u0130bn-i Arabi bir \u201ccemci\u201d de\u011fildir, cem ve fark\u0131 birlikte \u201cHem o hem o\u201d diyerek elinde tutar. \u0130nsanda ilahiyyet tecellisi vard\u0131r der, insan ilaht\u0131r demez. Hem tenzih eder hem te\u015fbih eder. Bir \u00e7ok yerde \u201cMutlak visal yoktur, kul kuldur Rab da Rab\u2019d\u0131r, daima \u00f6yle kalacakt\u0131r, insan\u0131n fakirli\u011fi asli \u00f6zelli\u011fidir, asla de\u011fi\u015fmeyecektir\u201dmealinde beyanda bulunur. S\u0131rf estetik geliyor diye tasavvufu cem anlar\u0131nda s\u00f6ylenen s\u00f6zler antolojisi yapmak ho\u015f olabilir, ama tasavvufun ne oldu\u011funu bize bildirmez.<\/p>\n
<\/p>\n
Kulaktan dolma bilgi ile hareket etmek bizim toplumumuzda her kesimde yayg\u0131n bir zaaft\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Bir de camiam\u0131z ad\u0131na bir \u00f6zele\u015ftiri yapal\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/i><\/p>\n
<\/p>\n
Rop\u00f6rtaj\u0131 okuyunca baz\u0131 Nur Talebeleri\u2019nin Kuran\u2019da bu bahisler var, bunu tasavvufa sormam\u0131za gerek yok\u201d derlerken, kendi Kuran\u2019a bakan g\u00f6zlerinin Risale-i Nur\u2019la e\u011fitilmi\u015f bir g\u00f6z oldu\u011funu, tasavvuf gibi Risale-i Nur\u2019un da bir metot, bir paradigma sundu\u011funu, ve kendilerinin Kuran\u2019\u0131 anlarken o paradigmaya sahip olmayanlar\u0131n anlamayaca\u011f\u0131 pek \u00e7ok \u015feyi anlayabildiklerini fark etmediklerini g\u00f6r\u00fcyorum. Bu asl\u0131nda Risale-i Nur\u2019un kendilerine ne kadar \u00e7ok \u015fey katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edememeleri anlam\u0131na da geliyor. Ku\u015fkusuz meseleye biraz daha yukar\u0131dan bakan Nur talebeleri var. Onlar Risale-i Nur gibi birer paradigmaya sahip eski zaman muhakkiklerinin kendi zamanlar\u0131nda talebeleri i\u00e7in Kuran\u2019\u0131 anlamak i\u00e7in nas\u0131l bir \u201cHaz\u0131rl\u0131k okulu\u201d g\u00f6revi yapt\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131ndalar. Bu y\u00fczden onlar tasavvuf gerekli mi de\u011fil mi tart\u0131\u015fmas\u0131na girmiyorlar.<\/p>\n
<\/p>\n
Nur talebelerinin bir\u00e7o\u011funda has\u0131l olan bir yanl\u0131\u015f anlama da \u00dcstad\u0131n \u201cBunlar tasavvuf de\u011fil hakikattir\u201d s\u00f6z\u00fcnde zuhur ediyor. Bu s\u00f6ze bakarak tasavvuf bir tarafta hakikat bir ba\u015fka tarafta zannediliyor, itiraf etmem gerekirse ben de \u00f6yle zannederdim. Oysa \u0130bni Arabi\u2019yi okuyup, onun kendisini sufi de\u011fil muhakkik olarak tarif etti\u011fini, sufileri kabul edip ama eksik buldu\u011fu yerleri belirtti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce, \u00dcstad\u0131n da kendi zaman\u0131nda benzer bir\u015feyi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cHakikat\u201d dedikleri \u015feyin tasavvufu da i\u00e7ine alan ama ondan uzak olmayan, daha geni\u015f bir \u00e7er\u00e7eve oldu\u011funu anlam\u0131\u015f bulunuyorum. Bu y\u00fczden onlar\u0131n tasavvuf ile risale me\u015frebini do\u011fu ve bat\u0131 gibi ayr\u0131 yerlerde m\u00fctala etmeleri, etmeyenleri tenzih ederim, art\u0131k yanl\u0131\u015f geliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Ben Sn. Metin Karaba\u015fo\u011flu\u2019nun Risale-i Nur\u2019un tasavvufla ili\u015fkisini inceleyen seminerinde \u00f6\u011frendim ki, Risale-i Nur tasavvufun t\u00fcm edimlerinden yararlan\u0131yor, ge\u00e7mi\u015fini b\u00fcnyesinde hazmetmi\u015f, ancak baz\u0131 noktalar\u0131 tadil ve tashih ediyor, baz\u0131 yerlerde kendine ve zaman\u0131na g\u00f6re ilaveler yap\u0131yor. Bunun da \u00fczerinde bilinen tekke, ya\u015fayan \u015feyh ile m\u00fcr\u015fidin birebir ili\u015fkisi gibi meselelerde yeni bir yol belirliyor. Nazariyat a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131rsa yepyeni bir paradigma sunuyor ki bu ona ne tasavvuf de\u011fil dememizi, ne de eski zaman sufileri gibi dememizi sa\u011fl\u0131yor. \u0130bni Arabi\u2019nin tabiri ile \u201cHem o hem o.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Risale-i Nur nurani bir gelene\u011fin son halkas\u0131. duvar\u0131n son s\u0131ras\u0131, Sevgili Metin Abi\u2019nin s\u00f6yledi\u011fi gibi \u00dcstad \u201cH\u00fcdanabit\u201d de\u011fil. Onu anlamak kulland\u0131\u011f\u0131 kavramlar\u0131n \u00f6z\u00fcne, ge\u00e7mi\u015fine gitmek, gelene\u011fi anlamakla m\u00fcmk\u00fcn oluyor. (Ben pek \u00e7ok \u015feyi \u0130bni Arabi okuduktan sonra Risale\u2019ye geri d\u00f6n\u00fcp okumalar yaparak bir kez daha ve farkl\u0131 anlad\u0131m, \u0130mam Rabbani okuyan bir arkada\u015f\u0131m da benzer \u015feyleri s\u00f6yl\u00fcyordu) Has\u0131l\u0131 iyi bir Nur talebesi olmak i\u00e7in gelenek okumalar\u0131 yapmak gerekiyor. Aksi bizi Vahhabi ve selefilerin Kuran\u2019\u0131 okuma tarzlar\u0131na benzer bir Risale okumaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Ancak gelene\u011fin m\u00fcntesipleri olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen sufilerin de Risale-i Nur okumamalar\u0131, habersiz olmalar\u0131 bir eksiklik, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar da son halkadan habersiz kal\u0131yorlar. Hatta belki bir kadirna\u015finasl\u0131k olarak dahi addedilebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar kendilerini b\u00fct\u00fcn velileri saymak, h\u00fcrmet etmek, ve irfanlar\u0131yla m\u00fcstefid olmakla m\u00fckellef say\u0131yorlar. Ancak son d\u00f6nemin \u00e7\u0131nar gibi b\u00fcy\u00fck velisini g\u00f6rmezden gelebiliyorlar. Oysa Allah onu ihtiya\u00e7 olmasayd\u0131 g\u00f6ndermezdi, m\u00fcr\u015fidler ihtiya\u00e7 i\u00e7in ve ihtiyaca g\u00f6re g\u00f6nderilir. Metodun farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 istifadeye engel olmamal\u0131. Hele ki \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri en bat\u0131l \u015feyde bile bir dane-i hakikat aramay\u0131 sal\u0131k vermi\u015fken, b\u00f6yle bir mahza hakikate s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nmek nas\u0131l olur? Takdirinize b\u0131rak\u0131yorum. Elbette herkes her\u015feyi okumayaz, ama her\u015feyi okumaya gayret edenler, Risale-i Nur\u2019u okumaktan imtina etmemelidirler. F\u0131tratlar\u0131na uygundur ya da de\u011fildir, ama ne s\u00f6yledi\u011fini bilmelidirler. Bat\u0131l\u0131 filozoflar\u0131 bilen ve konu\u015fmalar\u0131nda zikredenlerin, al\u0131nt\u0131 yapanlar\u0131n dilinde, zihninde Bedi\u00fczzaman\u2019dan tek bir c\u00fcmle olmamas\u0131 manidard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Yani bir Nur Talebesinin duvar\u0131n \u00fcst\u00fcnden bak\u0131p onu sadece bir s\u0131ra tu\u011fla sanmas\u0131 eksiklikse, bir sufinin de duvara a\u015fa\u011f\u0131dan bak\u0131p onu alttaki birka\u00e7 s\u0131radan ibaret sanmas\u0131 da eksiklik diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Art\u0131k duvardaki kerpi\u00e7lerin hangisi alt\u0131n, hangisi g\u00fcm\u00fc\u015f, onu Allah bilir. M\u00fczakeresi bize d\u00fc\u015fmez.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tasavvufun pop\u00fcler bir kavram oldu\u011fu do\u011frudur. Haz\u0131r medeniyet her kavram\u0131 pop\u00fcler hale getirirken yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 bo\u015faltma i\u015flemini tasavvufa da yapm\u0131\u015ft\u0131r. Hocan\u0131n da s\u0131k s\u0131k s\u00f6yledi\u011fi gibi tasavvuf bir stres atma yolu de\u011fildir, bilakis tasavvuf sizin dert zannetti\u011finiz \u015feyleri sizden al\u0131r ve size daha b\u00fcy\u00fck dertler verir, ve sizi \u201cEl \u00e7ek tabib derdimden, ya da Derdim bana derman imi\u015f\u201d diyecek bir hale getirir. \u015eimdi tasavvuf romanlar\u0131n\u0131 kap\u0131\u015fanlar\u0131n ka\u00e7ta ka\u00e7\u0131 ger\u00e7ekten hakikatin derdine taliptir, sizin fehminize havale ediyorum. <\/p>\n
<\/p>\n