10.09.2001<\/p>\n
DADISI \u00dcMM\u00dc Eymen’in Res\u00fblullah’\u0131n vefat\u0131 \u00fczerine s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z, sahabilerin dilinden s\u00e2d\u0131r olan s\u00f6zler aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda zikredilmeyi hak edecek derecede manidard\u0131r. Hz. Peygamber’in (a.s.m.) vefat haberini g\u00f6zya\u015flar\u0131yla kar\u015f\u0131layan \u00dcmm\u00fc Eymen, “Ben onun vefat\u0131na a\u011flam\u0131yorum” diyecektir yan\u0131ndakilere. “Fakat ben, art\u0131k vahyin kesilmi\u015f olmas\u0131na a\u011fl\u0131yorum.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00dcmm\u00fc Eymen’in bu s\u00f6z\u00fc, muazzam bir derinlik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fc bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Aralar\u0131nda \u00dcmm\u00fc Eymen’in de bulundu\u011fu sahabiler, Res\u00fblullah hayatta iken, her an vahiyle y\u00fczy\u00fcze olman\u0131n huzurunu ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Teredd\u00fct ettikleri durumlar olmu\u015f; ama gelen vahyin yol g\u00f6stericili\u011fiyle netli\u011fe kavu\u015fmu\u015flard\u0131r. Yan\u0131ld\u0131klar\u0131 noktalar olmu\u015f; gelen vahiy onlara do\u011fru \u015f\u0131kk\u0131 sunmu\u015ftur. \u0130htilafa d\u00fc\u015ft\u00fckleri noktada ise, hepsi birden, gelen vahyin h\u00fckm\u00fcnde bulu\u015fmu\u015flard\u0131r. Ama art\u0131k aralar\u0131nda Res\u00fblullah yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla, teredd\u00fct ettikleri noktada ayd\u0131nlat\u0131c\u0131, yan\u0131ld\u0131klar\u0131 noktada d\u00fczeltici yeni bir \u00e2yetin gelmesiyle netli\u011fe ve rahatl\u0131\u011fa ula\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r art\u0131k. Deyim yerindeyse, bundan sonra, i\u015f ba\u015fa kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yine, bundan b\u00f6yle ihtilaf\u0131n ittifaka d\u00f6n\u00fc\u015fmesi zorla\u015facak; zira, ihtilaf ettikleri hususta “\u0130sabetli g\u00f6r\u00fc\u015f \u015fudur” diye yeni bir vahyin gelmesi s\u00f6zkonusu olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ki, muhtemelen bu y\u00fczden, vefat\u0131ndan sonra \u00e7\u0131kacak ihtilaf ve fitneler konusunda Res\u00fbl-i Ekrem (a.s.m.) defaatle uyarm\u0131\u015ft\u0131r sahabileri. Ne var ki, hadiseler Res\u00fblullah’\u0131n hen\u00fcz hayatta iken mucizev\u00ee surette haber verdi\u011fi \u015fekilde geli\u015fmi\u015f; ve onun vefat\u0131ndan sonra Ashab-\u0131 Kiram bir dizi s\u0131nanmayla y\u00fczy\u00fcze gelmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ya\u015fanan bu s\u0131nanmalar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ise, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc halife Hz. Osman’\u0131n katledilmesiyle ba\u015flayan olaylar zinciri olsa gerektir. Bu olaylar esnas\u0131nda, Hz. Peygamber’in hayatta kalm\u0131\u015f sahabileriyle birlikte b\u00fct\u00fcn bir \u00fcmmet m\u00fcthi\u015f bir ikilemle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f; art\u0131k Allah’\u0131n el\u00e7isi yanlar\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve onun el\u00e7ili\u011fiyle yeni bir vahyin gelmesi de s\u00f6zkonusu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, sahabiler ciddi bir teredd\u00fct ve ihtilaf ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Ortada \u00e7\u00f6z\u00fclmesi son derece zor bir olay vard\u0131r. Asi bir g\u00fcruhun mensubu olan k\u0131rk ki\u015filik bir grup, Res\u00fblullah’\u0131n iki k\u0131z\u0131n\u0131 kendisiyle evlendirdi\u011fi en g\u00fczide sahabilerinden biri ve onun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc halifesi olan Hz. Osman’\u0131n evine sald\u0131rm\u0131\u015f ve i\u00e7lerinden biri halifeyi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Cinayeti i\u015fleyen ki\u015fi bu k\u0131rk asiden biridir. Ama, cinayeti bu k\u0131rk ki\u015fiden hangisinin i\u015fledi\u011fi bilinememektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00dcmm\u00fc Eymen’in a\u011flama gerek\u00e7esinin ne derece isabetli oldu\u011funu bize \u00f6\u011freten ikilem, i\u015fte bu noktada ba\u015flar. Cinayete te\u015febb\u00fcs eden k\u0131rk ki\u015fi, buna mukabil bilfiil cinayeti i\u015fleyen bir ki\u015fi vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n cana kasdetmeye dair k\u0131sas emri, fiiliyatta ancak bu bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 uygulanabilir durumdad\u0131r. O bir ki\u015fi ise hen\u00fcz tesbit edilememi\u015ftir. Ve, se\u00e7ilen yeni halife olarak Hz. Ali, ortal\u0131k yat\u0131\u015f\u0131p katil tesbit olunana kadar bekleme karar\u0131ndad\u0131r. Hz. Ali gibi ‘a\u015fere-i m\u00fcbe\u015f\u015fere’den olan Z\u00fcbeyr b. Avvam, Talha b. Ubeydullah gibi sahabiler ise, ‘geciken adalet’in yeni cinayet ve zul\u00fcmlere kap\u0131 aralamas\u0131ndan endi\u015fe etmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
B\u00f6ylece, birbiriyle ciddi \u015fekilde \u00e7at\u0131\u015fan iki z\u0131t yakla\u015f\u0131m ortaya \u00e7\u0131kar. Bir tarafta, ‘bir ki\u015finin i\u015fledi\u011fi bir cinayetin cezas\u0131n\u0131n ba\u015fkalar\u0131na y\u00fcklenemeyece\u011fi’ni d\u00fc\u015f\u00fcnen, temkinli olma ve bekleme yanl\u0131s\u0131 Hz. Ali vard\u0131r. O, k\u0131rk ki\u015finin tamam\u0131na k\u0131sas uygulamay\u0131 “Hi\u00e7bir g\u00fcnahk\u00e2r ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez” mealindeki il\u00e2h\u00ee emre ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmektedir. \u00d6te yandan, Hz. Z\u00fcbeyr, Hz. Talha ve Hz. i\u015fe gibi sahabiler, cinayetin yapan\u0131n yan\u0131na k\u00e2r kald\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ba\u015fkaca zul\u00fcm ve cinayetlere davetiye \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, adaletin tatbiki gecikmemeli; muhtemel cinayetleri engellemek i\u00e7in\u00d1madem ki hepsi cinayeti i\u015fleme e\u011filiminde idi\u00d1 cinayetin cezas\u0131 olaya kar\u0131\u015fan ki\u015filerin hepsine birden y\u00fcklenmelidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Araya ba\u015fkaca unsurlar\u0131n da girmesiyle sahabilerin iki gruba b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7an bu ikilem, esasen, \u0130sl\u00e2m tarihinin en b\u00fcy\u00fck d\u00f6neme\u00e7lerinden birini temsil eder. Bu olaylar esnas\u0131nda, \u0130sl\u00e2m’\u0131n sonraki b\u00fct\u00fcn as\u0131rlar\u0131n\u0131 etkileyecek bir dizi kritik soru g\u00fcndeme gelecek ve bir dizi hayat\u00ee cevab\u0131n izi s\u00fcr\u00fclecektir: Gelmesi muhtemel bir zarar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u015fahs\u00ee hukuklar feda edilebilir mi? Kamu yarar\u0131 m\u0131 daha \u00f6nceliklidir, bireysel haklar m\u0131? Toplum mu as\u0131ld\u0131r, fert mi?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130ki grup aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin bir i\u00e7tihad m\u00fccadelesi oldu\u011funu bilerek her iki taraf\u0131n h\u00fcrmete olan hakk\u0131n\u0131 zayi etmemesi gereken b\u00fct\u00fcn bir \u00fcmmet, \u00f6te yandan, bu zor s\u0131nanmada sergiledi\u011fi dirayetle b\u00f6ylesi sorular\u0131n do\u011fru cevab\u0131na ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ‘ilim \u015fehrinin kap\u0131s\u0131’ Hz. Ali’ye te\u015fekk\u00fcr bor\u00e7lu olsa gerektir. Zira, \u0130sl\u00e2m tarihini bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131na getirmesi muhtemel bir d\u00f6neme\u00e7, onun sergiledi\u011fi dirayetle a\u015f\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Her iki grupta yer alan g\u00fczide sahabilerin bu b\u00fcy\u00fck i\u00e7tihad sava\u015f\u0131nda sergiledi\u011fi arg\u00fcmanlar, \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin sonraki ku\u015faklar\u0131 taraf\u0131ndan, ‘adalet-i mahz\u00e2’ ve ‘adalet-i iz\u00e2fiye’ suretinde kavramla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kavramla\u015ft\u0131rman\u0131n izini s\u00fcrersek; Hz. Ali’nin bayraktar\u0131 oldu\u011fu ‘adalet-i mahz\u00e2’ yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re, hak hakt\u0131r, b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcne k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne bak\u0131lmaz. Bir fert, umumun selameti i\u00e7in dahi feda edilmez. Toplumun selameti i\u00e7in–kendi r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n–ferdin hayat\u0131 veya hakk\u0131 feda edilemez. Hem, bir masumun hakk\u0131, b\u00fct\u00fcn halk i\u00e7in dahi iptal edilmez. Adalet adalettir; adaletin uygulanmas\u0131 ‘duruma g\u00f6re’ de\u011fi\u015femez.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen ‘adalet-i iz\u00e2fiye’ yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re ise, de\u011fi\u015fen \u015fartlarda adalet fark\u0131 \u015fekillerde uygulanabilir. Mesel\u00e2, daha b\u00fcy\u00fck bir zarar\u0131 engellemek i\u00e7in daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir zarara raz\u0131 olunabilir. Toplumun selameti s\u00f6zkonusuysa, ferdin hakk\u0131 feda edilebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hz. Z\u00fcbeyr, Hz. Talha, Hz. \u00c2i\u015fe gibi sahabiler s\u00f6zkonusu olayda kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece hakl\u0131 gerek\u00e7elerle i\u015fte b\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m sergilemi\u015flerdir. Hz. Ali’nin sergiledi\u011fi yakla\u015f\u0131m ise, bu gerek\u00e7eleri de a\u015fan bir derinlik ve incelik i\u00e7ermektedir. Evet, bir ferdin hakk\u0131n\u0131 zayi etmemenin bedeli, daha b\u00fcy\u00fck zararlara yol a\u00e7\u0131lmas\u0131 olabiliir; ne ki, ‘vaki olan’ ile ‘muhtemel olan,’ e\u015fit \u015feyler de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bir toplumun zarar g\u00f6rmesi y\u00f6n\u00fcndeki bir ihtimal, bir bireyin v\u00e2ki olan hakk\u0131n\u0131n zayi olmas\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck bir durum de\u011fildir; zira muhtemel olan, nitelik itibar\u0131yla, vaki olandan k\u00fc\u00e7\u00fck durumdad\u0131r. Bu bak\u0131mdan, umumu ilgilendiren bir zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmemesi ad\u0131na, ki\u015fiye hak etmedi\u011fi bir ceza verilemez. Muhtemel olan, v\u00e2ki olan\u0131n; m\u00fcmkin olan muhakkak olan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irilemez. Kald\u0131 ki, bir kere muhtemel olan\u0131n vaki olan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesine kap\u0131 araland\u0131\u011f\u0131nda, ihtimallerin devreye sokuldu\u011fu ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmelerin e\u015fli\u011finde, \u00e7ok zul\u00fcmlere me\u015fruiyet yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, aksi takdirde zarar ihtimali g\u00f6z\u00fckse bile, m\u00fcmk\u00fcn ve muhtemel olan v\u00e2ki ve muhakkak olan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irilmemelidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
A\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in sahabilerin bir b\u00fcy\u00fck i\u00e7tihad sava\u015f\u0131na raz\u0131 oldu\u011fu bu \u00f6l\u00e7\u00fc, selef-i s\u00e2lih\u00een \u00e7izgisinin sonraki m\u00fcmessilerince de korunmu\u015f ve form\u00fcle edilmi\u015ftir. Ve, en temel dayana\u011f\u0131 “Birinin hatas\u0131yla ba\u015fkas\u0131 mes’ul olmaz” anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan “Hi\u00e7bir g\u00fcnahk\u00e2r ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez” \u00e2yeti (bkz. \u0130sr\u00e2, 15 vd.) olan bu \u00f6l\u00e7\u00fc sayesindedir ki, \u0130sl\u00e2m tarihi bir adalet ve itidal tarihi olagelmi\u015ftir. \u0130sl\u00e2m tarihi, herkes i\u00e7in her hal ve \u015fartta adaleti g\u00f6zeten bu \u00f6l\u00e7\u00fcden dolay\u0131, ‘kamu yarar\u0131’ ad\u0131na ki\u015fisel haklar\u0131 \u00e7i\u011fnemenin me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir tarih olmaktan uzak kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m tarihi, yine bundan dolay\u0131, muhtemel zararlara binaen mevcut haklar\u0131n hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir tarih de de\u011fildir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Maamafih, \u0130sl\u00e2m tarihinde haks\u0131zl\u0131\u011fa, eziyete ve zulme yeltenen insanlar da vard\u0131r. Ama, adalet-i mahz\u00e2 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u0131k\u0131ca form\u00fcle edilmi\u015f olmas\u0131 sayesindedir ki, yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131k yapan\u0131n hesab\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; \u0130sl\u00e2m’\u0131n hesab\u0131na de\u011fil. Mesel\u00e2 Emev\u00ee sultanlar\u0131n\u0131n sergiledi\u011fi zulm\u00fcn din nam\u0131na me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 asla m\u00fcmk\u00fcn ve vaki olmam\u0131\u015ft\u0131r; bunun i\u00e7in devlet g\u00fcc\u00fcyle muazzam bir gayret sarfedilmi\u015f olsa bile. Hem, \u0130sl\u00e2m tarihi uygulad\u0131klar\u0131 \u015fiddete din\u00ee k\u0131l\u0131f giydirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ‘Haric\u00ee’ tan\u0131m\u0131yla d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 bir tarihtir; ‘Ha\u00e7l\u0131’ gibi \u00fcnvanlarla ok\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir tarih de\u011fil!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, \u0130sl\u00e2m tarihinin sergiledi\u011fi bu tabloyu bug\u00fcn\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 olarak bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131na yans\u0131tmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z da pek s\u00f6ylenemez. E\u011fri oturup do\u011fru konu\u015fal\u0131m, bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda bir\u00e7ok m\u00fc’minin zihnini, s\u00f6zkonusu tabloyu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ince i\u00e7tihadlardan ziyade, kal\u0131n ve temelsiz h\u00fck\u00fcmler dolduruyor maalesef. Ne yaz\u0131k ki, bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman k\u0131l\u0131 k\u0131rk yaran hassas \u0130sl\u00e2m\u00ee adalet miras\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktan ziyade, ge\u00e7mi\u015fi Ha\u00e7l\u0131 sava\u015flar\u0131 gibi zul\u00fcm dosyalar\u0131 i\u00e7eren bir iklimde do\u011fan modern medeniyetin \u00fcretti\u011fi paradigmalarla bak\u0131yor olaylara ve olgulara.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesel\u00e2, bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131ndaki silahl\u0131 m\u00fccadelelere dair ciddi bir sorgulama g\u00f6remiyoruz ehl-i din aras\u0131nda. “Birinin hatas\u0131yla ba\u015fkas\u0131 mes’ul olmaz” gibi Kur’\u00e2n\u00ee bir adalet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ortada iken; \u00fcstelik, bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn bir pratik tezah\u00fcr\u00fc olarak Res\u00fbl-i Ekrem’in sava\u015flarda \u00e7ocuklara, kad\u0131nlara, ya\u015fl\u0131lara, mabedinde ibadetle me\u015fgul olan din adamlar\u0131na, tarlas\u0131nda i\u015fiyle me\u015fgul olanlara, ekinlere, a\u011fa\u00e7lara ve hayvanlara zarar vermeyi yasaklam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin \u00fcyesi olan kimi fertlerden ‘masumlar\u0131 ate\u015fe atan’ \u015fiddet g\u00f6sterileri s\u00e2d\u0131r olabiliyor. \u0130sl\u00e2m ad\u0131na, \u0130sl\u00e2m\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fclerle izah\u0131 imk\u00e2ns\u0131z \u015fiddet eylemleri d\u00fczenlenebiliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu b\u00e2bda, modern medeniyetin sergiledi\u011fi ‘topyek\u00fcn sava\u015f’ mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00d1Kur’\u00e2n\u00ee ve nebev\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fclere s\u0131\u011fd\u0131rmak asla m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken\u00d1ehl-i din nezdinde yeterince irdelenmedi\u011fi pek\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fclebiliyor. Sahi, yaln\u0131zca do\u011frudan sava\u015fa dahil olan ki\u015fi veya kurumlar\u0131 (mesel\u00e2 orduyu, h\u00fck\u00fbmeti) de\u011fil, onlar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeyi ve toplumu toptan d\u00fc\u015fman g\u00f6ren topyek\u00fcn sava\u015f mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n en zalim g\u00f6stergelerinden biri olarak ‘bomba’n\u0131n ne demeye geldi\u011finin yeterince tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc hi\u00e7? S\u00f6zgelimi atom bombas\u0131, sahibi kim olursa olsun, san\u0131k sandalyesini oturtulabiliyor mu? Hiro\u015fima ve Nagazaki’de do\u011frudan sava\u015f\u0131n taraf\u0131 olmad\u0131klar\u0131 halde y\u00fczbinlerce \u00e7ocuk, kad\u0131n, ya\u015fl\u0131, hasta ve sair sivilin feci \u015fekilde \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an zul\u00fcml\u00fc bir ‘topyek\u00fcn sava\u015f’ \u00e2leti olarak atom bombas\u0131, bir \u0130sl\u00e2m \u00fclkesi olarak mesel\u00e2 Pakistan imal eder hale geldi\u011finde de k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fclebiliyor mu h\u00e2l\u00e2? Yoksa, Pakistan veya \u0130ran’\u0131n bu bombay\u0131 \u00fcretme a\u015famas\u0131na gelmesi, senelerce ‘\u0130sl\u00e2m bombas\u0131’ \u015feklinde mi yans\u0131da ehl-i dinin s\u00f6zlerine ve yaz\u0131lar\u0131na? Keza, bir devletle veya bir h\u00fck\u00fbmetle olan sorununu o devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan veya o devletin kimli\u011fini ta\u015f\u0131yan insanlara \u00f6detme gibi bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ismi olan ter\u00f6rizm, giri\u015fenlerin kimli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, her hal ve \u015fartta l\u00e2netlenebildi mi?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yoksa, ger\u00e7ekte modern medeniyetin zihn\u00ee-fikr\u00ee-fiil\u00ee kal\u0131plar\u0131 i\u00e7erisinde sergilenen bu kabil d\u00fc\u015f\u00fcnce yahut eylemler, yapan\u0131n kimli\u011fine ve kime kar\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re mi de\u011ferlendirildi baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan? Yapan M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funda yap\u0131lan\u0131 da ‘\u0130sl\u00e2m\u00ee’ g\u00f6rme gibi bir \u00e7ifte standarttan her hal ve \u015fartta uzak durmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6ylenebilir mi?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu sorular\u0131 ortaya atarken, son as\u0131rlar boyu \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n\u00d1yani, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u00d1u\u011frad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmezden geliyor de\u011filiz elbette. S\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilen, \u00e7o\u011funlukla ancak ulusal kurtulu\u015f sava\u015flar\u0131ndan sonra ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na tekrar kavu\u015fan, ama bu defa ya yerli bir zorban\u0131n pen\u00e7esine teslim edilen ve ayr\u0131ca iktisad\u00ee a\u00e7\u0131dan h\u00e2l\u00e2 s\u00f6m\u00fcr\u00fclen bir co\u011frafyaya sahip olmak, ehl-i \u0130sl\u00e2m’da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6fke ve hiddet beslemi\u015f bulunuyor; bunun fark\u0131nday\u0131z elbette. Dahas\u0131, Ke\u015fmir, Filistin, Bosna, \u00c7e\u00e7enistan gibi par\u00e7alar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla tecr\u00fcbe etti\u011fi ikiy\u00fczl\u00fc Bat\u0131l\u0131 tav\u0131r, bu \u00f6fkeyi s\u00fcrekli canl\u0131 tutuyor ve b\u00fcy\u00fct\u00fcyor; bu da apa\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama, bunlar\u0131n hi\u00e7biri, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131n\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yapanlar\u0131n milletda\u015f\u0131na, yurtta\u015f\u0131na, do\u011frudan o haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n icrac\u0131s\u0131 olmayan insanlara kesmeyi hakl\u0131 ve me\u015fru k\u0131lm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, s\u00f6z\u00fcmona \u0130sl\u00e2m\u00ee bir dava ad\u0131na masumlar\u0131 hedef alan hi\u00e7bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn gizli-a\u00e7\u0131k sempati beslemenin uza\u011f\u0131nda olmak; bilakis, keyf\u00eelik, haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcm kokan b\u00f6ylesi tav\u0131rlara\u00d1kimden gelirse gelsin\u00d1kar\u015f\u0131 olmak gerekiyor. Kendimiz i\u00e7in istedi\u011fimiz adaleti herkes i\u00e7in istemek; kendimiz i\u00e7in adalet isterken ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 zul\u00fcm i\u015flenmesine asla raz\u0131 olmamak gerekiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
1400 y\u0131ll\u0131k \u0130sl\u00e2m\u00ee miras\u0131n ve \u0130sl\u00e2m’la k\u0131vam\u0131n\u0131 bulan \u015fefkat ve rahmet gibi insan\u00ee de\u011ferlerin e\u015fli\u011finde pek \u00e7ok m\u00fc’minin bu hassasiyete zaten sahip oldu\u011funu biliyor; yine de, bir b\u00fct\u00fcn olarak m\u00fc’minleri, \u015fu \u00e2yeti tekrar tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet ediyoruz:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
“Ey iman edenler! Allah i\u00e7in duran hakimler, adalet n\u00fcmunesi \u015fahitler olun. Sak\u0131n bir topluma k\u0131zman\u0131z sizi adaletsizli\u011fe sevketmesin. Adil olun; takvaya en yak\u0131n olan odur!” (Kur’\u00e2n, 5:8)<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\/kitap.asp?book=20<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
10.09.2001 DADISI \u00dcMM\u00dc Eymen’in Res\u00fblullah’\u0131n vefat\u0131 \u00fczerine s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z, sahabilerin dilinden s\u00e2d\u0131r olan s\u00f6zler aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda zikredilmeyi hak edecek derecede manidard\u0131r. Hz. Peygamber’in (a.s.m.) vefat haberini g\u00f6zya\u015flar\u0131yla kar\u015f\u0131layan \u00dcmm\u00fc Eymen, “Ben onun vefat\u0131na a\u011flam\u0131yorum” diyecektir yan\u0131ndakilere. “Fakat ben, art\u0131k vahyin kesilmi\u015f olmas\u0131na a\u011fl\u0131yorum.” \u00dcmm\u00fc Eymen’in bu s\u00f6z\u00fc, muazzam bir derinlik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fc bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Aralar\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83784","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n