27.12.2003<\/p>\n
K\u00dcT\u00dcPHANE BUG\u00dcN SAK\u0130N. Ne kafalar\u0131 kitaplar aras\u0131nda kaybolmu\u015f \u00f6\u011frenciler var, ne de masalarda kitaplar. Kitaplar\u0131n hepsi, raflarda. Vakit hen\u00fcz erken. G\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131 binan\u0131n y\u00fcksek ve darac\u0131k pencerelerine daha yeti\u015fememi\u015fler. \u0130\u00e7erisi lo\u015f. D\u0131\u015far\u0131da, hemen biti\u015fikteki binada, t\u00f6ren haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Diploma t\u00f6reni…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce, \u2018T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi\u2019 kayd\u0131m\u0131 orada yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. O binan\u0131n biti\u015fi\u011findeki bir di\u011fer binan\u0131n bodrum kat\u0131nda ise, ilk s\u0131n\u0131fta nice fizik, kimya, biyoloji deneyi yapm\u0131\u015ft\u0131m. Sonra s\u0131ra insan v\u00fccuduna, insan biyolojisine kadar gelmi\u015fti. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
O s\u0131ralar, her sabah yan\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fimiz ve \u00f6n\u00fcnde her g\u00fcn endi\u015feli, heyecanl\u0131 insanlar\u0131n bekle\u015fti\u011fi \u2018Acil Cerrahi\u2019 binas\u0131 bana baya\u011f\u0131 yabanc\u0131 gelirdi. Neyse ki, aradan y\u0131llar ge\u00e7ti de, ben de Acil Cerrahide olup bitenleri ya\u015fayan kahramanlardan biri oldum. Ka\u00e7 yaral\u0131ya diki\u015f att\u0131m, ka\u00e7 pansuman yapt\u0131m, kimbilir. Son d\u00f6rt y\u0131l boyunca, de\u011fil Acil Cerrahi, kocaman hastanenin her binas\u0131n\u0131 kat kat dola\u015ft\u0131m. Kimi zaman bir bebe\u011fin ilk a\u011flay\u0131\u015f\u0131na \u015fahit oldum, kimi zaman parmaklar\u0131m aras\u0131nda bir kalbin son \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131n\u0131 duydum. \u015eimdi ise, doktorum art\u0131k. Babam\u0131n lise y\u0131llar\u0131ndaki \u00f6zlemiyle \u2018bir meslek sahibi\u2019yim. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Birazdan diplomam\u0131 alaca\u011f\u0131m. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
G\u00fcne\u015f biraz daha y\u00fckselmi\u015f olmal\u0131. \u0130leride sol k\u00f6\u015fedeki pencereden i\u00e7eri g\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131 huzmeler halinde s\u00fcz\u00fcl\u00fcp, raflardan birine vuruyor. Kitaplar\u0131n ismini okuyabiliyorum: cerrahi kitaplar\u0131. Attar\u2019\u0131n Mant\u0131ku\u2019t-Tayr\u2019\u0131, Schr\u00f6dinger\u2019in What is Life\u2019\u0131 olacak de\u011fil ya! Onlar benim i\u00e7in \u2018meslek d\u0131\u015f\u0131!\u2019 “\u015eu anda g\u00fcne\u015fin nas\u0131l oldu\u011funu tasvir eden bir \u015fiir kitab\u0131 olsayd\u0131 orada” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Duda\u011f\u0131mda bir tebess\u00fcm. “Olur mu? G\u00fcndo\u011fumunun davet etti\u011fi ilhamlar da \u00e7al\u0131\u015fma sahama girmiyor.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
G\u00fcne\u015f, sadece deri kanserinin sebebi, benim i\u00e7in. 5. s\u0131n\u0131f dermatoloji staj\u0131nda \u00f6yle \u00f6\u011frenmi\u015ftim. 3. s\u0131n\u0131f biyokimya dersine g\u00f6re ise, yedi\u011fimiz her\u015feyde g\u00fcne\u015fin \u0131s\u0131s\u0131 ya da rengi, enerjisi vard\u0131. Hepsi bu. Ah \u015fu t\u0131p! Bana g\u00fcne\u015fin dostlu\u011funu bile unutturmu\u015f. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bizim k\u00fct\u00fcphanede, Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n F\u00eehi M\u00e2fih\u2019i kadar, Einstein\u2019in iz\u00e2fiyet teorisini, Sagan\u2019\u0131n Cosmos\u2019unu okuman\u0131z da pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. G\u00f6ky\u00fcz\u00fc, y\u0131ld\u0131zlar ve Samanyolu da mesle\u011fimin d\u0131\u015f\u0131nda. Hatta bir zamanlar har\u0131l har\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z fizik, biyoloji, biyokimya konular\u0131 bile \u015fimdi bana \u00e7ok uzak geliyor. \u015eimdilerde, molek\u00fcl form\u00fcllerini, atomlar\u0131, elektronlar\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 zar-zor hat\u0131rl\u0131yorum. Anadolu\u2019nun kimbilir hangi kasabas\u0131nda hastalar\u0131m beni bekliyor: Mide \u00fclseri mi var, yoksa kalb yetmezli\u011fi mi?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Birazdan diplomam\u0131 alaca\u011f\u0131m. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
G\u00f6zlerim raflarda, \u0131ss\u0131z k\u00fct\u00fcphaneyi dola\u015f\u0131yorum. Hemen arkamdaki duvarda barsak hastal\u0131klar\u0131yla ilgili olanlar\u0131 s\u0131ralanm\u0131\u015f. Onlar\u0131n hemen yan\u0131ndaki raf, kan hastal\u0131klar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015f. Yava\u015f ad\u0131mlarla, k\u00fct\u00fcphanenin, son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r pek u\u011framad\u0131\u011f\u0131m b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7iyorum: \u2018temel bilimler.\u2019 Raflar, eski bask\u0131lar da olsa, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek say\u0131da fizik, kimya, biyoloji, organik kimya, biyokimya kitaplar\u0131yla dolu. Biyoloji kitaplar\u0131ndan birinin kapa\u011f\u0131n\u0131 aral\u0131yorum. Sadece \u2018i\u00e7indekiler\u2019 k\u0131sm\u0131na bak\u0131p, h\u00fccreyi, h\u00fccre zar\u0131n\u0131, h\u00fccre \u00e7ekirde\u011fini, makromolek\u00fclleri, DNA\u2019y\u0131, RNA\u2019y\u0131, hatta atomlar\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Bug\u00fcnlere bunlar\u0131 \u00f6\u011frenerek gelmi\u015ftim. Ama bu konular\u0131n defteri, \u00e7oktan d\u00fcr\u00fcld\u00fc bile. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Birazdan diplomam\u0131 alaca\u011f\u0131m. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
K\u00fct\u00fcphanenin dergiler k\u00f6\u015fesine geldi\u011fimde, hastal\u0131klardan, klinik vak\u2019alardan, yeni te\u015fhis ve tedavi usullerinden s\u00f6z eden onca dergiyi a\u015f\u0131p, uzun zamand\u0131r elime almad\u0131\u011f\u0131m eski bir dosta uzan\u0131yorum. \u00dc\u00e7-d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce, \u00e7at-pat \u0130ngilizce\u2019me ra\u011fmen, severek okudu\u011fum Scientific American bu. Benim gibi bir hekim i\u00e7in, \u2018meslek d\u0131\u015f\u0131\u2019 say\u0131l\u0131r asl\u0131nda.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Safyalar\u0131 \u00e7eviriyorum. DNA ile ilgili bir yaz\u0131 g\u00f6z\u00fcme tak\u0131l\u0131yor. Yaz\u0131dan \u00f6nce, giri\u015f sayfas\u0131… Siyah zemin \u00fcst\u00fcne, iki sayfay\u0131 bir u\u00e7tan \u00f6b\u00fcr uca saran k\u0131rm\u0131z\u0131l\u0131, mavili, beyazl\u0131, temsil\u00ee bir DNA modeli; i\u00e7inde beyaz bir ba\u015fl\u0131k: “The High Fidelity of DNA Duplication.” Yaz\u0131, birka\u00e7 ay sonra Anadolu\u2019nun bir k\u00f6\u015fesinde “Tedavi olsun” diye yapacaklar\u0131ma temel olmu\u015f konulardan birine ait. DNA\u2019n\u0131n nas\u0131l hatas\u0131zca kopya edildi\u011fini anlat\u0131yor. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6nce, k\u0131sa bir giri\u015f fasl\u0131. \u00d6zetle, DNA anlat\u0131l\u0131yor. Sonra \u2018ge\u00e7i\u015f\u2019 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7i\u015fin c\u00fcmlesi: “Bunu, tabiat, birka\u00e7 ilave mekanizmadan t\u00fcretmi\u015f olabilir.” Devam\u0131nda sitozin\u2019i, timin\u2019i, guanin\u2019i, adenin\u2019i ile n\u00fckleotidler, DNA, kopyalanma… derken, son c\u00fcmle:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
” DNA kopyalamadaki esneklik ve kusursuzluk aras\u0131 denge, di\u011fer bir\u00e7ok biyolojik sistemde oldu\u011fu gibi, milyarlarca evrim y\u0131l\u0131n\u0131n hassas, karma\u015f\u0131k ve ustaca bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Daha \u00fc\u00e7-be\u015f g\u00fcn \u00f6nce, birka\u00e7 arkada\u015f\u0131m ile “Bilim tarafl\u0131 m\u0131, tarafs\u0131z m\u0131?” diye tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Jetonlar t\u0131ng\u0131rd\u0131yor. Cevap beliriyor. Yaz\u0131ya giri\u015fte \u2018tabiat,\u2019 devam\u0131nda DNA\u2019n\u0131n \u2018kendi kendine”\u2019kopyalamas\u0131, sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u2018evrim.\u2019 S\u0131rayla “Tabiat yapt\u0131”, “kendi kendine oldu”, “sebepler sonu\u00e7 verdi.” B\u00f6yle tarafs\u0131zl\u0131k, tarafl\u0131lar ba\u015f\u0131na!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
O tesbitle, k\u00fct\u00fcphanedeki DNA ile ilgili kitaplara y\u00f6neliyorum. Diploma t\u00f6reni filan umurumda de\u011fil art\u0131k. Bir kitap elime ge\u00e7iyor: Science in Action. Sayfalar\u0131 aras\u0131nda geziniyorum. Bir de ne g\u00f6reyim! DNA\u2019y\u0131 bir \u2018plan\u2019 ve bir \u2018fotokopi makinesi\u2019 olarak anlatan say\u0131n biyolog ard\u0131ndan \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
“Bir plan ve bir fotokopi makinesi bir ev yapmaz. Fakat DNA molek\u00fclleri, h\u00fccre etraf\u0131nda bulunan malzemelerden proteinler imal eder.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Al\u00e2ka nerde? Mant\u0131k nerde? Ama garipsemiyorum. Zira, biliyorum, bir as\u0131r \u00f6nce, atas\u0131 Darwin de \u00f6yle bir laf etmi\u015fti:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
“Bir kap\u0131 mente\u015fesinin insan taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fimiz gibi, bir midye kabu\u011fundaki mafsal\u0131n harikul\u00e2de ak\u0131l sahibi bir varl\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu iddia edemeyiz.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Demek, biyologlar, bir as\u0131rd\u0131r “Yerinde say, bir-ki” duru\u015fuyla, d\u00f6n\u00fcp d\u00f6n\u00fcp \u2018minare\u2019 okuyorlar!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
II.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
DNA, benim on bir senelik dostum. Kendisi ile orta-2\u2019de tan\u0131\u015ft\u0131m. Fen Bilgisi hocam, \u2018hayat\u0131n temeli\u2019 demi\u015fti onun i\u00e7in. Dahas\u0131, bir DNA molek\u00fcl\u00fcne y\u00fckl\u00fc bilginin, e\u011fer kitaba aktar\u0131lacak olsa, 46 ciltlik bir ansiklopediye bedel olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. B\u00fcy\u00fcleyici bir\u015feydi bu. Oysa DNA, mikroskopla ancak g\u00f6r\u00fclebilir bir h\u00fccrede, mikroskopla dahi g\u00f6r\u00fclemeyen; eni ancak angstr\u00f6m ile, milimetrenin milyonda biri olan bu \u00f6l\u00e7\u00fcyle ifade edilebilen bir\u015feydi. 20 angstr\u00f6m\u2019l\u00fck bir eni vard\u0131. Be\u015f milyar n\u00fckleotidden meydana geliyordu. Adenin (A), guanin (G), timin (T), sitozin (S) adl\u0131 bu n\u00fckleotidler A-T ve S-G \u015feklinde, 3,4 angstroml\u00fck aralarla, DNA molek\u00fcl\u00fcne bir ip merdivenin basamaklar\u0131 olarak dizilmi\u015flerdi. Bu \u2018ip,\u2019 uzat\u0131lsa 1, 5 metreyi bulurdu. Oysa, e\u011frib\u00fc\u011fr\u00fc, yay gibi hali ile, DNA mikroskopla ancak g\u00f6r\u00fclen h\u00fccrenin merkezine yerle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu haliyle, DNA, ad\u0131 her an\u0131landa, hayret veren bir\u015feydi benim i\u00e7in.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Lisedeki biyoloji derslerinde, onunla daha da yak\u0131ndan tan\u0131\u015fm\u0131\u015f oldum. Bu arada, Fen Bilgisi hocam\u0131n DNA\u2019y\u0131 46 ciltlik kitaba bedel olarak anlat\u0131rken hata etti\u011fi anlad\u0131m. Me\u011fer 46 ciltlik ansiklopediye de\u011fil, 4000 cilt kitaba bedel koca bir k\u00fct\u00fcphane imi\u015f DNA. \u2018Bilinmeyen\u2019e o denli merak duydu\u011fum o y\u0131llarda okudu\u011fum bir kitaptan \u00f6\u011frenmi\u015ftim bunu. Tipik bir DNA kromozom molek\u00fcl\u00fc, yakla\u015f\u0131k be\u015f milyar \u00e7ift n\u00fckleotidden ibaretmi\u015f. Bu ise, yirmi milyar bilgi\u2019ye; yani 2 milyon sayfaya; yani her bir cildi 500 sayfal\u0131k 4000 ciltlik bir k\u00fct\u00fcphaneye tekab\u00fcl ediyormu\u015f. O s\u0131ralar bu rakamlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce hayretler i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum Fakat, \u015fimdi \u015fimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O kitab\u0131n sahibi, Carl Sagan, s\u00f6z\u00fcm ona o g\u00f6z\u00fcme b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnen rakamlar\u0131 verirken, akl\u0131nca beni ayakta uyutuyor. Evet, \u00f6yle. \u00c7\u00fcnk\u00fc DNA\u2019da sakl\u0131 bilgi, 4000 cilde hi\u00e7 mi hi\u00e7 s\u0131\u011fmaz. Sagan, o rakama, \u2018n\u00fckleotid\u2019i birim kabul ederek var\u0131yor. Ama, n\u00fckleotid, niha\u00ee birim de\u011fil ki. Karbon, hidrojen, azot ve oksijen atomlar\u0131ndan m\u00fcte\u015fekkil. Ve ayr\u0131ca, her DNA birle\u015fmesinde anahtar rol oynayan fosfat var. E\u011fer n\u00fckleotidi de\u011fil, atomlar\u0131 birim al\u0131rsak, bu rakam milyarlarca kitab\u0131 ifade edecek derecede b\u00fcy\u00fcyor. Ama, biliyorum, atomlar da nihai birim de\u011fil. Protonu, n\u00f6tronu, elektronlar\u0131 var. Mesel\u00e2 elektron birim al\u0131nsa, rakam kat kat daha b\u00fcy\u00fcyor. Sonra, daha da alt-partik\u00fcller, bilemedi\u011fim daha da alt olanlar\u0131… derken, ortaya 4000 kitab\u0131n yan\u0131nda \u2018hi\u00e7\u2019 mesabesinde kald\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131yor: Her bir DNA molek\u00fcl\u00fcnde, sonsuz bir ilim sakl\u0131. Ama, Sagan\u2019\u0131n hesab\u0131na bo\u011fulmu\u015fken bunu hi\u00e7 g\u00f6rememi\u015fim de, haberim yok.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zihnim o istatistik rakamlar\u0131na bo\u011fulmu\u015fken, bir ba\u015fka \u015feyin de fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u015fimdi anl\u0131yorum. O s\u0131ra, nas\u0131l da bir \u00e7izgi \u00e7izivermi\u015fim; sperm ve yumurta-zigot-insan-sperm ve yumurta-zigot-\u00d6 insan diye. \u00d6ylece her bir h\u00fccredeki DNA\u2019n\u0131n kendi kopyas\u0131n\u0131 \u00fcretti\u011fini farzederek, nesilden nesile uzay\u0131p giden bir silsile kuruvermi\u015fim.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ger\u00e7i, en sonunda, o gencecik masumlukla “Allah\u2019\u0131n i\u015fine bak!” dedi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum ya, biraz da al\u0131\u015fkanl\u0131ktan. Yahut, ne sperm halinde, ne zigot iken, ne de \u015fu halimde iken, v\u00fccudumu Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek d\u00fc\u015f\u00fcnmeden pek\u00e2l\u00e2 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yordum. Sanki DNA, makine gibi bir\u015feydi; kurulmu\u015ftu ve i\u015fliyordu. Okul boyu \u00f6yle \u00f6\u011frenmi\u015ftim. Kitaplar hep \u00f6yle anlat\u0131yordu. Hi\u00e7biri a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k Allah\u2019\u0131 reddetmiyordu, ama her\u015feyi \u00f6ylesine \u2018kendili\u011finden\u2019 oluyormu\u015f gibi anlat\u0131yorlard\u0131 ki, gizliden gizliye O\u2019nu reddetmi\u015f oluyorlard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
III.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u0131\u015far\u0131da diplomalar verilmekte… Ben ise h\u00e2l\u00e2 k\u00fct\u00fcphanedeyim. Vazge\u00e7tim diploma t\u00f6reninden. Kitaplar\u0131, alt\u0131 y\u0131ll\u0131k \u00f6\u011frenimime temel olmu\u015f, zihnimi bir\u015feylere ba\u011flam\u0131\u015f kitaplar\u0131 taramaya devam ediyorum. O ara, bir \u00f6nceki sene bir derginin “\u0130lim Allah\u2019\u0131 tan\u0131yor” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir incelemesine kar\u015f\u0131l\u0131k “Niye sadece fizik\u00e7iler konu\u015fuyor?” diye soran bir mektup okudu\u011fum akl\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kendi kendime, “Ba\u015fka bilim dallar\u0131, mesel\u00e2 hayat bilimleri, mesel\u00e2 biyoloji hen\u00fcz Allah\u2019\u0131 tan\u0131mam\u0131\u015f ki” diye s\u00f6yleniyorum. Alt\u0131 y\u0131ll\u0131k e\u011fitimimle \u015fahidim buna. \u0130\u015fte \u015fu raftaki kitaplar! Hepsi bunun \u015fahidi..<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesel\u00e2, DNA\u2019n\u0131n iki \u2018mucid\u2019inden Francis C. Crick, o kitaplardan birinde, soruyor: “H\u00fccreler dokular\u0131, dokular organlar\u0131, organlar b\u00fct\u00fcn organizmay\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in nas\u0131l birle\u015fiyor?” Sorunun i\u00e7inde, bir ba\u015fka sorunun cevab\u0131 sakl\u0131: “H\u00fccreler dokular\u0131 yapar, dokular organlar\u0131.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Crick\u2019in c\u00fcmleleri dikkatimi \u00e7ekiyor. S\u00f6z\u00fcmona, masum bir ara\u015ft\u0131rma. “Bir organizma, molek\u00fclleri b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik ve kusursuzluk i\u00e7inde nas\u0131l in\u015fa ediyor?” “Bir kas lifi, nas\u0131l son derece d\u00fczenli bir b\u00fcz\u00fcl\u00fcr makine \u00fcretiyor?” Sanki in\u015fa eden, \u2018organizma.\u2019 Sanki ortada har-g\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fan bir \u2018makine\u2019 var. Sanki b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 de\u011fdirdi\u011fim an lime lime olacak kadar yumu\u015fak, zay\u0131f ve korumas\u0131z kas lifi, bir de \u2018yapt\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 \u2018son derece d\u00fczenli\u2019 yapacak kadar bilgili. Crick ne kadar \u2018tarafs\u0131z\u2019 ve \u2018masum\u2019 ve de \u2018cevab\u0131 kendinden\u2019 sorular ile ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yormu\u015f, hayret!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sonra, ba\u015fka ba\u015fka kitaplara da bak\u0131yorum. Sonunda, George W. Beadle\u2019\u0131n \u00f6zetledi\u011fi \u2018m\u00fctemad\u00ee silsileler\u2019 ile, yani biraz Latince konu\u015fursak, felsefenin mahsul\u00fc bir ad infinitum olay\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze geliyorum. Beadle\u2019\u0131n dedi\u011fine g\u00f6re, “Her organik kimyac\u0131n\u0131n bildi\u011fi gibi, organik molek\u00fcller inorganik molek\u00fcllerin etkile\u015fimi ile olu\u015fmu\u015f.” Ya inorganik molek\u00fcller? Onlar da, \u2018elementlerin etkile\u015fimi\u2019 ile. Elementler ise, \u2018uygun zeminlerde ya\u015fanan tabi\u00ee ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz s\u00fcre\u00e7lerin bir sonucu olarak daha basit elementlerden t\u00fcremi\u015f\u2019ler.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Genetik\u00e7i Beadle apa\u00e7\u0131k b\u00f6yle diyor. K\u00e2inat\u0131n en ba\u015f\u0131nda sadece hidrojenden ibaret oldu\u011funu; sonra helyum, berilyum, karbon, oksijen \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Silsileyi, su-inorganik molek\u00fcller-n\u00fckleotidler-aminoasitler-DNA-RNA-vir\u00fcs benzeri sistemler-h\u00fccre alt\u0131 organizmalar- h\u00fccre-\u00e7ok h\u00fccreliler-bitkiler-hayvanlar-insan diye uzat\u0131veriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 niye mi anlat\u0131yor? \u015eu g\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6n\u00fcndeki k\u00e2inat\u0131; \u015fu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn\u00fcn c\u0131v\u0131 c\u0131v\u0131l hayat dolu, g\u00fczellik dolu, hikmet dolu, muazzam ve muntazam k\u00e2inat\u0131n\u0131 izah i\u00e7in. Ama, onu \u015fimdi ile izah etmiyor nedense. \u015eu hayat\u0131n, \u015fu hikmetin, \u015fu d\u00fczenin, \u015fu olu\u015fun izah\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in \u00f6telere, t\u00e2 gerilere gidiyor. Bug\u00fcnde kalsa, bunu bir hayat Vereni, bir D\u00fczenleyeni, bir hikmet Sahibini, bir Yapan\u0131 anmadan anlatman\u0131n imk\u00e2n\u0131 yok da… Ama, zaman araya girince, \u2018evrim\u2019 gibi, \u2018tesad\u00fcf\u2019 gibi kendince izahlar bulabiliyor. Ge\u00e7mi\u015f zamana ka\u00e7\u0131nca, kendi iddias\u0131 i\u00e7in, isbatlamasa dahi, \u2018muhtemel\u2019 demesi m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ge\u00e7mi\u015f zaman ge\u00e7mi\u015f gitmi\u015f. Geri getirip g\u00f6rmenin imk\u00e2n\u0131 yok. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Eski Yunan\u2019dan kalma Dehr\u00eelik, yani zamana ilahl\u0131k verme gibi bir felsef\u00ee ak\u0131m oldu\u011funu biliyorum. Me\u011fer bug\u00fcn\u00fcn ilim adamlar\u0131 da, bug\u00fcn e\u015fyay\u0131 sanatl\u0131, hikmetli yaratan Birisine verecekleri hayat\u0131, ilgiyi, hikmeti; \u015fu yollarla zamana ka\u00e7\u0131p, zaman i\u00e7inde birbirini takip eden silsileler \u00e7izip \u015funa-buna taksim ediyorlar. S\u00f6z\u00fcmona, yapt\u0131klar\u0131 \u2018tarafs\u0131z bilim.\u2019<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
O \u2018ge\u00e7mi\u015fe ka\u00e7\u0131\u015f\u2019 ile, mesel\u00e2 Carl Sagan\u2019\u0131n “…Bir g\u00fcn t\u00fcm\u00fcyle rastlant\u0131 sonucu beliren bir molek\u00fcl, bulama\u00e7taki \u00f6teki molek\u00fclleri yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olarak kullan\u0131p, kendi kaba kopyalar\u0131n\u0131 yapt\u0131” diye yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Sanki, bir masal kitab\u0131! Bir di\u011feri de \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: “Aminoasitler ve n\u00fckleotidler okyanuslarda \u00e7orbay\u0131 and\u0131r\u0131r bir halde imi\u015fler. Sonra birbirleri ile \u00e7arp\u0131\u015fa \u00e7arp\u0131\u015fa, b\u00fcy\u00fcy\u00fcp molek\u00fcl olmu\u015flar. \u0130\u015fte o milyonlarca \u015fans ili\u015fkisinden, hesaba s\u0131\u011fmaz tesad\u00fcf\u00ee \u00e7arp\u0131\u015fmalardan sonra, DNA do\u011fmu\u015f.” Bir di\u011ferine g\u00f6re, bu, \u2018parmaklar\u0131n da\u011f\u0131n\u0131k halde bulundu\u011fu bir odada, her elin tesad\u00fcfen parmaklar\u0131 bulmas\u0131 gibi ak\u0131l almaz bir\u015fey\u2019mi\u015f. \u2018Bir kimyev\u00ee s\u00fcre\u00e7 olarak DNA\u2019n\u0131n \u00e7iftlenmesi, tabiat\u0131n sihirbazl\u0131k \u00e7antas\u0131n\u0131n en harikul\u00e2de sihri\u2019 imi\u015f. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Koca koca biyologlar\u0131n bu masallar ile nas\u0131l avundu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, bir di\u011fer biyologun, Lives of a Cell (Bir H\u00fccrenin Hayatlar\u0131) yazar\u0131 Lewis Thomas\u2019\u0131n biyoloji hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcne hak veriyorum: \u2018biyomitoloji.\u2019 Yani, hayata dair efsaneler bilimi. Bu insanlar biyolog de\u011fil yani. \u2018Biyomitolog.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
IV.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Efsaneler fasl\u0131 bir yana, her ilgili kitap, ba\u015fka \u015feylerden de s\u00f6z ediyor. Mesel\u00e2, Fischberg adl\u0131 bir biyologu tan\u0131yorum. Fischberg, ge\u00e7mi\u015ften ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e2na geliyor. Her canl\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu ser\u00fcveni, efsaneyi de\u011fil ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fcyor. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc manzaralardan hayrete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f halde, sorup duruyor:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
“Basit g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc bir yumurtadan her ayr\u0131nt\u0131s\u0131nda tam ve m\u00fckemmel, ve tasavvur edilemez derecede karma\u015f\u0131k bir organizma te\u015fekk\u00fcl eder. Her bir organ, do\u011fru yerde ve do\u011fru b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir ve her biri, kendi \u00f6zel fonksiyonuna uygun h\u00fccre \u00e7e\u015fidini ta\u015f\u0131r. Farks\u0131z bir yumurta h\u00fccresinden, nas\u0131l \u2018ihtisas kazanm\u0131\u015f\u2019 kalb, sinir, kemik, kas veya karaci\u011fer h\u00fccreleri do\u011fuyor? Bu olay\u0131 her canl\u0131 ya\u015f\u0131yor. Bu olay, milyonlarca y\u0131l \u00f6nce, bilinmeyen bir mek\u00e2n par\u00e7as\u0131nda de\u011fil, \u015fimdi oluyor.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, bu hadisenin her bir safhas\u0131, son derece m\u00fckemmel bir i\u015fleyi\u015fle ya\u015fan\u0131yor. Bir kere, DNA\u2019lar, \u2018kusursuzca\u2019 programlanm\u0131\u015flar. Onunla ba\u011fl\u0131 her bir molek\u00fcl, \u2018dikkatlice koordine edilmi\u015f.\u2019 DNA polimeraz enzimi ile, DNA sarmal\u0131n\u0131n \u2018m\u00fckemmel bir \u015fekil almas\u0131\u2019 sa\u011flan\u0131yor. RNA\u2019lar ise, h\u00fccrenin \u00e7ekirde\u011finin d\u0131\u015f b\u00f6lgelerinde, enzim yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na \u2018tam yerinde ve tam zaman\u0131nda\u2019 kat\u0131l\u0131yor. Velhas\u0131l, DNA\u2019da, \u2018b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir kabiliyet,\u2019 \u2018y\u00fcksek bir kusursuzluk d\u00fczeni\u2019 sakl\u0131. Hem DNA, \u2018m\u00fckemmel olarak kurulmu\u015f,\u2019 \u2018karma\u015f\u0131k\u2019\u00f3\u2018kar\u0131\u015f\u0131k\u2019 de\u011fil!\u00f3ve \u2018muazzam\u2019 bir kitapl\u0131k gibi. H\u00fccreler ise, \u2018ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir h\u00fcnerle paketlenmi\u015f ve ba\u011flanm\u0131\u015f\u2019lar. Aralar\u0131nda \u2018m\u00fckemmel bir i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. H\u00fccre yap\u0131s\u0131, \u2018ince bir i\u015f\u00e7ili\u011fe\u2019 dayan\u0131yor. “H\u00fccre i\u00e7i \u00f6ylesine d\u00fczenli bir i\u015fbirli\u011fine dayan\u0131yor ki!” “Canl\u0131 h\u00fccrede, y\u0131ld\u0131zlar ve galaksiler \u00e2lemindeki gibi, karma\u015f\u0131k ve g\u00fczel bir d\u00fczen h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor.” Mesel\u00e2, bir bitki veya hayvan dokusundaki h\u00fccrelere bak\u0131l\u0131nca, \u2018hepsinin maksatl\u0131 bir istikamette, tam bir sadelikle hareket etti\u011fi beliriyor.\u2019 \u0130nsan h\u00fccrelerine bak\u0131l\u0131nca, insan v\u00fccudu, \u2018ince bir \u00e2henk i\u00e7inde birlikte \u00e7al\u0131\u015fan trilyonlarca h\u00fccreden yap\u0131lm\u0131\u015f\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Her\u015fey, \u2018son derece d\u00fczenli.\u2019 Carl Sagan\u2019\u0131n deyimiyle, “Ne \u015fa\u015f\u0131las\u0131 bir d\u00fczen! Bitkilerle insanlar\u0131n birbirinin solu\u011funu al\u0131p vermesiyle, gezegen \u00e7ap\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir hayat \u00f6p\u00fcc\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, l50 milyon kilometre uzaktaki bir y\u0131ld\u0131z\u0131n enerjisiyle, s\u00fcr\u00fcp gidiyor.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunca harika bir d\u00fczenin, bunca harika d\u00fczen i\u00e7inde her\u015feyi her\u015feyle ba\u011flayan bir sonsuz ilmin, sonsuz kudretin, sonsuz hikmetin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Jacques Monod\u2019un \u2018\u00e7eli\u015fkisi\u2019 ile de tan\u0131\u015f\u0131yorum. Bir yanda,nereden bellediyse belledi\u011fi \u00fczere, “Tabiat fenomenini illet i\u00e7inde\u00f3yani bir kasd ile\u00f3 yorumlayamay\u0131z” diyor Monod. Niye? Buna kim engel ki? Ama yine ayn\u0131 Monod, eklemeden duram\u0131yor: “Fakat, ya\u015fayan organizmalar\u0131n bir kasd ile yap\u0131l\u0131yor ve i\u015fliyor oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00e7eli\u015fki, biyolojinin ana problemidir.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00c7eli\u015fki galiba biyolojide de\u011fil, diyorum. Problem, biyolojiyi materyalist felsefenin tabirlerine mahkum edenlerde…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Halbuki, bunca \u2018\u015fans,\u2019 \u2018tesad\u00fcf,\u2019 \u2018tabiat,\u2019 \u2018evrim,\u2019 \u2018zaman i\u00e7inde,\u2019 \u2018kazara\u2019 oklar\u0131na ra\u011fmen, biyoloji, ortada d\u00fczenli, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc, sanatl\u0131, hikmetli, kasd ile i\u015fleyen m\u00fckemmel, muntazam, sonsuz bir ilim ve kudreti g\u00f6steren bir muazzam k\u00e2inat\u0131; d\u00fczenleme, takdir, tedbir, te\u015fkil, tevzin gibi nice fiilin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fczel mi g\u00fczel bir k\u00e2inat\u0131 g\u00f6zlere g\u00f6steriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Apa\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnen, herkesin kabul ve teslim etti\u011fi bu fiiller kime verilecek? \u2018K\u00f6r tesad\u00fcf\u2019e mi? Mevhum \u2018tabiat\u2019a m\u0131? \u2018\u015eans\u2019a m\u0131? Yoksa?..<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Robert Jastrow, cevaba yeti\u015fiyor. Esasen, konuyu \u2018tesad\u00fcf,\u2019 \u2018evrim,\u2019 \u2018\u015fans,\u2019 \u2018kaza,\u2019 \u2018kendili\u011finden\u2019 gibi y\u0131\u011f\u0131nla kelimeye bo\u011fmu\u015f biri Jastrow. Ama en sonunda soruyor: “Peki, bunlara dayad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat\u0131n k\u00f6keni teorisini destekleyen kesin bir delil var m\u0131?”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Elcevap: “Hi\u00e7 yok.” <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Jastrow devam ediyor. “Bilim, yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n k\u00f6keni sorusuna dair tatmink\u00e2r bir cevaba sahip de\u011fildir.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
V.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte o y\u00fczden, “Kimbilir,” diyor Jastrow, “belki de, hayat bir mucizedir.” Bu, bir bilim adam\u0131ndan hi\u00e7 mi hi\u00e7 beklenmeyen bir s\u00f6z. \u00dc\u00e7y\u00fcz k\u00fcsur y\u0131ld\u0131r \u2018mucize\u2019yi d\u00fcnyam\u0131zdan silmeye; her\u015feyin mu\u2019ciz\u00e2ne de\u011fil de, \u2018do\u011fal olarak,\u2019 \u2018kendili\u011finden,\u2019 \u2018rastlant\u0131sal olarak\u2019 \u2018olu\u015ftu\u011fu\u2019nu ispata, b\u00f6ylece yarat\u0131lan ile Yarat\u0131c\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 koparmaya \u00e7al\u0131\u015fan modern bilimin bir temsilcisi \u2018mucize\u2019den s\u00f6z etsin. M\u00fcmk\u00fcn de\u011fil! \u015ea\u015f\u0131r\u0131yorum. Jastrow da bunun fark\u0131nda olmal\u0131 ki, \u015f\u00f6yle bir il\u00e2vede bulunuyor. “Bilim adamlar\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kabule isteksizdirler. Ama tercih imk\u00e2n\u0131m\u0131z da s\u0131n\u0131rl\u0131: Hayat ya bizim gezegenin y\u00fcz\u00fcnde bulunan hayats\u0131z maddede olan kimyev\u00ee reaksiyonlar ile kendili\u011finden oldu veya bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n iradesiyle yarat\u0131ld\u0131.” “\u0130kincisi,” diyor Jastrow, “ilm\u00ee ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6tesinde, bir inan\u00e7 meselesidir. Do\u011fru. Ama, di\u011feri de bir inan\u00e7 meselesi de\u011fil midir? O da, kesin bir delil olmasa bile, bilim adamlar\u0131n\u0131n hayat\u0131n k\u00f6kenine dair s\u00f6ylediklerini do\u011fru kabul etme inanc\u0131na dayanm\u0131yor mu?”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu tesbitler ile, yeni bir noktan\u0131n e\u015fi\u011fine var\u0131r gibi oluyorum. Demek, diyorum, \u2018g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u2019e hangi m\u00e2n\u00e2y\u0131 y\u00fckleyece\u011fimiz, neticede bize ba\u011fl\u0131. G\u00f6ren bizim g\u00f6zlerimiz. D\u00fc\u015f\u00fcnen ve yorumlayan biziz. Her\u015fey kendi akl\u0131m\u0131za g\u00fcvenip \u2018deha\u2019ya m\u0131; yoksa bize g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn diye akl\u0131 da veren \u2018H\u00fcda\u2019ya m\u0131 t\u00e2bi olaca\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Nihayette, bilime rengini veren bizleriz; ya da daha do\u011frusu, bilim adamlar\u0131 yani… Bilim onlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re renk al\u0131yor; buna g\u00f6re anlam kazan\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
O ara, “Hayat\u0131n Yedi S\u0131rr\u0131”n\u0131 yazan Guy Murchie\u2019nin bir tesbiti ile tan\u0131\u015f\u0131yorum. Hayat\u0131 \u2018inan\u00e7s\u0131zl\u0131klar\u0131\u2019 istikametinde \u2018tesad\u00fcf\u2019 ile a\u00e7\u0131klamaya kalk\u0131\u015fanlara mukabil, mant\u0131k\u00e7a da bunun reddedildi\u011fini yaz\u0131yor Murchie. “Ben matematik\u00e7ilerle konu\u015ftum. Tesad\u00fcf\u00fcn isbatlanamaz oldu\u011funu s\u00f6ylediler” diyor. Zira, ortada ap a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnen kasd ve hikmet, “varl\u0131k \u00e2leminin k\u00f6r \u015fans eseri var olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor..”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sonra, “Yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n tesad\u00fcfen var oldu\u011funa dair hi\u00e7bir ger\u00e7ek\u00e7i ihtimal yoktur” diyor Murchie. Jim Brooks ise, bu inceli\u011fi g\u00f6rememi\u015f olmal\u0131 ki, ger\u00e7e\u011fe dayanmayan, ama kendi kafas\u0131nda hayalen kurdu\u011fu bir ihtimal hesab\u0131na giri\u015fiyor. “Enzim gibi bir karma\u015f\u0131k molek\u00fcl\u00fcn \u015fans eseri meydana gelmesi ihtimali 10-301\u2019dir. DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u015fans eseri olma ihtimali ise 10-415\u2019dir” diyor. “Bunlar g\u00f6sterir ki DNA, proteinler, enzimler gibi hayat\u0131n karma\u015f\u0131k molek\u00fcler tu\u011flalar\u0131n\u0131n \u015fans eseri oldu\u011funu s\u00f6ylemek \u00e7ok zordur. Basit bir h\u00fccrenin dahi tesad\u00fcfen oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Brooks\u2019u anl\u0131yorum. \u00d6ylesi bir hesaba girip, sa\u011fda 415 s\u0131f\u0131rla ifade edilebilen b\u00fcy\u00fck bir ihtimali bir tarafa, solda 415 s\u0131f\u0131rla (0.00000000…1) ifade edilen k\u00fc\u00e7\u00fck bir ihtimali di\u011fer tarafa al\u0131yor; ve her akl\u0131n yapaca\u011f\u0131 \u00fczere, o alabildi\u011fine b\u00fcy\u00fck ihtimali tercih ediyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Fakat, birilerinin “Olsun, \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir ihtimal, ama olmu\u015f i\u015fte. DNA var, protein de…” dedi\u011fini i\u015fitiyorum. O zaman meselenin, ihtimal hesab\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, apa\u00e7\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dikkatimi bir daha \u00e7ekiyorum. Kasd ile tesad\u00fcf, ayd\u0131nl\u0131k ile karanl\u0131k gibi, beraberce bulunur \u015feyler de\u011fil. Kasd varsa, soldan bilmem ka\u00e7 y\u00fcz s\u0131f\u0131rl\u0131 da olsa, tesad\u00fcf\u00fcn ihtimali yok, biliyorum. Kasd\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabule o bilmem ka\u00e7 y\u00fcz s\u0131f\u0131rl\u0131 ihtimale s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131n dahi mecbur kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyorum. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesele, ihtimalin b\u00fcy\u00fck ya da k\u00fc\u00e7\u00fck olu\u015funda de\u011fil. \u0130nsan\u0131n akl\u0131yla g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hikmeti, kasd\u0131, ilmi… kalbiyle tasdik mi, yoksa ink\u00e2r m\u0131 edece\u011finde?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yani, mesele, iki ihtimal aras\u0131nda bir tercih meselesi de\u011fil; bir imk\u00e2ns\u0131zl\u0131kla bir zorunluluk aras\u0131nda tercih meselesi. Yani, bir \u2018inan\u00e7\u2019 meselesi. \u0130nanmak istemeyince, insan g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re bir imk\u00e2ns\u0131z\u0131 tercih edebiliyor. (Nas\u0131l m\u0131? Bilemem. Bunu nas\u0131l becerebildiklerini, inanmamakta \u0131srar edenlere sormak gerek.) George Davis, bu c\u00fcmleden olarak, \u015f\u00f6yle diyor: “K\u00e2inat \u015f\u00e2yet\u00f3iddia edildi\u011fi \u00fczere\u00f3kendini yaratabilmi\u015fse, k\u00e2inat bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri ile donanm\u0131\u015f demektir ve bu kabul edilirse, k\u00e2inat\u0131n kendisinin ilah oldu\u011fu sonucuna varmak zorunda kal\u0131r\u0131z.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Demek, tek bir il\u00e2h\u0131 kabul etmemenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, ilahs\u0131zl\u0131k de\u011fil\u00f3ba\u015fkaca her\u015feyi ilah kabul etmek. Yani, ilah muhakkak var. Ama kavga bunun bir mi, yoksa h\u00fccrenin DNA\u2019lar\u0131, k\u00e2inat\u0131n zerreleri adedince mi oldu\u011fu \u00fczerinde d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte o noktada, H\u00fcdaya tabi olup, dehas\u0131n\u0131 H\u00fcdan\u0131n emrine veren bir insan\u0131n, Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin “Ya b\u00fct\u00fcn e\u015fyan\u0131n H\u00e2l\u0131k\u0131 (Yarat\u0131c\u0131s\u0131] Allah\u2019t\u0131r veya Allah hi\u00e7bir \u015feyin H\u00e2l\u0131k\u0131 de\u011fildir” dedi\u011fini hat\u0131rl\u0131yorum. “\u00c7\u00fcnk\u00fc,” diyor Bedi\u00fczzaman, “e\u015fyan\u0131n aras\u0131ndaki muntazam tesan\u00fcd tecezz\u00eeyi kabul etmez bir k\u00fclld\u00fcr. Ba\u015fka ihtimal yok. Her\u015feyde illetin ademini tevehh\u00fcm eden vehmin v\u00e2hi h\u00fckm\u00fcnde de bir k\u0131ymet yok.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu h\u00fck\u00fcm, Paul Davies\u2019in, bug\u00fcn\u00fcn bilim d\u00fcnyas\u0131na dair bir tesbitini hat\u0131r\u0131ma getiriyor. Bilimin, sebep-sonu\u00e7 kal\u0131b\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor Davies. “Kainat i\u00e7inde her\u015feyin tek tek mutlaka bir sebebi var gibi ve bulabiliriz; ama yine de, \u2018B\u00fct\u00fcn olarak, k\u00e2inat\u0131n sebebi nedir ve k\u00e2inat niye bu haliyle vard\u0131r?\u2019 sorusunun derinli\u011fi ile ba\u015fba\u015fa kal\u0131r\u0131z.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Davies, burada, fark\u0131na varmadan d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir yanl\u0131\u015fa dikkat \u00e7ekiyor:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
“Fizik d\u00fcnyada her\u015fey, her olay kendisinin d\u0131\u015f\u0131nda bir\u015feyle a\u00e7\u0131klanabilir. Bir olay a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, a\u00e7\u0131klamam\u0131z ba\u015fka bir\u015fey cinsinden olur. Yani, mesel\u00e2 atomu a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in elektronu, n\u00fckleotidi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in DNA\u2019y\u0131 sabit kabul ederiz. Onun \u00e2deta ezelden beri var oldu\u011funu kabul ederek mant\u0131k y\u00fcr\u00fct\u00fcr\u00fcz. Oysa, \u00f6yle de\u011fildir ki! \u00dcstelik, k\u00e2inatta her bir \u015fey her\u015feyle ba\u011fl\u0131d\u0131r. O y\u00fczden, bir\u015feyi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131 a\u00e7\u0131klamak icap eder. Oysa a\u00e7\u0131klamak durumunda oldu\u011fumuz olay, b\u00fct\u00fcn varl\u0131k \u00e2lemiyse, bunu a\u00e7\u0131klayacak, fizik\u00ee anlamda ba\u015fka bir\u015feyimiz yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla, k\u00e2inat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik her a\u00e7\u0131klama, fizik-\u00f6tesi ya da tabiat-\u00fcst\u00fc bir\u015feye dayanmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu noktay\u0131 akl\u0131mda saklayarak, tekrar Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Mesnev\u00ee\u2019deki izah\u0131na d\u00f6n\u00fcyorum. “E\u015fyan\u0131n aras\u0131ndaki muntazam tesan\u00fcd ile halk ve yaratmak, tecezz\u00eeyi kabul etmez.” Ama i\u015fte materyalist felsefe, bize k\u00e2inat\u0131 par\u00e7alara ay\u0131rarak sunuyor. \u015eu kadar\u0131n\u0131 organik kimyaya, bu kadar\u0131n\u0131 biyolojiye, \u015funu fizi\u011fe, bunu jeolojiye derken b\u00f6l\u00fck-p\u00f6r\u00e7\u00fck ediyor. Astronomide y\u0131ld\u0131zlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 sorgulanmadan pe\u015finen kabul ediliyor, kimyada atom, biyolojide DNA v.s. Her bir b\u00f6l\u00fcm i\u00e7inde, konu sebep-sonu\u00e7 zincirine dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. Sanki sebepler sonucu veriyormu\u015f gibi g\u00f6steriliyor. O y\u00fczden k\u00e2inat\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak, oldu\u011fu \u015fekilde al\u0131nca y\u00fczy\u00fcze gelece\u011fimiz “H\u00e2lik vard\u0131r; ya birdir, ya sonsuz say\u0131dad\u0131r” tercihinin yan\u0131na bile yakla\u015f\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Oysa, “ba\u015fka ihtimal yok” diyor Bedi\u00fczzaman. Bu arada, DNA\u2019nin temelini n\u00fckleotid, atomun temelini elektron olarak al\u0131p par\u00e7a par\u00e7a ihtimal hesaplar\u0131 ile yola \u00e7\u0131kman\u0131n gereksizli\u011fini de ima ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, mesele sa\u011fda \u015fu kadar s\u0131f\u0131rl\u0131 ihtimal ile, solda \u015fu kadar s\u0131f\u0131rl\u0131 ihtimalden hangisinin tercih edilece\u011fi de\u011fil. Hem “her\u015feyde illetin ademini tevehh\u00fcm eden vehmin v\u00e2hi h\u00fckm\u00fcnde bir k\u0131ymet yok.” Vehim, mesel\u00e2 kasd\u0131, hikmeti, sanat\u0131, ilmi g\u00f6steren her bir \u015feyden ilim, irade, hikmet, san\u2019at sahibi Birine y\u00f6nelmeyi, “Olmayabilir” ihtimalini ileri s\u00fcrerek kesiyor. Halbuki, sanat var, irade var, kasd var, hikmet var, kudret var. Madem \u00f6yle, bir sahibi de muhakkak var. O halde? “Bir\u015feyde H\u00e2lik\u0131yet eseri g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman, b\u00fct\u00fcn e\u015fyada tahakkuk eder. Ve keza, H\u00e2l\u0131k ya birdir veya gayrim\u00fctenahidir [sonsuz say\u0131dad\u0131r]; ortas\u0131 yoktur!”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu tesbitle, materyalist biyologlar\u0131n\u00f3biyomitologlar\u0131n\u00f3\u00e7\u0131kmaz\u0131 zihnimde beliriyor. Ak\u0131llar\u0131n\u0131 bir h\u00fccrenin stoplazmas\u0131na koymu\u015flar. Stoplazma, bir h\u00fccre zar\u0131yla \u00e7evrelenmi\u015f. Bir biyolog ne h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131k \u00e2lemini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ne de h\u00fccrenin tu\u011flalar\u0131 gibi g\u00f6z\u00fcken atomlardaki \u00e2lemlere uzan\u0131r. Onun zihninde h\u00fccre k\u00e2inattan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir birimdir. Tek ba\u015f\u0131na pl\u00e2nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ve tek ba\u015f\u0131na bir birimdir. Tek ba\u015f\u0131na ele al\u0131p inceledi\u011fi o h\u00fccreye \u015fartlanmas\u0131z bir niyetle bakmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o h\u00fccrenin varl\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm k\u00e2inat\u0131 kapsayan bir kudretin, bir ilmin yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remez. Bundand\u0131r ki, materyalist biyolog varl\u0131klar aras\u0131ndaki ilgiyi kuramaz. Yani vahidiyeti anlayamaz. O y\u00fczden Vahid\u2019i kabul etmez. T\u00fcm k\u00e2inat\u0131n bir b\u00fct\u00fcn halinde Tek Bir Yarat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yarat\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnemez.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015eu varl\u0131klar \u00fcst\u00fcnde, hele hele \u015fu canl\u0131lar \u00fcst\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnen o ince san\u2019at, o sonsuz hikmet, o hassas d\u00fczen, o g\u00fczelim nak\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00fct\u00fcn bunlar neden var? Hepsi ya bir Allah\u2019\u0131n isimlerinin tecell\u00eesi; ya da sonsuz say\u0131daki varl\u0131klar\u0131n her birinin bir ilah g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011fu iddia edilirse, sonsuz say\u0131da ilahlar\u0131n. O noktada, her bir \u015feyin her\u015feyle ilgisini kuruyorum. Mesel\u00e2, bir h\u00fccrenin partik\u00fcllerine, bilhassa DNA kal\u0131b\u0131na girmi\u015f partik\u00fcllere, \u00f6yle bir vaziyet verilmi\u015f ki, o partik\u00fcller par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu insana bak\u0131yor. Onun b\u00fct\u00fcn v\u00fccudunu bilir gibi, onun o trilyonlarca h\u00fccreden m\u00fcte\u015fekkil v\u00fccudunun d\u00fczenine g\u00f6re vaziyet al\u0131yor. Dahas\u0131, o insan\u0131n al\u00e2kadar oldu\u011fu her bir \u015feye\u00f3suya, havaya, topra\u011fa, elmaya, kestaneye, g\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na…\u00f3da bakar gibi, insan\u0131n al\u00e2kadar ve muhta\u00e7 oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn partik\u00fcller, b\u00fct\u00fcn k\u00e2inatla ilgili bulunuyor. Ve i\u015fte o y\u00fczden bir tercihin ortas\u0131nda bulunuyorum: Ya her bir partik\u00fcle, her bir partik\u00fcl\u00fcn temsil etti\u011fi DNA\u2019ya, \u015funa-buna, her\u015feyi kavrayan bir sonsuz ilim, b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131 idare edecek bir mutlak irade, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeten bir sonsuz kudret verece\u011fim; veya her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeten, her\u015feyi bilen, her\u015feyi irade eden sonsuz ilim, irade ve kudret sahibi tek bir \u0130lah\u0131 kabul edece\u011fim. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Birincisi sonsuz derece muhal oldu\u011funa; partik\u00fcller say\u0131s\u0131nca imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funa g\u00f6re…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
VI.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Asl\u0131nda, mesele, ak\u0131l g\u00f6z\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir alg\u0131 yan\u0131lmas\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor olmal\u0131. T\u0131pk\u0131, su y\u00fcz\u00fcndeki damlalara vuran \u0131\u015f\u0131k ve renkler i\u00e7in oldu\u011fu gibi. Tek bir G\u00fcne\u015fi g\u00f6remeyen birinin her bir damlac\u0131kta\u00f3\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, \u0131s\u0131s\u0131, yedi ayr\u0131 rengi ile beraber\u00f3bir hayal\u00ee g\u00fcne\u015fi kabul etmesi gibi; tek bir ilah\u0131 kabul etmeyen bir insan, asl\u0131nda \u2018\u0130lah\u2019\u0131 reddetmi\u015f olmuyor; bu defa her bir h\u00fccreye, her bir DNA\u2019ya, bir partik\u00fcle ilahl\u0131k veriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kitaplar aras\u0131nda bu tesbitimle beraber dola\u015f\u0131rken, Guy Murchie\u2019nin “Program, DNA\u2019n\u0131n atomlar\u0131nda de\u011fildir” s\u00f6z\u00fcyle tan\u0131\u015f\u0131yorum. “DNA bir k\u00e2\u011f\u0131t veya m\u00fcrekkep de\u011fildir” diyor Murchie. “Bilakis, kitab\u0131n s\u00f6zleri ve m\u00e2n\u00e2lar\u0131d\u0131r.” Biliyorum; s\u00f6zler k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerine yaz\u0131larak kitap suretini alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu \u00f6rne\u011fi, biraz daha a\u00e7\u0131yor Murchie. Mesel\u00e2, bir evin plan\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131yor. “Pl\u00e2n\u0131n kendisi, bir \u2018\u015fey\u2019 de\u011fildir” diyor. “Plan, tu\u011fla ve kirecin, k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerindeki temsili de\u011fildir. Plan, maddi m\u00e2n\u00e2da bir\u015fey de\u011fildir; soyuttur, madd\u00ee v\u00fccudu yoktur.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ve i\u015fte bunu anlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ba\u015fka nice biyologun bu noktada d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc hatay\u0131 tekrarlamayan birisi ile, Barry Commoner ile tan\u0131\u015f\u0131yorum. Ba\u015fka bir\u00e7ok biyologun aksine, Commoner “Ne DNA, ne de di\u011fer h\u00fccre terkipleri,” diyor “birer kendini kopyalayan molek\u00fcl,” yahut “h\u00fccrenin usta kimyev\u00ee maddesi” de\u011fildirler. “DNA kendini kopyalamaya muktedir de\u011fildir.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Yani DNA\u2019n\u0131n ustal\u0131k, kudret, kendini yapma, bilgi gibi kabiliyetleri bulunmuyor. Zira, DNA, sadece bir plan. \u00dcst\u00fcnde bilginin, ustal\u0131\u011f\u0131n, hikmetin, d\u00fczenin, kudretin okundu\u011fu bir plan. Evi yapan de\u011fil, evin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir nebze g\u00f6steren bir plan. O y\u00fczden Commoner\u2019\u0131n dedi\u011fi \u00fczere, “DNA hayat\u0131n temeli” de\u011fil. Hayat, DNA sayesinde var olmu\u015f de\u011fil. Ama tersi do\u011frudur: “Hayat, DNA\u2019n\u0131n temelidir.” Hayat var, verilmi\u015f; ve hayat var oldu\u011fu i\u00e7in, biz DNA diye bir plan\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
VII.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Barry Commoner, DNA\u2019y\u0131 sadece biyoloji ve biyokimyan\u0131n dar kal\u0131plar\u0131na hapsetmemem gerekti\u011fini ihtar ediyor bana. O tesbit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, fizi\u011fin sahas\u0131na dal\u0131yorum. O zaman k\u00e2inat\u0131 bir makine gibi g\u00f6ren ve her\u015feyi \u2018\u015fu \u015funun sebebi,\u2019 \u2018\u015fu bunun sonucu\u2019 diye diye, sebep-sonu\u00e7 zinciri i\u00e7inde a\u00e7\u0131klayan mekanik\u00e7i determinizmin \u00e7oktan g\u00fcmleyiverdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Zira, Birch\u2019\u00fcn dedi\u011fi gibi, “fizi\u011fin atom ve molek\u00fcllerinin niha\u00ee bir temeli bulunmuyor.” Olamaz da. Mesel\u00e2, H. Weyl\u2019in deyi\u015fiyle, “Elektronun \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi daim\u00ee bir varl\u0131\u011fa sahip yap\u0131 ta\u015f\u0131 gibi bir\u015fey yok.” O y\u00fczden, “Mesel\u00e2 atom bir nesne mi?” diye soruyor Davis.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu soru zihnimi alabildi\u011fine zorluyor. K\u00e2inata dair mevcut b\u00fct\u00fcn bilgilerimin ister istemez elekten ge\u00e7meye gidiyor oldu\u011funu seziyorum. Ve bu zor soruya cevab\u0131, \u00f6ncelikle P. Davies\u2019in kitab\u0131nda ar\u0131yor; sonra ba\u015fka bilim adamlar\u0131n\u0131n zihninde geziniyorum. Mesel\u00e2 Schr\u00f6dinger, Bohr ya da Bohm. Ama onlar\u0131n da eni-konu, bu noktada sadece \u2018acaba\u2019l\u0131, \u2018belki\u2019li, \u2018galiba\u2019l\u0131 konu\u015ftu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Derken, Said Nurs\u00ee seyahat\u0131m\u0131n bir u\u011fra\u011f\u0131 oluyor ve bana atomun \u2018mevcut\u2019 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ama “kendi z\u00e2t\u0131nda m\u00fcstakil ve bizatihi s\u00e2bit bir v\u00fccudu yok. Ve yaln\u0131z kendi ba\u015f\u0131yla k\u00e2im bir hakikat\u0131 yok.” Sadece atomun de\u011fil; her\u015feyin. “Her\u015fey, m\u00e2n\u00e2-y\u0131 ismiyle ve kendine bakan vecihte hi\u00e7tir.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
S\u0131kl\u0131kla zannetti\u011fimiz \u00fczere, mesel\u00e2 atom diye, elektron diye bildi\u011fimiz \u015feyler, varl\u0131k \u00e2leminin \u2018tu\u011flas\u0131\u2019 g\u00f6revini g\u00f6ren sabit ve daim\u00ee par\u00e7ac\u0131klar de\u011fil. Dr. Yamina Bouguenaya\u2019n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, “Par\u00e7ac\u0131klar, sadece hareket ediyor de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda, kendileri de hareketten ibaret. Yani, maddenin varl\u0131\u011f\u0131 ve maddenin hareketi birbirinden ayr\u0131lmaz. Her ikisi de ayn\u0131 mek\u00e2n-zaman ger\u00e7e\u011finin farkl\u0131 cephelerinden ibarettir. Atom-i\u00e7i par\u00e7ac\u0131klar mek\u00e2n a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00fctleye sahip nesneler olarak; zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan enerjiye sahip olaylar, hareketler olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.” Yani, asl\u0131nda, sabit, varl\u0131\u011f\u0131 bizzat kendinden olan bir mek\u00e2n ve ak\u0131p giden bir zaman da bulunmuyor. Mek\u00e2n da, zaman da Allah\u2019\u0131n yaratma fiilinin bizim taraf\u0131m\u0131zdan alg\u0131lanabilecek bir v\u00fccudu giymesinden ibarettir. Ama bu yaratma fiilinin s\u00fcreklili\u011fi ki, e\u011fer o fiilin perde arkas\u0131ndaki Yarat\u0131c\u0131y\u0131 g\u00f6rmezsem, benim yanl\u0131\u015fl\u0131kla maddeyi ve zaman\u0131 sabit, daim\u00ee ve ezel\u00ee g\u00f6rmemle sonu\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunu anlamamla, i\u00e7inde tesad\u00fcflerin, \u015fanslar\u0131n oyna\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir k\u00e2inat anlay\u0131\u015f\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn y\u0131k\u0131l\u0131yor. Her an devam eden bir \u2018yarat\u0131l\u0131\u015f\u2019 olay\u0131 ile tan\u0131\u015f\u0131yorum. Buna g\u00f6re, k\u00e2inat \u00fczerinde devaml\u0131 kudretini g\u00f6steren, kudretini \u00e7ekti\u011fi anda b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131n yoklu\u011fa yuvarlanaca\u011f\u0131, \u0130sl\u00e2m\u00ee tarifiyle \u2018Kayyum\u2019 olan Allah\u2019\u0131 tan\u0131yorum. Ge\u00e7mi\u015fin, art\u0131k sadece benim zihnimde, h\u00e2f\u0131zamda oldu\u011funu anl\u0131yorum. Ge\u00e7mi\u015ften geride, elimde sadece d\u00fcnyama ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 onca marifet nuruyla beraber, \u2018yarat\u0131l\u0131\u015f fiili\u2019 kal\u0131yor. Zaman ve mek\u00e2n mutlak varl\u0131klar\u0131n\u0131 kaybediyor; onlarla birlikte sebepler-sonu\u00e7lar d\u00fcnyas\u0131 bir tarafa at\u0131l\u0131yor; bir \u00e7izgi halinde birbiri pe\u015fis\u0131ra akan \u2018an\u2019lar\u0131n yerine, \u2018\u00e2n-\u0131 seyyale,\u2019 yani Vacib\u00fc\u2019l-V\u00fccudun isim ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n daima tecell\u00ee etti\u011fi bir tecellig\u00e2h olan mevcudat \u00e2lemi gelip yerle\u015fiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu sayede, “Son asr\u0131n materyalist bilim adam\u0131, madd\u00ee e\u015fyan\u0131n nihai yap\u0131 birimlerine bak\u0131nca, bu madd\u00ee yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131n kesin ve de\u011fi\u015fmez bir mekanik belirlilik i\u00e7inde davranarak maddeyi olu\u015fturdu\u011funu sanm\u0131\u015ft\u0131” diyen, ama bunun yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden W. H. Thorpe\u2019un ifadesiyle, “k\u00e2inat eriyor.” “Ki bu erime,” diyor Thorpe, “k\u00e2inat\u0131 anlaman\u0131n yeg\u00e2ne yolu.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6ylece, \u2018hayat\u2019 da, \u2018DNA\u2019 da, \u2018insan\u2019 da ba\u015fka bir hal al\u0131yor. Sagan\u2019\u0131n tesbitiyle, “Hayat, hi\u00e7 ku\u015fkusuz proteinleri yapan aminoasitler ve n\u00fckleik asitleri yapan n\u00fckleotidlerden daha ba\u015fka bir\u015feydir” diye anl\u0131yorum. Davies\u2019in “Hayat, mekanik olarak \u00e7al\u0131\u015fan bir k\u00e2inat i\u00e7inde rastgele \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir\u015fey de\u011fil, k\u00e2inat denen mucizenin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r” h\u00fckm\u00fcne var\u0131yorum. Koestler ile, insan\u0131n ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyorum: “\u0130nsan ne d\u00fcnya \u00fczerinde bir l\u00fcks oyuncak, ne de kromozomlar\u0131na as\u0131l\u0131 bir kuklad\u0131r.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
VIII<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6ylece, t\u00e2 ortaokul-2\u2019de belledi\u011fim, \u015funca kitapta tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m DNA\u2019n\u0131n yerini bir ba\u015fka DNA al\u0131yor. DNA ayn\u0131 da, benim ona bak\u0131\u015f\u0131m de\u011fi\u015fiyor. Materyalist tabirlerle \u2018kendini kopyalayan\u2019 bir \u2018makine\u2019 gibi tan\u0131t\u0131lan DNA\u2019y\u0131, \u015fimdi bir ayna olarak tan\u0131yorum. DNA\u2019n\u0131n t\u0131pk\u0131 g\u00fcndo\u011fumu gibi, \u015fafak veya gurub gibi, bir \u2018hal\u2019den, bir \u2018olay\u2019dan, her an tecelli eden yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n bir ve\u00e7hesinden ibaret oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum. DNA, materyalistlerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, hayat ile tecelli eden ilmi, iradeyi, haf\u00eeziyeti kendine verece\u011fim minik ama maharetli bir ilah\u00e7\u0131k de\u011fil art\u0131k. Bilakis, hayat ile tecelli eden ilmi, iradeyi, haf\u00eeziyeti, fett\u00e2hiyeti, kudreti, hikmeti, adaleti, d\u00fczeni, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc… anlamam i\u00e7in bir zarf. Bir k\u0131l\u0131f; bir ayna…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Velhas\u0131l deham\u0131 H\u00fcdaya teslim edebilsem, iman g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc ile ona bakabilsem, DNA zarf\u0131 a\u00e7\u0131lacak, DNA k\u0131l\u0131f\u0131 \u015feffaf bir hal alacak ve DNA aynas\u0131nda Rabbimin sonsuz isimlerinin tecellilerini g\u00f6rece\u011fim. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
T\u0131pk\u0131, her\u015fey i\u00e7in oldu\u011fu gibi…<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\/kitap.asp?book=6<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
27.12.2003 K\u00dcT\u00dcPHANE BUG\u00dcN SAK\u0130N. Ne kafalar\u0131 kitaplar aras\u0131nda kaybolmu\u015f \u00f6\u011frenciler var, ne de masalarda kitaplar. Kitaplar\u0131n hepsi, raflarda. Vakit hen\u00fcz erken. G\u00fcn\u0131\u015f\u0131klar\u0131 binan\u0131n y\u00fcksek ve darac\u0131k pencerelerine daha yeti\u015fememi\u015fler. \u0130\u00e7erisi lo\u015f. D\u0131\u015far\u0131da, hemen biti\u015fikteki binada, t\u00f6ren haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Diploma t\u00f6reni… Alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce, \u2018T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi\u2019 kayd\u0131m\u0131 orada yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. O binan\u0131n biti\u015fi\u011findeki bir di\u011fer binan\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83701","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n