31.12.2003<\/p>\n
B\u0130RB\u0130R\u0130NE YAKIN, hatta birbirinin ayn\u0131s\u0131 g\u00f6z\u00fcken, ama aralar\u0131nda da\u011flar kadar fark bulunan haller vard\u0131r. C\u00f6mertlik ile israf, iktisat ile cimrilik, hikmet ile siyaset, ciddiyet ile sertlik, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile l\u00e2ub\u00e2lilik, zahiren \u00e7ok yak\u0131n, hakikaten \u00e7ok uzak hallerdir. Ama, aralar\u0131ndaki fark farkedilemeyince kolayca m\u00fcsbet olan ilk \u015f\u0131ktan, menfi olan ikinci \u015f\u0131kka ge\u00e7ilebilmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130\u015fti\u015fare ile g\u0131ybetin de, bu ikilemlerden birini olu\u015fturdu\u011fu kanaatindeyim. Bir m\u00fc\u2019minin bir m\u00fc\u2019min karde\u015finin durumunu do\u011fru tahlil ve tesbit edip yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere bir ba\u015fka m\u00fc\u2019minle i\u015fti\u015fare etmesi son derece hakikatli, bir haldir; ve ne yaz\u0131k ki, bu i\u015fti\u015fare, nefsin araya girmesiyle \u2018g\u0131ybet\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir. \u015e\u00f6yle d\u00f6n\u00fcp, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0131ybetlere bakal\u0131m: <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Nefis, g\u0131ybeti ekseriya \u2018i\u015fti\u015fare\u2019 suretinde bize yutturmu\u015ftur. Yap\u0131lan i\u015fti\u015fare ile g\u0131ybetin aras\u0131 a\u00e7\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, do\u011fru bir fiilin i\u00e7ine yasak ve yanl\u0131\u015f bir fiil kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6yle ya da b\u00f6yle maalesef d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fumuz \u2018g\u0131ybet\u2019 illetine dair, yak\u0131n bir zamanda iki m\u00e2n\u00e2 zihnimize a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu. \u0130lki, g\u0131ybeti haram k\u0131lan Kur\u2019\u00e2n \u00e2yetinin, onu \u201c\u00f6l\u00fc karde\u015finin etini yeme\u201dye benzetmesiyle ilgili idi. Neden \u00f6zellikle \u201c\u00f6l\u00fc karde\u015fin eti\u201dne benzetiliyordu? <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u00fcnyam\u0131za gelen m\u00e2n\u00e2, g\u0131ybetin i\u00e7erdi\u011fi \u2018\u00f6ld\u00fcrme\u2019 boyutu ile ilgili idi. \u0130sti\u015farede, de\u011fi\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn bir yanl\u0131\u015f ve yanl\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn bir insan s\u00f6zkonusu iken; g\u0131ybette yanl\u0131\u015f hali dondurma, sabitleme, o insan\u0131 onunla \u00f6zde\u015fle\u015ftirme durumu s\u00f6zkonusuydu. \u0130sti\u015fare eden, esasen iyi halde olan ve daha da iyi olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan birinin yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131, o yanl\u0131\u015ftan kurtulmas\u0131n\u0131n yolunu bulma ad\u0131na s\u00f6zkonusu ediyordu. G\u0131ybette ise, o insan\u0131 o yanl\u0131\u015f haliyle tarif etme; sanki \u201cAs\u0131l hali budur; ve bu halden kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d deme tavr\u0131 bulunuyordu. Hayat faaliyet ve de\u011fi\u015fme ifadesi oldu\u011fu halde bir m\u00fc\u2019min karde\u015fini de\u011fi\u015fmez bir k\u00f6t\u00fc halde g\u00f6rmek, onu manen \u00f6ld\u00fcrmek ve \u00f6l\u00fc g\u00f6rmek de\u011fil miydi? <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
G\u0131ybete dair bu Kur\u2019\u00e2n\u00ee benzetmenin bir ve\u00e7hesinin ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131ndan birka\u00e7 g\u00fcn sonra, ilgili Kur\u2019\u00e2n \u00e2yetinin tamam\u0131na dikkat etmek imk\u00e2n\u0131 buldum. Bu \u00e2yet, \u201ciman edenler\u201di zanna g\u00f6re hareket etmekten ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7a\u011f\u0131rarak ba\u015fl\u0131yor; ard\u0131ndan \u201cTecess\u00fcs etmeyin\u201d; yani ay\u0131p kusur ara\u015ft\u0131rmay\u0131n, emri geliyordu. Demek \u201cg\u0131ybet\u201din bir altyap\u0131s\u0131 da vard\u0131. \u201cG\u0131ybet\u201d sonucuna giden yol, zanna g\u00f6re hareket etmek; zannetti\u011fini hakikat\u0131n ta kendisi olarak g\u00f6rmek ile ba\u015fl\u0131yordu. Zan bizim i\u00e7in as\u0131l olunca, ehl-i imandan bu zann\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karacak ay\u0131p ve kusurlar arama merak\u0131 ba\u015fl\u0131yor; yani zann\u0131n ard\u0131ndan tecess\u00fcs de geliyordu. Eh, zannettiklerimiz ile, o zann\u0131 do\u011frulama u\u011fruna toplay\u0131p sabitledi\u011fimiz haller bir araya gelince g\u0131ybet adl\u0131 \u201c\u00f6l\u00fc karde\u015f eti\u201d sofras\u0131 dolup ta\u015f\u0131yordu. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bunun b\u00f6yle olmamas\u0131 i\u00e7in ise, g\u0131ybetteki \u201c\u00f6ld\u00fcrme\u201d c\u00fcrm\u00fcn\u00fcn de; onun zeminini haz\u0131rlayan tecess\u00fcs ve zann\u0131n da d\u00fcnyam\u0131zdan silinmesi gerekiyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Metin Karaba\u015fo\u011flu<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\/kitap.asp?book=141<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
31.12.2003 B\u0130RB\u0130R\u0130NE YAKIN, hatta birbirinin ayn\u0131s\u0131 g\u00f6z\u00fcken, ama aralar\u0131nda da\u011flar kadar fark bulunan haller vard\u0131r. C\u00f6mertlik ile israf, iktisat ile cimrilik, hikmet ile siyaset, ciddiyet ile sertlik, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile l\u00e2ub\u00e2lilik, zahiren \u00e7ok yak\u0131n, hakikaten \u00e7ok uzak hallerdir. Ama, aralar\u0131ndaki fark farkedilemeyince kolayca m\u00fcsbet olan ilk \u015f\u0131ktan, menfi olan ikinci \u015f\u0131kka ge\u00e7ilebilmektedir. \u0130\u015fti\u015fare ile g\u0131ybetin de, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83654","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n